ကြည်နူးခြင်း၊ စိုးရိမ်ခြင်းတွေ ရောပြွမ်းတဲ့ နိုင်ငံရဲ့သမိုင်းဝင်နေ့

မတ်လ ၃ဝ ရက်နေ့က နေပြည်တော်မှာ တွေ့ရတဲ့ သမ္မတသစ် ဦးထင်ကျော်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းမြင့် (ဓာတ်ပုံ - သင်းလဲ့ဝင်း/Myanmar Now)
မတ်လ ၃ဝ ရက်နေ့က နေပြည်တော်မှာ တွေ့ရတဲ့ သမ္မတသစ် ဦးထင်ကျော်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းမြင့် (ဓာတ်ပုံ - သင်းလဲ့ဝင်း/Myanmar Now)

နေပြည်တော် − ကျွန်မတို့နိုင်ငံမှာ တစ်ခုခု အကြီးအကျယ် မှားယွင်းနေတယ်ဆိုတာကို ပထမဆုံး စမြင်ခဲ့တဲ့အချိန်မှာ ကျွန်မ ၁ဝ နှစ် ဝန်းကျင်ပဲ ရှိပါသေးတယ်။

၁၉၈၈ ခုနှစ်မှာ စက်မှုတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတွေနဲ့ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေအကြား ပြဿနာ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြတယ်လို့ လူကြီးသူမတွေ ပြောတာကို တစ်ပိုင်းတစ်စကြားရပါတယ်။ ငယ်သေးတဲ့ အရွယ်မို့လို့ လူကြီးတွေရဲ့အတွေးကို သိခွင့်မရခဲ့ပေမယ့် သူတို့တွေ စိတ်ပူနေတယ်ဆိုတာကိုတော့ နားလည်လိုက်ပါတယ်။

တစ်ညနေမှာတော့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်နဲ့ဖုန်းပြောနေတုန်း သီချင်းဆိုသံတွေ ကြားလိုက်ရတယ်။ သီချင်းသံ နီးကပ်လာတဲ့အချိန်မှာ သိချင်စိတ်တွေကို တားမရတော့ဘဲ ဖုန်းကိုချ၊ အိမ်အပေါ်ထပ် ဘုရားခန်းရှိရာကို လှေကားထစ်တွေ ခုန်ပျံကျော်နင်းပြီး ပြေးတက်သွားမိပါတယ်။ ဘုရားခန်းရှေ့ လေသာဆောင်ကနေ လှမ်းကြည့်ရင် အိမ်ရှေ့က သစ်ပင်တွေ တန်းနေတဲ့ လမ်းပေါ်ကို မြင်နေရတယ်။

အချုပ်ကားတွေ ဖြတ်မောင်းသွားတာ မြင်လိုက်ရတယ်။ ဘယ်နှစီးဆိုတာ မမှတ်မိပေမယ့် ကားနောက်ခန်း ပြတင်းပေါက် သံတိုင်တွေကို တင်းတင်းဆုပ်ကိုင်ပြီး ပါသွားတဲ့ သူတွေကို မြင်လိုက်ရတယ်။ အဲဒီလူတွေက နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်တဲ့ ‘ကမ္ဘာမကြေ’ ကို ဆို့ဆို့နင့်နင့် ဆိုသွားကြတာ အဲဒီလောက် ဝမ်းနည်းကြေကွဲစွာနဲ့ ဆိုပုံမျိုးဟာ နောင်မှာ  ထပ်ပြီး မကြားမိသေးတဲ့ အသံမျိုးနဲ့ပါ။  

ဒီလူတွေက ကျွန်မသိထားတဲ့ ဆန္ဒပြကျောင်းသားတွေ ဒါမှမဟုတ် သူတို့တွေနဲ့ ပတ်သက်သူတွေပဲ ဖြစ်မှာပဲလို့ ဘယ်သူ့ကိုမှ မေးစရာမလိုတော့ဘဲ သိလိုက်ပါတယ်။ ကျွန်မ မျက်ရည်တွေ ကျခဲ့တာ မှတ်မိပါသေးတယ်။ ကျွန်မရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြီးကိုကြည့်တဲ့မျက်စိတွေကလည်း လုံးလုံးပြောင်းလဲသွားတယ်။

ယခုဆို ဒီအဖြစ်အပျက်တွေဟာ ၂၈ နှစ်ကြာလာပါပြီ။ ဗုဒ္ခဟူးနေ့ကတော့ နေပြည်တော်မှာရှိတဲ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ရဲ့ လှေကားထစ်အတိုင်း လှမ်းတက်ချိန်မှာ ကျွန်မ ၁ဝ နှစ်သမီးက အဖြစ်အပျက်တွေကို စဉ်းစားနေမိခဲ့ပါတယ်။

စစ်အာဏာရှင်စနစ်အောက်မှာ ဆယ်စုနှစ်များစွာ နေခဲ့ရပြီး ဘဝတွေပြောင်းလဲသွားခဲ့ရတဲ့ သန်းပေါင်းများစွာသော မြန်မာပြည်သူများအကြောင်းလည်း တွေးမိပါတယ်။ ကျွန်မလိုပဲ သူတို့လည်း တစ်သက်မှာ ဒီလိုနေ့မျိုးကို ရောက်လာလိမ့်မယ်လို့ ထင်မထားကြသူတွေပါ။

၁၉၆၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးတင်မြှောက်လိုက်တဲ့ အရပ်သား သမ္မတဦးထင်ကျော်ရဲ့ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲကို သတင်းယူဖို့ အလွန်တရာစိမ်းလန်းစိုပြေတဲ့ မြက်ခင်းများစွာနဲ့ အလွန်ကျယ်တဲ့လမ်းတွေလည်း ရှိတဲ့ မြို့တော်သစ်ကြီးကို ကျွန်မရောက်လာတာပါ။ ဦးထင်ကျော်ဟာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အနီးကပ် အားကိုးရသူတစ်ဦးပါ။

လွှတ်တော်အဆောက်အဦကြီးထဲမှာတော့ အားလုံးက မျှော်လင့်ချက်တွေနဲ့။  အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်  (NLD) လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေကလည်း ခြေလှမ်းတွေ တက်ကြွလို့နေပါတယ်။ မသိမသာ ကြည့်လိုက်တော့ NLD ကိုယ်စားလှယ်များနဲ့ အမှတ်တရဓာတ်ပုံတွဲရိုက်နေတဲ့ လွှတ်တော်ဝန်ထမ်းတွေ၊  ဖုန်းတွေနဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်နေကြတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို တွေ့ရပါတယ်။

လွှတ်တော်အစီအစဉ်စဖို့ မိနစ်အနည်းငယ်အလိုမှာတော့ သမ္မတဦးထင်ကျော်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းမြင့်တို့နဲ့အတူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်  ရောက်လာပါတယ်။ သူတို့ လွှတ်တော်ခန်းမထဲကို ဝင်သွားချိန်မှာ အရပ်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေက ရိုသေသမှုပြုတဲ့အနေနဲ့ မတ်တပ်ရပ်ကြတဲ့အချိန်မှာ ကျွန်မ အရမ်းကို စိတ်လှုပ်ရှားပြီး ရင်ထဲမှာ  တဆတ်ဆတ် တုန်ခါသွားခဲ့ရပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေနဲ့ ဆယ်စုနှစ် ငါးစုကျော်မှာမှ ပြန်ပေါ်လာတဲ့၊ ကြားခဲ့ရသမျှ အပြောအရ အလွန်တည်ကြည်သူ အရပ်သားသမ္မတနဲ့ အရပ်သားအများစုပါဝင်တဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ တက်လာတာကို အလွန်ဝမ်းမြောက်မိပါတယ်။ ကျွန်မဟာ ဦးထင်ကျော်ရဲ့ဖခင်ဖြစ်တဲ့ ကဗျာဆရာကြီး မင်းသုဝဏ်ရဲ့ အမာခံပရိသတ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ငယ်စဉ်က သူရဲ့ ကဗျာတွေနဲ့ ကြီးပြင်းခဲ့တာပါ။

ဒါပေမယ့် သတင်းထောက် အနေနဲ့ ကျွန်မမှာ မေးစရာတွေ၊ စိုးရိမ်စရာတွေ၊ အများကြီးရှိနေပါတယ်။  NLD  က ကြိုးဆွဲခံသမ္မတတစ်ဦးကို တင်တာ၊  စစ်တပ်က လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေ အများအပြား ချုပ်ကိုင်ထားဆဲဖြစ်နေပြီး ဆန္ဒပြတာကိုအကြမ်းဖက်နှိမ်နှင်းမှုတွေနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ သဘောထားတင်းမာသူလို့ နာမည်ထွက်သူ ဦးမြင့်ဆွေကို ဒုသမ္မတတစ်ဦးအဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့ပါတာတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း စိတ်ထဲမှာ မတင်မကျဖြစ်နေဆဲပါ။

ရောပြွမ်းနေတဲ့ စိတ်လှုပ်ရှားမှုတွေ

စစ်အစိုးရလက်ထက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကြောင့် သမ္မတဖြစ်ခွင့်မရလိုက်တဲ့  ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က သူဟာ သမ္မတအထက်မှာ ရှိနေမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ကြေညာထားပြီး နိုင်ငံခြားရေး၊ ပညာရေး၊ စွမ်းအင်၊  သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာနလေးခုကို ဦးဆောင် သွားပါမယ်။  ဒီလိုလုပ်ဆောင်မှုဟာ လက်တွေ့မှာ ဘာတွေဖြစ်လာမလဲ။

အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးတွေ၊ ပြည်နယ်/တိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်တွေ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးတာကစလို့ သမ္မတအိမ်တော်ညစာစားပွဲ သတင်းယူဖို့ မီဒီယာ ရွေးချယ်ဖိတ်ကြားမှုအလယ်၊ NLD ရဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့တဲ့ကာလအတွင်း ဆုံးဖြတ်ချက်တွေအဆုံး  ပွင့်လင်းမြင်သာမှုမရှိပါဘူး။

လူတစ်ဦးတစ်ယောက်တည်းနဲ့ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ ဝန်ကြီးဌာန လေးခုစလုံးကို ဘယ်လိုဦးဆောင်မလဲ။ ပါရဂူဘွဲ့အတုတွေယူတယ်လို့ ဝန်ခံထားတဲ့ ဝန်ကြီးတွေရဲ့လက်ထဲ နိုင်ငံနဲ့ နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးကို ပုံအောထည့်လို့ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား။ ဝန်ကြီးအဖွဲ့နဲ့ လွှတ်တော်အကြားမှာ အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းမှုတွေ မလိုဘူးလား။ အစိုးရအဖွဲ့ထဲမှာ တိုင်းရင်းသားတွေ သည့်ထက်ပိုပြီး မပါနိုင်ရတာ ဘာကြောင့်လဲ။ အစိုးရအဖွဲ့ထဲမှာလည်း ဟိန္ဒူဘာသာဝင်နဲ့ မွတ်စလင်တွေ မပါဝင်ပါဘူး။

အရေးကြီးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေချရမယ့် နေရာတွေမှာလည်း အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ကဏ္ဍ ဘယ်လိုရှိသလဲ။ မပါဝင်ပါဘူး။ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့မှာ အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးတစ်ဦးပဲ ပါပါတယ်။ ပြည်နယ်/တိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်တွေထဲမှာလည်း အမျိုးသမီးနှစ်ဦးပဲ ပါဝင်ပါတယ်။

NLD ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကိုလျှို့ဝှက်ထားခဲ့တာဆိုတော့ သူတို့အစိုးရအဖွဲ့က အနာဂတ်မှာ ဘယ်လောက်အထိ ပွင့်လင်းမြင်သာပြီး ရိုးသားမှုရှိမလဲ။

ကျွန်မကတော့ စာနယ်ဇင်းသမားတစ်ဦးအနေနဲ့ အာဏာပိုင်တွေကို မေးခွန်းထုတ်ဖို့၊ မှားတာတွေထောက်ပြဖို့ တာဝန်ရှိပါတယ်။ NLD နဲ့ ဒီပါတီကို ထောက်ခံသူတွေက  ဝေဖန်မှုတွေ အပေါ် ရန်ထောင်ကြပုံကို တွေ့ရတော့လည်း စိတ်မကောင်းဖြစ်ရပါတယ်။

ဒီလိုစဉ်းစားစရာတွေ ခေါင်းထဲမှာ ရောထွေးနေချိန်မှာ လွန်ခဲ့တဲ့တစ်နှစ်လောက်တုန်းက ဒီနေ့လို နေ့မျိုး ကြုံရဖို့ စိတ်တောင်မကူးကြည့်ရဲဘူးဆိုတာကို မေ့သွားဖို့လွယ်ကူပါတယ်။ အဲဒီတုန်းက ဆန္ဒပြကျောင်းသားတွေကို အင်အားသုံးဖြိုခွင်းခဲ့တဲ့အကြောင်း ကျွန်မတို့ သတင်းရေးနေကြတာပါ။ အစိုးရလက်သပ်မွေးထားတဲ့ စွမ်းအားရှင် လူရမ်းကားတွေ ပြန်ပေါ်လာမှာ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ အမျိုးသားရေးဝါဒီတွေ ခေါင်းထောင်လာမှာကို စိုးရိမ်ခဲ့ပါတယ်။

မကြာသေးခင်ရက်များအတွင်း အစိုးရဟောင်းတာဝန်ပြီးဆုံးခါနီးအထိ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်တချို့ရဲ့အပြုအမူဟာ နှာခေါင်းရှုံ့ချင်စရာချည်းပါပဲ။ အစိုးရအပေါ် ဝေဖန်ပြောကြားသူတွေကို ဖမ်းဆီးနှောင့်ယှက်မှုတွေဟာ  တားမနိုင် ဆီးမရပါပဲ။ လွှတ်တော်မှာ လာရောက်ဖြေဆိုရှင်းလင်းဖို့ ဖိတ်ခေါ်မှုတွေကို ဝန်ကြီးတွေက မသိကျိုးကျွံ ပြုခဲ့ပါတယ်။

ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဟောင်းကလည်း သူတို့အစိုးရအနေနဲ့ လွှတ်တော်သစ်ကို တာဝန်ခံစရာမလိုလောက်ဘူးလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ အစိုးရအိမ်ရာတွေကနေ စွန့်ခွာရတော့မယ့် အရာရှိကြီးတွေက အိမ်မှာပြင်ဆင်ထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ဖြုတ်ယူသွားကြတယ်လို့လည်း ကြားသိရပါတယ်။

ဗုဒ္ခဟူးနေ့မှာတော့ နိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်က မြန်မာနိုင်ငံသစ်အပေါ် သူရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ ပြောသွားပါတယ် − ငြိမ်းချမ်းရေး၊ အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး၊ ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ စစ်မှန်တဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု၊ ပြည်သူတွေရဲ့ လူမှုဘဝပိုမိုကောင်းမွန်ရေးတို့ပါပဲ။

သုံးမိနစ်စာ သူ့ရဲ့မိန့်ခွန်းမှာ အသေးစိတ်ဖော်ပြမှုတွေ မရှိပေမယ့် များပြားတဲ့ မျှော်လင့်ချက် စိတ်ကူးတွေ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်မအပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသား အများအပြား အတွက်ကတော့ တကယ့်သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်တစ်ခုပါပဲ။

သတင်းထောက်တွေကတော့ ဦးထင်ကျော်ဟာ သူ့ရဲ့သမ္မတသက်တမ်းအတွင်းမှာ မိန့်ခွန်းတွေကို သည်လိုပဲ တိုတိုတုတ်တုတ် ပြောဖြစ်မယ့် နိမိတ်ပဲလို့ မျှော်လင့်ကာ သဘောကျနေပါတယ်။

အစိုးရနဲ့ လွှတ်တော်အတွက်သာမကဘဲ  နှစ်ရှည်လများ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ခံခဲ့ရသော်လည်း မျှော်လင့်ချက်တွေ ကုန်ဆုံးမသွားသေးတဲ့ ပြည်သူတွေ အတွက်တော့ ရှေ့ဆက်ရမယ့် ခရီးဟာ ရှည်နေပါသေးတယ်။

စိတ်ထဲ ဘဝင်မကျချင်စရာတွေရှိနေပေမယ့် မျက်ခြေမပြတ်ကြည့်ရင်း အကောင်းဘက်ကပဲ မြင်ဖို့ တွေးမိပါတယ်။ ကျွန်မတို့နိုင်ငံအနေနဲ့ ဆန့်ကျင်တဲ့သဘောတွေ၊ အပျက်သဘော မြင်ခဲ့တာတွေက များလှပြီလေ။      ။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading