အေးသာယာ ပရဟိတစာသင်ကျောင်း ကလေးအခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုမတွေ့ရဟု အာဏာပိုင်များဆို

ကလေးငယ်များ၏ ပညာရေးအတွက် ပရဟိတစာသင်ကျောင်းများအပေါ် မှီခိုရမှုများသော မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျောင်းအပေါ်မှီခိုနေသော ကလေးသူငယ်များအပေါ် အခွင့်အရေးချိုးဖောက်နေကြောင်း စွပ်စွဲချက် မကြာသေးမီက ပေါ်ထွက်ခဲ့သဖြင့် စစ်ဆေးရေးဝင်ခဲ့သည်။

Published on Jan 22, 2019
ရန်တိုင်းအောင် ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေး မူလွန်ကျောင်းရှိ ကလေးငယ်များ (ဓာတ်ပုံ - Sai Lu Khay facebook)
ရန်တိုင်းအောင် ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေး မူလွန်ကျောင်းရှိ ကလေးငယ်များ (ဓာတ်ပုံ - Sai Lu Khay facebook)

ရန်ကုန် — ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုရှိသည်ဟု စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည့် တောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ဘုန်းတော်ကြီးသင် ပရဟိတဂေဟာတစ်ခုကို ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်က ဝင်ရောက်စစ်ဆေးပြီးနောက်တွင် ဆိုးဆိုးရွားရွား လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု မတွေ့ခဲ့ကြောင်း မြေပြင်ကွင်းဆင်းခဲ့သည့် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များက Myanmar Now ကိုပြောသည်။

ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ အေးသာယာ (ထုံးဖို) ရှိ ‘ရန်တိုင်းအောင် ဘုန်းတော်ကြီးသင် မူလတန်းလွန် ပညာရေးကျောင်း (လူငယ်ဖွံ့ဖြိုးရေး ပရဟိတဂေဟာ)’ ရှိ မိဘမဲ့နှင့်ဆင်းရဲနွမ်းပါး ကလေးငယ် ၂၀၀ ကျော်တို့ အပေါ် ကျောင်းရှိဘုန်းတော်ကြီးနှင့် ဆရာဆရာမအချို့က ကလေးငယ်အခွင့်အရေးချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု လူမှု ကွန်ရက်သုံးစွဲသူတစ်ဦးက စွပ်စွဲလိုက်ပြီးနောက် ချက်ချင်း ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အသက် ၃ နှစ်မှ ၁၄ နှစ်အထိ အရွယ်ကလေးပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကို လက်ခံကာ ပညာသင်ကြားပေးနေသည့် အဆိုပါ ကျောင်း၏ ဘုန်းတော်ကြီးများအနေဖြင့် ကလေးများ စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်ပါက ရိုက်နှက်ဆူပူ ဆုံးမတတ်သည်များရှိခြင်း၊ တစ်ကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့် အစားအသောက် မလုံလောက်ခြင်းများ တွေ့ရှိရသော်လည်း ဆိုးရွားသည့် အကြမ်းဖက်မှု၊ အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုကို မတွေ့ရှိကြောင်း ယင်းဖြစ်စဉ်ကို ကြီးကြပ်စိစစ်နေသည့် ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရ အဖွဲ့မှ ဗမာတိုင်းရင်းသား ရေးရာ ဝန်ကြီး ဒေါက်တာအောင်သန်းမောင်က Myanmar Now ကို ယနေ့ပြောသည်။

“ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်ကလေးတွေနဲ့သေချာစကားပြောတယ်။ စည်ကမ်းမလိုက်နာလို့ရိုက်နှက်၊ ဆဲဆိုခံရတဲ့ ကလေးတွေရှိပေမယ့် ဆိုးဆိုးရွားရွားအခွင့်အရေးချိုးဖောက်ခံရတာ မတွေ့ရဘူး။ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကား အကြမ်းဖက်မှု လုံးဝမတွေ့ပါဘူး”ဟု ဝန်ကြီးကပြောသည်။

လူမှုကွန်ရက် Facebook ပေါ်တွင် Sai Lukhay အမည်ဖြင့်သုံးစွဲသူတစ်ဦးက “တောင်ကြီးမြို့မှတာဝန်ရှိသံဃာ့ အကြီး အကဲများ နှင့်သက်ဆိုင်ရာ ရပ်မိ ရပ်ဖများ သိနိုင်ရန်” ဟု အစချီကာ ရန်တိုင်းအောင် ပရဟိတကျောင်းမှ ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေးချိုးဖောက်ခံရမှု အခြေအနေများကို အချက် ၁ဝ ချက်ဖြင့် ရေးသားထားပြီး၊ ကလေးငယ်များ၏ ရင်တွင်းခံစားချက်များနှင့် ဓာတ်ပုံများကို ယခုလ ၁၃ ရက်က တင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဓာတ်ပုံများနှင့်တကွ ၎င်းကရေးသားရာတွင် ယင်းပရဟိတစာသင်ကျောင်း၌ ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေးများ ဆုံးရှုံးနေခြင်း၊ အကြမ်းဖက်ခြင်း၊ မိုက်ရိုင်းစွာဆဲဆိုခြင်း၊ အာဟာရများ ချို့တဲ့စွာ ကျွေးမွေးခြင်း၊ ကျန်းမာရေး အသည်းအသန် ဖြစ်ပေါ် နေ သော ကလေးများအား ကုသမပေးဘဲ နေရပ်သို့ အဓမ္မ ပြန်လွှတ်ခြင်း၊ ပညာရေးကို ဦးစားမပေးခြင်း၊ ကလေး သူငယ်များအား ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်း၊ တာဝန်ယူမှုတာဝန်ခံမှု မရှိသော စကားများ ပြောဆိုခြင်း၊ လှူဒါန်းသည့်ပစ္စည်းများကို ကလေး များအတွက်ဟု ခံယူ၍ ကလေးများဆီ မရောက်ဘဲ ပျောက်ပျောက်သွားခြင်းများကို ခြောက်လအကြာလေ့လာပြီးနောက် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်ဟု ပါရှိသည်။

သို့ရာတွင် ထိုကိစ္စကို စစ်ဆေးသည့်အခါ ၎င်းတင်ထားသည့် ဓာတ်ပုံများသည် လွန်ခဲ့သည့် ခုနစ်လ (မေလခန့်) က ဓာတ်ပုံများဖြစ်နေခြင်း၊ စွပ်စွဲချက်တွင်ပါသလို ကလေးသူများတွင် ဝဲရောဂါဆိုးရွားစွာ ခံစားနေရမှု ယခု မရှိခြင်း၊ ငွေကြေးအလွဲသုံးစွဲမှုများ မတွေ့ရှိရခြင်းနှင့် စွပ်စွဲခဲ့သည့် ၁၀ ချက်တွင် သုံးချက်သာ ငြိစွန်းသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်ဟု ရှမ်းပြည်နယ်၊ လူမှုဝန်ထမ်းဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးထွန်းဦးက Myanmar Nowကို ပြောသည်။

“ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုက သူရေးထားသလို အဲဒီလောက်ကြီးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော် တို့ လူမှုဝန်ထမ်းကတော့ ကလေးသူငယ်ရဲ့အကျိုးစီးပွားကိုပဲ အလေးထားတယ်။ အကောင်းဆုံး လုပ်ပေးနေ တယ်။ သူတို့စာမေးပွဲတွေလည်း နီးနေပြီ။ အဲဒီအခြေအနေမှာ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး (ကြည့်ပေးနေတယ်)။ စားသောက်ရေးမှာ ဝိုင်းချက်ပြုတ်နေတာမျိုးတွေ လုပ်ပေးနေတယ်။ ကလေးတွေ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် စားရသောက်ရ၊ ကျန်းကျန်းမာမာနဲ့ ပညာသင်နိုင်ဖို့ကို ဆက်လုပ်မယ်”ဟု ၎င်းကဆိုသည်။

လက်ရှိအချိန်တွင် ယင်းပရဟိတဂေဟာရှိ ကလေးများအား ရှမ်းပြည်နယ်၊ လူမှုဝန်ထမ်းဦးစီးဌာန၊ ကလေး သူငယ်အခွင့်အရေးကာကွယ်ပေးရေးအဖွဲ့မှ ဆရာဆရာမ ၁၀ ဦးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူနှစ်ဦးက ကျောင်းရှိ ဘုန်းတော်ကြီး၊ ဆရာဆရာမများ နှင့်အတူပူးပေါင်းစောင့်ရှောက်ပေးလျက်ရှိသည်။

ကလေးများ စာမေးပွဲပြီးဆုံးသည့် ဖေဖော်ဝါရီလကုန်အထိ ဆက်လက် စောင့်ရှောက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင်လည်း ကလေးများ၏ စိတ်ပိုင်း၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက် မေးမြန်း စိစစ်မှုများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ဝန်ကြီးဒေါက်တာအောင်သန်းမောင်က ပြောသည်။

“စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကမပြီးသေးပါဘူး၊ ဆက်လုပ်မှာပါ။ ရန်တိုင်အောင်ကျောင်းတင်မကဘူး ဘက ကျောင်း အားလုံး ကို မှန်ကန်စွာထိန်းကျောင်းသွားနိုင်ဖို့ ရေရှည်ဆောင်ရွက်မှာပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ လာလှူတဲ့သူတွေက ဘုန်းတော်ကြီးသင်ကျောင်းတွေကိုမယုံကြည်တော့ရင် ဒီကျောင်းတွေကို တကယ်မှီခိုနေရတဲ့ ကလေးတွေ ဒုက္ခဖြစ်မှာ အရမ်းစိုးရိမ်လို့ပါ”ဟု ဝန်ကြီးကဆိုသည်။

ယင်းကိစ္စရပ်ကို လူမှုကွန်ရက်ပေါ်တင်ခဲ့သည့် Sai Lukhay အကောင့်ပိုင်ရှင် အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် စိုင်းလူခေးက ၎င်းသည် မိမိတင်ခဲ့ သည့် အချက်အလက်များနှင့် ပတ်သက်၍ တာဝန်ယူမှုတာဝန်ခံမှုအပြည့်နှင့် အာမခံကြောင်းနှင့် လက်ရှိအချိန် တွင် ပြည်နယ် အစိုးရ တာဝန်ရှိသူများ၏ အချိန်နှင့် တပြေးညီ ကြီးကြပ် ဆောင်ရွက်စစ်ဆေးမှုကို ကျေနပ် ကြောင်းပြောသည်။

“ဘယ်သူ နဲ့မှ ရန်ငြိုးမရှိပါဘူး။ အမှန်တရားတခုပေါ်စေချင်တယ်။ ခြောက်လကြာတွေ့ကြုံခဲ့တဲ့ ကလေးတွေနဲ့ ဘုန်းကြီးကြားကအဆင်မပြေတာကို လူမုန်းခံပြီးရင်ဖွင့်တာပါ။ ကျွန်တော့်ကို မကျေနပ်လို့ တရားစွဲရင်တောင်မှ ကလေးတွေအဆင်ပြေရင် ကျွန်တော်ကျေနပ်တယ်”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ပင်းတယမြို့နယ်ဇာတိ ကိုစိုင်းလူခေးသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အတွင်းက စနေတနင်္ဂနွေနေ့များ၌ သူငယ်ချင်းများနှင့်အတူ ရန်တိုင်းအောင် ကျောင်းရှိ ကလေးငယ်များအား ခြောက်လတိုင် လုပ်အားပေး စာသွားသင်ကြားပေးခဲ့သည်ဟု ၎င်း၏ရေးသားချက်များတွင် ပါရှိသည်။

ဆက်လက်ထောက်ပံ့မည်

ယင်းပရဟိတဘုန်းကြီးကျောင်းကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် လူမှုဝန်ထမ်း ဦးစီး ဌာန၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထောက်ပံ့မှုရရှိခဲ့သည့် ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးပရဟိတဂေဟာ တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများအရ ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ ငွေကြေးအလွဲသုံးစားမှုများ မတွေ့ရှိရပါက ရင်ခွင်မဲ့ ကလေးများအဆင်ပြေစေရန် အထောက်အပံ့ကို ရပ်မည်မဟုတ်ဟု တာဝန်ရှိသူများကဆိုသည်။

လက်ရှိအချိန်တွင် တစ်နှစ်လျှင် လူမှုဝန်ထမ်းဦးစီးဌာနနှင့် သာသနာရေးဦးစီးဌာန၏ ထောက်ပံ့ငွေ ကျပ်သိန်း ၁၆၀ ကျော် လက်ခံရရှိကြောင်း ကျောင်းရှိ ဆရာတော်များက Myanmar Now ကို မိန့်သည်။ ၂ ဒသမ ၅ ဧက ကျယ်ဝန်း သည့် ယင်းဘုန်းကြီးကျောင်း၌ ရှမ်းပြည်တစ်ဝန်းရှိ မိဘစောင့် ရှောက်မှု လိုအပ်နေသည့် အသက် သုံးနှစ်ခွဲမှ ၁၄ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်ပေါင်း ၂၄၉ ဦးတို့အား အစိုးရနှင့် အလှူရှင်များ၏ လှူဒါန်းငွေများဖြင့် စာသင်ကြားပေးကာ ပြုစုစောင့်ရှောက်နေကြောင်း သိရသည်။

ထိုက်နန္ဒာဝင်းသည် Myanmar Now သတင်းဌာန၏ အကြီးတန်းသတင်းထောက် ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading