‘အနာဂတ်က စစ်အစိုးရမဟုတ်’ ဟု ဆိုလာသည့် ဆန္ဒပြလူငယ်များ၏ ဟစ်ကြွေးသံ

ရွေးကောက်ခံခေါင်းဆောင်များကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးလိုက်ပြီးနောက် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများတွင် နယ်ပယ်ပေါင်းစုံမှ လူငယ်လူရွယ်အများစု ပါဝင်ပြီး စစ်အုပ်ချုပ်မှုသံသရာ ပြန်မလည်စေရန် အာဏာသိမ်းမှုကို အဆုံးစွန်အထိ တွန်းလှန်သွားမည်ဟု ဆိုကြသည်

Myanmar Now

Published on Feb 18, 2021

အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေသူအချို့ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဆူးလေဘုရားအနီး တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- Myanmar Now)

အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် ‘ရှိုင်း’ သည် ဖေဖော်ဝါရီလ၏ ပြီးခဲ့သည့် နေ့ရက်တိုင်းနီးပါးကို ၎င်းနေထိုင်ရာ ရန်ကုန်၊ လှိုင်သာယာမြို့နယ်မှ ၁၀ မိုင်၊ ၁၅ မိုင် ကွာဝေးသည့် လှည်းတန်းလမ်းဆုံ၊ မြေနီကုန်း၊ ဆူးလေ စသည့်နေရာများတွင် ကုန်ဆုံးလေ့ရှိသည်။

ဂရပ်ဖစ်ဒီဇိုင်နာဖြစ်သည့် ရှိုင်းတစ်ယောက် အလုပ်သွားရန် မဟုတ်၊ သူငယ်ချင်းများနှင့် လည်ပတ်ပျော်ပါးရန်လည်း မဟုတ်ပေ။ သိန်းသန်းချီသော ပြည်သူလူထုက ဆန့်ကျင်ရှုတ်ချနေသည့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို မလိုလားကြောင်း ၎င်းလည်း တစ်ဦးတစ်ယောက်အဖြစ် ပါဝင်ထုတ်ဖော်ဆန္ဒပြရန် ဖြစ်သည်။

“အမေစု ပြန်လွတ်ရမယ်။ ပြီးရင် ကျွန်တော်တို့အာဏာ ကျွန်တော်တို့ဆီ ပြန်ရောက်ရမယ်” ဟု ၂၀၂၀ တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲမဲပေးခဲ့ရသူ ရှိုင်းက ၎င်းနှင့် သူငယ်ချင်းတစ်စုတို့ ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှု၏ တောင်းဆိုချက်နှင့် ပန်းတိုင်ကို ပြောသည်။

ရှိုင်းနှင့် သူငယ်ချင်းများ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ တွင် ထိုင်ဆန္ဒပြနေသည့် မြေနီကုန်းတံတားအနီး နေရာအရှေ့တွင် ‘အာဏာရှင်စနစ်ကို အဆုံးသတ်ပါ’ ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည့် စာသားပါ ဆိုင်းဘုတ်အပါအဝင် ဆန္ဒပြဆိုင်းဘုတ် ၁၀ ခုခန့် တွေ့ရသည်။

mmnowelectionads.jpg

ရွေးကောက်ခံပါတီခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များပြန်လွှတ်ပေးရန်၊ စစ်အာဏာရှင်၏ ဝါဒဖြန့်အာဘော်ကို ပြန်ထုတ်လွှင့်နေသည့် နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံမီဒီယာများကို ရှုတ်ချခြင်း စသည့်အကြောင်းအရာများ ရေးသားထားကြသည်။

တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် စစ်တပ်သည် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ နံနက် မိုးမလင်းမီအချိန်တွင် ရွေးကောက်ခံနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်း၍ နိုင်ငံအချုပ်အခြာအာဏာကို သိမ်းယူခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် ဆယ်စုနှစ် ၅ ခုကြာ စစ်အာဏာရှင်စနစ်အောက်တွင် ကျရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ တွင် အရပ်သားတစ်ပိုင်း ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ တက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီက ရွေးကောက်အနိုင်ရခဲ့ပြီး အရပ်သားစစ်စစ်အစိုးရ တက်လာခဲ့သည်။

အစိုးရသက်တမ်း ၅ နှစ် ကြာပြီးနောက် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် NLD တောင်ပြိုကမ်းပြို ထပ်မံအနိုင်ရခဲ့ကာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ စတင်အသက်ဝင်မည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ လွှတ်တော်အစည်းအဝေး မစမီ နာရီပိုင်းအလိုတွင် အစိုးရခေါင်းဆောင်များ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရကာ မြန်မာပြည်သူတို့၏ ဝေဒနာဟောင်း စစ်အာဏာသိမ်းမှု နောက်တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းယူပြီး နောက်တစ်ရက်တွင်ပင် ဆန္ဒပြမှုများ တစ်စတစ်စ ထွက်ပေါ်လာပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်း တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ ကူးစက်ကာ အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးလူထုအုံကြွမှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြီးခဲ့သည့် စစ်အာဏာရှင်သမိုင်းများကို လက်လှမ်းမီခဲ့သူ လူကြီးပိုင်းများသာမက ဆယ်ကျော်သက်နှင့် ၂၀ ဝန်းကျင်အရွယ် လူငယ်များက နိုင်ငံတစ်ဝန်း နေ့စဉ်ရက်ဆက် ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြသည်။

အစိုးရဝန်ထမ်းများသာမက လူတန်းစားအလွှာစုံမှ အသက်အရွယ်အစုံ ပြည်သူများ ပါဝင်လာသည့် ၂၀၂၁ လူထုအုံကြွမှုသည် နိုင်ငံတကာ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ချက်ချင်းဆိုသလို ဆုပ်ကိုင်လိုက်နိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားလူငယ်များသာမကဘဲ အသိုင်းအဝိုင်းပေါင်းစုံမှ လူငယ်များ ပါဝင်လာအောင် မည်သည့်အရာက စေ့ဆော်လိုက်သနည်းဟု အထူးစိတ်ဝင်စားကြသည်။

“လူငယ်တွေဟာ သူတို့တက်လမ်းကို မပိတ်ချင်ဘူး။ သူတို့ဘဝကို သူတို့ လျှောက်ချင်တယ်။ သူတို့ဘဝကို သူများစီမံတာကို မလိုချင်ဘူး။ အဲဒီတော့ သူတို့လမ်းအတွက် သူတို့ဖောက်နေကြတာလို့ မြင်တယ်” ဟု ၎င်းတို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် အစိုးရမဟုတ်ဘဲ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်း၍ အုပ်ချုပ်ရန်ကြိုးပမ်းမှုကို လက်မခံကြောင်း ရှိုင်းက ပြောသည်။

photo-2.jpg

ရန်ကုန် မြေနီကုန်းတံတားအနီးတွင် အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေသူအချို့ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ တွင် တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- Myanmar Now)

အနာဂတ်ကို ချယ်လှယ်မခံနိုင်

ရှိုင်းတစ်ယောက် ဆန့်ကျင်ရှုတ်ချနေသည့် စစ်တပ်အဖွဲ့အစည်းသည် ၎င်းကိုယ်တိုင် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ရှိုင်း၏ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ စစ်တပ်တွင် တပ်ကြပ်ကြီးရာထူးအထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ တပ်ကြပ်တစ်ဦး၏ သားဖြစ်သူ ဖြစ်လင့်ကစား စစ်တပ်အဖွဲ့အစည်းနှင့် ပတ်သက်၍ ခါးသီးသော အတွေ့အကြုံများလည်း ရှိခဲ့သည်။

“ငယ်ငယ်က ကျောင်းတက်တုန်းက ဗိုလ်ကြီးသားသမီးတွေနဲ့ တက်ရင် အရမ်းအနှိမ်ခံရတယ်။ တပ်သားအဆင့်ရဲ့ သားသမီးဆိုတော့ အနှိမ်ခံရတယ်။ အဲဒါကို ကျွန်တော်တော်တော် မုန်းခဲ့တယ်” ဟု ရှိုင်းက ပြောသည်။

ရှိုင်းအသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ အဆုတ်ရောဂါတစ်မျိုးဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ မကွယ်လွန်မီအချိန်အထိ ကိုယ့်လမ်းကိုယ်ရွေးချယ်ရန်သာ ၎င်းကို အစဉ်တိုက်တွန်းခဲ့သည်ဟု ရှိုင်းက မှတ်မှတ်ရရ ပြန်ပြောင်းပြောပြသည်။

“ပညာရေးစနစ်မှာဆိုရင်လည်း သူတို့ (စစ်အစိုးရ) ချခဲ့တဲ့ (အုတ်မြစ်) ကြီးကို လုံးဝမကြိုက်ပါဘူး။ လူငယ်တွေကို ထူးချွန်လာအောင် လုပ်တာမဟုတ်ဘဲနဲ့ လူငယ်တွေကို ပုံစံသွင်းနေတာ” ဟု ရှိုင်းက ပြောသည်။

စစ်အုပ်ချုပ်မှုစနစ်ကို မတော်လှန်ဘဲ လက်ခံလိုက်မည်ဆိုပါက ယခုမျိုးဆက်သာမက နောက်မျိုးဆက်များ ပညာရေးအမှောင်ခေတ်ကို ထပ်မံဖြတ်သန်းရလိမ့်မည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ရှိုင်းနှင့် သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ် နော်ဖူးကလည်း ရှိုင်း၏ ပြောဆိုချက်ကို ထောက်ခံသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်မှုစနစ်အောက်တွင် လူငယ်များ လိုချင်သည့် လွတ်လပ်မှု၊ ဖန်တီးမှု၊ အတွေးအခေါ်ကွန့်မြူးမှုတို့ အဆုံးသတ်သွားလိမ့်မည်ဟု နော်ဖူးက ပြောသည်။

“စစ်အာဏာရှင်စနစ်က ချယ်လှယ်ချင်တိုင်း ချယ်လှယ်နေမယ်ဆိုရင် ကျွန်မတို့ရဲ့ အနာဂတ်တွေ အကုန်လုံး ပျက်စီးသွားမယ်လို့ ထင်တယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

နော်ဖူးနှင့် ရှိုင်းတို့ သူငယ်ချင်းအုပ်စုမှာ အယောက် ၃၀ ခန့်ရှိပြီး နယ်ပယ်ပေါင်းစုံ၊ အလုပ်အကိုင်ပေါင်းစုံ လုပ်ကိုင်နေကြသည့် လူငယ်များဖြစ်သည်။ နော်ဖူးက အလွတ်တန်း မိတ်ကပ်ပညာရှင်အဖြစ် လုပ်ကိုင်နေပြီး အခြားသူများမှာ ဓာတ်ပုံဆရာ၊ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာရှင်၊ အစိုးရဝန်ထမ်း စသည်ဖြင့် ပါဝင်သည်။

စစ်အာဏာရှင်စနစ်ဆန့်ကျင်ရေး ၎င်းတို့သူငယ်ချင်းများ လမ်းပေါ်ထွက် ဆန္ဒထုတ်ဖော်သည့်အခါ ယင်းစနစ်ကို လက်မခံလိုသည့် အခြားလူငယ်များစွာကို မြင်တွေ့ရသည့်အတွက်လည်း အားတက်ရသည်ဟု နော်ဖူးက ဆိုသည်။

“ဒီအစိုးရကို လက်မခံချင်တဲ့ လူငယ်တွေ အများကြီးရှိတယ်ဆိုတာ သိလိုက်ရတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

photo_3.jpg

ရန်ကုန် မြေနီကုန်းတံတားအနီး၌ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ တွင် အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေသည့် လူငယ်အချို့ (ဓာတ်ပုံ- Myanmar Now)

‘အဆုံးအထိ လုပ်မယ်’

၎င်းတို့သူငယ်ချင်းများသည် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ရန် အစီအစဉ်များကို နေ့စဉ်တိုင်ပင်ကြပြီး မည်သည့်နေရာသို့ သွားမည်၊ တစ်ရက်တာအတွက် ငွေကြေးမည်မျှသုံးမည်ကအစ စနစ်တကျ စီစဉ်သည်ဟု ၎င်းတို့က ဆိုသည်။ ၎င်းတို့သည် ရန်ကုန်၌ ဆန္ဒပြမှုများ စတင်သည့် နေ့ကတည်းက တစ်ရက်မပျက် ဆန္ဒပြနေသော်လည်း အလှည့်ကျ အနားယူကြသည့်အပြင် စားဝတ်နေရေးအတွက်လည်း အလုပ်လုပ်နေကြသေးသည်ဟု ဆိုသည်။

ယခုကဲ့သို့ ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေခြင်းမှာ ကာလမည်မျှ ကြာမည်ကို မသိသည့်အတွက် တစ်ရက်၊ နှစ်ရက်၊ တစ်လ၊ နှစ်လတာသာ မဟုတ်ဘဲ ရေရှည်အတွက်ပါ စဉ်းစားထားရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

“ကျွန်မတို့အကုန်လုံးက စလုပ်ကတည်းက အဆုံးအထိလုပ်မယ်လို့ တွေးထားတဲ့လူတွေ၊ တခြားလူတွေလည်း အဲဒီလိုမျိုးပဲလို့ ထင်တယ်” ဟု နော်ဖူးက ပြောသည်။

လူတန်းစားအလွှာပေါင်းစုံမှ သိန်းသန်းချီသော ပြည်သူများ အာဏာသိမ်းမှုကို နေ့စဉ်ရက်ဆက် ဆန့်ကျင်ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေသကဲ့သို့ပင် စစ်တပ်လက်အောက်တွင် တာဝန်မထမ်းဆောင်လိုသည့် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအများအပြား၏ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (Civil Disobedience Movement – CDM) မှာလည်း အရှိန်ရလာသည်။

ဆေးပညာအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆရာဝန်နှင့် သူနာပြုများ စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည့် CDM သည် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနဝန်ထမ်းများ၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းများ၊ လျှပ်စစ်ရုံးဝန်ထမ်းများ၊ မီးရထားဝန်ထမ်းများ စသည့် အစိုးရဝန်ကြီးဌာနအများအပြားသို့ ကူးစက်ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။

အစိုးရယန္တရားလည်ပတ်ရာတွင် အရေးပါသည့် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ၏ အခန်းကဏ္ဍကို အားကိုးပြီး စစ်တပ်အာဏာသိမ်းယူထားမှုကို ရပ်တန့်ပစ်နိုင်ရန် CDM ဝန်ထမ်းများက မျှော်လင့်သည်။

ထိုနိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများအနက် အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် လျှပ်စစ်ရုံးဝန်ထမ်း ရဲလင်းခန့်လည်း ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် ရန်ကုန် အလုံမြို့နယ်ရှိ လျှပ်စစ်ရုံးတွင် နေ့စားဝန်ထမ်းအဖြစ် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသည်မှာ တစ်နှစ်ခန့်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။ ၎င်းအပါအဝင် အလုံမြို့နယ်လျှပ်စစ်ရုံးရှိ ဝန်ထမ်း ၅၀ မှ ၆၀ ခန့် တစ်ရုံးလုံး အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု CDM တွင် ပါဝင်နေသဖြင့် ရုံးမှာ လက်ရှိ ပိတ်ထားသည်ဟု ရဲလင်းခန့်က ဆိုသည်။

အာဏာသိမ်းပြီး ရက်ပိုင်းအကြာတွင် နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံတွင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်၏ မိန့်ခွန်းတွင် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု ပြောဆိုထားသည့်အပေါ်လည်း လုံးဝအယုံအကြည်မရှိဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

“အာဏာသိမ်းတဲ့ ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာကို လုပ်နေတာတွေက ဒီမိုကရေစီနဲ့ မညီညွတ်ဘူး။ စစ်အစိုးရယန္တရားအောက်မှာ ဒီမိုကရေစီကို ဖော်ဆောင်နိုင်မယ်လို့ မထင်ပါဘူး” ဟု ရဲလင်းခန့်က ပြောသည်။

ရွေးကောက်ခံ NLD ပါတီဝင် လွှတ်တော်အမတ်များ၊ ဝန်ကြီးချုပ်များကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများကို အင်အားသုံးဖြိုခွင်းခြင်း၊ ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများကို ပြင်းထန်စွာအရေးယူနိုင်သည့်၊ လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုများကို ကန့်သတ်သည့် ဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းပြင်ဆင်ခြင်းများကို ၎င်းက ရည်ညွှန်းပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

“အနာဂတ်က ဒီမှာ ရပ်နေလို့ မရဘူး။ အနာဂတ်က စစ်အစိုးရ မဟုတ်ဘူး” ဟု ရဲလင်းခန့်က ပြောသည်။

photo-4.jpg

ယခုကဲ့သို့ ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများကို အာဏာပိုင်များက အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းလာပါကလည်း လူငယ်များက ဦးနှောက်ရှိရှိ တုံ့ပြန်ကြလိမ့်မည်ဟု ၎င်းတို့သူငယ်ချင်းတစုက ဆိုသည်။ အာဏာရှင်စနစ်ကျဆုံးရေးသည် ယနေ့လူငယ်များအတွက်သာမက နောက်မျိုးဆက်များ၏ အနာဂတ်အတွက်ပါ အခရာကျသည့်အတွက် ပြည်သူရွေးကောက်တင်မြှောက်သည့် အစိုးရပြန်တက်အချိန်အထိ ဆက်လက်ဆန္ဒထုတ်ဖော်မည်ဟု ၎င်းတို့က ဆိုသည်။

“ကျွန်တော်တို့ ဒီလိုမျိုး လမ်းပေါ်မှာ ထွက်ရသလို နောက်မျိုးဆက်တွေ မထွက်ရအောင် အဓိကပါ” ဟု ‘မနက်ဖြန်တွင် ငါတို့ အသက်ရှင်နေမည်လား မသေချာ’ ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည့် ဆိုင်းဘုတ်ကို ကိုင်ဆောင်ထားလျက် ရှိုင်းက ပြောသည်။

ထိုကဲ့သို့ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးတွင် အသက် ၂၀ ဝန်းကျင် လူငယ်အများအပြား ပါဝင်နေခြင်းမှာ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် မဟုတ်ဘဲ တစ်ဦးချင်းစီ၏ အသိစိတ်ဖြင့် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရှိုင်းက ပြောသည်။

အကယ်၍ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးတစ်ယောက် ရှိနေမည်ဆိုပါကလည်း လှုပ်ရှားမှု၏ အားနည်းချက် ဖြစ်သွားနိုင်သည်ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောသည်။

“တကယ့်တကယ် ခေါင်းဆောင်ကို ဖမ်းလိုက်ပြီဆို နောက်ကလူတွေက ဘာလုပ်ရမှန်း မသိတော့ဘူး။ အဲဒီလို လမ်းတွေ ပျောက်သွားတတ်တယ်။ လူငယ်တွေမှာကျတော့ အဲဒီလို မဟုတ်တော့ဘူး။ အကုန်လုံးက ခေါင်းဆောင်ပဲ။ ထွက်တဲ့လူက ခေါင်းဆောင်ပဲ။ တစ်ယောက်ကို တစ်ခုခုလုပ်မယ်ဆိုရင်လည်း ဘယ်သူမှ လမ်းမပျောက်ဘူး။ သူတို့ဖမ်းလည်း ဆက်လုပ်နေဦးမှာပဲ” ဟု ရှိုင်းက ဆိုသည်။

စစ်အုပ်ချုပ်မှု သံသရာမလည်စေလို

ရွေးကောက်ခံနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များထံ စစ်တပ်က အာဏာပြန်လည် မလွှဲအပ်သရွေ့ ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများကို တစ်စိုက်မတ်မတ် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်ထားပြီးဖြစ်သည်ဟု အသက် ၂၉ နှစ်အရွယ် Musica Htet က ပြောသည်။

photo_5.jpg

ဂီတနှင့် အသံပိုင်းဆိုင်ရာပညာဖြင့် အသက်မွေးသူ ၎င်းအပါအဝင် သူငယ်ချင်းများသည် အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးအတွက် လမ်းပေါ်ထွက် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခြင်းတစ်ခုသာ မဟုတ်ဘဲ တတ်ကျွမ်းနားလည်သည့် နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

၁၉၉၀ နှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ကာလ စစ်အစိုးရအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် လူငယ်ဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရသူဖြစ်သည့်အတွက် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် တစ်ကျော့ပြန်ဝေဒနာများ မခံစားလိုတော့ဟုလည်း ဆိုသည်။

၎င်းကြီးပြင်းခဲ့ရသည့် အသိုင်းအဝိုင်းတွင် စစ်ဗိုလ်ချုပ်များ၏ သားသမီးများက ပညာရေး၊ စီးပွားရေး စသည့်နယ်ပယ်အစုံတွင် အခွင့်ထူးခံ လူတန်းစားတစ်ရပ်အဖြစ် ရှိနေခဲ့ပြီး ယင်းအခြေအနေကို လူငယ်များ၏ အနာဂတ်တွင် ထပ်မံ မမြင်လိုတော့ခြင်း ဖြစ်သည်။

လူငယ်များ၏ သေးငယ်သော အိပ်မက်ပေါင်း မြောက်မြားစွာကို ဖျက်ဆီးရိုက်ချိုးပစ်မည့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ရရာနည်းဖြင့် ဆန့်ကျင်နေသည့် လူငယ်များအပေါ် ပြည်သူလူထုက ယုံကြည်ပေးရန်လည်း Musica Htet က တိုက်တွန်းသည်။

“သံသရာ ခဏခဏ မလည်အောင် ဒီတိုက်ပွဲကို ကုန်အောင် တိုက်မှ ဖြစ်မယ်။ မဟုတ်ရင် ခဏခဏ (အာဏာ) အသိမ်းခံနေရလိမ့်မယ်” ဟု ၎င်းက ပြောဆိုလိုက်သည်။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု

Myanmar Now

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now

ထွက်ပြေးတိမ်း‌ရှောင်လာသူများကို ကူညီရန် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ထိုင်းပြင်ဆင်ထား

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။ (ဓာတ်ပုံ − Reuters)

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

Myanmar Now

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Donate

Donate Now

ဘဏ်အချို့ ပြန်ဖွင့်ချိန် ငွေထုတ်သူအလွန်များနေ

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က ကမ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟုကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်။

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်ပေးရာ ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။

သို့သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကမ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်ဖြေရှင်းထားသည်။

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများနေသည်ကိုတွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအားပေး ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ် ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အခြေအနေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများနေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။

Myanmar Now

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Donate

Donate Now

R2P ဝင်သင့်သည့် နိုင်ငံများတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုထည့်သွင်း

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်ပေးသင့်သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်းတွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအနေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေကို နားထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအပေါ် နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်းခြောက်မှုကို ဖြေရှင်းဖို့ အရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်နေဂျာနာဒီယာကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျရောက်နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ အသေအပျောက်များသော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်ရေးနှင့် R2P ဝင်ရောက်ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံလောက်လောက် အရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် R2P သဘောတရား ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်းတွင် ပါဝင်သော တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်ရောဂါ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခကြောင့် လူဦးရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။