သစ်မှောင်ခိုတွေရန်ပြုတာ ခံနေရတဲ့ ပဲခူးရိုးမသစ်တောဝန်ထမ်းများ

ဇူလိုင် ၂၅ ရက်နေ့က ကျောက်တံခါးမြို့နယ်တွင် တွေ့ရသော သစ်တောရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦး (ဓာတ်ပုံ - ထက်ခေါင်လင်း/Myanmar Now)
ဇူလိုင် ၂၅ ရက်နေ့က ကျောက်တံခါးမြို့နယ်တွင် တွေ့ရသော သစ်တောရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦး (ဓာတ်ပုံ - ထက်ခေါင်လင်း/Myanmar Now)

ပဲခူးရိုးမကို ဖြတ်ပြီး ဖောက်ထားတဲ့ မြို့ကျောင်း-စိန်ကန့်လန့်လမ်းဟာ ဒေသတွင်း သစ်ခိုးထုတ်သူတို့ရဲ့အဓိက လမ်းကြောင်းတွေထဲက တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ပါတယ်။

သစ်တုံးတွေ လမ်းဘေးဝဲယာ ဟိုတစ်ပုံ၊ ဒီတစ်ပုံဖြစ်နေတဲ့ ဒီလမ်းရဲ့အစမှာပဲ ဖြတ်သန်းသွားလာမယ့် မော်တော်ယာဉ်တွေ ရပ်တန့်စေမယ့် သံတန်းမောင်းတံကြီးကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒီနေရာကတော့ ရန်ကုန်-နေပြည်တော် အမြန်လမ်းရဲ့ အနောက်ဖက် ၉ မိုင် ခန့် အကွာမှာရှိတဲ့ စိန်ကန့်လန့် စစ်ဆေးရေးဂိတ်ပါ။

ဒီဂိတ်မှာ နေ့ရော ညပါ သစ်တောဝန်ထမ်းတွေ အလှည့်ကျတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသလို ပြီးခဲ့တဲ့ လကစပြီး ပဲခူး တိုင်းဒေသကြီးရဲ့ လက်နက်ကိုင်သစ်တောရဲ ၂ဝ ထဲက ထက်ဝက်ကို ဒီဒေသမှာ တာဝန်ချထားပါတယ်။ လက်နက်တပ်ဆင်မထားတဲ့ သစ်တောဝန်ထမ်းတွေ အန္တရာယ်ပြုခံရပြီးနောက်ပိုင်းမှာ သစ်တောရဲတွေကို အားဖြည့် တာဝန်ချထားရတာပါ။

ကျောက်တံခါး၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်တွေက သစ်တောဝန်ထမ်းတွေ ပါဝင်တဲ့ အင်အား ၂၂ ဦးပါ ခရိုင်သစ်တောအဖွဲ့ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ဇွန်လက ၂ ဖွဲ့ခွဲပြီး ပဲခူးရိုးမထဲကို ကင်းလှည့်ရာမှာ ခိုးထုတ်ပြီးသား သစ်တွေကို တင်နေတဲ့ကားတစ်စီး တွေ့ရတယ်လို့ ကျောက်တံခါးမြို့နယ် သစ်တောဦးစီးမှူး ဦးစန်းယုက ပြောပါတယ်။

အခင်းဖြစ်တဲ့နေရာဟာ စစ်ဆေးရေးဂိတ်နဲ့ ၇ မိုင် ကွာဝေးပါတယ်။ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး အမြန်လမ်းမရှိရာဆီ အတင်းမောင်းထွက်တဲ့ ခိုးသစ်တင်ကားနောက် သစ်တောအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့က လိုက်ဖမ်းရာမှာ သိပ်မကြာခင်မှာပဲ သစ်ခိုးကား မီးလောင်တာကြောင့် ကားပေါ်မှာပါတဲ့သူတွေက ဆင်းပြေးကြတယ်၊ သစ်တောဝန်ထမ်းတွေ မီးငြိမ်းနေတုန်း ထွက်ပြေးသွားသူများ ပြန်ရောက်လာတယ်၊ လေးခွထဲ သံကုံးသီးထည့်ပြီး ပစ်ခတ် တိုက်ခိုက်ကြရာမှာဝန်ထမ်း ၃ ဦး ဒဏ်ရာရသွားတယ်လို့ သစ်တောဦးစီးမှူးက ဆက်ပြောပါတယ်။

သစ်ခိုးသူတစ်ဦးက ဓားကိုင်ပြီး တိုးဝင်လာတယ်၊ ဝန်ထမ်းတွေက လမ်းဘေးက ကျောက်ခဲတွေနဲ့ ပြန်ပစ်ပေါက်ကြတဲ့အတွက် ရန်မူသူ ၄ ဦး ပြန်လည်ထွက်ပြေးသွားကြတယ်လို့ ဦးစန်းယုက ဆက်ပြောပါတယ်။

“ကျွန်တော် ဒီကိုပြောင်းလာတာ ၈ လပဲ ကြာသေးတယ်။ ဒီလို ကျွန်တော်တို့သစ်တောဝန်ထမ်းတွေကို ပြန်ရန်ပြုတဲ့အဖြစ်အပျက်က ပထဆုံး အတွေ့အကြုံပါ။ စိတ်ထဲမှာတော့ တော်တော်လေးလန့်တာပေါ့” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့မှာက ဘာလက်နက်မှ ပါသွားတာမဟုတ်ဘူး။ လက်နက်ဆိုလို့ တောတောင်ထဲသွားတဲ့အခါ သုံးဖို့ဆောင်သွားတဲ့ ဓါးမြောင်လေးပဲပါတာ။ ၄ ယောက်က လေးခွနဲ့ ပစ်တယ်ဆိုပေမယ့် သူတို့နောက်ကွယ်မှာ လူတွေ ထပ်ပါ မပါလည်း ကျွန်တော်တို့ မသိနိုင်ဘူး”

အဲဒီအဖြစ်အပျက်နောက်ပိုင်းမှာ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရက စိန်ကန့်လန့်စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို လက်နက်ကိုင် သစ်တောရဲ ၁ဝ ဦး ပို့ပြီး အားဖြည့်ပေးခဲ့တာပါ။

“သစ်တောရဲတွေ ရောက်လာပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းမှာလည်း (သစ်ခိုးထုတ်တဲ့ ထရပ်ကားတစ်စီး) ကျွန်တော်တို့ စစ်ဆေးရေးဂိတ် မောင်းတံကို အတင်းတိုက်ပြီး ထွက်ပြေးမယ်လုပ်လို့ သစ်တောရဲတွေက ကားဘီးကို သေနတ်နဲ့ပစ်ပြီး ဖမ်းလိုက်ရသေးတယ်” လို့ ဦးစန်းယုက ဆိုပါတယ်။

သစ်တောကာကွယ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု

ပြီးခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း နိုင်ငံရဲ့သစ်တောတွေဟာ သစ်ထုတ်တဲ့ကုမ္ပဏီတွေ၊ လယ်ယာ စီးပွား ကုမ္ပဏီတွေ၊ သစ်ခိုးဂိုဏ်းတွေကြောင့် ဖြူခါပြာခါကျခဲ့ရပါတယ်။ ကချင်၊ စစ်ကိုင်း၊ တနင်္သာရီ၊ ရခိုင်၊ ပဲခူး ဒေသတွေက ထူထပ်တဲ့သစ်တောကြီးတွေ ပြောင်တလင်းခါသွားခဲ့ပြီး ဒေါ်လာဘီလျံနဲ့ချီပြီးတန်တဲ့ သစ်လုံးတွေဟာ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများဆီကို တံခါးမရှိဓားမရှိရောက်သွားကြတယ်လို့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး လှုပ်ရှားသူတွေက ခန့်မှန်းနေကြပါတယ်။

တပ်မတော်စစ်ကြောင်းတွေ၊ သူပုန်တပ်တွေက တိုင်းရင်းသားဒေသ သစ်မှောင်ခိုသမား၊ သစ်ခိုးထုတ်သူများကို အခွန် ကောက်ကြတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ပေါ်ထွက်ခဲ့သလို အစိုးရ အရာရှိတွေရဲ့ခြစားမှုတွေကလည်း သစ်တောပြုန်းတီးမှုကို မီးထိုးပေးခဲ့ပါတယ်။ ယခင်အစိုးရများလက်ထက် သစ်တောကာကွယ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွေ ရှိခဲ့ပေမယ့်လည်း သစ်တောတွေကတော့ မြန်မြန်ကြီးပဲ လျော့ကျပြုန်းတီးနေခဲ့တာပါ။

၂ဝဝ၁ နဲ့ ၂ဝ၁၃ အတွင်း သစ်တောဟက်တာ ၁ ဒသမ ၇ သန်း (ဧက ၄ ဒသမ ၂ သန်း) ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်လို့ ဗြိတိန်အခြေစိုက် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် စုံစမ်းဖော်ထုတ်ရေးအေဂျင်စီ (Environmental Investigation Agency) ရဲ့ ၂ဝ၁၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာတစ်စောင်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ အရှေ့တောင်အာရှမှာ သစ်တောဖုံးလွှမ်းမှုအမြင့်ဆုံး နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်နေပေမယ့် တစ်ဖက်မှာလည်း နှစ်စဉ်သစ်တောပြုန်းတီးမှုနှုန်း ၂ ရာခိုင်နှုန်းရှိတဲ့အတွက် တောပြုန်းနှုန်းအမြင့်ဆုံး နိုင်ငံတစ်ခုလည်းဖြစ်တယ်လို့ ဒီအဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်က အာဏာရလာပြီးတဲ့နောက်မှာ သစ်တော၊ မြစ်ချောင်း၊ သဘာဝ ရင်းမြစ်တွေကို ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ စီမံခန့်ခွဲ အုပ်ချုပ်ရေးကို ဦးစားပေးမယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ တနိုင်ငံလုံးမှာ သစ်ထုတ်ယူခွင့်ကို ၂ဝ၁၆-၂ဝ၁၇ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း ရပ်ဆိုင်းပြီး သစ်ထုတ်ယူနိုင်စွမ်း အကြီးအကျယ် ကျဆင်းခဲ့တဲ့ မြန်မာ့ကျွန်းသစ်မူရင်းဒေသ ပဲခူးရိုးမမှာတော့ ကျွန်းနဲ့ သစ်မာထုတ်ယူခြင်းမပြုဘဲ ၁ဝ နှစ်အထိ အနားပေးဖို့ သယံဇာတနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးအုန်းဝင်းက ဇွန်လ ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုမှာ ပြောခဲ့ပါတယ်။

၂၉၆ မိုင် ရှည်လျားတဲ့ ဒီပဲခူးရိုးမဟာ တစ်ချိန်က သစ်တောထူထပ်၊ သားငှက်တွေ အလွန်ပေါခဲ့ပေမယ့် အခုအခါမှာတော့ အဆိုးရွားဆုံး သစ်ထုတ်လုပ်မှု၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှုများနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါပြီ။

နိုင်ငံအနှံ့မှာ ယခုနှစ် ပထမ ခြောက်လ အတွင်း သစ်မျိုးစုံ တန်ချိန် ၁၅,ဝဝဝ ကျော် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး အဲဒီထဲက ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးဟာ ပဲခူးတိုင်း ဒေသကြီးမှာ ဖမ်းမိတာဖြစ်တယ်လို့ ဝန်ကြီး ဦးအုန်းဝင်းက ဇူလိုင် ၂၉ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ပြောကြားပါတယ်။

သစ်တောဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးမျိုးမင်းက ပဲခူးတိုင်းမှာ သစ်တောဝန်ထမ်း ၉ဝဝ ကျော် လျာထားပေမဲ့ ခန့်ထားနိုင်တာ ၆ဝဝ ကျော်ပဲ ရှိတယ်၊ လက်နက်ကိုင် သစ်တောရဲ အင်အား ကလည်း ၂ဝ ပဲ ရှိသေးတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ အင်အား မပြည့်စုံတာကြောင့် ဒေသတွင်း တောပြုန်းတီးမှု၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေ သတ်ဖြတ်ဖမ်းဆီးခံနေရမှုတို့ကို ရပ်တန့်အောင်လုပ်ဖို့ ခက်ခဲမယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်အတွင်း ဆင်ရိုင်း ၂ဝ အသတ်ခံခဲ့ရပြီး ဒီနှစ်မှာတော့ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ အသတ်ခံရတာ ၁၂ ကောင် ရှိပြီ ဖြစ်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် ပဲခူးနယ်မှာ သစ်တောမြေ ဧရိယာ အများအပြား ပျောက်ကွယ်လာတာကြောင့် ဆင်နဲ့ လူတို့ကြားက ပဋိပက္ခ ကြီးထွားလာကြောင်း သူက ပြောပါတယ်။

ဒေသခံတို့အတွက် တခြား ရွေးချယ်စရာ

ပဲခူးရိုးမဒေသခံ အများအပြားဟာ သူတို့ဘဝရပ်တည်ရေးအတွက် တခြားရွေးစရာအခွင့်အလမ်းတွေ မရှိသေးတာကြောင့်လည်း သစ်ခိုးထုတ်မှုတွေမှာ တစ်နည်းနည်းနဲ့ ပါဝင် ပတ်သက်နေကြတယ် လို့ ကျောက်တံခါးမြို့နယ် သစ်တောဦးစီးမှူး ဦးစန်းယုက သုံးသပ်ပါတယ်။

ချို့တဲ့ကြတဲ့ ဒေသခံ အများအပြားဟာ သစ်ခုတ်ရောင်းချရခြင်းကနေ ဝင်ငွေရကြပြီး ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုးစတဲ့ သစ်မာတွေကို အဓိကထား ခုတ်ကြကာ တောလမ်းတွေအတိုင်း နွားလှည်းနဲ့ ခိုးထုတ်ကြတယ်လို့ ၎င်းက ဆက်ပြောပါတယ်။ ဒေသတွင်း သစ်အချောထည်လုပ်ငန်းတွေ၊ ပရိဘောဂလုပ်ငန်းတွေက ပြည်တွင်းဈေးကွက်အတွက် အဲဒီသစ်တွေကို သုံးကြတာပါ။

အခုဆိုရင် ရိုးမတောကြီးရဲ့အစွန်အဖျားတွေမှာဆိုရင် ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုး စတဲ့ သစ်မာတွေကို တောနက်နက်ထဲသွားမှသာ တွေ့နိုင်တော့တယ်လို့ ဦးစန်းယုက ပြောပါတယ်။ ပဲခူးရိုးမထဲမှာ သစ်တော ကြိုးဝိုင်းပေါင်း ၁ဝ၃ ခု (ဧက ၃ သန်းကျော်) ရှိပေမယ့် သစ်ခိုးထုတ်မှု၊ အပြောင်ရှင်းမှုတွေကြောင့် တောတွေက ပုံစံပြောင်းသွားပြီလို့ သူက ပြောပါတယ်။

ရန်မူတတ်တဲ့ သစ်ခိုးဂိုဏ်းကြီးတွေကို ရင်ဆိုင်ရာမှာ သစ်တောဝန်ထမ်းတွေ၊ သစ်တောရဲတွေက လက်နက် မပြည့်စုံဘူး၊ ဒါကြောင့် သစ်ခိုးထုတ်ရာမှာ ပါဝင်တဲ့ ဒေသခံ ဆင်းရဲသား ဖမ်းမိတာ များတယ်လို့ ဦးစန်းယုက ဆိုပါတယ်။ သစ်ခိုးဂိုဏ်းတွေကို ဥပဒေအရ အပြစ်ပေးရမှာဖြစ်ပေမယ့် ဒေသခံအများအပြားက တခြားလုပ်ငန်းပြောင်းလုပ်ဖို့ အဆင်သင့် မဖြစ်သေးဘူးလို့ သူက မှတ်ချက်ပေးပါတယ်။ အဲ့ဒီအတွက် အစိုးရအနေနဲ့ ဒေသခံတွေရဲ့ စားဝတ် နေရေးကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မယ့် သစ်တောအခြေခံ နည်းပညာသစ်တွေ၊ လုပ်ငန်းမျိုးတွေကို ရွေးချယ်စီမံချက်ချဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ဦးစန်းယုက သုံးသပ်ပါတယ်။

“ဒီဒေသမှာ ဝါးထွက်တယ်ဗျာ။ အဲ့ဒီဝါးကို အလုံးလိုက်ထုတ်နေတာထက် ဝါးကနေရလာမယ့် ထရံတွေ၊ ဝါးတူတွေ ထုတ်တဲ့လုပ်ငန်းမျိုးကို စနစ်တကျ တည်ထောင်ပေးမယ်၊ ဝါးကိုပေါင်းခံတဲ့ နည်းပညာတွေနဲ့အတူ လူသုံးကုန် ပစ္စည်းတွေ ထုတ်လုပ်တဲ့ လုပ်ငန်းမျိုးတွေကို ထူထောင်ပေး (သင့်တယ်)” လို့ သစ်တောဦးစီးမှူးက ပြောလိုက်ပါတယ်။ ။

ထက်ခေါင်လင်းသည် Myanmar Now သတင်းဌာန၏ အကြီးတန်းသတင်းထောက်ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading