မုဒိမ်းမှု လျော့ပါးလာရေးအတွက် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု လိုအပ်သည်

၂ဝ၁၂ မေ ၂ဝ ရက်နေ့က ရန်ကုန်မြို့ရှိ "ဘာလဲ၊ ဘယ်တော့လဲ၊ အပြောင်းအလဲ" စာတန်း ရေးထိုးထားသည့် တံတားတစ်ခုအောက်နံရံအနီး တွေ့ရသော အမျိုးသမီး နှစ်ဦး (ဓာတ်ပုံ - REUTERS/စိုးဇေယျာထွန်း)
၂ဝ၁၂ မေ ၂ဝ ရက်နေ့က ရန်ကုန်မြို့ရှိ "ဘာလဲ၊ ဘယ်တော့လဲ၊ အပြောင်းအလဲ" စာတန်း ရေးထိုးထားသည့် တံတားတစ်ခုအောက်နံရံအနီး တွေ့ရသော အမျိုးသမီး နှစ်ဦး (ဓာတ်ပုံ - REUTERS/စိုးဇေယျာထွန်း)

ရန်ကုန် − ၂ဝ၁၅ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်၊ လှိုင်သာယာမြို့နယ်မှ ၁၁ နှစ် အရွယ်မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦးကို နေအိမ်တွင် သန့်ရှင်းရေး လုပ်ကိုင်သည့် အလုပ်သမားတစ်ဦးက အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့သည်။ ခရိုင်တရားရုံးတစ်ခုက ကျူးလွန်သူကို ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။

တရားမျှတမှု အားနည်းသော ထိုစီရင်ချက်ကြောင့် အမျိုးသမီးများ လုံခြုံမှု ကင်းမဲ့သကဲ့သို့ ခံစားရစေသည်ဟု တရားလိုဘက်မှ အကူအညီပေးခဲ့သည့် ရန်ကုန်မြို့မှ အမျိုးသမီးရေးရာ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ မဝင်းဝင်းခိုင်က ပြောသည်။

“ပြစ်ဒဏ်ကို များများချမှဖြစ်မယ်၊ ပြစ်ဒဏ်နည်းနည်းပဲ ချတော့ ကျူးလွန်သူတွေက ဒီပြစ်မှုကို မကြောက်မရွံ့တန်းကို ကျူးလွန်နေကြတာ” ဟု သူက ပြောသည်။

မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း တိုင်ကြားလာသော မုဒိမ်းမှုပေါင်းမှာ နှစ်စဉ် ရဝဝ ခန့် ရှိကြောင်း ရဲမှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရသည်။

မတရားပြုကျင့်ခံရသူများထဲတွင် အသက်မပြည့်သေးသူများ၊ ကလေးငယ်များ ပါဝင်နေသောကြောင့် နိုင်ငံတွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး အားနည်းလွန်းနေပြီး တရားစီရင်ရေးအခြေအနေမှာ မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်နေသည်ဟု မတရားပြုကျင့်ခံရသူများ၊ ၎င်းတို့အတွက် လိုက်ပါ အကျိုးဆောင်ပေးသူများ၊ ရှေ့နေများက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးသူငယ်များ အရေးကိစ္စများကို အကျိုးဆောင်ပေးသည့် ဥပဒေရေးရာကုစားရေးအဖွဲ့ (Legal Clinic Myanmar) ၏ ရန်ကုန်ရုံးသို့ အကူအညီလာရောက်တောင်းခံသည့် အမှုများမှာ သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုများသာဖြစ်သောကြောင့် သက်ငယ်မုဒိမ်းဖြစ်ပွားမှု ပမာဏ များပြားနိုင်သည်ဟု ထိုအဖွဲ့မှ ရှေ့နေ ဒေါ်လှလှရီက သုံးသပ်သည်။

မုဒိမ်းမှုကျူးလွန်ခံရသူ အများအပြားက ရဲစခန်းနှင့် တရားရုံးသို့ သွားရောက်လိုခြင်း မရှိကြောင်း သူက ဆက်ပြောသည်။

“တရားရုံးက တစ်ဖက်ရှေ႕နေကမေးတာကို သိပ်ပြီးတော့ မဖြေချင်ကြပါဘူး။ တရားရုံးမှာ အမှုစစ်ဆေးတဲ့အခါ ကြာတဲ့ အချိန်ကို သိပ်ပြီးမကြိုက်တဲ့အတွက် တရားမစွဲတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်” ဟု ဒေါ်လှလှရီက ရှင်းပြသည်။

ပုဒ်မ ၃၇၆

မြန်မာနိုင်ငံ ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၃၇၆ တွင် "မုဒိမ်းမှုကျူးလွန်သူကို တသက်တကျွန်းဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဆယ်နှစ်ထိ ထောင်ဒဏ်တမျိုးမျိုးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည့်ပြင် ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်သည်" ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

၂၀၁၃ ခုနှစ်က ရန်ကုန်၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည် အသက် ၇ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေး မတရားကျင့်ခံရမှုတွင် ခရိုင်တရားရုံးတစ်ခုက ကျူးလွန်သူ အသက် ရဝ အရွယ် အမျိုးသားကို ထောင်ဒဏ် ၄ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ စီရင်ချက်ကို မကျေနပ်သည့် မိန်းကလေး၏ မိခင်က တိုင်းဒေသကြီးတရားရုံးကို အယူခံဝင်ရာ ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ထပ်တိုးချလိုက်သည်။

ယင်းကဲ့သို့ ပြစ်မှုထင်ရှားသော်လည်း ထောင်ဒဏ်ဆယ်နှစ် အပြည့်အဝ မချသည့် မုဒိမ်းမှု အများအပြား ရှိနေပြီး ယခုအခါ ထောင်ဒဏ်တစ်သက်တစ်ကျွန်း ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်မှု မရှိသလောက် နည်းပါးကြောင်း ရှေ့နေများ၊ အမျိုးသမီးရေးရာကိစ္စများ ကူညီဆောင်ရွက်နေသည့် အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့မှ တရားလွှတ်တော်ရှေ႕နေ ဦးမောင်မောင်စိုးက သက်ငယ်မုဒိမ်းမှု အများအပြား ပေါ်ပေါက်နေခြင်းမှာ မုဒိမ်းမှုပြစ်ဒဏ်ကို မကြောက်မရွံ့ ကျူးလွန်နေကြသည့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်နေသောကြောင့် ပြစ်ဒဏ် တိုးမြှင့်ရန် ဥပဒေ ပြင်ဆင်သင့်သည်ဟု ပြောသည်။

“ဘယ်အမှုပဲဖြစ်ဖြစ် ပြစ်ဒဏ်ကို တရားသေထားတာ မကောင်းဘူး။ လိုတိုးပိုလျှော့ လုပ်သင့်ပါတယ်” ဟု ဦးမောင်မောင်စိုးက ပြောသည်။

ကျူးလွန်သူနှင့် တရားသူကြီးများကြားတွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှု ရှိတတ်ခြင်းကြောင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု အားနည်းနေကြောင်း သူကဖြည့်စွက်ပြောကြားသည်။

ကလေးများကို မတရားပြုကျင့်လျှင် သေဒဏ်ချမှတ် အပြစ်ပေးရန် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်များအတွင်း ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် အဆိုတင်သွင်းမှုမှာ ပယ်ချခံခဲ့ရသည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ ရှေ့နေ ဦးမင်းသက်ဇင်ကမူ သေဒဏ် အပြစ်ပေးရေး အဆိုပြုချက်ကို သဘောမတူပေ။

“ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို ပြစ်ဒဏ်စီရင်တဲ့ အခါ အကျင့်စာရိတ္တ ပြုပြင်ရေးကို တရားစီရင်ရေး အခြေခံမူအဖြစ်နဲ့ကျင့်သုံးကြတာပါ။ လူဆိုတာက မမှားတဲ့သူဆိုတာ မရှိပါဘူး။ တသက်တကျွန်း ဆိုတာကလည်း နောင်တ တရားရနိုင်တဲ့ ထိရောက်တဲ့ ပြစ်ဒဏ်တစ်ခုပါပဲ” ဟု ဦးမင်းသက်ဇင်က ပြောသည်။

အမျိုးသမီးရေးရာ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ မဝင်းဝင်းခိုင်ကလည်း မုဒိမ်းမှုကျူးလွန်သူများအတွက် ပြစ်ဒဏ် စီရင်မှု ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို ပြင်ဆင်ရန် မလိုအပ်သေးဟု ဆိုသည်။
“ပြစ်ဒဏ်က ကောင်းပြီးသား။ တရားစီရင်တဲ့ တရားသူကြီးအနေနဲ့ ပြစ်ဒဏ်ကို ထိထိရောက်ရောက်ချမှတ်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်” ဟု မဝင်းဝင်းခိုင်က ပြောသည်။

လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်

သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကန့်ကွက် ရှုတ်ချဆန္ဒပြခြင်း၊ အသိပညာပေး ဟောပြောပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို ဤအမှုများ အများအပြား ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး ဒလ၊ ကော့မှူး မြောက်ဥက္ကလာ နှင့် လှိုင်သာယာစသည့် ဆင်ခြေဖုံး မြို့နယ်များတွင် ၂ဝ၁၃ ခုနှစ်အတွင်း တွေ့ခဲ့ရသည်။ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအများအပြားကို ထားရှိရာ အကျဉ်းထောင်များ အတွင်းတွင်မူ စာရိတ္တပြုပြင်ရေး အစီအစဉ်များ လွန်စွာ အားနည်းနေသေးသည်။

စစ်အစိုးရအဆက်ဆက် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကို ထောင်မှ ပြန်လွှတ်ရာတွင် မုဒိမ်းသမားများအပါအဝင် ရာဇဝတ်သားမျိုးစုံလည်း ထောင်ပြင်ပသို့ အလုံးအရင်း ပြန်ရောက်လာလေ့ရှိသည်။

လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးသည့်အခါ မုဒိမ်းမှုကျူးလွန်သူတို့ကို ထည့်သွင်းခြင်း မပြုသင့်ကြောင်း ရန်ကုန်မှ ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဒေါ်ဖြူဖြူညွန့်က သုံးသပ်သည်။
"မုဒိမ်းမှုကျူးလွန်တယ်ဆိုတာနဲ့ တစ်သက်တစ်ကျွန်း ချသင့်တယ်လို့ မြင်တယ်" ဟု ဒေါ်ဖြူဖြူညွန့်က ပြောသည်။

သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုဖြင့်ထောင်မှလွတ်မြောက်လာသည့် ဦးဌေးလုံး(ခ) ဦးကျင်အေးသည် ၂ဝ၁၄ ခုနှစ်က ရန်ကုန်၊ ကော့မှူးမြို့နယ်တွင် အသက် ၆ နှစ်အရွယ် သမီးငယ်ကို အဓမ္မပြုကျင့်မှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁ဝ နှစ် ချမှတ်ခံရသည်။ ကလေး၏ ဖခင်ကမူ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူ ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာမည်ကို စိုးရိမ်လျက် ရှိသည်။

“ဒီအမှုနဲ့ ထောင်ကျဖူးတဲ့သူက ပြန်ထွက်လာရင် ဒါပဲ ပြန်လုပ်မှာပဲ။ ဒီလိုလူမျိုးတွေကို ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူမှုတွေ ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်” ဟု သူက ပြောသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ မူဆယ်မြို့နယ်အတွင်း ကျေးလက် စာသင်ကျောင်းတစ်ခုမှ ကချင်ဆရာမနှစ်ဦး ၂ဝ၁၅ နှစ်ဆန်းပိုင်းတွင် အဓမ္မပြုကျင့် သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည့် အမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး ကျူးလွန်သူကို ဖော်ထုတ်အရေးယူနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။

ဆရာမ မရန်လုရာ၏ အစ်မဖြစ်သူ အစ်မဖြစ်သူ မရန်ဆန်လုံက “အမှန်တရား တစ်နေ့နေ့ပေါ်ပါစေဆိုပြီး အသက်ရှင် နေထိုင်နေရတယ်” ဟု ပြောသည်။

မော်လမြိုင်မြို့နယ်တွင် ၃ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ် အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့အမှုမှာ သက်သေခိုင်လုံသော်လည်း ၅ လကျော်ကြာသည်အထိ စီရင်ချက် ချမှတ်ခြင်း မပြုနိုင်သေးသည့်အပြင် တရားခံဟုစွပ်စွဲခံထားရသူ အသက် ရဝ အရွယ် အမျိုးသားကိုလည်း အာမခံပေးထားသည်ဟု မွန်ပြည်နယ်လုံးဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးသူငယ်များ စွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေး ရှေ့ဆောင်အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်ခင်သန်းထွေးက ပြောသည်။

“အမှုက အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ အရင်ရှိခဲ့တဲ့ သက်သေတွေ ပျောက်ကုန်တယ်။ ကျူးလွန်တဲ့သူက အပြင်မှာ ရောက်လာတော့ ကလေးရဲ့မိသားစုကိုတောင် ပြန်ပြီး ခြိမ်းခြောက်နေတယ်” ဟု ဒေါ်ခင်သန်းထွေးက ပြောသည်။

အဓမ္မပြုကျင့်ခံခဲ့ရပြီး ရန်ကုန်၊ မြောက်ဥက္ကလာပ မြို့နယ်တရားရုံးတွင် အမှုရင်ဆိုင်လျက်ရှိသည့် အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးကလည်း သူ့အမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး “တရားစီရင်ရေးက မျှတမယ်လို့တော့ မယုံကြည်ဘူး။ တစ်ဘက်က ပိုက်ဆံထိုးရင် အမှုက ပြောင်းလဲသွားမှာပဲ” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြမ်းဖက်မှုများ တားဆီးကာကွယ်ရေး ဥပဒေကောင်းတစ်ခုရှိပြီး ယင်းဥပဒေကို ထိထိရောက်ရောက် အသုံးပြုသည့် နည်းလမ်းများရှိပါက အမျိုးသမီးကြီးငယ်မရွေးကို လုံခြုံမှုပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း အမျိုးသမီးများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှု တားဆီးကာကွယ်ရေး ဥပဒေမူကြမ်းရေးဆွဲသည့် လုပ်ငန်းကော်မတီ၏ တွဲဖက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဒေါ်မေစံပယ်ဖြူက ဆိုသည်။

ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို ကျောသားရင်သားမခွဲခြားဘဲ ထိရောက်သည့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ၊ အပြစ်ပေးမှုများ မလုပ်သည့် ကာလပတ်လုံး အမျိုးသမီးများ၏ ဘဝလုံခြုံမှုရှိမည် မဟုတ်ကြောင်း သူက ပြောသည်။

အမျိုးသမီးရေးရာ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ တစ်ဦးဖြစ်သော မဝင်းဝင်းခိုင်က လှိုင်သာယာမြို့နယ်မှ ၁၁ နှစ် အရွယ် ကလေးငယ် အဓမ္မပြုကျင်ခံရမှုတွင် ကျူးလွန်သူကို ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ်သာ ချမှတ်ခဲ့ခြင်းမှာ ထိရောက်သည့်ပြစ်ဒဏ်မဟုတ်ဟု သုံးသပ်သည်။

“ဥပဒေအကာအကွယ် ပြည့်ပြည့်ဝဝ မရသရွေ့ ဒီကလေးလို အဖြစ်ဆိုးမျိုးတွေ ထပ်ရှိနေအုံးမှာပါ” ဟု မဝင်းဝင်းခိုင်က ပြောလိုက်သည်။

“တပ်မတော်ထဲမှာ ပြည်သူလူထု အကျိုးစီးပွားကို အကာအကွယ်ပေးချင်တဲ့ တပ်မတော်သားတွေ ရှိလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မယုံကြည်ချင်ပါတယ်။ သက်သေပြကြပါ။ လူတစ်စု၊ တစ်ဖွဲ့၊ တစ်ယောက်ရဲ့ အသုံးချခံ သမိုင်းအစဉ်လာကြီးကို အခုချိန်မှာ ချိုးဖောက်ပြီး ပြည်သူလူထုနဲ့ ပူးပေါင်းပါ။...

Published on Mar 19, 2021
ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ က အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များကို ဆန္ဒပြသူအချို့က ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) ကို ထောက်ခံကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပြသနေစဉ်။ 

ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတည်ထောင်ရန် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် သပိတ် ကော်မတီဝင်များနှင့် ဆွေးနွေးနေမှုသည် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပြီးစီးနေပြီဖြစ်ကြောင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (NLD) တင် ရွေးကောက်ခံအမတ်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောကြားလိုက်သည်။ 

“အခုလို အခြေနေမျိုးမှာ ဘယ်လိုမျိုး စုစုစည်းစည်းနဲ့ ဆောင်ရွက်လို့ရမလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးနေပါတယ်။ ကျွန်မတို့ စုစည်းညီညွှတ်တဲ့အသံတစ်ခု ထွက်လာအောင် ကြိုးစားနေပါတယ်။ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ပြီးစီးနေပါပြီ" ဟု ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) က ခန့်အပ်ထားသည့် ခေတ္တ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်သူ ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီသည်  အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ဖြစ်သည့် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)၊ ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS)နှင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA) အပြင် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခတ်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) လက်မှတ်ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသား ၁၀ နှင့် ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီများနှင့်လည်း တစ်ဖွဲ့ချင်းဖြစ်စေ၊ အစုအဖွဲ့အလိုက်ဖြစ်စေ ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။ 

“အတိတ်ကာလ အတွေ့အကြုံအားဖြင့် သံသယတွေ ကျန်တာရှိတယ်။ အဲဒီသံသယတွေကိုလည်း ကျွန်မ တို့တွေ ချေဖျက်ရတာရှိတယ်။ အလုပ်လုပ်ရင်းနဲ့ ယုံကြည်မှုတွေ တည်ဆောက်နေရတာရှိတယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့တော့ ကျွန်မတို့ကြားမှာ Common Ground ကလည်း ရနေပြီ။ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း တစ်စုတစ်စီးတည်းဖြစ်ဖို့၊ သဘောတွေ တူညီဖို့၊ အပ်ကျမတ်ကျဖြစ်ဖို့ဆိုတာကတော့ သဘာဝ မကျပါဘူး။ သို့သော် ဒီကြားထဲက  ကျွန်မတို့ ဘယ်လိုပေါင်း စပ်ညှိနှိုင်းပြီးတော့ အတူတူ အလုပ်လုပ်သွားကြမလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာကတော့ ကျွန်မတို့ ကြိုးစားပမ်းစားတည်ဆောက်နေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီများ၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် သပိတ်ကော်မတီတို့နှင့် ဆွေးနွေး၍ ထွက်ပေါ်လာမည့် သဘောတူညီချက်များ၊ တာဝန်ခွဲဝေမှုများသည် အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရန် အခြေခံကောင်းများဖြစ်လာမည်ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ထို့ပြင် CRPH အနေဖြင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး၊ ဖက်ဒရယ်တပ်မတော် တည်ထောင်ရန် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

လွန်ခဲ့သည် ၅ နှစ်က NLD အစိုးရလက်ထက်၌ ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၁ ရာစုပင်လုံတွင်မူ ဖက်ဒရယ်နှင့်ပတ်သက်၍ ကိစ္စများသည် စစ်တပ်၏ ကန့်ကွက်မှုကြောင့် ဆွေးနွေးခွင့်မရခဲ့ကြောင်း၊ လက်ရှိတွင် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီထူထောင်ချိန်တွင် ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်ကိုပါ တည်ထောင်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖက်ဒရယ်တပ်မတော် ပေါ်ပေါက်လာရေးကိုလည်း ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

“ဖက်ရယ်တပ်မတော်လို့ ပြောတာက ငါတို့သည် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကို သွားတော့မယ်။ ဖက်ဒရယ် တပ်မတော်ကြီးအတွက်ဆိုရင် အခင်းအကျင်းတွေလိုအပ်တယ်။ တကယ့် professional ဖြစ်တဲ့၊ လက်နက် ကိုင်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် ပိုပြီးတော့ ကျင့်ဝတ်တွေ စောင့်ထိန်းရတယ်။ ဒီကျင့်ဝတ်တွေနဲ့ သွားရမယ်။ ဒါတွေကို အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ မတည်မငြိမ်မှုတွေ၊ Chaos တွေနဲ့ ပုံဖျက်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေကို သတိထားဖို့ လိုတယ်။  တကယ့် professional တပ်မတော်သည် ဘယ်တော့မှ မရမ်းကားဘူး ”ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် ပြည်သူလူထုနှင့် တိုင်းပြည်ကို အကာအကွယ်ပေးမည့် တပ်မတော်ကိုထူထောင်ရန် ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး အကြမ်းဖက်မှုများကို ဖန်တီးလာမည့်သူများ၏ အန္တရာယ်ကို သတိထားရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။ 

“ပြည်သူတွေရဲ့ မလုံခြုံမှု၊ ဖိနှိပ်ခံတာတွေ ပိုတိုးလာတယ်။ ဒါက ဘာလဲဆိုရင် ပြည်သူကို အကာအကွယ် ပေးမယ်ဆိုပြီး သစ္စာဆိုခဲ့ကြတဲ့၊ ငါတို့သည် နိုင်ငံတော်နဲ့ နိုင်ငံသားတို့အပေါ်မှာ သစ္စာစောင့်သိရိုသေပါ မည်ဆိုပြီး မိုးလင်းတိုင်း တပ်ထဲမှာ သစ္စာဆိုထားရတဲ့သူတွေက သစ္စာမတည်တော့ဘူး။ သူတို့ကျင့်ဝတ်တွေကို လိုက်နာရမယ့်အစား ပြည်သူကို ခြောက်လှန့်တယ်။ အိပ်ကောင်းချင်းမအိပ်ရ၊ စားကောင်းချင်း မစားရဖြစ်အောင်လုပ်တယ်” ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။

ထို့အပြင် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးတစ်ယောက်အကျိုးစီးပွားအတွက် အသုံးချမခံတော့ဘဲ ပြည်သူများနှင့်အတူ ပူးပေါင်းရန် စစ်သားများကိုလည်း ၎င်းက တိုက်တွန်းဖိတ်ခေါ်လိုက်သည်။

“တပ်မတော်ထဲမှာ ပြည်သူလူထု အကျိုးစီးပွားကို အကာအကွယ်ပေးချင်တဲ့ တပ်မတော်သားတွေ ရှိလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မယုံကြည်ချင်ပါတယ်။ သက်သေပြကြပါ။ လူတစ်စု၊ တစ်ဖွဲ့၊ တစ်ယောက်ရဲ့ အသုံးချခံသမိုင်းအစဉ်လာကြီးကို အခုချိန်မှာ ချိုးဖောက်ပြီး ပြည်သူလူထုနဲ့ ပူးပေါင်းပါ။ ပြည်သူလူထုအကျိုး စီးပွားကို ကာကွယ်မယ်ဆိုရင် ပြည်သူလူထုက ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်စွာနဲ့ကြိုဆိုနေမှာပါလို့ တပ်မတော်သားကောင်းတွေကို ပြောချင်ပါတယ်” ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။

 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရသဖြင့် အသက် ၂၀  အရွယ် ကိုမျိုးလေးဆိုသူမှာ မျက်လုံးမှတဆင့် ဦးခေါင်းပွင့်ထွက်သည်အထိ ကျည်ထိမှန်သဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု မျက်မြင်များက ဆိုသည် 

Published on Mar 19, 2021

တောင်ဒဂုံမြို့နယ်တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉) ညနေပိုင်းက စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်များက ရပ်ကွက် အတွင်းအထိ ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်မှုကြောင့်  အရပ်သားတစ်ဦးကျဆုံးခဲ့ကြောင်း မျက်မြင်များက ပြောသည်။

တောင်ဒဂုံမြို့နယ် ၂၂ ရပ်ကွက်ထိပ်ရှိ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးအထိုင်သပိတ်ကို စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်များက အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းရာတွင် ရပ်ကွက်အတွင်းလမ်းထဲ အထိဝင်ကာ ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်သဖြင့် အသက် ၂၀  အရွယ် ကိုမျိုးလေးဆိုသူမှာ မျက်လုံးမှတဆင့် ဦးခေါင်းပွင့်ထွက်သည်အထိ ကျည်ထိမှန်သဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု မျက်မြင်များက ဆိုသည်။

“ဒိန်ချဉ်သည်အဖွားရဲ့ မြေးပါ။ သူ့အမေက နှလုံးရောဂါရှိတယ်။ ဖြစ်ဖြစ်ချင်းအချိန်တုန်းက သူက အဲ့ဒီနေရာမှာ မရှိဘူး။ ထကြွတဲ့အချိန်မှာ လူငယ်တွေနဲ့အတူတူလိုက်သွားတယ်။ ဝိုင်းရန်ပေးမယ်ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့သွားတယ်။ တကယ့်တကယ်နောက်ပြန်ဆုတ်တဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်သွားတာ။ မျက်လုံးပါကျွတ်ထွက်သွား တယ် ” ဟု မျက်မြင်သက်သေတစ်ဦးက ဆိုသည်။

ယနေ့ ညနေ ၄ နာရီခန့်က စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်အင်အား ၅၀ ခန့်သည် အသံဗုံး၊ ရော်ဘာကျည်များ အပြင် ကျည်အစစ်ဖြင့်ပါ ပစ်ခတ်ကာ အထိုင်သပိတ်ကို စတင်ဖြိုခွင်းပြီး ထို့နောက်တွင် လက်နက်ကိုင်အင်အားတိုးမြင့်ကာ ရပ်ကွက်အတွင်းရှိနေအိမ်များကို အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဒလန်များ၏ သတင်းပေးမှုဖြင့် လက်နက်ကိုင်များသည် ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ လူနာမည်နှင့် လိပ်စာ အတိအကျဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးကို ဆန္ဒထုတ်‌ဖော်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်ဟုဆိုကာ ပေါင်ကို သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်ခဲ့သည်ဟုလည်း အထက်ပါ မျက်မြင်သက်သေက ပြောသည်။ 

လက်နက်ကိုင်များအ‌နေဖြင့် အထိုင်သပိတ်စစ်ကြောင်းမှ လူ ၂၀၊ ရက်ကွက်အတွင်းမှ ၁၀ ဦး စုစုပေါင်း အရပ်သား ၃၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောသည်။ 

စစ်ကောင်စီက အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ထားခြင်းကြောင့် သပိတ်စစ်ကြောင်းများအနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်များ လာရောက်ဖြိုခွင်းမည့်အခြေအနေကို မသိရသည့်အပြင် ဒလန်များ၊ သတင်းပေးများကြောင့် အိမ်လိပ်စာအတိအကျဖြင့် လာရောက်ဖမ်းဆီးခံနေရသည်ဟု စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားသူများ က ဆိုသည်။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ဒီပဲယင်းမြို့နယ်တွင် ရဲနှစ်ဦးသေဆုံးပြီးနောက် အခင်းဖြစ်ရာအနီးဝန်းကျင်ရှိ သပြေကုန်းနှင့် တည်တော ရွာတွင် စစ်တပ်က တပ်စွဲထားရာ ရွာ ၅ ရွာမှဒေသခံများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသည်

Published on Mar 19, 2021
ဒီပဲယင်းမြို့နယ် တည်တောကျေးရွာတွင် ပြီးခဲ့သည့်လအတွင်းက စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြစဉ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ရှိ သပြေကုန်းနှင့် တည်တောကျေးရွာတွင် စစ်တပ်က တပ်စွဲ ထားသဖြင့် ရွာခံများအနေဖြင့် အနီးအနားကျေးရွာများသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြောင်း သိရသည်။ 

ဒီပဲယင်းမြို့နယ်တွင် တည်တောနှင့် သပြေကုန်းရွာအနီး ကားလမ်းမတွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) ရဲနှင့် ရပ်ရွာ လူထု ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ရဲနှစ်ဦးသေဆုံးပြီး တစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များက တပ်စွဲလာခြင်းဖြစ်သည်။ 

သပြေကုန်း၊ တည်တောအပြင် ရွာနီးချုပ်စပ်ဖြစ်သည့် အုဌ်ဆည်၊ သရက်ကန်နှင့် ချောင်းနီးတိုရွာမှ ဒေသခံများသည်လည်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြောင်း ရွာခံများနှင့် ဒီပဲယင်းမြို့ခံများက သတင်းပေးပို့လာ သည်။ 

ယမန်နေ့ ညဉ့်ဦးပိုင်း ၁ နာရီခန့်တွင် သပြေကုန်းရွာသို့ အင်အား ၁၈၀ ခန့်သည် စစ်ကား ၁၃ စီးဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် မူလတန်းစာသင်ကျောင်းအတွင်း တပ်စွဲခဲ့ခြင်းကြောင့် နံနက် ၄ နာရီခန့်တွင် ရွာခံများထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်ဟု ဒေသခံက ပြောသည်။ 

“တကယ့် စစ်မြေပြင်ကြီးလိုပဲ။ မနက် ၄ နာရီမှာ ကိုယ့်အထုပ်ကလေးတွေ၊ နွားလေးတွေ ဆွဲပြီး သွားကြတယ်” ဟု ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သူများတွင်ပါဝင်သူ ဒေသခံ ပြောသည်။ 

စစ်သားများက အန္တရာယ်မပြုကြောင်း ပြော၍ အေးအေးဆေးဆေးနေရန် ပြောသော်လည်း ရွာသားများက ပြောင်းရွေ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောသည်။ 

ရွာသားများပြောင်းရွေ့ပြီးနောက် စစ်သားများသည် လူမနေသည့် နေအိမ်အလွတ်များတွင် နေရာယူနေထိုင်ကြပြီး အိမ်ခြေ ၁၃၀၊ ခန့်မှန်း လူဦးရေ ၁၈၀ ရှိသော သပြေကုန်းရွာတွင် သက်ကြီးရွာအိုနှင့် မရွေ့ပြောင်းနိုင်သည့် ခန့်မှန်း လူ ၈ ဦးခန့်သာကျန်ရှိခဲ့ကြောင်း အဆိုပါရွာခံက ပြောသည်။  

သပြေကုန်းကျေးရွာ၌ တပ်စွဲထားသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များသည် ရွာအတွင်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် ခြင်းမရှိသေးဘဲ ကျန်ရစ်သည့် ကုန်စုံဆိုင်မှ ပစ္စည်များလုယက်ခဲ့သည့်အပြင် ရွာအနေဖြင့် ၎င်းတို့အတွက် ဝက်တစ်ကောင်ပေးရမည်ဟု တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း ယနေ့ည ၇ နာရီခွဲခန့်တွင် ရွာခံများက ဆက်သွယ်ပြော ကြားလာသည်။ 

တည်တောရွာတွင် ယမန်နေ့ညနေပိုင်းကတည်းက စစ်ကား ၁၅ စီးသည် သေနတ် တစ်ဒိုင်းဒိုင်းပစ်ဖောက် ဝင်ရောက်လာသဖြင့် ရွာသားများ ညတွင်းချင်းဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရကြောင်း တည်တောဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ 

ရွာသားများက  အကာအကွယ်ယူ၍ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရန် ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် စစ်ကားငါးစီး ရွာဂိတ်သို့ ရောက်၍ သေနတ်တရစပ် ပစ်ဖောက်နေသဖြင့် နောက်ထပ် စစ်ကား ၁၀ စီးရောက်ရှိကာ ရွာထဲဝင်လာချိန်တွင်တော့ ညတွင်းချင်းရွေ့ပြောင်းရကြောင်း အထက်ပါတည်တောရွာခံက ဆိုသည်။ 

“တစ်ချို့လည်း ကလေးပိုက်၊ တစ်ချို့လည်း ဆန်ထုတ်ထမ်းပြီး ပြေးရတာ။ အဝတ်အစားထုတ်တွေနဲ့ နီးစပ်ရာ နီးစပ်ရာပေါ့။ မီးတောင် မထိုးရဲဘူး။ ဆိုင်ကယ်မီးလေးတောင် ဟိုတစ်စုဒီတစ်စုလေးပဲ ထိုးပြီးသွားရတာ၊ အသက်ဘေးလုပြေးရတဲ့သဘောမျိုး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

ယနေ့ (မတ် ၁၉) တွင် စစ်တပ်က တည်တောရွာ အနောက်ဘက်တွင် တပ်စွဲထားပြီး အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်ရှိသည့် အဆိုပါရွာတွင် ရွာခံတစ်ဦးမျှ မရှိတော့ကြောင်း အဆိုပါတည်တောရွာခံက ဆိုသည်။ 

ယမန်နေ့တွင် ဒီပဲယင်း၊ မူးကမ်းကြီးရွာ ရဲစခန်းတာဝန်ခံနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင် နှစ်ဦးသည် မြို့နယ်တရားရုံးသို့ ရဲလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သွားစဉ် ဖုတ်ထန်းတောရွာအနီး လူ ၁၀၀ ခန့်က လူစုလူဝေးဖြင့် အကြမ်းဖက်၍ တပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦး ပွဲချင်းပြီးသေဆုံးပြီး တာဝန်ခံတစ်ဦး ဓားဒဏ်ရာ ၇ ချက်ဖြင့် ဆေးကုသမှု ခံယူနေရကြောင်း အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်ကြားရေးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading