"သားသမီးတွေ လက်ထဲမှာ ပဋိပက္ခတွေ ထားခဲ့မှာလား"

ကချင်ဒေသ တိုင်းရင်းသားများ ငြိမ်းချမ်းစွာ ယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေး ကြိုးပမ်းနေသူ တစ်ဦးက ဒေသတွင်း နောက်ဆုံးအခြေအနေများကို ပြောပြထားသည်

Published on Sep 27, 2018
သြဂုတ်လကုန်ပိုင်းက တွေ့ရသော ဦးကျော်ထွေးမောင် ခေါ် ရှဒေါင်ယော်ဇက် (ဓာတ်ပုံ - ကေဇွန်နွေး/Myanmar Now)
သြဂုတ်လကုန်ပိုင်းက တွေ့ရသော ဦးကျော်ထွေးမောင် ခေါ် ရှဒေါင်ယော်ဇက် (ဓာတ်ပုံ - ကေဇွန်နွေး/Myanmar Now)

ရှမ်းနီ (တိုင်းလိုင်) နှင့် ကချင်များကြား အကျိုးဆောင်ပေးရာတွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးကောင်းမြို့နယ်မှ ကိုကျော်ထွေးမောင် ခေါ် ရှဒေါင်ယော်ဇက်တွင် အားသာချက် တစ်ခု ရှိနေသည်။

ထိုအချက်မှာ ရှမ်း၊ ကချင် ကပြား ဖြစ်နေသည် ဟူသော အချက်ပင်။

မိုးကောင်း အခြေစိုက် All to One ပြည်သူလူထု အခြေပြု ပူးပေါင်းကူညီမှု ကွန်ရက်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးတချို့နှင့် ပူးပေါင်း တည်ထောင်ပြီး အတွင်းရေးမှူးတာဝန် ယူထားသည့် ကိုကျော်ထွေးမောင်နှင့် မကြာသေးခင်က တွေ့ဆုံ မေးမြန်းရာ သူက ငြိမ်းချမ်းစွာ ယှဉ်တွဲ နေထိုင်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းချက်များအကြောင်း ပြောပြထားသည်။

မေး။ ။ ရှမ်းနဲ့ ကချင်ကြား တွေ့ဆုံ ညှိနှိုင်းမှုတွေမှာ အရင်က ဘယ်လိုအခြေအနေရှိလဲ၊ အခုရော ဘာတွေပြောင်းလဲလာပါသလဲ။

ရှမ်းတွေကို အခွန်ကောက်တဲ့ ကိစ္စဟာဆိုရင်လည်း တော်တော်လေးကို အတိုက်အခံ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ မြစ်ကြီးနားမှာရှိတဲ့ KIA ဆက်ဆံရေးရုံးကို သွားပြီးမှ ပြည်သူတွေက ဒီလို ဒီလို ပြောနေပြီ၊ အခွန် ဆိုရင်လည်း တောင်းသလောက်ပေးတဲ့ပုံစံမျိုး မဟုတ်ဘဲ ညှိနှိုင်းပေးဖို့။ လုံးဝ ငြင်းရင်လည်း အန္တရာယ်က ရှိသေးတယ်လေ။ နည်းနည်းတော့ လျှော့ပေးပါပေါ့။ နောက်တစ်ခု လမ်းကိစ္စ။ လမ်းသွားလမ်းလာ တောထဲ ဝင်တဲ့နေရာတွေ၊ ပြည်သူတွေ လုပ်ကိုင်စားသောက်တဲ့နေရာတွေမှာ မိုင်းတွေ မထောင်ကြဖို့ ရုံးမှာ သွားပြောတယ်။ ဘယ်သူထောင်တာလဲ ဆိုတာလည်း မသိဘူး၊ နှစ်ဖွဲ့ ရှိတယ်၊ ဘယ်အဖွဲ့လဲ ဆိုတာ မြင်မှ မမြင်နိုင်တာ။ မစွပ်စွဲဘူး၊ မေတ္တာရပ်ခံတာ။

တိုင်းရင်းသားအရေး ဆိုရင်လည်း အစတုန်းက ကျွန်တော် ကိုယ်တိုင်ကအစ လက်ခံဖို့ ခက်ခဲခဲ့တယ်။ ၁၉၇၄ တုန်းက ရှမ်းနဲ့ ကချင် အကြီးအကျယ် ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီအရှိန်က မသေသေး ဘူး။ နှစ်ဘက်စလုံးက ရင်ထဲမှာ ရှိနေတုန်းပဲ။ ကျွန်တော်တို့ ကွင်းဆင်းတဲ့ အချိန်မှာ ကချင်နဲ့ ရှမ်းနဲ့ တွေ့ချင်တယ်၊ ဘုန်းကြီးတွေက သူတို့ ဓမ္မာရုံမှာ ဆွေးနွေးပွဲ လုပ်ဖို့ပြောတယ်။ ကချင်တွေက မလာနိုင်ဘူး။ Church (ခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်း) မှာ လုပ်မယ်ဆိုတော့ ရှမ်းတွေက မလာနိုင်ဘူး။ အဲဒီမှာ တော်တော်လေး ဒုက္ခ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဓမ္မာရုံမှာ လုပ်လိုက်တော့ ကချင်တွေဘက်က တကယ်ကို တစ်ယောက်မှ မလာဘူး။ နောက် … ရွာတစ်ရွာ သွားလိုက်တယ်၊ ညှိကြည့်တယ်။ နှစ်ဘက်စလုံး ရင်ဖွင့်ကြရင် ဆရာတို့ရှိနေတဲ့အချိန် ဘာမှမဖြစ်ဘဲနဲ့ ဆရာတို့ပြန်သွားရင် ရွာမှာ နှစ်ဘက် ပြဿနာတက်မှာ စိုးရိမ်ရတယ် ဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့ ဘာမှမလုပ်ဘဲနဲ့ ပြန်ခဲ့ရတာလည်း ရှိတယ်။ ဒါက စလုပ်တုန်းက အခြေအနေပေါ့လေ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီနေရာတွေ ကျွန်တော်အခု အလွယ်တကူ ဝင်လို့ရသွားပြီ။ ပြောမယ်ဆိုရင် ဝိုင်းထဲမှာကိုက ထပြီး လက်သီးထိုးမယ်အထိ ဖြစ်ခဲ့ဖူးတယ်။

နောက် မိုင်းကွဲလို့ ရှမ်းတစ်ယောက် သေသွားတယ်။ သူတို့မိသားစုတွေ အကုန်လုံး ကျွန်တော့်ဆီ လာခဲ့ကြတယ်။ ဒီပြဿနာ ရှင်းပေးဖို့ပေါ့လေ။ တစ်ယောက်တည်း မရှင်းနိုင်တော့ဘူး။ ဘုန်းကြီးတွေခေါ်ပြီး ရှင်းရတယ်။ အဲဒီတော့ ကျွန်တော့်ရုံးမှာပဲ ကချင်ဘက်ကရော ရှမ်းမိသားစုဘက်ကရော ခေါ်ပြီးတော့ စကားဝိုင်း လုပ်ရတယ်။ ကချင်တိုင်း KIA မဟုတ်ဘူး၊ ဒါတွေကို ကိုယ်က ရှင်းပြရတာပေါ့။ မရှင်းနိုင်ရင် လူမျိုးရေးပြဿနာ ဖြစ်တော့မှာလေ။

မေး။ ။ ဆက်ဆံရေးအဆင်ပြေလာအောင် တွန်းအားပေးတဲ့ တခြားအကြောင်းအရာတွေက ဘာတွေ ဖြစ်မလဲ။

အောက်ခြေက စတယ်လို့ပဲ ပြောရမလား။ တစ်ရပ်ကွက်တည်း နေတဲ့သူတွေချည်းပဲ။ အဆက်အဆံ မရှိဘူး၊ အခေါ်အပြောမရှိဘူး ဆိုရင်လည်း ကျွန်တော်တို့ ခေါ်ပြီးတော့ စုပေးလိုက်တဲ့ အတွက် အဲဒီအချိန်ကစပြီး အခေါ်အပြော ရှိသွားတယ်။ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် သိသွားတယ်၊ ရင်းနှီးသွားတယ်၊ စကားပြောဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒါက တစ်ချက်ပေါ့။ နောက်ပြီးတော့ ပြဿနာ အရင်းအမြစ်ကို ရှာခိုင်းတယ်၊ မတည့်ဘူး ဆိုရင်လဲ ဘာဖြစ်လို့ မတည့်ကြတာလဲ၊ တကယ့်အကြောင်းအရင်းကဘာ ဆိုတာကို ရှာခိုင်းလိုက်တယ်။ သမိုင်းကြောင်းတွေလည်း ပြန်ပြီး ရွတ်ပြရတာပေါ့လေ။ ဟိုးအရင်က အေးအတူပူအမျှ ရှိခဲ့တယ်၊ ၁၉၄၈ နောက်ပိုင်းမှ ကျွန်တော်တို့တွေ ဘာကြောင့်မို့ ပြိုကွဲသွားတယ်၊ ရှေ့လျှောက်မှာလည်း ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ကျွန်တော်တို့တွေ အတူ နေထိုင်ရဦးမှာပဲ။ ကျွန်တော်တို့ သားသမီးတွေ လက်ထဲမှာ ပဋိပက္ခတွေ ထားခဲ့မှာလား။ ရှေရှည်မှာ ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူ ယှဉ်တွဲနေနိုင်အောင် နှစ်ဘက် အသိုင်း အဝိုင်းတွေ မကြိုးစားသင့်ဘူးလားပေါ့။ ပြေပြေလည်လည် ရှင်းပြရတယ်။

၁၉၄၈ နောက်ပိုင်း ဘယ်အချိန်တွေမှာ ပိုပြီး အဆင်ပြေခဲ့လဲ။

လောလောဆယ် အနီးစပ်ဆုံး ထောက်ပြတာက … (တပ်မတော်နဲ့ KIA) အပစ်အခတ် ရပ်စဲခဲ့တဲ့ ၁၇ နှစ်တာ အချိန်တွေတုန်းက ကျွန်တော်တို့တွေ ဘယ်လို ရှာဖွေစားသောက်နိုင်ခဲ့တယ်၊ ညသန်းခေါင်က အစ ဘယ်လို ခရီးသွားလို့ရခဲ့တယ်၊ အဲဒီအခြေအနေတွေ သူတို့ကို ပြန်ရှင်းပြလိုက်တယ်။ လက်တွေ့ နေခဲ့ရတဲ့ အခြေအနေလေ။ အဲဒီတော့ အားလုံးက ဒီအရသာကို သိနေ တယ်လေ။ အခုအချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ အဲဒီလိုသွားလို့ မရဘူးလား။ အဝေးကြီး မကြည့်နဲ့ အဲဒီ ၁၇ နှစ် ကာလက အားလုံး ကြုံခဲ့ရတာပဲလေ။ ငြိမ်းချမ်းရေးရဲ့ အရသာကို ခံစားခဲ့ရတာလေး ပေါ့။ ဒါက လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခနဲ့လည်း တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်နေတယ်။

မေး။ ။ ဒေသတွင်း ပိုပြီးငြိမ်းချမ်းလာအောင် နှစ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းကရော ဘာလုပ်ဖို့လိုမလဲ။

နှစ်ဘက်စလုံး တောင်းသင့်တာကို တောင်းပြီးတော့ ပေးသင့်တာကို ပေးလိုက်ရင်တော့ ပိုပြီး ပြေလည်မယ်လို့ ထင်တာပဲ။ မဖြစ်နိုင်တာကို မတောင်းနဲ့။ ဟိုဘက်ကလည်း ပေးသင့်တဲ့ဟာ ကို ပေးလိုက်။ ချက်ခြင်းလက်ငင်းတော့ ဖြစ်ဖို့ မလွယ်ဘူး။ လက်ရှိအခြေအနေကို ကျွန်တော်ရှင်းပြမယ်၊ ကချင်ဘက်ကဆိုရင် ပတ်ဂျီဆန်ဆိုပြီး ဖွဲ့လိုက်တယ်၊ အဓိကကတော့ ဘိန်းတိုက် ဖျက်ရေးပေါ့။ တခြားဘက်ကလည်း ပြည်သူ့စစ်ဆိုပြီးမှ ဖွဲ့တယ်။ ဖွဲ့တာက တစ်ရပ်ကွက်လုံးပါတာ မဟုတ်ဘူး။ ရှမ်းနီပြည်သူ့စစ် ဆိုပြီး ရှမ်းနီတွေချည်းပဲ ဖြစ်နေတယ်။ ဒါတွေက လူမျိုးရေးတွေကို ကွဲစေတဲ့ ကိစ္စတွေပဲ။

မေး။ ။ထိလွယ်ရှလွယ်ကိစ္စတွေကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးတဲ့အခါမှာ ဘယ်လို အထောက်အပံ့တွေ လိုအပ်လဲ။

တခြားပြင်ပအကူအညီ မယူခင်တုန်းကတော့ လုပ်နိုင်တဲ့တာက မိုးကောင်းပဲ။ အခုဆိုရင် မိုးကောင်းမှာက ကချင်ရော၊ ရှမ်းရောဘက်က စာပေယဉ်ကျေးမှုတွေ ပါလာအောင် စည်းရုံးထား တယ်။ ဘာသာရေး အသိုင်းအဝိုင်းတွေ ပါလာတယ်။ ကျွန်တော် ကိုယ်တိုင်လည်း ဘယ်ဘက်ကိုမှ မယိမ်းဘဲ တည့်တည့် လျှောက်နေတာ။ အားလုံးက အားပေးလို့ အခုဆို အဖွဲ့လေးတစ်ဖွဲ့ ဖြစ်နေပြီ။ ဒါက အောင်မြင်မှုတစ်ခုလည်း ဟုတ်တယ်။ ရွာကနေမြို့၊ မြို့ကနေ ပြည်နယ်အထိ ဘယ်လိုတိုးချဲ့ပြီးတော့ လုပ်မလဲပေါ့ အားလုံး ကြိုးစားရအောင် ဆိုပြီး လုပ်နေတာ။ အစိုးရရဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကတော့ လိုတယ်။ ကျွန်တော်တို့က ရွာလေး အသေးလေးတွေက အစ တကယ့် ပဋိပက္ခနယ်မြေတွေ ဖြစ်နေရင် အဲဒီမှာ ရှိတဲ့ တိုင်းရင်းသားတွေကို ကူညီချင်တယ်၊ သွားချင်တယ်။ မသွားရဆိုပြီး တားတဲ့ ပုံစံ၊ ခွင့်ပြုမိန့်တင်ပါ ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးတွေ ဖြစ်လာတဲ့ အချိန်မှာ အရမ်း အခက်အခဲဖြစ်တယ်။ သူတို့ဘက်က ပူးပေါင်းကူညီမှုကို ကျွန်တော်တို့မျှော်လင့် ပါတယ်။ ပြည်သူတွေ ပါလာအောင် ကျွန်တော်တို့ စည်းရုံးနိုင်တယ်။

ကျွန်တော်တို့လုပ်နေတာ လက်နက်ကိုင်ပြီး ပုန်ကန်နေတာ မဟုတ်ဘူး။ တိုင်းရင်းသားအားလုံး ချစ်ကြည် ရင်းနှီးအောင်လို့ ကျွန်တော်တို့ လုပ်နေကြတာ။ လွတ်လွတ်လပ်လပ် လုပ်ခွင့်ပေး ပါတယ် ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးလေးပဲ လိုချင်တယ်။ ။

 

 

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading