လသားအရွယ်ပါတီကြီးရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲခြေလှမ်း

အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့က မွန်ပြည်နယ်မြို့တော် မော်လမြိုင်မှာ မဲဆွယ်နေတဲ့ အမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးနေဇင်လတ် (ဓာတ်ပုံ - ဖြိုးသီဟချို/Myanmar Now)
အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့က မွန်ပြည်နယ်မြို့တော် မော်လမြိုင်မှာ မဲဆွယ်နေတဲ့ အမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးနေဇင်လတ် (ဓာတ်ပုံ - ဖြိုးသီဟချို/Myanmar Now)

မော်လမြိုင် - ရာသီဥတုသာယာလှပတဲ့ အောက်တိုဘာလလယ်ပိုင်း ညနေခင်းတစ်ခုမှာ သံဃာတွေ၊ အရွယ်စုံ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးတွေ လိုက်ပါလာတဲ့  မော်တော်ယာဉ်တန်းကြီးဟာ မွန်ပြည်နယ် မြို့တော် မော်လမြိုင်မှာ စီတန်းလှည့်လည်နေပါတယ်။  ဒါကတော့ အမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (NDP) ရဲ့ မဲဆွယ်ယာဉ်တန်းပါ။  နေရောင်အောက်မှာ တလွှားလွှားလွင့်ပျံနေတဲ့ ရွှေရောင်ကဒေါင်းပုံပါ ပါတီအလံတွေ တပ်ဆင်ထားတဲ့ကားတွေ ဦးတည်နေတာကတော့  သံလွင်မြစ်ဘေး ကမ်းနားဟိုတယ်ရှေ့ ဖြစ်ပါတယ်။

NDP ပါတီဟာ အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ စောင့်ရှောက်ရေး ကြွေးကြော်သံနဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့လအနည်းငယ်အတွင်းကမှ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဇာတ်ခုံပေါ်မှာ ဗြုန်းခနဲ ပေါ်ပေါက်လာတာ ဖြစ်ပေမယ့် ဘဏ္ဍာရေးအဆင်ပြေပြီး တခြားပါတီတွေနဲ့ယှဉ်ရင် နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲဝင်မယ့် လွှတ်တော်အမတ်လောင်းအရေအတွက်ကလည်း စတုတ္ထအများဆုံးဖြစ်ပါတယ်။

ဟိုတယ်ရှေ့မြက်ခင်းပြင်မှာတော့  သံဃာအပါး ၆ဝ ခန့်က ထိုင်ခုံတွေနဲ့နေရာယူထားကြပြီး အဲဒီနောက်မှာတော့ ထောင်ဂဏန်းနီးပါးလောက်ရှိတဲ့ လူအုပ်ကြီး ရှိပါတယ်။  သူတို့ရဲ့တီရှပ်မှာ ပါတီတံဆိပ်တွေ ရိုက်နှိပ်ထားပြီး  တချို့တီရှပ်မှာတော့  “အမျိုးစောင့်ဥပဒေ အောင်ခဲ့ပြီ” ဆိုတဲ့  စာတန်းကို တွေ့ရပါတယ်။ စင်ပေါ်က ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးနေဇင်လတ်ရဲ့ မိန့်ခွန်းထဲမှာလည်း မျိုးစောင့်ဥပဒေ ပါဝင်နေပါတယ်။  

“နိုင်ငံတိုင်း၊ လူမျိုးတိုင်း၊ ဘာသာတိုင်းက သူ့နိုင်ငံ၊ သူ့လူမျိုး၊ သူ့ဘာသာ အကျိုးစီးပွားအပေါ်မှာ ရပ်တည်နေကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့မြန်မာနိုင်ငံကျမှ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ အမျိုးဘာသာ သာသနာနဲ့ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ရပ်တည်တဲ့အခါမှ ကျွန်တော်တို့ကျမှ မေးခွန်းထုတ်စရာလား"  လို့ ဦးနေဇင်လတ်က ပြောလိုက်တဲ့အခါမှာတော့ ပရိသတ်က  ဟေးခနဲ အော်သံပေးပြီးတော့  လက်ခုပ်တီး အားပေးလိုက်ကြပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ တင်းမာမှုတွေ ပေါ်ပေါက်နေပြီး အများစုကတော့ အင်အား ကြီးမားလာတ မဘသအဖွဲ့ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။ မကြာသေးခင်လတွေအတွင်း သမ္မတဦးသိန်းစိန် လက်မှတ်ထိုးပြဋ္ဌာန်းလိုက်တဲ့ မျိုးစောင့်ဥပဒေတွေဟာ လူ့အခွင့်အရေးစံတွေနဲ့ မညီဘူး၊ မွတ်စလင်တွေကို ပစ်မှတ်ထား ကန့်သတ်တာ ဖြစ်တယ်ဆိုပြီး လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေက ကန့်ကွက်ကြပေမယ့် အမျိုး ဘာသာ သာသနာ စောင့်ရှောက်ရေး ကြွေးကြော်သူတွေကတော့ လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ထောက်ခံနေကြပါတယ်။  

NDP ပါတီကတော့ မဲဆွယ်စည်းရုံးတဲ့ကာလအတွင်း ဒီဥပဒေတွေကို  ထောက်ခံကြောင်း ပေါ်ပေါ်တင်တင်  ဟောပြော ကြေညာပေမယ့် နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်ဖို့အတွက် နိုင်ငံထဲမှာရှိတဲ့ လူနည်းစု မွတ်စလင်တွေကို ဦးတည် ဆန့်ကျင်နေတာမဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီရဲ့ မော်လမြိုင်မြို့နယ်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသောင်းလှက မွန်ပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ သူတို့ပါတီရဲ့ အမတ်လောင်း ၃၁ ဦး မဲဆွယ်ကြရာမှာ ဘာသာရေး အကြောင်းအရာ ထည့်သွင်းပြောဆိုခြင်း မရှိကြောင်း ရှင်းပြပါတယ်။

“နိုင်ငံရေးနဲ့ဘာသာရေးနဲ့တော့ မရောယှက်စေချင်ဘူး။ ဒီလိုဆိုရင်တော့ ရူပ်ထွေးသွား နိုင်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ကတော့ လုံးဝလက်မခံဘူး။  ဘာသာရေးကိုအသုံးချတာမျိုး၊ အလွဲသုံးစားလုပ်တာမျိုးတော့ မဖြစ်စေချင်ဘူး” လို့ ဦးသောင်းလှက ပြောပါတယ်။
 
သုံးလအတွင်း  ပါတီဝင်တစ်သိန်းကျော်ရှိလာ

NDP ပါတီက ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ၁၃၄ နေရာ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက် နေရာ ၆ဝ၊ တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်တွေအတွက် ၁၆ဝ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မော်လမြိုင်မြို့ ပါတီပြည်နယ်ရုံးမှာ တွေ့ရတဲ့ ပါတီရဲ့ မူဝါဒရေးရာတာဝန်ခံ၊  နိုင်ငံရေးသုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါးရှင် ဦးပိုက်တင်ကတော့  သူတို့ပါတီမှာ ငွေကြေးတတ်နိုင်သူ အများအပြား  ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အင်တာဗျူးနေချိန်မှာပဲ သူ့အနားက လူတချို့က အဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်ပြီး  သူတို့ဖုန်းတွေနဲ့ အသံဖမ်း၊ ဓာတ်ပုံရိုက် မှတ်တမ်းတင်နေကြပါတယ်။ သူတို့ပါတီဟာ အမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီက  ဘာသာရေးနဲ့  နိုင်ငံရေးရောထွေးနေတယ် ဆိုတဲ့ သုံးသပ်ချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သူက ဖြေရှင်းချက် ထုတ်ပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံကို ထေရဝါဒရဲ့နောက်ဆုံးခံတပ်လို့ လည်းပြောကြတာလည်းရှိတယ်။ ကျွန်တော်တို့က အထူးသတိဝီရိယထားပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ဘာသာ၊ သာသာနာကို စောင့်ရှောက်ရမယ့်တာဝန် ဖြစ်နေတယ်။ ဘာသာရေးကိုနိုင်ငံရေးမှာ အသုံးချမယ် ဆိုတဲ့သဘောမျိုးတော့ မရှိပါဘူး” လို့ ဦးပိုက်တင်က လေးထောင့်ပုံ ပါဝါမျက်မှန်ကို ပင့်တင်လိုက်ပြီး ပြောပါတယ်။

ပါတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူဦးနေဇင်လတ် သမ္မတအကြံပေးအဖြစ်က နှုတ်ထွတ်ပြီး  နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု တည်ထောင်ရန်စတင်နေပြီ ဆိုတဲ့ သတင်းများ ထွက်ပေါ်နေခဲ့တဲ့၂ဝ၁၅ အစောပိုင်း ကာလတွေကတည်းက  အမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီဟာ အကဲခတ်တွေ အာရုံစိုက်စရာ  နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတော့တယ်။

NDP ပါတီရဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ထွေးကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာမှာတော့ နိုင်ငံအနှံ့မှာ ပါတီဝင်အင်အား သိန်းနဲ့ချီရှိနေပြီလို့ ပြောပါတယ်။
 
မဲဆွယ်မှုနဲ့ ဘာသာရေး   

NDP ပါတီက မဲဆွယ်ဟောပြောရာမှာ မျိုးစောင့်ဥပဒေ ကောင်းကြောင်း  ထည့်သွင်း ပြောကြားရုံတင် မကပါဘူး၊ ပါတီရဲ့ မဲဆွယ်အလှပြယာဉ်မှာလည်း ပါတီအမှတ်တံဆိပ် ရွှေရောင်ကဒေါင်းရဲ့ အထက်မှာ အမျိုးစောင့်ဥပဒေကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံပါသည်လို့ ထင်ထင်ရှားရှား ရေးသားထားပါတယ်။

မော်လမြိုင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်ကနေ ဝင်ရောက်ယှဉ် ပြိုင်မယ့်  ဦးအောင်ကိုကိုကတော့  သူတို့ရဲ့ပါတီကို ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုတဲ့အတွက် မကျေမနပ်ဖြစ်နေပုံပေါ်ပါတယ်။

“မဘသနဲ့ကျွန်တော်တို့ကို ပေါင်းပြီးတော့လုပ်တယ်လို့လည်း စွပ်စွဲကြတယ်။ တကယ်ကတော့ ရည်ရွယ်ချက်ခြင်းသွားတူတာဗျ” လို့ ဦးအောင်ကိုကိုက ရှင်းပြပါတယ်။

NDP ပါတီရဲ့မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုတွေကို လိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးနေသူတွေ အများစုဟာ ရပ်ကွက် ဆွမ်းတော်ကြီးလောင်းအသင်းတွေက လူငယ်တွေဖြစ်ပြီး ပါတီရဲ့မူဝါဒကို ကြိုက်နှစ်သက်သူတွေဖြစ်တယ်လို့ အသက် ၄ဝ ဝန်းကျင် မော်လမြိုင်ဇာတိ မွန်တိုင်းရင်းသား ဦးအောင်ကိုကိုက ပြောပါတယ်။

သူက ရန်ကုန်မှာအခြေချနေသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး  ၂ဝ၁ဝ ရွေးကောက်ပွဲမှာ  ရန်ကင်းမြို့နယ်ထဲက ရပ်ကွက်တစ်ခုမှာ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူပါ။

ဘာသာရေးကို အသုံးချပြီး မဲဆွယ်မှုတွေလုပ်ကိုင်နေတာကို မွန်တိုင်းရင်းသားသံဃာ အများအပြားကတော့ ပြတ်ပြတ်သားသား ကန့်ကွက်ကြောင်း ပြောဆိုထားပါတယ်။

ဒေသခံမွန်တိုင်းရင်းသားတွေအပေါ်မှာ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိတဲ့ ရာမညနိကာယဂိုဏ်းက ဒုတိယဂိုဏ်းချုပ်ဆရာ တော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဦးသီလစာရကတော့ မျိုးစောင့်ဥပဒေများကို ထောက်ခံတဲ့ ထိပ်တန်းသံဃာတစ်ပါး ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း ဒီဥပဒေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး  မဲဆွယ်ရာတွင် အသုံးမပြုသင့်ကြောင်း မော်လမြိုင်မြို့ အနောက်ပဲခူးကျောင်းတိုက်အတွင်း  စာသင်သား သံဃာ ၈ဝဝခန့်ကို ဗုဒ္ဓစာပေတွေ နေ့ည မပြတ်ပို့ချပေးနေတဲ့  ဦးသီလစာရက မိန့်ကြားပါတယ်။   

“ အမျိုးစောင့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပေးတာတော့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ပါတီတွေအောင်နိုင်ရေးကတော့ ဘုန်းကြီးတို့က လိုက်ဟောပြောပေးနေရမှာ မဟုတ်ပါဘူး”လို့ သက်တော် ရဝ ဝန်းကျင်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ ဆရာတော်က အသံ ခပ်မှန်မှန်နဲ့ မိန့်ပါတယ်။

မဲရရှိရေးအတွက် ဘာသာရေးကို အသုံးမပြုသင့်ကြောင်း မိန့်ကြားတဲ့ထဲမှာ မွန်တိုင်းရင်းသား ဆရာတော်တစ်ပါးဖြစ်သူ ဦးဥက္ကံသကလည်း ပါပါတယ်။

"ပါတီကြီးတွေရော အင်အားငယ်တဲ့ ပါတီငယ်တွေရော အနိုင်ရဖို့အတွက် နည်းမျိုးစုံ သုံးပြီးတော့ မဲဆွယ်နေတယ်။ ဘာသာရေးကို ခုတုံးလုပ်ပြီး မဲဆွယ်ဖို့ကတော့ လုံးဝကို မဖြစ်သင့်ဘူး” လို့ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကြောင့် နာမည်ကျော်အင်းစိန်ထောင်မှာ  ထိန်းသိမ်းခံရတဲ့  ဦးဥက္ကံသက မှတ်ချက်ပေးပါတယ်။

မျိုးစောင့်ဥပဒေကို  လွှတ်တော်မှာ ဆွေးနွေးစဉ်တုန်းကလည်း အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) အမတ်တွေက ကန့်ကွက်ခဲ့ကြတာပါ။ အတိုက်အခံပါတီကြီးဖြစ်တဲ့ NLD အစိုးရဖွဲ့နိုင်ရင် အမျိုး ဘာသာ သာသနာကို စောင့်ရှောက်မှာမဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့ ဝါဒဖြန့်မှုတွေက မော်လမြိုင်အပါအဝင် တခြားမြို့ကြီးမြို့ငယ်တွေမှာလည်း ပေါ်ပေါက်နေပါတယ်။  

ဘာသာရေး ခုတုံးလုပ် စည်းရုံးတာတွေကို ကျေးလက်ဒေသမှာပိုပြီး မြင်တွေ့ရတယ်လို့ မော်လမြိုင်နဲ့ကပ်လျက် ပေါင်မြို့နယ်မှာ မဲဆွယ်နေတဲ့ NLD အမတ်လောင်း ဒေါ်မိကွန်ချမ်းက  ပြောပါတယ်။  သူရော သူ့ခင်ပွန်းသည်ပါ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေပါ။

“ကျွန်မအမျိုးသားက ကုလား၊   ကျွန်မကလည်း ဗုဒ္ဓဘာသာမဟုတ်ဘူး ဆိုပြီးတော့ ဝါဒဖြန့်နေတာမျိုးတွေကို ကြားနေရပါတယ်” လို့ ဒေါ်မိကွန်ချမ်းက  ပြောပြပါတယ်။

 

 

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading