ကန့်သတ်ခံနေရတဲ့ လိင်စိတ်ခံယူမှုကွဲပြားသူများ

လိင်စိတ်ခံယူမှုကွဲပြားသူတွေဟာ အလုပ်အကိုင်ရဖို့ ပိုခက်ခဲတယ်၊ ပုံစံမျိုးစုံနဲ့ အကြမ်းဖက်တာကိုလည်း ရင်ဆိုင်ရတတ်တယ်လို့ သိရပါတယ်

Published on Aug 3, 2017
သြဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့က တွေ့ရတဲ့ မန္တလေးကျုံးဘေး တစ်နေရာ။ နောက်ပိုင်းမှာ မန္တလေးကျုံးဘေးကို အပန်းဖြေ၊ လမ်းလျှောက်၊ လေညင်းခံ၊ စကားပြော တွေ့ဆုံဖို့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ ရောက်လာသူတွေ အများအပြား ရှိသလို ညဉ့်ငှက်တချို့နဲ့ သူတို့ရဲ့ဖောက်သည်တချို့လည်း ရှိတတ်ပါတယ် (ဓာတ်ပုံ - စိုးရာဇာထွန်း)
သြဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့က တွေ့ရတဲ့ မန္တလေးကျုံးဘေး တစ်နေရာ။ နောက်ပိုင်းမှာ မန္တလေးကျုံးဘေးကို အပန်းဖြေ၊ လမ်းလျှောက်၊ လေညင်းခံ၊ စကားပြော တွေ့ဆုံဖို့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ ရောက်လာသူတွေ အများအပြား ရှိသလို ညဉ့်ငှက်တချို့နဲ့ သူတို့ရဲ့ဖောက်သည်တချို့လည်း ရှိတတ်ပါတယ် (ဓာတ်ပုံ - စိုးရာဇာထွန်း)

ညနေခင်း လေနုအေး တိုက်ခတ်နေပြီး သာသာယာယာ ရှိတဲ့ မန္တလေးမြို့ကျုံးနံဘေး သစ်ပင်အောက် အမှောင်ရိပ်မှာ နီနီက သူငယ်ချင်းတချို့နဲ့ အတူရှိနေပါတယ်။ နီနီလို့ သူ့ကိုယ်သူ မိတ်ဆက်ပေမယ့် ဒါက သူ့နာမည်ရင်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

သွယ်လျတဲ့ကိုယ်နေဟန်ထားနဲ့ အရပ်ငါးပေခွဲဝန်းကျင် ရှိတဲ့ နီနီက ကျွန်မကို စကားပြောဖို့ လမ်းမီးတိုင်မှိန်မှိန်အောက် ဝင်လာချိန်မှာတော့ ဆံပင်ပုံစံရဲ့ ပံ့ပိုးမှုကြောင့် ဗွီပုံသွယ်ကျနေတဲ့ သူ့မျက်နှာမှာ ထင်ပေါ်သွယ်စင်းတဲ့ နှာတံ၊ နှုတ်ခမ်းကျယ်ကျယ်၊ အပြုံးချိုချိုတို့ကို တွေ့ရပါတယ်။ သူဘယ်လိုပဲ မိန်းမ ဆန်ပါစေ၊ အများကတော့ သူ့ကို သူသိပ်ပြီးနှစ်သက်မှုမရှိတဲ့ဝေါဟာရဖြစ်တဲ့ မိန်းမလျာလို့ ဆိုကြပါတယ်။

သူ့ရဲ့ အလုပ်အကိုင်ကတော့ လိင်လုပ်သား သို့မဟုတ် ပြည့်တန်ဆာပါပဲ၊ နီနီတို့လောကမှာတော့ ကမ်းလှမ်းချက် လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတဲ့ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး offer (အော်ဖာ) ကို ပိုပြီး သုံးကြပါတယ်။

“သူများလို တန်းတူနေချင်တယ်၊ စားဖို့သောက်ဖို့လည်း လိုတဲ့အခါကျတော့ အော်ဖာဆင်းဖြစ်တယ်” လို့ တစ်ညတာ သို့မဟုတ် တစ်ခဏတာ ပျော်ပါးဖို့ လာခေါ်မယ့် ဖောက်သည်ကို စောင့်နေတဲ့ နီနီက ပြောပါတယ်။

နီနီတို့လို ယောက်ျားက မိန်းမလို ပြုမူပြောဆို၊ ဝတ်စားနေထိုင်သူတွေရဲ့ခံယူ ဖြစ်တည်မှုကို မိသားစုအတွင်းက လက်မခံနိုင်ကြတဲ့အတွက် အိမ်မှာ ဖိအားပေး ဆုံးမတာမျိုး ကြုံကြရပါတယ်၊ ဒါကို မခံနိုင်လို့ မိသားစုနဲ့ ဝေးရာ ရောက်လာတဲ့ အခါမှာလည်း လူ့အဖွဲ့အစည်းက နေရာမပေးတဲ့အတွက် အများနည်းတူ အလုပ်အကိုင်ရဖို့ ခက်ခဲလှပါတယ်။

ပိုဆိုးတာကတော့ သူတို့ဟာ မတူကွဲပြားတဲ့ အနေအထားကြောင့် ပုံစံမျိုးစုံနဲ့ အကြမ်းဖက်ခံရတာကို ရင်ဆိုင်နေရတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။

မွေးရာပါ ဖြစ်တည်မှု

နီနီတို့လို မိန်းမဆန်ဆန်နေထိုင်သူတွေဟာ နတ်ကတော်၊ အလှဖန်တီးရှင်၊ လိင်လုပ်သားစတဲ့ အသက်မွေးကြောင်းလုပ်ငန်းတွေ အတွင်းမှာသာ ကျင်လည်ရလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါတွေဟာ တမင်ဖန်တီးထားတာ မဟုတ်ပေမယ့် လူအဖွဲ့အစည်းက အလုပ်အကိုင် ကန့်သတ်ပေးထားသလို ဖြစ်နေပါတယ်။

လူတစ်ယောက်ရဲ့ ယောက်ျား၊ မိန်းမ ခံယူဖြစ်တည်မှုအပေါ် မူတည်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်၊ စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမယ့်လမ်းကြောင်း တစ်ခုခုကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်အောင်၊ ထိခိုက်အောင်၊ နာကျင်အောင် လုပ်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေဟာ ကျား မ အခြေပြု အကြမ်းဖက်မှုပဲလို့ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့တွေက သတ်မှတ်ကြပါတယ်။

အကြမ်းဖက်မှုတွေဟာ မိသားစုအတွင်းမှာ အစပြုတာမျိုးလည်း ဖြစ်လေ့ရှိတယ်လို့ လိင်စိတ်ခံယူမှုကွဲပြားသူတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စစ်တမ်းကောက်နေတဲ့ Colors Rainbow အဖွဲ့မှ အစီစဉ်ဒါရိုက်တာ ကိုလှမြတ်ထွန်းက ပြောပါတယ်။

“တစ်ယောက်ဆိုရင် အသက် ၄နှစ်လောက်မှာ သူ့ကိုယ်သူ မိန်းကလေးဆိုတာကို သိနေပြီ၊ ဆိုတော့ မိန်းကလေးလို နေထိုင်ပြုမူတယ်၊ ဒါကို အဖေဖြစ်သူက လက်မခံနိုင်တော့ သူ့ကိုခြေထောက်ကကိုင်ပြီး နံရံနဲ့ လွှဲရိုက်တာခံခဲ့ရတယ်” လို့ ကိုလှမြတ်ထွန်းက ပြောပြပါတယ်။

စာသင်ကျောင်းမှာ ဆိုရင်လည်း ဆရာ၊ ဆရာမတချို့က အများရှေ့မှာ မကြာခဏ အရှက်ခွဲ၊ အပြစ်ပေးခြင်း၊ ကျောင်းသားအချင်းချင်း အနိုင်ကျင့်တတ်ခြင်းတို့ကြောင့် ကျောင်းထွက်ကြသူတွေ ရှိနေတယ်လို့ Colors Rainbow အဖွဲ့က လိင်စိတ်ခံယူမှုကွဲပြားသူတွေကို အခြေခံ ပြီးပြုစုထားတဲ့ အနိုင်ကျင့်ခံအဖြစ်မှ အပြောင်းအလဲကို ကူညီဆောင်ကျဉ်းသူများအဖြစ်သို့ ဆိုတဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

မန္တလေးကျုံးဘေးမှာ ကျက်စားတတ်တဲ့ နီနီရဲ့ အတွေ့အကြုံမှာတော့ မိသားစုက သူယောက်ျားလေး အဝတ်အစားနဲ့ မိန်းကလေးစိတ် ဖြစ်နေတာ ပြဿနာကြီး မဟုတ်ပေမယ့် ပထွေးဖြစ်သူနဲ့တော့ သူ အဆင်မပြေခဲ့ပါဘူး။ နယ်မြို့လေးတစ်ခုမှာ အထက်တန်းအောင်တဲ့အချိန် တက္ကသိုလ်ဆက်တက်ဖို့ အခြေအနေမပေး၊ ပထွေးဖြစ်သူနဲ့ စကားများတာကြောင့် အိမ်ကထွက်ပြေးရင်း မန္တလေးကို ရောက်လာခဲ့တာပါ။

ကျွန်မနဲ့တွေ့တဲ့အချိန်မှာ အသက်၂၈နှစ်ရှိနေပြီဖြစ်တဲ့ နီနီက မန္တလေးကိုသူရောက်နေတာ ၁ဝနှစ်ကျော်ပြီလို့ ဆိုပါတယ်။ မန္တလေးရောက်လာချိန်မှာတော့ အလုပ်အကိုင်ရဖို့ ခက်ခဲတာတွေကြောင့် လိင်အဖျော်ဖြေခံ လုပ်သားအဖြစ်ကို ရောက်ရှိရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း လုပ်ငန်း အကန့်အသတ်ရှိတဲ့ နီနီတို့လို ယောက်ျားကနေ မိန်းမအဖြစ် ဝတ်စားနေထိုင် သူတွေ အများဆုံး ရောက်လာတဲ့လမ်းကြောင်းက ပြည့်တန်ဆာအလုပ်ပါပဲ။

ပြည့်တန်ဆာလောကထဲ တွန်းပို့ခံရသလို ဖြစ်နေတယ်လို့ မန္တလေး LGBT (လိင်စိတ်ခံယူမှုကွဲပြားသူများ) ကွန်ရက်ရဲ့ အဓိကဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်သူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ကိုဂန္တဝင်က သုံးသပ်ပါတယ်။

“အလုပ်သွားလျှောက်တဲ့အခါ လုပ်ငန်းရှင်တွေက မင်းဒီပုံစံနဲ့မရဘူး၊ ဒီအလုပ်ကို လိုချင်တယ်ဆိုရင် ဆံပင်တွေညှပ်ခဲ့၊ ယောက်ျားလိုဝတ်ခဲ့ ဆိုတာမျိုး လုပ်ပါတယ်” လို့ ကိုဂန္တဝင်က ပြောပါတယ်။

ဒီလိုဖြစ်ရပ်တွေကို သာမန်လို့မြင်ပြီး ကျော်သွားနေကြပေမယ့်၊ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကျား မ ခံယူ ဖြစ်တည်မှုအပေါ် မူတည်ပြီး အလုပ်ပေးဖို့ ငြင်းဆန်ခြင်းဟာ အဲဒီလူကို စီးပွားရေးအရ၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအရ အကြမ်းဖက်ခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးသမားတွေက သတ်မှတ်ပါတယ်။

နာမည်ကျော်ပုဒ်မ ၃၇၇

ယောက်ျားကနေ မိန်းမအဖြစ် ဝတ်စားနေထိုင်သူတွေဟာ လူတွေကြားမှာ ပေါ်ပေါ်လွင်လွင် ဖြစ်နေတတ်တာကြောင့် လိင်ပိုင်း၊ စိတ်ပိုင်း၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်ခံရမှုတွေ ရှိလာတယ်၊ ဒီလိုလူတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုတွေရဲ့ ၇၆ရာခိုင်နှုန်းကို ရဲတွေက ကျူးလွန်တာ ဖြစ်ကြောင်း လေ့လာ တွေ့ရှိရတယ်လို့ Colors Rainbow အဖွဲ့ရဲ့ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ကိုလှမြတ်ထွန်းက ပြောပါတယ်။

အမျိုးသမီးအဖြစ်ခံယူနေထိုင်သူတွေကို အရေးယူတဲ့အခါ ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေပုဒ်မ ၃၇၇ ကို အသုံးပြုတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

"ဓမ္မတာနှင့်ဆန့်ကျင်သော ကာမစပ်ယှက်မှုကိုပြုလျှင် ထိုသူကို တစ်သက်တစ်ကျွန်းဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဆယ်နှစ်အထိ ထောင်ဒဏ်တစ်မျိုးမျိုးကိုဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည့်အပြင် ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်သည်" လို့ ပုဒ်မ ၃၇၇ မှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတာပါ။

သူတို့အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာမှာတော့ ဂေးတွေကို ပုဒ်မ ၃၇၇ နဲ့ အရေးယူတာထက် ခြိမ်းခြောက် ငွေညှစ်တာတွေသာ အများဆုံးဖြစ်နေတယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ ရဲအရေးပိုင်တဲ့ မှောင်ရိပ်ခိုမှုလိုမျိုး ဥပဒေတွေသုံးပြီး ဖမ်းဆီးကြပြီးတော့ ငွေညှစ်တာဟာလည်း အဖြစ်များတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

"မာမီ"လို့ ခေါ်တာကို ပိုနှစ်သက်ပြီး "အခြောက်" လို့ ခေါ်တာကို လက်မခံချင်တဲ့ နီနီကတော့ သူဟာ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်ကြီးတံခွန်ရဲစခန်းမှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွင်းက အနိုင်ကျင့်ခံရ၊ ငွေညစ်ခံရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“အော်ဖာလိုက်တဲ့အခါ ရဲတွေက ထောင်ဖမ်းပြီးတော့ ပိုက်ဆံတောင်းတာတွေ ရှိတယ်၊ ရိုက်ပြီးတော့လည်း ပိုက်ဆံတောင်းတယ်” လို့ နီနီက ပြောပါတယ်။

ပြည်ကြီးတံခွန်ရဲစခန်းကတော့ နီနီပြောပြတဲ့ဖြစ်စဉ်၊ ကိုလှမြတ်ထွန်းတို့ရဲ့ အစီရင်ခံစာပါ စွပ်စွဲချက်တို့ကို လက်မခံပါဘူး။

“ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ အခြောက်မို့လို့ နှိပ်ကွပ်ပြီး ဖမ်းတာမျိုးတော့ မရှိပါဘူး။ ဖမ်းရင် တရားဝင်ဖမ်း၊ တရားဝင် အမှုဖွင့်တာမျိုးပဲ ရှိပါတယ်။ ရိုက်တာ၊ နှက်တာ၊ ငွေညှစ်တာမျိုး မရှိပါဘူး။ လိင်လုပ်သားလုပ်ခဲ့မယ် ဆိုရင်တော့ ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၇၇ နဲ့ ငြိမှာပေါ့” လို့ ပြည်ကြီးတံခွန်ရဲစခန်း အရာရှိတစ်ဦးက ဇူလိုင်၂၇ ရက်နေ့မှာ ပြောပါတယ်။

ပြစ်မှုကျူးလွန်ဖို့အနေအထားရှိတယ်လို့ ယူဆရရင် ဘယ်သူ့ကိုမဆို တည်ဆဲဥပဒေတွေအတိုင်း လိုအပ်သလို ထိန်းသိမ်း စစ်ဆေးရတာကတော့ ဥပဒေစိုးမိုးရေးအရ လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

အများနည်းတူ

မိန်းကလေးဆိုရင် သိမ်သိမ်မွေ့မွေ့၊ လှလှပပ နေရမယ်၊ အိမ်ထောင်မှုလုပ် သိမ်းထုတ်သေချာစေရမယ်၊ ယောက်ျားလေးဆိုရင်လည်း ကျားကျားယားယား နေရမယ်၊ အိမ်ထောင်ဦးစီး ဖြစ်တယ် စသဖြင့်ခွဲခြား သတ်မှတ် ပုံသွင်းထားတာတွေကြောင့် လှပလိုတဲ့၊ သိမ်မွေ့တတ်တဲ့ ယောက်ျားလေးများဟာ ပြစ်တင် ရှုတ်ချခံရတယ်၊ ယောက်ျားလေးလို ဝတ်စားဆင်ယင်တဲ့ မိန်းကလေးများလည်း လှောင်ပြောင်ခံရ၊ ခွဲခြားဆက်ဆံခံကြရတယ်လို့ မန္တလေး LGBT ကွန်ရက်ရဲ့ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ကိုဂန္တဝင်က ဆိုပါတယ်။

LGBT လို့ ခေါ်ကြတဲ့ လိင်စိတ်ခံယူမှုကွဲပြားသူတွေဟာ လူ့အခွင့်အရေးတွေကိုပဲ တောင်းဆိုနေတာ ဖြစ်ကြောင်း ကိုဂန္တဝင်က ပြောပါတယ်။

“သာမန်ယောက်ျားမိန်းမတွေလည်း လက်ထပ်ကြတယ်၊ ယဉ်ကျေးမှုမှာပါဝင်တယ်၊ လူမှုရေးမှာပါဝင်တယ်၊ ပညာသင်ခွင့်တွေရတယ်၊ အလုပ်အကိုင်တွေရတယ်။ LGBTတွေလည်း အဲ့ဒီလိုအခွင့်အရေးတွေပဲ တောင်းတာပါ၊ ပိုတောင်းတာ မရှိပါဘူး” လို့ ကိုဂန္တဝင်က ဆိုပါတယ်။

လူ့အခွင့်အရေး၊ လူနည်းစုအခွင့်အရေးတွေ ဖော်ဆောင်တဲ့ အစိုးရဟာ LGBTတွေရဲ့ အရေးကိုလည်း ထည့်သွင်း စဉ်းစားပေးဖို့လိုတယ် ဆိုတာကတော့ သူတို့ရဲ့ လိုလားချက်ပါပဲ။

မန္တလေးကျုံးဘေးမှာ ရှိတတ်တဲ့ နီနီကလည်း လူတစ်ယောက်ရဲ့ယောက်ျား၊ မိန်းမအဖြစ် ခံယူချက်ပေါ် မူတည်ပြီး အလုပ်အကိုင် ငြင်းပယ်ခံရ၊ ခွဲခြားဆက်ဆံ ခံရ၊ ဥပဒေအကာကွယ် မရရှိတာတွေဟာ ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းနဲ့ မကိုက်ညီဘူးလို့ ယူဆပါတယ်။

“ဒီမိုကရေစီရတဲ့နိင်ငံမှာ သူများပစ္စည်းကို ခိုးတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ဆန့်ကျင်ဘက်လိင်လို ပြောင်းလဲ ဝတ်ဆင်နေထိုင်သူတွေလည်း အများနည်းတူ သွားလာ လှုပ်ရှားပိုင်ခွင့်ရှိပါတယ်” လို့ နီနီက ပြောလိုက်ပါတယ်။ ။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading