မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးသမီးများအပေါ် ထားရှိသော မသင့်လျော်သည့် စိတ်သဘောထားများကို အမြန်ဆုံးပြုပြင်သင့်ပြီး နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေးကဏ္ဍများတွင် အမျိုးသမီးတို့ ပါဝင်မှုအတွက် နေရာပေးရန် လိုအပ်သည်ဟု အမျိုးသမီးအမတ်လောင်းများ၊ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ဆိုသည်။
ရန်ကုန် - ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(SNLD) က ပါတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဒေါ်နန်းမြဦး၏အမည်ကို ပြည်နယ်လွှတ်တော် တောင်ကြီးမြို့နယ် အမှတ် (၁) မဲဆန္ဒနယ်အတွက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည့်နေ့တွင် ၎င်း၏မိသားစုအတွင်း ဗုံးတစ်လုံးပေါက်ကွဲသွားသည်။
“တောင်ကြီးလိုနေရာမျိုးမှာ မင်းပြိုင်မယ်ဟုတ်လား။ လုံးဝ မဖြစ်နိုင်ဘူး …လုံးဝမပြိုင်ရဘူး”ဟု ခင်ပွန်းဖြစ်သူက ပြင်းပြင်းထန်ထန်တားမြစ်ခဲ့ကြောင်း ဒေါ်နန်းမြဦးက ပြန်ပြောင်းပြောပြသည်။
နယ်မြေမငြိမ်သက်သည့်ဒေသဖြစ်သောကြောင့် မဲဆွယ်ကာလအတွင်း လုံခြုံရေးအရ စိုးရိမ်မိသဖြင့် ခင်ပွန်း ဖြစ်သူက တားမြစ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ပါတီမှ ထွက်ရန်အထိပင် ဖိအားပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းသည် ပါတီအတွက် အမျှော်လင့်နိုင်ဆုံး ကိုယ်စားလှယ်လောင်းဖြစ်ကြောင်း အကြိတ်အနယ် ငြင်းခုံဆွေးနွေးပြီးသည့်အခါမှ ခင်ပွန်းဖြစ်သူက လက်လျှော့သွားခဲ့ကြောင်း ဒေါ်နန်းမြဦးက ပြောပြသည်။
ဒေါ်နန်းမြဦးကဲ့သို့ အဓိက အတိုက်အခံပါတီအားလုံး တပြိုင်နက်ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကြမည့် ဆယ်စုနှစ်အတွင်း အလွတ်လပ်ဆုံးရွေးကောက်ပွဲဟု မျှော်လင့်ထားကြသည့် ၂ဝ၁၅ ရွေးကောက်ပွဲကို ဝင်ရောက်မည့် အမျိုးသမီးအမတ်လောင်း အများအပြားက ၎င်းတို့၏နိုင်ငံရေးအခွင့်အလမ်းကို အမိအရကျင့်သုံးရန် ဆန္ဒပြင်းပြနေသော်လည်း မိသားစုဝင်များနှင့် အိမ်ထောင်ဘက်တို့၏ ဆန့်ကျင်၊ အတိုက်အခံပြုမှုကို ရင်ဆိုင်နေရသည်ဟု ပြောပြကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏အထင်ရှားဆုံးသော နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင်က အမျိုးသမီး တစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း ရှေးရိုးစွဲဖြစ်နေသေးသော မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းကြောင့် အခက်အခဲများက အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမားလောင်းလျာများကို စောင့်ကြိုနေကြသည်။ တချို့က မိသားစု၏သဘောတူကြည်ဖြူမှုကို ရသော်လည်း အမျိုးသမီးဖြစ်ခြင်းဆိုသည့်အချက်ပေါ်မူတည်ကာ စော်ကားမှု၊ သားပုပ်လေလွင့် ပြောဆိုမှု၊ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ကြရသည်။
ဦးဆောင်နိုင်သည့် အခန်းဏ္ဍများတွင် အမျိုးသမီး ပါဝင်လာခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဓလေ့၊ ထုံးတန်းအစဉ်အလာများနှင့် သဟဇာတဖြစ်ရန် ကြိုးပမ်းနေရဆဲဖြစ်ကြောင်း ကျား၊ မ ရေးရာ တန်းတူညီမျှရေး ကွန်ရက် ဒါရိုက်တာ ဒေါ်မေစံပါယ်ဖြူက သုံးသပ်သည်။
"ခေါင်းဆောင်ပိုင်းနေရာတွေက အမျိုးသမီးတွေနဲ့လည်း သက်ဆိုင်မှုရှိတယ်လို့ကို လူ့အဖွဲ့အစည်းက လက်မခံနိုင်ဘူး။ အမျိုးသမီးတွေ နိုင်ငံရေးလုပ်ရင် မိသားစုရဲ့ပံ့ပိုးကူညီမှု မရရှိတာများပါတယ်” ဟု ဒေါ်မေစံပါယ်ဖြူက ပြောသည်။
မန္တလေးမြို့အခြေစိုက် ဝံသာနုဒီမိုကရက်တစ်ပါတီက လွန်ခဲ့သည့်လအနည်းငယ်အတွင်း အမျိုးသမီး ၂ဝ ခန့်ကို ချဉ်းကပ်ခဲ့သော်လည်း ၃ ဦးသာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် သဘောတူခဲ့ကြောင်း၊ အများစုက မိသားစု၏ ဖိအားကြောင့် နောက်ဆုတ်သွားကြကြောင်း အတွင်းရေးမှူး နန်းရွှေကြာက ပြောသည်။
ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်၏ စာရင်းများအရ ယခု ၂ဝ၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် အမျိုးသမီးကိုယ်စားလှယ်လောင်းမှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ၂၂၈ ဦး၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် အတွက် ၁၁၉ ဦး၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ် လွှတ်တော်များအတွက် ၄၄၄ ဦး ရှိသဖြင့် ယခင်ရွေးကောက်ပွဲများထက် အမျိုးသမီး ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အရေအတွက် ပိုမိုများပြားလာသည်။
၂ဝ၁ဝ တွင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၃,ဝဝဝ ကျော် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် အနက် အမျိုးသမီး ၁ဝ၁ ဦးသာ ပါဝင်ပြီး ၄၅ ဦး အနိုင်ရသည်။ ၂ဝ၁၂ တွင် အမျိုးသမီး အမတ်လောင်း ၂၆ ဦး ဝင်ပြိုင်ရာ ၁၃ ဦး အနိုင်ရသည်။ ထိုရလဒ်များအရ လွှတ်တော်သုံးရပ်တွင် အမျိုးသမီး စုစုပေါင်း ၅၃ ဦး ရှိနေသော်လည်း ထိုအရေအတွက်မှာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အားလုံး၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသည်။
ပြီးခဲ့သည့်နှစ်များထက် ၂ဝ၁၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသမီးအရေအတွက် ပိုမိုများပြား လာသော်လည်း ပါတီအနည်းငယ်ကသာ အမျိုးသမီးကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကို ရွေးချယ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) ၏ အမတ်လောင်း ၁,၁၅ဝ တွင် အမျိုးသမီး ၁၆၈ ဦး၊ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ၏ အမတ်လောင်း ၁,ဝ၃၄ ဦးတွင် အမျိုးသမီး ၇၂ ဦး ပါဝင်သည်။
ထို့ပြင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အင်အားစု (NDF) ၏ အမတ်လောင်း ၂၇၄ ဦးတွင် အမျိုးသမီး ၆၂ ဦး ပါဝင်သည်။ ထိုပါတီကြီးသုံးခု၏အမတ်လောင်းရွေးချယ်မှုတွင် အမျိုးသမီး ပါဝင်မှုမှာ ၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် ၂ဝ ရာခိုင်နှုန်းစီ ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
အမျိုးသမီး ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အရေအတွက် တိုးတက်လာသော်လည်း ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် နည်းနေသည်ကို သတိပြုမိကြောင်း ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ကိုင်သည့် မြန်မာအစိမ်းရောင်ကွန်ရက် တာဝန်ခံ ဒေါ်ဒေဝီသန့်စင်က ပြောသည်။
“အမျိုးသား အမျိုးသမီး ဆိုတာထက်တိုင်းပြည်နဲ့ လူမျိုးအရေးကိစ္စတွေကို စိတ်ပါလက်ပါ လုပ်နိုင်တဲ့သူ ဖြစ်ရပါမယ်။ ဖြစ်နေတဲ့ ပြဿနာတွေ အပေါ်မှာ သုံးသပ်ပြီး မှန်ကန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချနိုင်တဲ့ လူမျိုးတွေ ဖြစ်ဖို့လိုပါတယ်။ အရည်ချင်းရှိတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ ပါဝင်လာတဲ့အတွက် နေရာပေးသင့်တယ်လို့လည်း မြင်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။
စော်ကားမော်ကား ပြောဆိုမှုများ
အိမ်ထောင်ဘက်နှင့် မိသားစုတို့၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုအဆင့်ကို အောင်မြင်စွာကျော်ဖြတ်လာနိုင်ခဲ့သည့် အမျိုးသမီးများမှာလည်း အမျိုးသားပြိုင်ဘက်များ၏ နှိမ့်ချပြောဆိုမှုများ၊ သိက္ခာကျအောင် ပြောဆိုမှုများနှင့် ကြုံရတတ်သည့်အပြင် မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးဆင်းစဉ်တွင် လုံခြုံရေးအတွက် စိုးရိမ်ရသည်များလည်း ရှိသည်ဟု ကာယကံရှင်များကိုယ်တိုင်က ပြောပြသည်။
ရန်ကုန်၊ ဗဟန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ နာမည်ကျော် တစ်သီးပုဂ္ဂလ အမတ်လောင်း ဒေါ်ညိုညိုသင်းကလည်း ရွေးကောက်ပွဲဝင်သည့် အမျိုးသမီးများ ခြိမ်းခြောက်ခံရနိုင်ကြောင်း၊ ပြိုင်ဘက်များထဲမှ အမျိုးသားတို့၏ အထင်သေးဆက်ဆံမှုနှင့်လည်း ကြုံရတတ်ကြောင်း ပြောပြသည်။
တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုလာလျှင် မှတ်တမ်းတင်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ထံ တင်ပြကာ တရားဥပဒေလမ်းကြောင်းမှ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဒေါ်ညိုညိုသင်းက ဆိုသည်။
ဖလမ်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်မှ ချင်းတိုးတက်ရေးပါတီ အမတ်လောင်း အသက် ၃၄ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည့် ဒေါ်ချယ်ရီဇာဟောင် (ခ) ဒေါ်တွာလ်ကျဲရ်ဆုံကလည်း ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ ဂုဏ်သိက္ခာ ကျဆင်းအောင် ပြောဆိုခြင်းများကို မကြာခဏခံရပြီး ကိုယ်ဝန်ရှိသွား၍ ကလေးဖျက်ချသည်ဟုပင် ပြောဆိုခံရသည်ဟု ရှင်းပြသည်။
“ခံရတာတွေ များသွားတော့လည်း အရေထူသွားပါပြီ။ အတင်းတုပ်တဲ့သူကတော့ တုပ်နေအုံးမှာပဲ။ ဘယ်လိုမှ တားလို့ရမှာမဟုတ်ဘူး”ဟု သူက ဦးခေါင်းကိုခါရမ်းရင်း ပြောပြသည်။
NDF ပါတီ၏ ကချင်ပြည်နယ် ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြစ်ကြီးနား မဲဆန္ဒနယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဒေါ်ဘောက်ဂျာကလည်း ပြည်နယ်အတွင်း ဝေးလံခေါင်ဖျားဒေသများသို့ စည်းရုံးရေးဆင်းသည့် အခါများတွင် အလားတူအဖြစ်မျိုး ကြုံရသည်ဟု ပြောသည်။
“နယ်မြေ မအေးချမ်းတော့ တစ်ယောက်တည်းသွားဖို့ကျတော့လည်း အဆင်မပြေဘူး။ အမျိုးသားအဖော် ခေါ်သွားပြန်တော့လည်း ဂုဏ်သိက္ခာကျဆင်းအောင် ပြောဆိုတာတွေ ခံရနိုင်တော့ မနည်းဆင်ခြင်ရတယ်” ဟု ဒေါ်ဘောက်ဂျာက ရှင်းပြသည်။
NLD ၏ ရန်ကုန်၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်တွင် ထပ်မံ ယှဉ်ပြိုင်မည့် ဒေါ်ဖြူဖြူသင်း အတွက် ဘေးကင်းလုံခြုံရေးသည်လည်း စိုးရိမ်ဖွယ် အချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
“ရန်ကုန်မှာဆိုရင်တောင် စည်းရုံးရေးဆင်းတဲ့အခါ လုံခြုံရေးအပိုင်း စိုးရိမ်ရတာ၊ နယ်မြို့တွေ၊ တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့ဒေသတွေဆို ပိုဆိုးနိုင်ပါတယ်”ဟု ဒေါ်ဖြူဖြူသင်းက ပြောသည်။
ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ၏ ဒေါပုံမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဒေါ်တိုးနန္ဒာတင်က ပြိုင်ဘက်များထဲမှ မည်သူ့ကိုမဆို ယုံကြည်ချက်အပြည့်ဖြင့် ရင်ဆိုင်ရန် အသင့်ရှိနေသည်ဟု ပြောသည်။
“ဘယ်သူနဲ့မဆို ယှဉ်နိုင်တယ်။ ပညာအရည်အချင်း၊ လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံ၊ စီးပွားရေးဆိုလည်း အောင်မြင်တဲ့ စီးပွားရေးကို ဦးဆောင်နေတာ၊ နိုင်ငံတကာအတွေ့အကြုံဆိုလည်း ပြည့်ပြီးသားဆိုတော့ ယောက်ျားတွေနဲ့ယှဉ်ရင် ဘယ်တော့မှ မနိမ့်ကျဘူးလို့ယုံကြည်တယ်။ ဘယ်သူနဲ့ပဲ ယှဉ်ရယှဉ်ရ စိုးရိမ်မှု တစ်ပြားသားမှ မရှိပါဘူး” ဟု ဒေါ်တိုးနန္ဒာတင်က ပြောသည်။
နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်မှ အမျိုးသမီးများကို အားပေးကူညီခြင်း
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးသမီးများအပေါ် ထားရှိသော မသင့်လျော်သည့် စိတ်သဘောထားများကို အမြန်ဆုံးပြုပြင်သင့်ပြီး နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေးကဏ္ဍများတွင် အမျိုးသမီးတို့ ပါဝင်မှုအတွက် နေရာပေးရန် လိုအပ်သည်ဟု အမျိုးသမီးအမတ်လောင်းများ၊ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ဆိုသည်။
အမျိုးသမီးများကို လွှတ်တော်တွင်းသို့ ပိုမိုပို့ဆောင်နိုင်ပါက ကျား၊ မ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကို ဖြေရှင်းရေး၊ ကလေးသူငယ်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး အပါအဝင် ကဏ္ဍများစွာအတွက် အထောက်ကူပြုမည်ဟု ဒေါ်ခွန်ဂျာက သုံးသပ်သည်။
“ယောက်ျား ဆယ်ယောက်ရှိတဲ့ အခန်းထဲမှာ အမျိုးသမီး တစ်ယောက်တည်းရှိတယ်ဆိုရင်တော့ သူ့အသံက သိပ်ထွက်မှာ မဟုတ်ဘူးလေ။ ဒါကြောင့် အမျိုးသမီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အရေအတွက် ပိုပြီး များလာဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ များလာသင့်တယ်လို့လည်း မြင်ပါတယ်” ဟုပြောသည်။
လွှတ်တော်အတွင်း အမျိုးသမီးအင်အားများများရောက်စေလိုပါက အမျိုးသမီးတို့၏ အရည်အချင်းကို ပိုမိုမြှင့်တင်ပေးရန် လိုအပ်သည်ဟု ၈၈မျိုးဆက် (ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ပွင့်လင်းလူ့အဖွဲ့အစည်း) မှ အလုပ်သမားရေးရာ ဒုတိယတာဝန်ခံ ဒေါ်မာမာဦးက သုံးသပ်သည်။
“အမျိုးသမီးတွေကို ရှေ့တန်းတင်ပါလို့ မပြောချင်ဘူး။ တာဝန်ခံမှုတွေ မျှဝေပေးပါ။ မြန်မာစကားမှာ မောင်တစ်ထမ်း မယ်တစ်ရွက် ဆိုတဲ့ စကားပုံ တစ်ခုရှိတယ်။ မောင်တစ်ထမ်း နိုင်တဲ့ ဟာကို မယ်က ခေါင်းပေါ်မှာ ရွက်ပိုးနိုင်တဲ့ အရည်အချင်းက အမျိုးသမီးတိုင်းမှာ ရှိတယ်” ဟု ဒေါ်မာမာဦးက ပြောသည်။
ဆက်စပ်သတင်းများ
Donate
လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။
