ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ခေါင်းကိုက်ရတဲ့ ကြိုတင်မဲ

ရွေးကောက်ပွဲအကြိုနေ့ မဲရုံတစ်ခုအတွင်း မဲပေးပုံသရုပ်ပြအစီအစဉ်ပြုလုပ်ရာမှာ တွေ့ရတဲ့ မြင်ကွင်းတစ်ခု (ဓာတ်ပုံ - REUTERS/Jorge Silva)
ရွေးကောက်ပွဲအကြိုနေ့ မဲရုံတစ်ခုအတွင်း မဲပေးပုံသရုပ်ပြအစီအစဉ်ပြုလုပ်ရာမှာ တွေ့ရတဲ့ မြင်ကွင်းတစ်ခု (ဓာတ်ပုံ - REUTERS/Jorge Silva)

ရန်ကုန် - ရန်ကုန်၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ အမှတ် ၁၆ ရပ်ကွက် မဲရုံမှာ မဲပေးခွင့်ရသူ အရေအတွက် တစ်သောင်းကျော် ရှိပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲရုံမှာ လူအဆမတန်များခဲ့ရင် မဲပေးခွင့်မရလိုက်မှာကို စိုးရိမ်ပြီး ကြိုတင်မဲပေးချင်သူ အများအပြားရှိခဲ့ပါတယ်။

မဲပေးဖို့ ရောက်လာသူတိုင်းကို ကြိုတင်မဲပေးလိုတဲ့ အကြောင်းရင်း ခိုင်မာမှု ရှိမရှိ သေချာ စစ်ဆေးခဲ့ရတယ်လို့ အဲဒီရပ်ကွက်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်သန်းက ပြောပါတယ်။

“မဲပေးမယ့်နေ့မှာ လူကျပ်မှာစိုးလို့၊ မူးလဲမှာစိုးလို့ဆိုပြီး ကြိုတင်မဲပေးချင်တယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့က ဘယ်လိုလုပ် (ခွင့်)ပေးရမလဲဗျ” လို့ လေတပ်အရာရှိဟောင်း ဦးမြင့်သန်းက ရှင်းပြပါတယ်။

နိုင်ငံအနှံ့ ဒီလိုမဲရုံပေါင်း လေးသောင်းကျော်မှာ ကြိုတင်မဲနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မတူညီတဲ့ပြဿနာတွေ ပေါ်လာနိုင်တယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မျှော်လင့်ထားပြီး ကော်မရှင်ရဲ့ များပြားလှတဲ့ အလုပ်တွေထဲမှာ ကြိုတင်မဲကိစ္စက ခေါင်းခဲစရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်နေပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကင်းကွာခဲ့ရတဲ့အတွက် ကြိုတင်မဲ အပါအဝင် မဲပေးခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ တက်ရခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးစိုင်းကျော်သူက ပြောပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံဟာ ရွေးကောက်ပွဲ အတွေ့အကြုံမှ မရှိတာဗျ။ လက်ရှိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ (ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ အရာရှိ) တွေရဲ့ စွမ်းဆောင်နိုင်စွမ်းတွေကလည်း တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မတူကြဘူးလေ” လို့ ဦးစိုင်းကျော်သူက ပြောပါတယ်။

ဖြစ်ပျက်နေတာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး အပြင်းအထန် ထောက်ပြနေကြချိန်မှာ တချို့ကတော့ ကြိုတင်မဲစနစ်ကို နားမလည်ဘဲနဲ့ ပြောဆိုဝေဖန်နေကြတာ ဖြစ်တယ်လို့ သူက သုံးသပ်ပါတယ်။

“ခင်ဗျားတို့ ကော်မရှင်ကရော ဘယ်လောက်နားလည်သလဲလို့ မေးရင် ကျွန်တော်တို့တောင်မှ မဲဆန္ဒနယ်အတွင်းရယ်၊ မဲဆန္ဒနယ်ပြင်ပရယ်နဲ့ တော်တော်ရှုပ်တယ်။ နီပေါနိုင်ငံမှာဆိုရင် ကြိုတင်မဲ လုံးဝမရှိဘူး။ နိုင်ငံပြင်ပကမဲ လုံးဝ မရှိဘူး။ အဲဒါတွေကြောင့် ကျွန်တော်တို့က အလုပ်တွေရှုပ်ပြီး အပြောခံနေရတာ”

ကြိုတင်မဲ နဲ့ မသမာမှု

ကြိုတင်မဲ ပေးခွင့်ရှိသူတွေထဲမှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမယ့်ရက်မှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြရမယ့် ဝန်ထမ်းတွေ၊ ခရီးထွက်စရာရှိသူတွေ၊ အချုပ်ကျနေသူတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

၂ဝ၁ဝ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂ဝ၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတို့မှာ မဲရုံဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဖူးတဲ့ သာကေတမြို့နယ်က အလယ်တန်းပြဆရာမ ဒေါ်နုယဉ်ကတော့ စာနယ်ဇင်းတွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲပေးခွင့် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေတချို့ကို သတိထားမိလာကြပြီး မဲကြိုတင်ပေးဖို့ စိတ်ဝင်စားလာကြသူ များလာတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီက အပြတ်အသတ်နိုင်ပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် သပိတ်မှောက်တဲ့ ၂ဝ၁ဝ ရွေးကောက်ပွဲမှာတော့ အငြင်းပွားဖွယ်ကြိုတင်မဲ ပြဿနာတွေ တက်ခဲ့ပါတယ်။ ယခင်စစ်အစိုးရက သူတို့တည်ထောင်လိုက်တဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ အမတ်လောင်းတချို့ သေချာပေါက် အနိုင်ရရေးအတွက် စီစဉ်ထားတဲ့ ကြိုတင်မဲတွေ အများအပြား ထည့်သွင်း အသုံးပြုခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲခံခဲ့ရပါတယ်။

ဒီနှစ်ရွေးကောက်ပွဲမှာလည်း ကြိုတင်မဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး သံသယရှိသူကတော့ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်က အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင် ဒေါ်တင်တင်အုန်း ဖြစ်ပါတယ်။

“ကျွန်မက မဲရုံကိုယ်စားလှယ်တာဝန်ကျတဲ့အတွက် ကြိုတင်မဲပေးလည်းရတယ်၊ မပေးလည်းရတယ်။ ဒါပေမယ့် ကြိုတင်မဲဆိုတာကို မယုံလို့ ကြိုတင်မဲကို မပေးဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ကျမှ ကိုယ်တိုင်သွားပေးမှာ” လို့ ဒေါ်တင်တင်အုန်းက ပြောပါတယ်။

ကြိုတင်မဲတွေကို ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် ညနေပိုင်းမှာ သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်ကော်မရှင်ထံသို့ ပေးပို့သွားရမယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥပဒေမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာတော့ ကြိုတင်မဲတွေကို သက်ဆိုင်ရာမဲရုံမှာရှိတဲ့ မဲတွေနဲ့ ပေါင်းလိုက်မှာဖြစ်ပါတယ်။ မရိုးသားတဲ့ကြိုတင်မဲတွေ သတ်မှတ်မဲပုံးထဲ ရောက်သွားခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ တခြားမဲတွေနဲ့ ရောထွေးသွားပြီး အတည်ဖြစ်သွားနိုင်ခြေရှိတယ်လို့ ကော်မရှင် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးစိုင်းကျော်သူက ဆိုပါတယ်။

“မဲမသမာမှုလုပ်တဲ့သူ ဘယ်သူမဆို ကျွန်တော်တို့က အရေးယူမှာကို ပြောထားပြီးသား။ တရားသဖြင့် ရောက်လာတဲ့မဲနဲ့ မတရားသဖြင့် ရောက်လာတဲ့မဲ ရောသွားရင်တော့ ဒီမဲပုံးတစ်ပုံးလုံးကို ပယ်ဖျက်လိုက်ဖို့ဆိုတာကလည်း မဖြစ်နိုင်ဘူး” လို့ ဦးစိုင်းကျော်သူက ရှင်းပြပါတယ်။

မဲပေးခွင့်ရသူ သိပ်မများတဲ့ မဲဆန္ဒနယ်တွေမှာတော့ ကြိုတင်မဲနဲ့ပတ်သက်တဲ့ မသမာမှုဟာ ရာဂဏန်း၊ ဆယ်ဂဏန်း အရေအတွက်က အကဲဆတ်၊ အရေးကြီးတဲ့ အရေအတွက် ဖြစ်တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကတော့ ကြိုတင်မဲ မသမာမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အထောက်အထားတချို့ကိုလည်း ရရှိထားပြီးဖြစ်တယ်လို့ သူ့ရဲ့နေအိမ်မှာ ပြုလုပ်တဲ့ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောပါတယ်။

သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် ငမိုးရိပ်ရပ်ကွက်ကြီးမှာတော့ လွှတ်တော် ၃ ရပ်အတွက်ပဲ ကြိုတင်မဲပေးနိုင်ဖို့ စီစဉ်ခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး ရွေးချယ်မှုအတွက် မစီစဉ်ပေးနိုင်ခဲ့ဘူးလို့ အဲဒီရပ်ကွက်ရဲ့ ကော်မရှင် အတွင်းရေးမှူး ဦးစည်သူဖြိုးက ပြောပါတယ်။

ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် လွတ်လပ်၊ မျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်လာမယ်လို့ ပြည်တွင်းပြည်ပက မျှော်လင့်နေကြပြီး အတိုက်အခံပါတီပေါင်းစုံ ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်ကြတဲ့ ဒီနှစ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဆန္ဒပြုတဲ့ပုံစံက မဲလက်ပေါ် တံဆိပ်တုံးထုရခြင်းပါပဲ။

ကြိုတင်မဲစတင်ပေးကြရာမှာ တံဆိပ်တုံးထုတဲ့ နည်းလမ်းကို သုံးတာ ရှိသလို ဘောပင်နဲ့ခြစ်တဲ့နည်း သုံးတာလည်း ရှိပါတယ်။ ဒီနည်းလမ်းနှစ်ခုစလုံးကို ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဆင့်ဆင့်က ညွှန်ကြားထားတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မဲကို ကိုယ်စား ထည့်ပေးလို့ ရသလား

ကြိုတင်မဲကို ကာယကံရှင်တွေကိုယ်တိုင် ထည့်ရမယ်လို့ ဥပဒေမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ သို့သော်လည်း အငြင်းပွားဖွယ်မဲဆန္ဒနယ်မြေ တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ကိုကိုးကျွန်းမှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် ၃ ရက်အလိုမှာ ရေတပ် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းသက်နိုင်က တပ်မတော်သားမိသားစုများ မဲပေးဖို့အတွက်ဆိုပြီး မဲရုံကနေ ကြိုတင်မဲလက်မှတ် ၁၈ဝ ထုတ်ယူသွားတယ် ဆိုတဲ့အကြောင်း NLD အမတ်လောင်းတစ်ယောက်ကို ကိုးကားပြီး သတင်းစာတချို့မှာ ရေးထားပါတယ်။

ရေတပ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်း ဝင်ပြိုင်တဲ့ ကိုကိုးကျွန်းမှာ မဲပေးနိုင်သူ ၁,၆ဝဝ ဝန်းကျင်သာ ရှိတဲ့အတွက် မဲလက်မှတ် ဆယ်ဂဏန်း၊ ရာဂဏန်း အရေအတွက်ဟာ အင်မတန် အကဲဆတ်လှပါတယ်။

ဒီသတင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကော်မရှင် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးစိုင်းကျော်သူကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာမှာတော့ ကြိုတင်မဲကို သက်ဆိုင်ရာ တပ်မှူးက သွားရောက် ထုတ်ယူပိုင်ခွင့်ရှိတယ်၊ သို့သော်လည်း မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းထဲ ပါဝင်တဲ့ အရေအတွက်အတိုင်းပဲ ထုတ်ယူခွင့်ရှိတယ်လို့ ရှင်းပြပါတယ်။

"အဲဒီစစ်သည်တွေ ကိုယ်စား သူမဲပေးလို့ မရပါဘူး။ ကိုယ်စား ဘယ်သူမှ မဲပေးလို့ မရပါဘူး။ တပ်မတော်သားတွေ ရှေ့တန်းရောက်နေရင်လည်း ရှေ့တန်းအထိ ပို့ပေးရမှာပါ" လို့ ဦးစိုင်းကျော်သူက ပြောပါတယ်။

ရေတပ်အရာရှိ ထုတ်ယူသွားတဲ့ မဲလက်မှတ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကိုကိုးကျွန်းက NLD အမတ်လောင်းတစ်ယောက်ကတော့ သက်ဆိုင်ရာကို ကန့်ကွက်ထားကြောင်း သိရပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးစိုင်းကျော်သူကတော့ မဲမသမာမှုအကြောင်း တိုင်ကြားမယ်၊ ကန့်ကွက်မယ် ဆိုရင်တော့ ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းအရာတွေလည်း လိုအပ်ကြောင်း သူက ရှင်းပြတယ်။

“ခိုင်လုံတဲ့မဲနဲ့ညီရင် ခိုင်လုံမဲ၊ ပယ်မဲနဲ့ညီရင် ပယ်မဲလို့ပဲ သတ်မှတ်သွားရတော့မှာ။ နောက်ပိုင်းမှာသာ ဒီကြိုတင်မဲကို ဘယ်သူက မတရားလုပ်သလဲ၊ ရပ်ကျေး (ရပ်ကွက်ကျေးရွာ ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ) က လုပ်သလား၊ ဌာနဆိုင်ရာက လုပ်သလားဆိုတာက ဒုတိယတစ်ပိုင် းဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

ကြိုတင်မဲကိစ္စဟာ ရှုပ်ထွေးနေတဲ့အကြောင်း၊ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတင်အေးကိုယ်တိုင်က ဒီကြိုတင်မဲစနစ်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်တာ ကောင်းမယ်လို့ မှတ်ချက်ချခဲ့ဖူးကြောင်း ပြောပြပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading