ဘာသာရေးမှိုင်းတိုက်မဲဆွယ်မှုများကြားမှ တည်ငြိမ်နေသော မိတ္ထီလာ

NLD ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဒေါက်တာခင်မောင်ဌေးသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးရဲမြင့်နှင့် ပြင်ဦးလွင်မဲဆန္ဒနယ်မှ တိုင်းဒေသကြီးလွတ်တော်အတွက် ယှဉ်ပြိုင်သူဖြစ်သည်။ (ဓာတ်ပုံ - Paul Vrieze / Myanmar Now)
NLD ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဒေါက်တာခင်မောင်ဌေးသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးရဲမြင့်နှင့် ပြင်ဦးလွင်မဲဆန္ဒနယ်မှ တိုင်းဒေသကြီးလွတ်တော်အတွက် ယှဉ်ပြိုင်သူဖြစ်သည်။ (ဓာတ်ပုံ - Paul Vrieze / Myanmar Now)

မိတ္ထီလာ - မဲရုံစတင်ဖွင့်လှစ်ချိန် နံနက် ၆ နာရီ မထိုးမီကပင် မိတ္ထီလာမြို့ခံအများအပြားက စာသင်ကျောင်းများတွင် ဖွင့်ထားသော မဲရုံများရှေ့သို့ ကြိုရောက်ပြီး တန်းစီနေကြသည်။

မိတ္ထီလာသည် လွန်ခဲ့သည့် ၂ နှစ်က ဘာသာရေးပဋိပက္ခကြောင့် လူအများပြား သေဆုံး၊ နေအိမ်များ မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာဒေသဖြစ်သည်။

မဲဆွယ်ကာလအတွင်း မိတ္ထီလာရှိဘာသာရေး၊ နိုင်ငံရေး ဟောပြောပွဲတချို့တွင် အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာကို စောင့်ရှောက်မည့် ပါတီကိုသာ မဲထည့်ရန် ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။

ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ရက်ပိုင်းအလိုအထိ အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာအရေး စိတ်အားထက်သန်သူ မြို့ခံတချို့က တရားပွဲများ ပြုလုပ်ရာ သွားရောက်သူ အနည်းအကျဉ်းသာ ရှိသည်ဟု မြို့ခံတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးလွင်မောင်မောင်က ဆိုသည်။

“ဘာသာရေးကို အသုံးချ မဲဆွယ်နေတာတွေကို ကျွန်တော်တို့ဒေသခံတော်တော်များများက သဘောပေါက်လာကြပါပြီ” ဟု သူကပြောသည်။

အကဲဆတ်သည့် ကာလ မဲဆွယ်စည်းရုံးများတွင် ဘာသာရေးမှိုင်းတိုက်မှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း ဘာသာရေးအဓိကရုဏ်းများကြောင့် အကြီးအကျယ် အထိနာခဲ့သည့် မိတ္ထီလာမြို့ကြီးသည် ရွေးကောက်ပွဲနေ့တွင် တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် ရှိနေသည်။

တပ်မြို့

မိတ္ထီလာတွင် တပ်မတော်(ကြည်း)နှင့် တပ်မတော်(လေ) အခြေစိုက် စခန်းများလည်း ရှိပြီး ဒေသတွင်း မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ မဲဆန္ဒရှင် ၂၆ဝ,ဝဝဝ ကျော်ထဲတွင် တပ်မတော်သား ၂ဝ,ဝဝဝ နီးပါး ပါဝင်နေသည်။

မိတ္ထီလာထောက်ပံ့ရေးနှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ် မဲဆန္ဒနယ်တွင် တာဝန်ကျသော ဒေသခံ ကော်မရှင်ရုံးခွဲမှ အတွင်းရေးမှူး ဦးအောင်စိုးဦးက "ဖိအားတွေ ရင်ဆိုင်ရတာတော့ မရှိပါဘူး။ တပ်ကလည်း ကူညီပါတယ်" ဟု ဆိုသည်။

တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များက မည်သို့သော ပါတီများကို မဲပေးရမည်ဆိုသည့် အရိပ်အမြွက် ပြောကြားထားပြီဖြစ်ပြီး တပ်မတော်၏ ထုံးစံအရ အထက်၏ ညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာလေ့ရှိသည်။

အောက်တိုဘာ ၂ဝ ရက်နေ့က နေပြည်တော်တွင် တပ်မတော်အရာရှိ ရာပေါင်းများစွာနှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က တပ်မတော် မိသားစုများအနေဖြင့် တပ်မတော်အပေါ် နားလည်နိုင်သည့်၊ အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာကို စောင့်ရှောက်သည့်၊ ပြည်ပအဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ၏ သြဇာခံမဟုတ်သည့် သူများကိုသာ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲပေးရန် မိန့်ခွန်းခြွေခဲ့သည်။

မျိုးစောင့်ဥပဒေနှင့် နိုင်ငံရေးသမား

အထင်ကရ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်ဝိုင်းကြည်ကလည်း မိတ္ထီလာမဲဆန္ဒနယ်၏ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။

မိတ္ထီလာမဲဆန္ဒနယ်ကို ရွေးချယ်ရခြင်းမှာ ဤဒေသတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်သူ များပြားသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဒေါ်ခင်ဝိုင်းကြည်က ဆိုသည်။

ဒေါ်ခင်ဝိုင်းကြည်သည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ မျိုးစောင့်ဥပဒေကို အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ပထမဆုံးတင်သွင်းခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။

“ ကျွန်မဟာ အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသာနာကို စောင့်ရှောက်တဲ့လူဖြစ်တယ်လို့ လက်ခံထားတဲ့လူတွေကတော့ ကျွန်မကိုပဲ မဲပေးမှာပါ” ဟု သူက ညာဘက်နဖူးပေါ်ကျလာသည့် ငွေရောင်ဆံပင်များကိုပင့်ရင်း ယုံကြည်ချက်အပြည့်ဖြင့် ပြောသည်။

လူ့အခွင့်အရေးရှုထောင့်မှ မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုများကို ဒေါ်ခင်ဝိုင်းကြည်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်သည်။

“လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ အမျိုးသားရေး အံဝင်ခွင်ကျ ဖြစ်တဲ့ဟာကိုပဲ ကျွန်မက လက်ခံတယ်၊ မဖြစ်တဲ့ဟာကိုတော့ လက်မခံနိုင်ဘူး၊ လူ့အခွင့်အရေးလို့ သေအောင်အော်နေပါစေ၊ အဲဒါကို လက်မခံနိုင်ဘူး” ဟု ဒေါ်ခင်ဝိုင်းကြည်က ပြောသည်။ ပြောဆိုနေစဉ် ဒေါသထွက်လာသဖြင့် သူ့အသံမှာ တုန်ယင်နေသည်။

ဘာသာရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲ

NLD ပါတီမှ မိတ္ထီလာမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဒေါက်တာဝင်းစိုးဦးက ဘာသာရေးအသုံးချ မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုများ ရှိခဲ့လင့်ကစား မဲမသမာမှုများသာ မပေါ်ပေါက်လျှင် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်စရာလိုမည်မဟုတ်ဟု ပြောသည်။

ဘာသာရေးကို နိုင်ငံရေးလက်နက်တစ်ခုအနေဖြင့် အသုံးချမဲဆွယ်မှုမှာ အလွန်တရာ အကဲဆတ်သည်ဟု သူက သုံးသပ်သည်။

“ဘာသာရေးအသုံးချ မဲဆွယ်မှုကတော့ အောက်တန်းအကျဆုံးနိုင်ငံရေးပဲ။ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ယောက်ဟာ နိုင်ငံအပေါ်မှာ တကယ်ကိုတိုးတက်စေချင်တယ်ဆိုရင် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ပျက်ပြားစေတဲ့ကိစ္စကို မလုပ်ရဘူး။ ဒါဟာနိုင်ငံတစ်ခုအတွက် အရမ်းအန္တရာယ်များတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုပါ” ဟု သူက ပြောသည်။

အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးကျော်ဇင်က ရွေးကောက်ပွဲလွန်ကာလတွင် အပြောင်းအလဲ ကြီးကြီးမားမားဖြစ်လာမည်ဟု မျှော်လင့်မထားကြောင်းပြောသည်။

"ကျွန်တော်တို့ကတော့ အများကြီး မမျှော်လင့်ထားပါဘူး။ နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ပေးသင့်တယ်ထင်လို့ ပေးတာပါ" ဟု ၎င်းကပြောသည်။

ယခင် ရွေးကောက်ပွဲများတွင် မဲပေးခဲ့ဖူးသည့် အသက် ၇ဝ အရွယ် ဦးကျော်ဝင်းက တင်းမာမှုများ မရှိစေလိုကြောင်း မှတ်ချက်ပေးသည်။

"ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းပဲ ပြီးသွားစေချင်တယ်။ အကောင်းဆုံးကို မျှော်လင့်ထားပါတယ်" ဟု မဲပေးပြီးပြန်လာသည့် ဦးကျော်ဝင်းက ပြောပြသည်။

ယနေ့ခေတ်ပညာရေးစနစ် မကောင်းသည့်အတွက် ဘွဲ့ရသော်လည်း ပညာမတတ်သူ များပြားလာသည့်အချက်ကို ပြုပြင်စေလိုသည်ဟု သူက ဆိုသည်။

"ပညာရေးကောင်းလာရင် ကျန်တာတွေ ပြောစရာ သိပ်မလိုတော့ပါဘူး" ဟု သူက ဆက်ပြောသည်။

မဲဆန္ဒရှင် ၁,၃ဝဝ ကျော် မဲပေးနိုင်သော မင်းရပ်၊ မဲရုံအမှတ်(၁) တွင် နံနက်ရှစ်နာရီခွဲက အယောက် ၂ဝဝ ခန့် မဲပေးပြီးသွားပြီဟု သိရသည်။

ညနေ ၄ နာရီ မဲရုံပိတ်ချိန်တွင် သတ်မှတ်ထားသည့် အရေအတွက်အတိုင်း အားလုံး မဲပေးနိုင်ကြလိမ့်မည်ဟု အမှတ် (၁) မြို့မရပ်ကွက်၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကျော်ကျော်ဦးက ခန့်မှန်းသည်။

ရွေးကောက်ပွဲအကြိုနှင့်အလွန်

ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် တစ်ရက်အလို မိတ္ထီလာမြို့၏နံနက်ခင်းမြင်ကွင်းများသည် ဒေသခံတို့၏သဘောထားကို ထင်ဟပ်လျက်ရှိသည်။

ရွေးကောက်ပွဲအကြိုရက်တွင် မိတ္ထီလာမှ ဂျာနယ်လက်ပွေ့ရောင်းသူတစ်ဦးကလည်း “အနီရောင်တွေလွှမ်းတော့မယ့် နိုဝင်ဘာလ” ဟု အော်ဟစ်ရင်း သူ့လက်ထဲတွင် ကိုင်ဆောင်ထားသော ဘောလုံးဂျာနယ်တစ်စောင်ကို ဝှေ့ရမ်းပြနေသည်။

ဂျာနယ်မျက်နှာဖုံးတွင်တော့ ဥရောပမှ ဘောလုံးအသင်းနှစ်သင်း ယှဉ်ပြိုင်မှုတွင် အနီရောင်ဝတ် ဘောလုံးအသင်း အနိုင်ရမည့်အကြောင်းကို ရေးသားထားသည်။

လက်ဘက်ရည်ဆိုင် တစ်ဆိုင်တွင် စားပွဲထိုးတစ်ဦးက အလုပ်လုပ်နေရင်း NLD ပါတီ အောင်နိုင်ရေးသီချင်းတစ်ပုဒ် အော်ဆိုနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုသီချင်းမှာ မဲဆွယ်ကာလ ဒေသအနှံ့တွင် ကြားရသည့် NLD မဲဆွယ်သီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။

NLD၏ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများအတွက် ဒေသတွင်း အဓိက ပြိုင်ဘက်များမှာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုတို့မှ ဖြစ်သည်။
မိတ္ထီလာတွင် ဘာသာရေး အဓိကရုဏ်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ဒေသခံတို့က အပြန်အလှန် နားလည်မှုဖြင့် နေထိုင်လျက်ရှိပြီး တည်ငြိမ်အေးချမ်းသည့် အခြေအနေကိုသာ လိုလားကြသည်ဟု NLD ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဒေါက်တာဝင်းစိုးဦးက ပြောသည်။

“တော်တော်ကိုစာမဖတ်တဲ့လူတွေလောက်နဲ့ တော်တော်ကို အကြားအမြင် ဗဟုသုတနည်းတဲ့လူတွေလောက်သာ သူတို့လုပ်တဲ့မှိုင်းမှာ ဝင်မှာပါ။ စိုးရိမ်စရာ အများကြီးတော့ မရှိပါဘူး” ဟု သူကပြောသည်။

 

 

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading