ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ခေါင်းကိုက်ရတဲ့ ကြိုတင်မဲ

ရွေးကောက်ပွဲအကြိုနေ့ မဲရုံတစ်ခုအတွင်း မဲပေးပုံသရုပ်ပြအစီအစဉ်ပြုလုပ်ရာမှာ တွေ့ရတဲ့ မြင်ကွင်းတစ်ခု (ဓာတ်ပုံ - REUTERS/Jorge Silva)
ရွေးကောက်ပွဲအကြိုနေ့ မဲရုံတစ်ခုအတွင်း မဲပေးပုံသရုပ်ပြအစီအစဉ်ပြုလုပ်ရာမှာ တွေ့ရတဲ့ မြင်ကွင်းတစ်ခု (ဓာတ်ပုံ - REUTERS/Jorge Silva)

ရန်ကုန် - ရန်ကုန်၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ အမှတ် ၁၆ ရပ်ကွက် မဲရုံမှာ မဲပေးခွင့်ရသူ အရေအတွက် တစ်သောင်းကျော် ရှိပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲရုံမှာ လူအဆမတန်များခဲ့ရင် မဲပေးခွင့်မရလိုက်မှာကို စိုးရိမ်ပြီး ကြိုတင်မဲပေးချင်သူ အများအပြားရှိခဲ့ပါတယ်။

မဲပေးဖို့ ရောက်လာသူတိုင်းကို ကြိုတင်မဲပေးလိုတဲ့ အကြောင်းရင်း ခိုင်မာမှု ရှိမရှိ သေချာ စစ်ဆေးခဲ့ရတယ်လို့ အဲဒီရပ်ကွက်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်သန်းက ပြောပါတယ်။

“မဲပေးမယ့်နေ့မှာ လူကျပ်မှာစိုးလို့၊ မူးလဲမှာစိုးလို့ဆိုပြီး ကြိုတင်မဲပေးချင်တယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့က ဘယ်လိုလုပ် (ခွင့်)ပေးရမလဲဗျ” လို့ လေတပ်အရာရှိဟောင်း ဦးမြင့်သန်းက ရှင်းပြပါတယ်။

နိုင်ငံအနှံ့ ဒီလိုမဲရုံပေါင်း လေးသောင်းကျော်မှာ ကြိုတင်မဲနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မတူညီတဲ့ပြဿနာတွေ ပေါ်လာနိုင်တယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မျှော်လင့်ထားပြီး ကော်မရှင်ရဲ့ များပြားလှတဲ့ အလုပ်တွေထဲမှာ ကြိုတင်မဲကိစ္စက ခေါင်းခဲစရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်နေပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကင်းကွာခဲ့ရတဲ့အတွက် ကြိုတင်မဲ အပါအဝင် မဲပေးခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ တက်ရခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးစိုင်းကျော်သူက ပြောပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံဟာ ရွေးကောက်ပွဲ အတွေ့အကြုံမှ မရှိတာဗျ။ လက်ရှိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ (ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ အရာရှိ) တွေရဲ့ စွမ်းဆောင်နိုင်စွမ်းတွေကလည်း တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မတူကြဘူးလေ” လို့ ဦးစိုင်းကျော်သူက ပြောပါတယ်။

ဖြစ်ပျက်နေတာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး အပြင်းအထန် ထောက်ပြနေကြချိန်မှာ တချို့ကတော့ ကြိုတင်မဲစနစ်ကို နားမလည်ဘဲနဲ့ ပြောဆိုဝေဖန်နေကြတာ ဖြစ်တယ်လို့ သူက သုံးသပ်ပါတယ်။

“ခင်ဗျားတို့ ကော်မရှင်ကရော ဘယ်လောက်နားလည်သလဲလို့ မေးရင် ကျွန်တော်တို့တောင်မှ မဲဆန္ဒနယ်အတွင်းရယ်၊ မဲဆန္ဒနယ်ပြင်ပရယ်နဲ့ တော်တော်ရှုပ်တယ်။ နီပေါနိုင်ငံမှာဆိုရင် ကြိုတင်မဲ လုံးဝမရှိဘူး။ နိုင်ငံပြင်ပကမဲ လုံးဝ မရှိဘူး။ အဲဒါတွေကြောင့် ကျွန်တော်တို့က အလုပ်တွေရှုပ်ပြီး အပြောခံနေရတာ”

ကြိုတင်မဲ နဲ့ မသမာမှု

ကြိုတင်မဲ ပေးခွင့်ရှိသူတွေထဲမှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမယ့်ရက်မှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြရမယ့် ဝန်ထမ်းတွေ၊ ခရီးထွက်စရာရှိသူတွေ၊ အချုပ်ကျနေသူတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

၂ဝ၁ဝ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂ဝ၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတို့မှာ မဲရုံဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဖူးတဲ့ သာကေတမြို့နယ်က အလယ်တန်းပြဆရာမ ဒေါ်နုယဉ်ကတော့ စာနယ်ဇင်းတွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲပေးခွင့် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေတချို့ကို သတိထားမိလာကြပြီး မဲကြိုတင်ပေးဖို့ စိတ်ဝင်စားလာကြသူ များလာတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီက အပြတ်အသတ်နိုင်ပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် သပိတ်မှောက်တဲ့ ၂ဝ၁ဝ ရွေးကောက်ပွဲမှာတော့ အငြင်းပွားဖွယ်ကြိုတင်မဲ ပြဿနာတွေ တက်ခဲ့ပါတယ်။ ယခင်စစ်အစိုးရက သူတို့တည်ထောင်လိုက်တဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ အမတ်လောင်းတချို့ သေချာပေါက် အနိုင်ရရေးအတွက် စီစဉ်ထားတဲ့ ကြိုတင်မဲတွေ အများအပြား ထည့်သွင်း အသုံးပြုခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲခံခဲ့ရပါတယ်။

ဒီနှစ်ရွေးကောက်ပွဲမှာလည်း ကြိုတင်မဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး သံသယရှိသူကတော့ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်က အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင် ဒေါ်တင်တင်အုန်း ဖြစ်ပါတယ်။

“ကျွန်မက မဲရုံကိုယ်စားလှယ်တာဝန်ကျတဲ့အတွက် ကြိုတင်မဲပေးလည်းရတယ်၊ မပေးလည်းရတယ်။ ဒါပေမယ့် ကြိုတင်မဲဆိုတာကို မယုံလို့ ကြိုတင်မဲကို မပေးဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ကျမှ ကိုယ်တိုင်သွားပေးမှာ” လို့ ဒေါ်တင်တင်အုန်းက ပြောပါတယ်။

ကြိုတင်မဲတွေကို ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် ညနေပိုင်းမှာ သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်ကော်မရှင်ထံသို့ ပေးပို့သွားရမယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာတော့ ကြိုတင်မဲတွေကို သက်ဆိုင်ရာမဲရုံမှာရှိတဲ့ မဲတွေနဲ့ ပေါင်းလိုက်မှာဖြစ်ပါတယ်။ မရိုးသားတဲ့ကြိုတင်မဲတွေ သတ်မှတ်မဲပုံးထဲ ရောက်သွားခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ တခြားမဲတွေနဲ့ ရောထွေးသွားပြီး အတည်ဖြစ်သွားနိုင်ခြေရှိတယ်လို့ ကော်မရှင် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးစိုင်းကျော်သူက ဆိုပါတယ်။

“မဲမသမာမှုလုပ်တဲ့သူ ဘယ်သူမဆို ကျွန်တော်တို့က အရေးယူမှာကို ပြောထားပြီးသား။ တရားသဖြင့် ရောက်လာတဲ့မဲနဲ့ မတရားသဖြင့် ရောက်လာတဲ့မဲ ရောသွားရင်တော့ ဒီမဲပုံးတစ်ပုံးလုံးကို ပယ်ဖျက်လိုက်ဖို့ဆိုတာကလည်း မဖြစ်နိုင်ဘူး” လို့ ဦးစိုင်းကျော်သူက ရှင်းပြပါတယ်။

မဲပေးခွင့်ရသူ သိပ်မများတဲ့ မဲဆန္ဒနယ်တွေမှာတော့ ကြိုတင်မဲနဲ့ပတ်သက်တဲ့ မသမာမှုဟာ ရာဂဏန်း၊ ဆယ်ဂဏန်း အရေအတွက်က အကဲဆတ်၊ အရေးကြီးတဲ့ အရေအတွက် ဖြစ်တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကတော့ ကြိုတင်မဲ မသမာမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အထောက်အထားတချို့ကိုလည်း ရရှိထားပြီးဖြစ်တယ်လို့ သူ့ရဲ့နေအိမ်မှာ ပြုလုပ်တဲ့ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောပါတယ်။

သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် ငမိုးရိပ်ရပ်ကွက်ကြီးမှာတော့ လွှတ်တော် ၃ ရပ်အတွက်ပဲ ကြိုတင်မဲပေးနိုင်ဖို့ စီစဉ်ခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး ရွေးချယ်မှုအတွက် မစီစဉ်ပေးနိုင်ခဲ့ဘူးလို့ အဲဒီရပ်ကွက်ရဲ့ ကော်မရှင် အတွင်းရေးမှူး ဦးစည်သူဖြိုးက ပြောပါတယ်။

ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် လွတ်လပ်၊ မျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်လာမယ်လို့ ပြည်တွင်းပြည်ပက မျှော်လင့်နေကြပြီး အတိုက်အခံပါတီပေါင်းစုံ ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်ကြတဲ့ ဒီနှစ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဆန္ဒပြုတဲ့ပုံစံက မဲလက်ပေါ် တံဆိပ်တုံးထုရခြင်းပါပဲ။

ကြိုတင်မဲစတင်ပေးကြရာမှာ တံဆိပ်တုံးထုတဲ့ နည်းလမ်းကို သုံးတာ ရှိသလို ဘောပင်နဲ့ခြစ်တဲ့နည်း သုံးတာလည်း ရှိပါတယ်။ ဒီနည်းလမ်းနှစ်ခုစလုံးကို ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဆင့်ဆင့်က ညွှန်ကြားထားတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မဲကို ကိုယ်စား ထည့်ပေးလို့ ရသလား

ကြိုတင်မဲကို ကာယကံရှင်တွေကိုယ်တိုင် ထည့်ရမယ်လို့ ဥပဒေမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ သို့သော်လည်း အငြင်းပွားဖွယ်မဲဆန္ဒနယ်မြေ တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ကိုကိုးကျွန်းမှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် ၃ ရက်အလိုမှာ ရေတပ် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းသက်နိုင်က တပ်မတော်သားမိသားစုများ မဲပေးဖို့အတွက်ဆိုပြီး မဲရုံကနေ ကြိုတင်မဲလက်မှတ် ၁၈ဝ ထုတ်ယူသွားတယ် ဆိုတဲ့အကြောင်း NLD အမတ်လောင်းတစ်ယောက်ကို ကိုးကားပြီး သတင်းစာတချို့မှာ ရေးထားပါတယ်။

ရေတပ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်း ဝင်ပြိုင်တဲ့ ကိုကိုးကျွန်းမှာ မဲပေးနိုင်သူ ၁,၆ဝဝ ဝန်းကျင်သာ ရှိတဲ့အတွက် မဲလက်မှတ် ဆယ်ဂဏန်း၊ ရာဂဏန်း အရေအတွက်ဟာ အင်မတန် အကဲဆတ်လှပါတယ်။

ဒီသတင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကော်မရှင် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးစိုင်းကျော်သူကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာမှာတော့ ကြိုတင်မဲကို သက်ဆိုင်ရာ တပ်မှူးက သွားရောက် ထုတ်ယူပိုင်ခွင့်ရှိတယ်၊ သို့သော်လည်း မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းထဲ ပါဝင်တဲ့ အရေအတွက်အတိုင်းပဲ ထုတ်ယူခွင့်ရှိတယ်လို့ ရှင်းပြပါတယ်။

"အဲဒီစစ်သည်တွေ ကိုယ်စား သူမဲပေးလို့ မရပါဘူး။ ကိုယ်စား ဘယ်သူမှ မဲပေးလို့ မရပါဘူး။ တပ်မတော်သားတွေ ရှေ့တန်းရောက်နေရင်လည်း ရှေ့တန်းအထိ ပို့ပေးရမှာပါ" လို့ ဦးစိုင်းကျော်သူက ပြောပါတယ်။

ရေတပ်အရာရှိ ထုတ်ယူသွားတဲ့ မဲလက်မှတ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကိုကိုးကျွန်းက NLD အမတ်လောင်းတစ်ယောက်ကတော့ သက်ဆိုင်ရာကို ကန့်ကွက်ထားကြောင်း သိရပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးစိုင်းကျော်သူကတော့ မဲမသမာမှုအကြောင်း တိုင်ကြားမယ်၊ ကန့်ကွက်မယ် ဆိုရင်တော့ ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းအရာတွေလည်း လိုအပ်ကြောင်း သူက ရှင်းပြတယ်။

“ခိုင်လုံတဲ့မဲနဲ့ညီရင် ခိုင်လုံမဲ၊ ပယ်မဲနဲ့ညီရင် ပယ်မဲလို့ပဲ သတ်မှတ်သွားရတော့မှာ။ နောက်ပိုင်းမှာသာ ဒီကြိုတင်မဲကို ဘယ်သူက မတရားလုပ်သလဲ၊ ရပ်ကျေး (ရပ်ကွက်ကျေးရွာ ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ) က လုပ်သလား၊ ဌာနဆိုင်ရာက လုပ်သလားဆိုတာက ဒုတိယတစ်ပိုင် းဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

ကြိုတင်မဲကိစ္စဟာ ရှုပ်ထွေးနေတဲ့အကြောင်း၊ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတင်အေးကိုယ်တိုင်က ဒီကြိုတင်မဲစနစ်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်တာ ကောင်းမယ်လို့ မှတ်ချက်ချခဲ့ဖူးကြောင်း ပြောပြပါတယ်။

“တပ်မတော်ထဲမှာ ပြည်သူလူထု အကျိုးစီးပွားကို အကာအကွယ်ပေးချင်တဲ့ တပ်မတော်သားတွေ ရှိလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မယုံကြည်ချင်ပါတယ်။ သက်သေပြကြပါ။ လူတစ်စု၊ တစ်ဖွဲ့၊ တစ်ယောက်ရဲ့ အသုံးချခံ သမိုင်းအစဉ်လာကြီးကို အခုချိန်မှာ ချိုးဖောက်ပြီး ပြည်သူလူထုနဲ့ ပူးပေါင်းပါ။...

Published on Mar 19, 2021
ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ က အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များကို ဆန္ဒပြသူအချို့က ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) ကို ထောက်ခံကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပြသနေစဉ်။ 

ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတည်ထောင်ရန် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် သပိတ် ကော်မတီဝင်များနှင့် ဆွေးနွေးနေမှုသည် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပြီးစီးနေပြီဖြစ်ကြောင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (NLD) တင် ရွေးကောက်ခံအမတ်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောကြားလိုက်သည်။ 

“အခုလို အခြေနေမျိုးမှာ ဘယ်လိုမျိုး စုစုစည်းစည်းနဲ့ ဆောင်ရွက်လို့ရမလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးနေပါတယ်။ ကျွန်မတို့ စုစည်းညီညွှတ်တဲ့အသံတစ်ခု ထွက်လာအောင် ကြိုးစားနေပါတယ်။ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ပြီးစီးနေပါပြီ" ဟု ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) က ခန့်အပ်ထားသည့် ခေတ္တ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်သူ ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီသည်  အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ဖြစ်သည့် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)၊ ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS)နှင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA) အပြင် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခတ်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) လက်မှတ်ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသား ၁၀ နှင့် ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီများနှင့်လည်း တစ်ဖွဲ့ချင်းဖြစ်စေ၊ အစုအဖွဲ့အလိုက်ဖြစ်စေ ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။ 

“အတိတ်ကာလ အတွေ့အကြုံအားဖြင့် သံသယတွေ ကျန်တာရှိတယ်။ အဲဒီသံသယတွေကိုလည်း ကျွန်မ တို့တွေ ချေဖျက်ရတာရှိတယ်။ အလုပ်လုပ်ရင်းနဲ့ ယုံကြည်မှုတွေ တည်ဆောက်နေရတာရှိတယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့တော့ ကျွန်မတို့ကြားမှာ Common Ground ကလည်း ရနေပြီ။ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း တစ်စုတစ်စီးတည်းဖြစ်ဖို့၊ သဘောတွေ တူညီဖို့၊ အပ်ကျမတ်ကျဖြစ်ဖို့ဆိုတာကတော့ သဘာဝ မကျပါဘူး။ သို့သော် ဒီကြားထဲက  ကျွန်မတို့ ဘယ်လိုပေါင်း စပ်ညှိနှိုင်းပြီးတော့ အတူတူ အလုပ်လုပ်သွားကြမလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာကတော့ ကျွန်မတို့ ကြိုးစားပမ်းစားတည်ဆောက်နေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီများ၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် သပိတ်ကော်မတီတို့နှင့် ဆွေးနွေး၍ ထွက်ပေါ်လာမည့် သဘောတူညီချက်များ၊ တာဝန်ခွဲဝေမှုများသည် အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရန် အခြေခံကောင်းများဖြစ်လာမည်ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ထို့ပြင် CRPH အနေဖြင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး၊ ဖက်ဒရယ်တပ်မတော် တည်ထောင်ရန် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

လွန်ခဲ့သည် ၅ နှစ်က NLD အစိုးရလက်ထက်၌ ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၁ ရာစုပင်လုံတွင်မူ ဖက်ဒရယ်နှင့်ပတ်သက်၍ ကိစ္စများသည် စစ်တပ်၏ ကန့်ကွက်မှုကြောင့် ဆွေးနွေးခွင့်မရခဲ့ကြောင်း၊ လက်ရှိတွင် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီထူထောင်ချိန်တွင် ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်ကိုပါ တည်ထောင်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖက်ဒရယ်တပ်မတော် ပေါ်ပေါက်လာရေးကိုလည်း ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

“ဖက်ရယ်တပ်မတော်လို့ ပြောတာက ငါတို့သည် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကို သွားတော့မယ်။ ဖက်ဒရယ် တပ်မတော်ကြီးအတွက်ဆိုရင် အခင်းအကျင်းတွေလိုအပ်တယ်။ တကယ့် professional ဖြစ်တဲ့၊ လက်နက် ကိုင်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် ပိုပြီးတော့ ကျင့်ဝတ်တွေ စောင့်ထိန်းရတယ်။ ဒီကျင့်ဝတ်တွေနဲ့ သွားရမယ်။ ဒါတွေကို အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ မတည်မငြိမ်မှုတွေ၊ Chaos တွေနဲ့ ပုံဖျက်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေကို သတိထားဖို့ လိုတယ်။  တကယ့် professional တပ်မတော်သည် ဘယ်တော့မှ မရမ်းကားဘူး ”ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် ပြည်သူလူထုနှင့် တိုင်းပြည်ကို အကာအကွယ်ပေးမည့် တပ်မတော်ကိုထူထောင်ရန် ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး အကြမ်းဖက်မှုများကို ဖန်တီးလာမည့်သူများ၏ အန္တရာယ်ကို သတိထားရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။ 

“ပြည်သူတွေရဲ့ မလုံခြုံမှု၊ ဖိနှိပ်ခံတာတွေ ပိုတိုးလာတယ်။ ဒါက ဘာလဲဆိုရင် ပြည်သူကို အကာအကွယ် ပေးမယ်ဆိုပြီး သစ္စာဆိုခဲ့ကြတဲ့၊ ငါတို့သည် နိုင်ငံတော်နဲ့ နိုင်ငံသားတို့အပေါ်မှာ သစ္စာစောင့်သိရိုသေပါ မည်ဆိုပြီး မိုးလင်းတိုင်း တပ်ထဲမှာ သစ္စာဆိုထားရတဲ့သူတွေက သစ္စာမတည်တော့ဘူး။ သူတို့ကျင့်ဝတ်တွေကို လိုက်နာရမယ့်အစား ပြည်သူကို ခြောက်လှန့်တယ်။ အိပ်ကောင်းချင်းမအိပ်ရ၊ စားကောင်းချင်း မစားရဖြစ်အောင်လုပ်တယ်” ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။

ထို့အပြင် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးတစ်ယောက်အကျိုးစီးပွားအတွက် အသုံးချမခံတော့ဘဲ ပြည်သူများနှင့်အတူ ပူးပေါင်းရန် စစ်သားများကိုလည်း ၎င်းက တိုက်တွန်းဖိတ်ခေါ်လိုက်သည်။

“တပ်မတော်ထဲမှာ ပြည်သူလူထု အကျိုးစီးပွားကို အကာအကွယ်ပေးချင်တဲ့ တပ်မတော်သားတွေ ရှိလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မယုံကြည်ချင်ပါတယ်။ သက်သေပြကြပါ။ လူတစ်စု၊ တစ်ဖွဲ့၊ တစ်ယောက်ရဲ့ အသုံးချခံသမိုင်းအစဉ်လာကြီးကို အခုချိန်မှာ ချိုးဖောက်ပြီး ပြည်သူလူထုနဲ့ ပူးပေါင်းပါ။ ပြည်သူလူထုအကျိုး စီးပွားကို ကာကွယ်မယ်ဆိုရင် ပြည်သူလူထုက ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်စွာနဲ့ကြိုဆိုနေမှာပါလို့ တပ်မတော်သားကောင်းတွေကို ပြောချင်ပါတယ်” ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။

 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရသဖြင့် အသက် ၂၀  အရွယ် ကိုမျိုးလေးဆိုသူမှာ မျက်လုံးမှတဆင့် ဦးခေါင်းပွင့်ထွက်သည်အထိ ကျည်ထိမှန်သဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု မျက်မြင်များက ဆိုသည် 

Published on Mar 19, 2021

တောင်ဒဂုံမြို့နယ်တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉) ညနေပိုင်းက စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်များက ရပ်ကွက် အတွင်းအထိ ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်မှုကြောင့်  အရပ်သားတစ်ဦးကျဆုံးခဲ့ကြောင်း မျက်မြင်များက ပြောသည်။

တောင်ဒဂုံမြို့နယ် ၂၂ ရပ်ကွက်ထိပ်ရှိ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးအထိုင်သပိတ်ကို စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်များက အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းရာတွင် ရပ်ကွက်အတွင်းလမ်းထဲ အထိဝင်ကာ ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်သဖြင့် အသက် ၂၀  အရွယ် ကိုမျိုးလေးဆိုသူမှာ မျက်လုံးမှတဆင့် ဦးခေါင်းပွင့်ထွက်သည်အထိ ကျည်ထိမှန်သဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု မျက်မြင်များက ဆိုသည်။

“ဒိန်ချဉ်သည်အဖွားရဲ့ မြေးပါ။ သူ့အမေက နှလုံးရောဂါရှိတယ်။ ဖြစ်ဖြစ်ချင်းအချိန်တုန်းက သူက အဲ့ဒီနေရာမှာ မရှိဘူး။ ထကြွတဲ့အချိန်မှာ လူငယ်တွေနဲ့အတူတူလိုက်သွားတယ်။ ဝိုင်းရန်ပေးမယ်ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့သွားတယ်။ တကယ့်တကယ်နောက်ပြန်ဆုတ်တဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်သွားတာ။ မျက်လုံးပါကျွတ်ထွက်သွား တယ် ” ဟု မျက်မြင်သက်သေတစ်ဦးက ဆိုသည်။

ယနေ့ ညနေ ၄ နာရီခန့်က စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်အင်အား ၅၀ ခန့်သည် အသံဗုံး၊ ရော်ဘာကျည်များ အပြင် ကျည်အစစ်ဖြင့်ပါ ပစ်ခတ်ကာ အထိုင်သပိတ်ကို စတင်ဖြိုခွင်းပြီး ထို့နောက်တွင် လက်နက်ကိုင်အင်အားတိုးမြင့်ကာ ရပ်ကွက်အတွင်းရှိနေအိမ်များကို အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဒလန်များ၏ သတင်းပေးမှုဖြင့် လက်နက်ကိုင်များသည် ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ လူနာမည်နှင့် လိပ်စာ အတိအကျဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးကို ဆန္ဒထုတ်‌ဖော်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်ဟုဆိုကာ ပေါင်ကို သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်ခဲ့သည်ဟုလည်း အထက်ပါ မျက်မြင်သက်သေက ပြောသည်။ 

လက်နက်ကိုင်များအ‌နေဖြင့် အထိုင်သပိတ်စစ်ကြောင်းမှ လူ ၂၀၊ ရက်ကွက်အတွင်းမှ ၁၀ ဦး စုစုပေါင်း အရပ်သား ၃၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောသည်။ 

စစ်ကောင်စီက အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ထားခြင်းကြောင့် သပိတ်စစ်ကြောင်းများအနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်များ လာရောက်ဖြိုခွင်းမည့်အခြေအနေကို မသိရသည့်အပြင် ဒလန်များ၊ သတင်းပေးများကြောင့် အိမ်လိပ်စာအတိအကျဖြင့် လာရောက်ဖမ်းဆီးခံနေရသည်ဟု စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားသူများ က ဆိုသည်။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ဒီပဲယင်းမြို့နယ်တွင် ရဲနှစ်ဦးသေဆုံးပြီးနောက် အခင်းဖြစ်ရာအနီးဝန်းကျင်ရှိ သပြေကုန်းနှင့် တည်တော ရွာတွင် စစ်တပ်က တပ်စွဲထားရာ ရွာ ၅ ရွာမှဒေသခံများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသည်

Published on Mar 19, 2021
ဒီပဲယင်းမြို့နယ် တည်တောကျေးရွာတွင် ပြီးခဲ့သည့်လအတွင်းက စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြစဉ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ရှိ သပြေကုန်းနှင့် တည်တောကျေးရွာတွင် စစ်တပ်က တပ်စွဲ ထားသဖြင့် ရွာခံများအနေဖြင့် အနီးအနားကျေးရွာများသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြောင်း သိရသည်။ 

ဒီပဲယင်းမြို့နယ်တွင် တည်တောနှင့် သပြေကုန်းရွာအနီး ကားလမ်းမတွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) ရဲနှင့် ရပ်ရွာ လူထု ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ရဲနှစ်ဦးသေဆုံးပြီး တစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များက တပ်စွဲလာခြင်းဖြစ်သည်။ 

သပြေကုန်း၊ တည်တောအပြင် ရွာနီးချုပ်စပ်ဖြစ်သည့် အုဌ်ဆည်၊ သရက်ကန်နှင့် ချောင်းနီးတိုရွာမှ ဒေသခံများသည်လည်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြောင်း ရွာခံများနှင့် ဒီပဲယင်းမြို့ခံများက သတင်းပေးပို့လာ သည်။ 

ယမန်နေ့ ညဉ့်ဦးပိုင်း ၁ နာရီခန့်တွင် သပြေကုန်းရွာသို့ အင်အား ၁၈၀ ခန့်သည် စစ်ကား ၁၃ စီးဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် မူလတန်းစာသင်ကျောင်းအတွင်း တပ်စွဲခဲ့ခြင်းကြောင့် နံနက် ၄ နာရီခန့်တွင် ရွာခံများထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်ဟု ဒေသခံက ပြောသည်။ 

“တကယ့် စစ်မြေပြင်ကြီးလိုပဲ။ မနက် ၄ နာရီမှာ ကိုယ့်အထုပ်ကလေးတွေ၊ နွားလေးတွေ ဆွဲပြီး သွားကြတယ်” ဟု ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သူများတွင်ပါဝင်သူ ဒေသခံ ပြောသည်။ 

စစ်သားများက အန္တရာယ်မပြုကြောင်း ပြော၍ အေးအေးဆေးဆေးနေရန် ပြောသော်လည်း ရွာသားများက ပြောင်းရွေ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောသည်။ 

ရွာသားများပြောင်းရွေ့ပြီးနောက် စစ်သားများသည် လူမနေသည့် နေအိမ်အလွတ်များတွင် နေရာယူနေထိုင်ကြပြီး အိမ်ခြေ ၁၃၀၊ ခန့်မှန်း လူဦးရေ ၁၈၀ ရှိသော သပြေကုန်းရွာတွင် သက်ကြီးရွာအိုနှင့် မရွေ့ပြောင်းနိုင်သည့် ခန့်မှန်း လူ ၈ ဦးခန့်သာကျန်ရှိခဲ့ကြောင်း အဆိုပါရွာခံက ပြောသည်။  

သပြေကုန်းကျေးရွာ၌ တပ်စွဲထားသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များသည် ရွာအတွင်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် ခြင်းမရှိသေးဘဲ ကျန်ရစ်သည့် ကုန်စုံဆိုင်မှ ပစ္စည်များလုယက်ခဲ့သည့်အပြင် ရွာအနေဖြင့် ၎င်းတို့အတွက် ဝက်တစ်ကောင်ပေးရမည်ဟု တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း ယနေ့ည ၇ နာရီခွဲခန့်တွင် ရွာခံများက ဆက်သွယ်ပြော ကြားလာသည်။ 

တည်တောရွာတွင် ယမန်နေ့ညနေပိုင်းကတည်းက စစ်ကား ၁၅ စီးသည် သေနတ် တစ်ဒိုင်းဒိုင်းပစ်ဖောက် ဝင်ရောက်လာသဖြင့် ရွာသားများ ညတွင်းချင်းဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရကြောင်း တည်တောဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ 

ရွာသားများက  အကာအကွယ်ယူ၍ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရန် ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် စစ်ကားငါးစီး ရွာဂိတ်သို့ ရောက်၍ သေနတ်တရစပ် ပစ်ဖောက်နေသဖြင့် နောက်ထပ် စစ်ကား ၁၀ စီးရောက်ရှိကာ ရွာထဲဝင်လာချိန်တွင်တော့ ညတွင်းချင်းရွေ့ပြောင်းရကြောင်း အထက်ပါတည်တောရွာခံက ဆိုသည်။ 

“တစ်ချို့လည်း ကလေးပိုက်၊ တစ်ချို့လည်း ဆန်ထုတ်ထမ်းပြီး ပြေးရတာ။ အဝတ်အစားထုတ်တွေနဲ့ နီးစပ်ရာ နီးစပ်ရာပေါ့။ မီးတောင် မထိုးရဲဘူး။ ဆိုင်ကယ်မီးလေးတောင် ဟိုတစ်စုဒီတစ်စုလေးပဲ ထိုးပြီးသွားရတာ၊ အသက်ဘေးလုပြေးရတဲ့သဘောမျိုး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

ယနေ့ (မတ် ၁၉) တွင် စစ်တပ်က တည်တောရွာ အနောက်ဘက်တွင် တပ်စွဲထားပြီး အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်ရှိသည့် အဆိုပါရွာတွင် ရွာခံတစ်ဦးမျှ မရှိတော့ကြောင်း အဆိုပါတည်တောရွာခံက ဆိုသည်။ 

ယမန်နေ့တွင် ဒီပဲယင်း၊ မူးကမ်းကြီးရွာ ရဲစခန်းတာဝန်ခံနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင် နှစ်ဦးသည် မြို့နယ်တရားရုံးသို့ ရဲလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သွားစဉ် ဖုတ်ထန်းတောရွာအနီး လူ ၁၀၀ ခန့်က လူစုလူဝေးဖြင့် အကြမ်းဖက်၍ တပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦး ပွဲချင်းပြီးသေဆုံးပြီး တာဝန်ခံတစ်ဦး ဓားဒဏ်ရာ ၇ ချက်ဖြင့် ဆေးကုသမှု ခံယူနေရကြောင်း အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်ကြားရေးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading