သမိုင်းဝင်တဲ့ လွှတ်တော်အခင်းအကျင်းသစ်

ရန်ကုန် - ရာစုနှစ်ထက်ဝက်ကျော် စစ်တပ်ကကြီးစိုးခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အားလုံးပါဝင်ပြီး လွတ်လပ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကနေ ရွေးချယ်ခံရတဲ့ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်တွေ လွှတ်တော်ကို တနင်္လာနေ့မှာ စတင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေပြီး အဲဒီနေ့ဟာ နိုင်ငံရဲ့ သမိုင်းဝင်နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။

၁၉၆၂ ခုနှစ်မှာ စစ်တပ်ကနေ ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီအစိုးရဆီက အာဏာသိမ်းပြီး ပြည်သူတွေရဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်တွေကို ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်လာခဲ့ရာကနေ အငြင်းပွားစရာ ၂ဝ၁ဝ ရွေးကောက်ပွဲအပြီး အရပ်သားအစိုးရအဖြစ် ပြောင်းလဲရာမှာလည်း စစ်တပ် ကျောထောက်နောက်ခံ ပြုထားတဲ့ပါတီကြီးက လွှတ်တော်ကို လွှမ်းမိုးခဲ့ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာတော့ စစ်အစိုးရကို နှစ်ပေါင်း ၂ဝ ကျော် အံတုခဲ့တဲ့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD က အပြတ်အသတ်နိုင်တဲ့အတွက် ဒီမိုကရေစီအင်အားစုတွေ လွှတ်တော်ကို အားကောင်းမောင်းသန်နဲ့ မောင်းနှင်နိုင်တော့မှာပါ။

လွှတ်တော်အမတ် နေရာ ၄၄ဝ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ၂၅၅ နေရာ၊ ၂၂၄ နေရာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက်လည်း ၁၃၅ နေရာ အနိုင်ရခဲ့တာကြောင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ခေါင်းဆောင်တဲ့ NLD ပါတီဟာ အစိုးရအဖွဲ့သစ် ဖွဲ့တော့မှာပါ။

သမ္မတ ဘယ်သူဖြစ်မလဲ မှန်းဆခြင်း

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ သားနှစ်ဦး ဗြိတိန်နိုင်ငံသားတွေ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အချက်ကြောင့် အခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတတာဝန် ထမ်းဆောင်ခွင့် မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူက သမ္မတ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခွင့်မရရင်တောင် ပေါ်ပေါက်လာမယ့် သမ္မတအထက်ကနေ တိုင်းပြည်ကို ဦးဆောင်သွားမယ်လို့ လူသိထင်ရှား ပြောပြခဲ့ဖူးပါတယ်။

NLD က ဘယ်သူ့ကို သမ္မတအဖြစ် တင်မြှောက်မလဲဆိုတာက လူထုကြားမှာ အသိချင်ဆုံးကိစ္စဖြစ်နေပါတယ်။

သူသမ္မတဖြစ်ခွင့်ကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥ ပဒေ ပုဒ်မ ၅၉(စ) ကို ငါးနှစ်တာ ဆိုင်းငံ့နိုင်ခဲ့ရင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် သမ္မတ တာဝန် ယူနိုင်လိမ့်မယ်လို့ သုံးသပ်သူတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

၂ဝဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ အမျိုး သားလွှတ်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော် စတဲ့ လွှတ်တော်အသီးသီးရဲ့ ကိုယ်စားလှယ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို တပ်မတော်က ပိုင်ဆိုင်ထားတာပါ။

အခုလို သမိုင်းတွင်တဲ့ အပြောင်းအလဲတစ်ခုဖြစ်လာပေမယ့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ အချက်တစ်ခုခုကို ပြင်ဆင်မယ်ဆိုရင်တောင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အားလုံးရဲ့ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ထောက်ခံမှသာ ပြင်ဆင်ခွင့်ရှိမှာဖြစ်တဲ့အတွက် စစ်တပ်ဟာ လွှတ်တော်အတွင်းမှာ ဗီတိုအာဏာကို ဆက်လက်ဆွဲကိုင်ထားနိုင်သလို ဖြစ်နေပါတယ်။

NLD ပါတီရဲ့ ကြွေးကြော်ထားတဲ့ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ ဖယ်ဒရယ်စနစ်စတဲ့ ဟာတွေရဲ့ အချုပ် ဖြစ်တဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးမှာ စစ်တပ်နဲ့ ညှိနှိုင်းပူးပေါင်း ဆောက်ရွက်ရဦးမှာဖြစ်ပါတယ်။

အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ အဓိက ဌာနတွေဖြစ်တဲ့ ကာကွယ်ရေး၊ ပြည်ထဲရေးနဲ့ နယ်စပ်ရေးရာတွေကိုလည်း စစ်တပ် ရဲ့လက်အောက်မှာရှိနေသလို တိုင်းပြည်ရဲ့အရေးကြီးဆုံးနေရာဖြစ်တဲ့ ကာကွယ်ရေးနဲ့ လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့နေရာမှာ အဖွဲ့ဝင် ၁၁ နေ ရာမှာ စစ်တပ်က ၆ နေရာအထိ ပိုင်ဆိုင်ထားခဲ့တာကလည်း လာမယ့်အစိုးရအတွက် အဓိကစိန်ခေါ်မှုဖြစ်နေဆဲပါ။

လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်သစ်တွေက လွှတ်တော်အဖွင့်အတွက် သဘာပတိတစ်ဦးကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေထဲက ရွေးချယ်ပြီး သူကပဲ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယကတွေကို ရွေးချယ် ရေးအဆင့်ကို ပြုလုပ်ပေးရမှာပါ။

NLD က လွှတ်တော်ကြီးနှစ်ရပ် ဥက္ကဋ္ဌတွေအဖြစ် ပါတီဝင်အမတ်တွေကိုပဲ တာဝန်ပေးမယ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ရှေ့နေ ဦးဝင်းမြင့်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက် ဦးမန်းဝင်းခိုင်သန်းတို့ ဖြစ်တယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ထားရာကနေ ကြာသပတေးနေ့မှာတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က အဲဒီသတင်းကို အတည်ပြု ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ ဦးမန်းဝင်းခိုင်သန်းက မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး အာဇာနည်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ မန်းဘခိုင်ရဲ့ မြေးဖြစ်ပါတယ်။

ဒုဥက္ကဋ္ဌတွေအဖြစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီဝင် ကချင်တိုင်းရင်းသား လွှတ်တော်အမတ် ဦးတီခွန်မြတ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက် ရခိုင် အမျိုးသားပါတီ မှ ဦးအေးသာအောင်တို့ကို လျာထားတယ်လို့ ပြောလိုက်ပါတယ်။

၂ဝ၁၁ ခုနှစ်က စတင်ခဲ့တဲ့ လွှတ်တော်ဟာ စစ်တပ်သြဇာလွှမ်းမိုးတာကြောင့် လွှတ်တော် အစပိုင်းမှာ အသက် များစွာ မဝင်ခဲ့ပေမယ့် ၂ဝ၁၂ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲအပြီး NLD ပါတီက ကိုယ်စားလှယ်တွေဝင်ရောက် လာချိန်ကစပြီး လွှတ်တော်ရဲ့ အင်္ဂါရပ်နဲ့ တဖြည်းဖြည်းနီးစပ်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီနောက်ပိုင်း လွှတ်တော်ရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်တွေဟာ အစိုးရအဖွဲ့ကို ပြန်လှန်ထိန်းကျောင်းနေရင် လွှတ်တော်နာယကနဲ့ အစိုးရတို့ကြားမှာ ပွတ်တိုက်မှုတွေတောင်ဖြစ်ပျက်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ပြီးခဲ့တဲ့လွှတ်တော်ရဲ့ ဥပဒေပြုရေးဆောင်ရွက်ချက်တွေကို ပြန်ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်က တင်သွင်းတဲ့ ဥပဒေတွေ၊ ဥပဒေပြင်ဆင်ချက်တွေ၊ ဖြည့်စွက်ချက်တွေဟာ အားနည်းခဲ့ပြီးတော့ အစိုးရဌာနတွေကတင်ပြတာကိုပဲ ကိုယ်စားလှယ်တွေက အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပြည်သူတွေအတွက် အကျိုးပိုဖြစ်ထွန်းမယ့် ဥပဒေမျိုးတွေ ထွက်ပေါ်လာတာနည်းခဲ့ပြီး အစိုးရကို ပိုအကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမယ့် ဥပဒေတွေ များပြားခဲ့တယ်၊ နောင်မှာတော့ လွှတ်တော်က ပိုမို မြိုင်ဆိုင်လာနိုင်မှာဖြစ်သလို အဲဒီလိုဖြစ်လာဖို့လည်း မျှော်လင့်တယ်လို့ Tampadipa Institute မှ နိုင်ငံရေးအကဲခတ် ဦးခင်ဇော်ဝင်းက သုံးသပ်ပါတယ်။

“တစ်ဖက်မှာ ဒီမိုကရေစီက ပိုအားကောင်းလာနိုင်ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာတော့ ဗဟုစနစ်က အားနည်းသွားတယ်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်တစ်ခုမှာ ပါတီတစ်ခုက အားကောင်းကောင်းနဲ့ လွှမ်းမိုးတာကလည်း အန္တရာယ်များပါတယ်။ ကောင်းတာလည်းဖြစ်နိုင်သလို ဆိုးတာလဲ ဖြစ်နိုင်တယ်” လို့ သူက ပြောပြတယ်။

“ဒါပေမယ့် ကျွန်တော့်အနေနဲ့ စိတ်ပူတယ်။ လွှတ်တော်ရော အစိုးရကို လူတစ်ယောက်တည်းက ထိန်းချုပ်ထားတာ။ သူကထိုင် ဆို ထိုင်၊ ထဆိုထ လုပ်နေရတဲ့သူတွေက သူမကြိုက်တာကို ပြောရဲပါ့မလား”

ပြည်သူတချို့ကတော့ အရင်အစိုးရလက်ဆက်ဆက်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေ၊ စစ်တပ်အာဏာကို မလျော့ချနိုင်သေးတာတွေကြောင့် NLD ပါတီဟာ တိုင်းပြည်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို အများကြီးဆောင်ရွက်နိုင်မှာ မဟုတ်သေးဘူးလို့ သုံးသပ်ကြပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေကတော့ အပြောင်းအလဲကို မျှော်လင့်တာပေါ့ဗျာ။ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးကစပြီးတော့ ပြည်သူတွေရဲ့ ပညာရေး၊ အလုပ်အကိုင်တွေအဆုံးပေါ့” လို့ ဓာတုဗေဒဘွဲ့ရ လူငယ်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ကိုဇေယျာလင်းက ပြောပါတယ်။

“NLD ဟာ သူ့ပါတီတွင်း ပြုပြင်ရေးတွေ လုပ်ရမှာဖြစ်သလို အစိုးရဌာနတွေရဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုတွေ၊ တိုင်းပြည်ရဲ့ ငွေကြေး ဖောင်းပွမှုတွေ အများကြီးကို လုပ်ရဦးမှာဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့မျှော်လင့်သလောက် လုပ်နိုင်မယ်တော့မထင်ဘူး။ အရင်အစိုးရ လက်ထက်ကထက် ၃ဝ ရာခိုင်နှုန်းလောက် လုပ်နိုင်ရင်ကို NLD အနေနဲ့ အောင်မြင်တယ်လို့ ယူဆရမယ်”

ထက်ခေါင်လင်းသည် Myanmar Now သတင်းဌာန၏ အကြီးတန်းသတင်းထောက်ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading