ရေဘေးနောက်ဆက်တွဲ ကုန်စျေးနှုန်း နှင့် ရိက္ခာအခက်အခဲ

သြဂုတ် ၁ ရက်နေ့က ဝေဟင်မှ တွေ့ရသော စစ်ကိုင်းတိုင်း ကလေးမြို့နယ် ရေဘေး မြင်ကွင်းတစ်ခု (ဓာတ်ပုံ - Sai Zaw / Myanmar Now)

နိုင်ငံအနှံ့ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းပြီး ရေကြီးရေလျှံမှုများဖြစ်ပေါ်ရာတွင် စိုက်ပျိုးမြေ ဧက ၁ သန်းကျော် ရေနစ်မြုပ်ရာတွင် စပါးစိုက်ခင်း အများအပြား ပါဝင်နေသဖြင့် ဆန်နှင့် အခြားစားသောက်ကုန်များ စျေးနှုန်း တည်ငြိမ်စေရန် အလို့ငှာ ပြည်ပသို့ ဆန်တင်ပို့ခြင်း ရပ်ဆိုင်းထားရန် ဆန်ကုန်သည်များက ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ ယခုဖြစ်ပေါ်နေသော ရေဘေးမှာ လူပေါင်း ၁ သိန်း ၄ သောင်းကျော် သေဆုံးစေခဲ့သည့် ၂ဝဝ၈ ခုနှစ် နာဂစ်စ်မုန်တိုင်းပြီးလျှင် နိုင်ငံ၏ အဆိုးရွားဆုံး သဘာဝကပ်ဘေးကြီးဖြစ်သည်။

နိုင်ငံအတွက်အရေးပါသည့် နိုဝင်ဘာလရွေးကောက်ပွဲများ မကျင်းပမီ သုံးလအလိုတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဤရေဘေးကြောင့် သီးနှံမျိုးစုံ စိုက်ပျိုးမြေဧက စုစုပေါင်း ၄၄ဝ,ဝဝဝ ထက်မနည်း ထိခိုက်ခဲ့ကြောင်း လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနက သြဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။  ထိခိုက်ပျက်စီးသည့် စိုက်ပျိုးမြေအများစုမှာ  ပဲခူး၊ ရခိုင်၊ စစ်ကိုင်း၊ ဧရာဝတီ စသည့် ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် တည်ရှိသည်။  

ရေမြုပ်နေသော သီးနှံမျိုးစုံ စိုက်ပျိုးမြေဧက ၁ ဒဿမ ၁ သန်း ရှိပြီး ၈ဝ ရာခိုင်နှုန်းမှာ စပါးခင်းများဖြစ်သည် ဟု လယ်/ဆည်ဝန်ကြီးဌာနမှ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူးတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးသီဟထွန်းက Myanmar Now သို့ ပြောသည်။  

ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ၇ ခုတွင်  စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီချက်ချင်းလိုအပ်နေသူ အရေအတွက်  ၂ဝ၈,ဝဝဝ  ရှိသည်ဟု  ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာအဖွဲ့က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင်  ပြောသည်။

“ရေကြီးတယ်ဆိုတော့ အရေးပေါ်အခြေအနေလည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ အခုလုပ်လို့ရတာကတော့ Export တင်ပို့နေတဲ့ ဆန်တွေကို ရပ်ဖို့ပါပဲ။ စီးပွားကူးသန်းကိုလည်း စာတင်ထားပါတယ်။ စီးပွားကူးသန်းက သဘောတူတယ်ဆိုရင်တော့ တရားဝင်စာထုတ်ပြီး Export တင်ပို့မှု ခဏရပ်ဆိုင်းပါမယ်” ဟု မြန်မာနိုင်ငံ ဆန်စပါးအသင်းချုပ် ဘဏ္ဍာရေးမှူးလည်းဖြစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံဆန်ကုန်သည်အသင်း အတွင်းရေးမှူးလည်းဖြစ်သော ဦးအောင်မြင့်က ဆိုပါသည်။

“ရေမြှုပ်ပြီး ပြန်ပေါ်တာတွေမှာ ပျက်စီးတဲ့လယ်တွေလည်း ရှိမယ်၊ မပျက်စီးတဲ့လယ်တွေလည်း ရှိပါမယ်။ သေချာတာက ရခိုင်ပြည်နယ် နဲ့ ဧရာဝတီတိုင်း ဆန်အထွက်တော့ နောက်ကျသွားပါလိမ့်မယ်”

ပြီးခဲ့သော ၂ဝ၁၄−၂ဝ၁၅ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ဆန် မက်ထရစ်တန်ချိန် ၁ ဒဿမ ၈ သန်း၊ ယခင် ဘဏ္ဍာနှစ်က ၁ ဒဿမ ၃ သန်း ပြည်ပ တင်ပို့ရောင်းချခဲ့သည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံ ဆန်စပါးအသင်း အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးရဲမင်းအောင်က ပြောသည်။

နိုင်ငံ၏ နေရာအများအပြား  အဓိကအားဖြင့် ရေကြီးနေသောနေရာများတွင် ဆန်ဈေးတက်နေပြီဖြစ်သည်။

“မင်းတပ်မှာ ဆန်တစ်ပြည် အရင်က ၇၅ဝ၊ ၈ဝဝ၊ ၉ဝဝ ရှိပါတယ်။ အခု ၁,၂ဝဝ ပါ။ ဟားခါးမှာ လမ်းတွေအကုန်လုံး ပြိုတဲ့ အခါကျတော့ ဆန်လှောင်တဲ့ ကုန်သည်တွေက တစ်သိန်းကနေ တစ်သိန်းနှစ်သောင်း အထိတောင် ရောင်းပါတယ်။ ဆန်ဒိုင်တွေကလည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွေ ခက်သွားတော့ ရှိတဲ့ဆန်ကို မရောင်းချင်တဲ့သဘောတောင် ရှိပါတယ်” ဟု ချင်းအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ မင်းတပ်မြို့နယ် သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေးမှူး ဦးဆလိုင်းအွမ်ဟာက ဆိုသည်။

နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက ဝင်ရောက်ကူညီခြင်း မရှိပါက  ရိက္ခာမဖူလုံမည့် ကပ်ဘေးကြီး ကျရောက်လာနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း ရခိုင်ပြည်နယ်အခြေစိုက် ရခိုင်အမျိုးသားရေးပါတီ ဗဟိုကော်မတီဝင် ဦးဦးလှစောက ဆိုသည်။

“ခု အဆိုးဆုံးခံရတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်က မြို့တွေ အားလုံးက စပါးအဓိကစိုက်ပျိုးတဲ့နေရာတွေချည်းပဲ။ အဲဒီမှာရှိတဲ့ စပါးကျီတွေလည်း အကုန်ပျက်စီး၊ စိုက်ခင်းတွေလည်း အကုန် ကုန်ပြီ” ဟု သူက Myanmar Now ကို ပြောသည်။

“စပါးပေါ်မယ့် နိုဝင်ဘာ၊ အောက်တိုဘာဆို ဘာဆန်မှထွက်လာမှာ မဟုတ်ဘူး။ အစိုးရကနေ ဒီလို ဆန်ရေစပါးရှားလာမယ့်ပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ ခုကတည်းက ပြန်လည်တည်ထောင်ရေး လုပ်ငန်းကြီးတွေ စတင် လုပ်ဆောင်ရမယ်” ဟု သူက ဆိုသည်။

 အစိုးရက ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ချင်း၊ ရခိုင်၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး စသည့် ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးတို့ကို သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်သည့်နေရာများအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
ပုံမှန်ထက်လွန်ကဲသည့် မုတ်သုန်မိုးများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ရေကြီးရေလျှံမှုများသည် ဇူလိုင် ၃ဝ ရက်နေ့က မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက် အိမ်နီးခြင်းနိုင်ငံဖြစ်သော ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော မုန်းတိုင်းကြောင့် ပိုမို ဆိုးရွားခဲ့သည်။

 ရေဘေးဒဏ်သင့်သူ အရေအတွက် ၂၆ဝ,ဝဝဝ ကျော် ရှိပြီး သေဆုံးသူပေါင်း ၆၉ ဦး ရှိကြောင်း အစိုးရက ကြေညာထားရာ သေဆုံးသူအရေအတွက် ပိုမိုမြင့်မားလာနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။  ၂ဝဝ၈ခုနှစ် တွင် နာဂစ်ဒုက္ခသည်များကို ကူညီကယ်ဆယ်ရာတွင် နှေးကွေးသည်၊ နိုင်ငံတကာ အကူအညီ လက်ခံရာတွင် ကြန့်ကြာသည်ဟု ယခင် စစ်အစိုးရအဖွဲ့ အဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။   
 ၂ဝ၁၁ တွင် အာဏာရလာသော လက်ရှိအစိုးရသည် ဤရေဘေးအတွက် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကာ နိုင်ငံတကာကို အကူအညီတောင်းသော်လည်း သတင်းမီဒီယာများ၊ အင်တာနက်လူမှုကွန်ရက်များတွင် ဝေဖန်ခံရမှု မြင့်တက်နေသည်။

အစိုးရ အရာရှိကြီးများက ၎င်းတို့၏ Facebook စာမျက်နှာတွင် သြဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့က သတိပေးချက် ရေးသားရာတွင်  "အများပြည်သူ အထိတ်တလန့်ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍  မဟုတ်မမှန် သတင်းလွှင့်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှား စီရင်ခြင်း ခံရလျှင်" ထိုသူသည် ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ် သို့မဟုတ်  ငွေဒဏ် ချမှတ်ခံရနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
 
စားနပ်ရိက္ခာ မဖူလုံမည်ကို စိုးရိမ်ရ

ရေဖုံးလွှမ်းခြင်းကြောင့် ဆန်စပါး  ရာခိုင်နှုန်းမည်မျှပျက်စီးဆုံးရှံးမည်ကို လက်ငင်းမသိနိုင်ကြောင်း ပညာရှင်များက ပြောသည်။

“ရေနက်စပါး စိုက်ထားတဲ့နေရာဆိုရင် ရေမြှုတ်တာကို အပင်တွေက အတိုင်းအတာ တစ်ခုလောက်အထိ ခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့ အနေအထားရှိတယ်။ အဲဒါဆိုရင်တော့ ပြန်နာလန်ထတယ်။ ဒါပေမယ် ဒေသနဲ့ကိုက်တဲ့စပါးမဟုတ်၊ ထိုက်သင့်တဲ့ ကာလတခုကိုလည်း မကျော်ဖြတ်နိုင်ဘူး ဆိုရင်တော့ စပါးကို ပိုးမွှားနဲ့ ရောဂါတွေ ဝင်လာနိုင်တယ်။ ရေအောက်ရောက်သွားပြီး မသေခဲ့ရင်တောင်မှ လိုအပ်တဲ့ ဆေးနဲ့ အာဟာရဓာတ်ကို မဖြည့်ပေးနိုင်ရင် ဒါက ဆုံးရှုံးမယ်”  ဟု မြန်မာနိုင်ငံ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (FSWG) မှ ညှိနှိုင်းရေးမှူး ဒေါ်ဥမ္မာခိုင်ကဆိုသည်။  

“ဘယ်လောက်ရာခိုင်နှုန်း ဆိုတာတော့ လယ်ဧက အတိအကျသိရမှာပဲ။ အခု အနေအထားက တော်တော်စိုးရိမ်ရတဲ့ အနေအထားမှာရှိနေတာ ကျိန်းသေတယ်”

 ရန်ကုန်မြို့ကျောက်တံတားမြို့နယ်ရှိ ၄၅ နှစ်အရွယ် လမ်းဘေးဈေးသည်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်အိက ဆန်ဈေးတက်သွားကြောင့် ဒုက္ခရောက်ရကြောင်း ပြောသည်။

 “သြဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့က စျေးတွေ စတတ်တာပါ။ ဆန်တစ်ပြည် ၁၈ဝဝ က ၂၂ဝဝ စျေးတက်သွားတယ်။ အန်တီကလည်း ထမင်းရောင်းတဲ့အတွက် ထမင်းတစ်ပွဲ ၂ဝဝ ကနေ ၃ဝဝ တက်ပြီး ရောင်းရတာပေါ့။ စျေးတက်တော့ အခြေခံလူတန်းစားဖြစ်တဲ့အတွက် ဒုက္ခရောက်တာပေါ့ ။ နေ့စဉ် တစ်ပြည်ဝယ်တဲ့ သူက အိတ်လိုက်ဝယ်စားနိုင်တဲ့သူထက် ပိုဒုက္ခရောက်တာပေါ့”

FSWG မှ ဒေါ်ဥမ္မာခိုင်က အများစိုးရိမ်နေကြသည့် ရေဘေး နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာတစ်ခုအကြောင်းလည်း  ပြောပြသည်။

 “နိုင်ငံ အထက်ပိုင်း တစ်ခုလုံးက ကြီးခဲ့တဲ့ ရေတွေဟာ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဘက်ကို စုပြုံတိုးလာမယ့် အနေအထားမျိုးလို့ တချို့က သုံးသပ်ထားတယ်။ ဧရာဝတီက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဆန်အိုးကြီးလို့ကို တင်စားထားတော့ ဧရာဝတီမှာ အခုချိန် မဆိုးသေးပေမယ့် စုပြုံတိုးလာမယ့် အနေအထားမျိုး ဆိုတော့ အစိုးရအနေနဲ့ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးကို ဘယ်လောက်အထိ သတိထားဖို့လိုမလဲ။ အစကတည်းက တိုင်းပြည်က (ဆန်စပါး) ၆ဝ၊ ရဝ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကျော်က ဧရာဝတီကထုတ်တာ” ဒေါ်ဥမ္မာခိုင်က ရှင်းပြသည်။

 “အင်္ဂလိပ်ခေတ်တုန်းက ဧရာဝတီမှာ ရေပတ်လမ်းကြောင်းဆိုတာ ရှိတယ်။ အခုမှာ အင်းတွေပိတ်ပြီးတော့ ငါးလုပ်ငန်းတွေ လုပ်လိုက်တယ်၊ အဆောက်အဦတွေ ဆောက်လိုက်တဲ့ အခါကျတော့ ရေပတ်လမ်းကြောင်း မရှိတော့ဘူး။ ကျွန်မတို့ စိုးရိမ်ရတာက ရေထွက်လမ်းကြောင်းတွေ မရှိတော့ အဲဒီနေရာတွေအားလုံးက ရေအောက်ရောက်မှာပဲ။ ရေနက်စပါးကို ဘယ်လောက်ပဲ စိုက်ထား၊ စိုက်ထား၊ ရေအောက်မှာ ကြာပြီး စပါးက အသက်ရှူပေါက်မရှိတော့ရင် အားလုံးက သွားမှာပဲ”

အမျိုးသားအဆင့်ရေအရင်းအမြစ်ကော်မတီ အကြံပေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဒေါ်ခင်နီနီသိန်းကမူ သစ်တောပြုန်းတီးမှုမြင့်မားခြင်းသည် ရေကြီးခြင်း၏ အကြောင်းခံတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

 “သစ်တောအုပ်တွေ ခုတ်လိုက်တော့ မြေကြီးက ပြောင်သွားတဲ့ အခါကျတော့ အဲဒီမြေကြီးပေါ်ကို မိုးရေစက်တွေက ကျပြီးတော့ ရေကသယ်သွားတယ်။ အဲဒီအခါမှာ မြေဆီလွှာကို ရေတိုက်စားခြင်း အရမ်းများလာတယ်။ အဲဒီနှုံးတွေက မြစ်ထဲကို ရောက်သွားတယ်။ အဲဒါကြောင့် သောင်တွေထွန်းလာပြီး ရေစီးရေလာ မကောင်းတော့ဘူး။ အဲဒီလို မကောင်းလို့ရေတွေက လျှံတာပေါ့။ အခုက မိုးက ခါတိုင်းထက်ပိုကြီးတယ် ။ ဟိုဘက်လကဆို တစ်နေ့တည်းနဲ ၇လက်မ ရွာတယ်။ ဒီဘက်လမှာ ကျတော့ တစ်နေ့ထဲနဲ ၄ လက်မ၊ ၅ လက်မ ရွာတဲ့ ရက်တွေက စိတ်လာတယ်” ဟု ဒေါ်ခင်နီနီသိန်းက ပြောသည်။

 ရေဘေးဒုက္ခသယ်များ ရေသန့် မရရှိနိုင်တော့၍ ရေသန့်စင်ရာတွင် သုံးသောဆေးပြား အများအပြား အမြန်လိုအပ်သည်ဟုလည်း သူက ရှင်းပြသည်။

“ရေသန့်ဆေးပြားတွေ အများကြီး သွင်းရမယ်။ နာဂစ်တုန်းကဆို ရေသန့်ဆေးပြား ၆ သန်းလောက် သွင်းလိုက်တာပဲ။ အခုလည်း ရေသန့်ဆေးပြားတွေ မြန်မြန်သွင်းပါလို့ပြောချင်တယ်” ဟု ဒေါ်ခင်နီနီသိန်းက ပြောသည်။   

 “ရေကြီးတာတွေ ပြီးသွားတဲ့ အချိန်မှာ အစိုးရအနေနဲ ဆည်တွေရဲ ကြံ့ခိုင်မှုကို ချက်ခြင်း ဝင်စစ်သင့်တယ်။ ဆည်တွေရဲ့ ရေလှောင်နိုင်မှုပမာဏက လှောင်သင့်တာထက် ပိုနည်းနေပါပြီ။ ဆည်ထဲကို ရောက်ပြီးသား နုန်းကိစ္စကို ဘယ်လို စီစဉ်မလဲ။ ရေစီးရေလာကောင်းအောင် မြစ်ထဲမှာရှိတဲ့ သောင်တွေကို ဘယ်လိုဖောက်မလဲ”  

ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် အသေအပျောက်များပြားမှု

မိုးသည်းထန်မှုနှင့် မုန်တိုင်းဝင်ရောက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်  ၇ ခု တွင် ရေကြီးရေလျှံနေကြောင်း ဒေသခံများ၊ တာဝန်ရှိသူများက ဆိုကြသည်။ သြဂုတ် ၃ ရက်နေ့အထိ အတည်ပြုချက်အရ လူပေါင်း ၃၅ ဦးသေဆုံးပြီး၊ လူပေါင်း ၁၉,ဝဝဝ နီးပါး ယာယီကယ်ဆယ်ရေးစခန်းများတွင် ခိုလှုံနေကြောင်း ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးလှသိန်းက Myanmar Now အား ပြောကြားသည်။

သြဂုတ် ၅ ရက်နေ့ AFP သတင်းတစ်ပုဒ်တွင် ဖော်ပြထားချက်အရ သေဆုံးမှုမှာ ၄၁ ဦးအထိ ရှိသွားပြီဟု ဆိုသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပဋိပက္ခကြောင့် ဒုက္ခသည်ဖြစ်နေသူများသည်လည်း ရေဘေးဒဏ်ခံရသူများတွင် ပါဝင်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ထုတ်ပြန်ကြေညာထားသည်။ ၂ဝ၁၂ တွင် ဖြစ်ခဲ့သော အဓိကရုဏ်းများကြောင့်  လူပေါင်း ၁ သိန်း ၃ သောင်းကျော် ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရပြီး ၎င်းတို့ အများစုမှာ မြန်မာအစိုးရက ဘင်ဂါလီဟုခေါ်သော နိုင်ငံမဲ့ရိုဟင်ဂျာမွတ်စလင်များဖြစ်သည်။  

ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ဒေသအများအပြားတွင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး လုံးဝပြတ်တောက်သွားပြီး၊   မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးဌာနများနှင့် မိုင် ၂ဝ ခန့် အလှမ်းဝေးသော ယာယီစခန်းတစ်ခုသို့ သွားရောက်ရန်မှာ “လုံးဝ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း” ဦးလှသိန်းက ဆိုသည်။

“အဲဒီလို လှမ်းတဲ့နေရာတွေဆို ကားနဲ့လည်းမရဘူး၊ စက်လှေနဲ့လည်းမရဘူး။ ဒါပေမယ့် လွန်ခဲ့တဲ့ သြဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့ကစပြီး အဲ့ဒီဒေသတွေကို လေယာဉ်နဲ့ အစားအသောက်တွေ သွားချပေးနေပါတယ်” ဟု သူက ရှင်းပြသည်။

“ရေကလည်းသိပ်ကြီး လေကလည်း တအားတိုက်တော့ လှေနဲ့သွားဖို့ဆိုတာလည်း လမ်းမှာ ရေလမ်းကြောင်း ပျောက်တယ်။ ကုန်းလမ်းဆိုတာလည်း ရေကသုံးပေလောက် မြင့်နေတော့ ဘယ်လိုမှသွားမရဘူး”  ဟု သူက ဆက်ပြောသည်။

 ရေဘေးဒဏ်အဆိုးဆုံး ခံစားရသည့် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ရှေးဟောင်းမြို့တော် မြောက်ဦး၊ ကမ်းရိုးတန်းမြို့နယ်များဖြစ်သော မင်းပြား၊ မြေပုံတို့တွင် အိမ်ခေါင်မိုးများပေါ်အထိရေမြှုပ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုမြို့များနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းတံတားများ ပျက်စီးကုန်ပြီဖြစ်ကြောင်း ရခိုင်အမျိုးသားရေးပါတီ ဗဟိုကော်မတီအဖွဲ့ဝင် ဦးဦးလှစောက ဆိုသည်။

 “မြောက်ဦးမြို့လယ်မှာရှိတဲ့စျေးလည်း ရေအောက်ရောက်သွားတယ်။ လူတွေလည်း အမြင့်ပိုင်း ဘုရားကုန်းတို့ဘာတို့ကို ထွက်ပြေးကြတယ်။ အခု ဒီရေဘေးသင့်တဲ့ဒေသမှာရှိတဲ့လူတွေ လိုတာက အစားအသောက်နဲ့ ရေ။ အဓိက အရေးအကြီးဆုံးကတော့ ဆန်ရယ်၊ ရေရယ်၊ ထင်းရယ်ပဲ။ ဒါပေမယ့် ဖြစ်နေတဲ့အခြေအနေက သိပ်ကျယ်ပြန့်လွန်းတော့ အစိုးရက ကယ်ဆယ်ထောက်ပံ့ရေးလုပ်ပေမယ့် အားလုံးကို မကာမိနိုင်ဘူးဗျ၊ မထိရောက်ဘူးဗျ” ဟု သူက ဆိုသည်။

(ဤသတင်းဆောင်းပါးကို အိချယ်ရီအောင်၊ ထက်ခေါင်လင်း၊ ဆွေဝင်း၊ အယ်ဆားဝါ၊ သင်းလဲ့ဝင်းတို့ ပူးပေါင်းရေးသားပြီး ပေါလ်ဗရီးဇ် တည်းဖြတ်သည်။ )

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစ၍ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်သော သက်သေအထောက်အထားများသည် ကျူးလွန်သူများကို တရားစွဲဆိုမှုလုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် အရေးကြီးသဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ၏လုပ်ရပ်ကို ထောက်ခံကြောင်း ကနေဒါနှင့် ဆွစ်ဇာလန်သံရုံးတို့က...

Published on Mar 19, 2021
အင်းစိန်လမ်းမပေါ်၌ မတ် ၂ တွင် တွေ့ရသည့် စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ (ဓာတ်ပုံ- Myanmar Now)

မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရားနှင့် နိုင်ငံတကာ တရားရုံး အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်သူများကို တာဝန်ခံခိုင်းရန် လုပ်ဆောင်နေသည့် ကြိုးပမ်းမှုများ အားလုံးကို ကြိုဆိုကြောင်း ကနေဒါနှင့် ဆွစ်ဇာလန်သံရုံးတို့က ယနေ့ (မတ် ၁၉) တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။

ကနေဒါသည် မြန်မာပြည်သူများနှင့်အတူ ရပ်တည်နေကြောင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ဥပဒေကို ကြီးလေးစွာ ချိုးဖောက်သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရားက သက်သေများ စုဆောင်းနေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို လှိုက်လှဲစွာထောက်ခံကြောင်း ကနေဒါသံရုံး၏ ယနေ့ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြသည်။

အလားတူ ဆွစ်ဇာလန်သံရုံးကလည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းချိန်မှစ၍ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများနှင့် ပတ်သက်သော သက်သေခံအထောက်အထားများကို စုဆောင်းခြင်း ပြုလုပ်ပေးသည့် ကုလသမဂ္ဂ၏ လုပ်ရပ်ကို ကြိုဆိုကြောင်း ယနေ့ထုတ်ပြန်သည်။

ရာဇ၀တ်မှုကျူးလွန်မှုမှန်သမျှနှင့် ပတ်သက်သည့် သက်သေအထောက်အထားများကို စုဆောင်းပြီး ထိန်းသိမ်းထားရန် အရေးကြီးကြောင်း၊ သို့မှသာ အနာဂတ်တွင် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ယင်းအထောက်အထားများကို အသုံးချနိုင်မည်ဖြစ်ကာ ကျူးလွန်သူများကို တာ၀န်ခံစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆွစ်ဇာလန်သံရုံး၏ ထုတ်ပြန်ချက်၌ ဖော်ပြထားသည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရားသည် စစ်အာဏာသိမ်းသည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှစတင်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဖြစ်ပွားနေသော ဖြစ်ရပ်များကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေသည်ဟု ဆိုသည်။

အဆိုပါ ယန္တရားသည် သက်သေအထောက်အထားများကို စိစစ်သုံးသပ်ရန်နှင့် နိုင်ငံအဆင့် သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာတရားရုံးများတွင် ရာဇ၀တ်မှုကျူးလွန်မှုအတွက် တာ၀န်ရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်များကို တရားစွဲဆိုမှုများပြုလုပ်ရာတွင် လွယ်ကူချောမွေ့စေရန် အထောက်အကူပြုသော အမှုတွဲများကိုလည်း တည်ဆောက်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

ယန္တရားအတွက် အသုံး၀င်နိုင်သည်ဟု ယူဆရသော သတင်းအချက်အလက်များ ရှိပါက Signal အက်ပလီကေးရှင်းမှတစ်ဆင့် ဖုန်းနံပါတ် +၄၁ ၇၆ ၆၉၁ ၁၂ ဝ၈ သို့လည်းကောင်း၊ [email protected] သို့ အီးမေးလ်ပေးပို့ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ဆက်သွယ်ပေးပို့ နိုင်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။

 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်မြို့တွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၆ ရက်မှစ၍ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်​ရေးပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်​ဖော်​နေပြီး စစ်​ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြည်သူများစွာကို ​သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးခြင်း ပြုလုပ်​နေ​သော်လည်း ရပ်တန့်သွားခြင်း မရှ...

Published on Mar 19, 2021

စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်တပ်များက ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးမှုများရှိနေသော်လည်း တာမွေသပိတ်စစ်ကြောင်း ၄၂ ရက် မြောက်အဖြစ် လမ်းပေါ်ဆက်ထွက်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သပိတ်ခေါင်းဆောင်အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောသည်။

တာမွေမြို့နယ်လူငယ်များ၏ သပိတ်စစ်ကြောင်းကို ယနေ့ (မတ် ၁၉) နံနက် ၉ နာရီခန့်က ဗညားဒလလမ်းနှင့် သြဘာလမ်းထောင့်တွင် စုရပ်ပြုလုပ်၍ ဆန္ဒဖော်ထုတ်မှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ယင်းမှတဆင့် သတိပဌာန် လမ်းဘက်သို့ ရပ်ကွက်အတွင်း ချီတက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

"မနက် ၉ ခွဲလောက် ကျွန်မတို့လူငယ်တွေ သြဘာလမ်းထိပ်မှာ အော်နေတော့ သူတို့က ကျောင်းမြောင်းဈေး နားက အတားအဆီးတွေကို ရှင်းနေတာ။ နေ့လယ်ပိုင်းလောက်ရောက်တော့ သတိပဌာန်ဘက်မှာ ရပ်ကွက်လမ်း တွေထဲအထိ လိုက်ပစ်တယ်။ လူငယ်ငါးယောက် အဖမ်းခံရတဲ့အထဲ ပါသွားတယ်"ဟု တာမွေသပိတ်စစ်ကြောင်း ဦးဆောင်သူအမျိုးသမီးက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့တွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၆ ရက်မှစ၍စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်​ရေးပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်​ဖော်​နေပြီး စစ်​ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြည်သူများစွာကို ​သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးခြင်း ပြုလုပ်​နေ​သော်လည်း မရပ်တန့်​ပေ။

ရန်ကုန်မြို့ စမ်းချောင်း၊ ကြည့်မြင်တိုင်၊ မြောက်ဥက္ကလာပ၊သာ​ကေတ စသည့်မြို့နယ်များတွင် လမ်းပေါ်ရှိ ပြည်သူ့ခံတပ် အတားအဆီးများကို စစ်ကောင်စီ၏လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက လိုက်လံဖျက်ဆီးလျက် ရှိကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်နေ ဒေသခံတစ်ဦးက "ဆန္ဒပြ သပိတ်ပုံစံမျိုးတွေ မတွေ့ရတော့ဘူး ကျွန်တော် တို့ဘက်မှာ။ လမ်းတွေအားလုံးနီးပါးကလည်း ရှင်းသွားပြီ။ အခုဒီနေ့လယ်ကဆိုရင် ရေဝေးသွားတဲ့ဘက် ကိုဝင်ရှင်းနေတယ်။ ပစ်တာခတ်တာလည်းရှိတယ်။ လမ်းရှင်းပြီးတပ်စွဲထားတာကို ၃ နာရီလောက်မှာတော့ ပြန်ထွက်သွားကြတယ်"ဟု ပြောသည်။

ယနေ့မတ်လ ၁၉ ရက်တွင် မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ် (ဌ)ရပ်ကွက်နှင့် ရေဝေးသုဿန်သွားရာလမ်းတလျှောက်ရှိ ခံတပ်အတားအဆီးများကို ရဲနှင့် စစ်သားများက ဖယ်ရှားဖျက်ဆီးမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ရပ်ကွက်နေပြည်သူ အချို့ကိုပါခေါ်ယူ၍ ရှင်းလင်းဖယ်ရှားမှုများ စေခိုင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်ဟု ၎င်းမြို့ခံက ဆိုသည်။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ပြီးခဲ့သည့်ရုံးချိန်း၌ ဦးဝင်းထိန်ဘက်မှ တောင်းဆိုထားသည့် လွတ်လပ်စွာတရားစီရင်ခွင့်၊ ရှေ့နေနှင့် အတွေ့ခွင့်၊ ကျန်းမာရေး အာမခံစသည့် ကိစ္စများကိုလည်း အင်တာနက်လိုင်းမရသည်ကို အကြောင်းပြ၍ တရားရုံးက ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်

Published on Mar 19, 2021

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတတီ (NLD)နာယက ဦးဝင်းထိန်ကို တရားသူကြီးနှစ်ဦးပါဝင်သည့် ခုံအဖွဲ့ဖြင့်စစ် ရန် စစ်ကောင်စီက ထိန်းချုပ်ထားသော ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်က အမိန့်ထုတ် လိုက်သည်ဟု ဦးဝင်းထိန်ဘက်မှ လိုက်ပါဆောင်ရွက်မည့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက Myanmar Now ကို ပြောသည်။

“အရင်ကတရားသူကြီး တစ်ယောက်ထဲ။ အခုနှစ်ယောက်ဖြစ်သွားတယ်။ ခရိုင်တရားသူကြီး ဦးရဲလွင်က ဥက္ကဌ၊ ဒုခရိုင် ၂ တရားသူကြီး ဦးစိုးနိုင်က အဖွဲ့ဝင်ဆိုပြီးတော့မှ ခုံဖွဲ့ပြီးစစ်မယ်ပြောတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ဦးဝင်းထိန်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ်တစ်သက် ချမှတ်ခံရနိုင်သည့် ရာဇတ်သတ်ကြီး ပုဒ်မ ၁၂၄-က ဖြင့် ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံး၌ တရားစွဲဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော် တတိယမြောက်ရုံးချိန်းအဖြ စ်ချိန်းဆိုသည့် ယနေ့(မတ် ၁၉)၌ အင်တာနက်လိုင်းများမရ၍ Video Conferencing လုပ်မရဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံးက ကြားနာမှု တစ်စုံတရ မပြု ဘဲ ရုံးချိန်းကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်ဟု ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ပြောသည်။

“လုပ်မရတော့၊ နောက်ရုံးချိန်းကျမှ လျှောက်လဲချက်တွေကြားနာမယ်ပြောတယ်။ အာမခံလျှောက်ထား တာကလည်း ခုံအဖွဲ့နဲ့ ပြောင်းစစ်ပါဖြစ်သွားတော့ နောက်ရုံးချိန်းမှ ကြားနာမယ်ပြောတယ်”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် မတ် ၅ ရက် ဒုတိယအကြိမ်ရုံးချိန်းတွင် လွတ်လပ်စွာတရားစီရင်ရေး၊ အမှုသည်နှင့်တွေ့ဆုံခွင့် ရရေးနှင့် ကျန်းမာရေးအာမခံတို့ကို ဦးဝင်းထိန်ဖက်မှလျှောက်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုစဉ်က ယခု(မတ် ၁၉) ရုံးချိန်းတွင် ကြားနာမည်ဟု ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံးကပြောထားသည်။

အသက် ၈၂ ရှိပြီဖြစ်သည့် ဦးဝင်းထိန်သည် လက်တွန်းလှည်းနဲ့သွားလာနေရပြီး အသက်ရှုရပ်တဲ့ ရောဂါရှိကြောင့် အောက်စီဂျင်မပြတ်ပေးသွင်းနေရခြင်း၊ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ နှလုံး၊ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း အားနည်းရောဂါ၊ ဆီးကြိတ်ကြီးရောဂါများရှိနေသည်ဟု ၎င်းဖက်မှလိုက်ပါဆောင်ရွက်မည့် ရှေ့နေထံမှ သိရသည်။

ယနေ့တွင်မူ Video Conferencing ဖြင့်မစစ်ဖြစ်၍ အာမခံကိစ္စကြားနာမှုကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သော်လည်း ဦးဝင်းထိန်ကို ဖုန်းဖြင့်ခေတ္တ ဆက်သွယ်နိုင်ရန် တရားရုံးက ခွင့်ပြုခဲ့ ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် ရုံးချိန်ကို ဧပြီ ၂ရက်တွင်ပြုလုပ်မည့်ကိစ္စ အကြောင်းကြားပေးခဲ့ရသည်ဟု ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ပြောသည်။

“ဖုန်းခေါ်ပြီးပြောရတယ်။ ဦးဝင်းထိန်ကို ရုံးချိန်းဘယ်နေ့ဆိုတာ ကျွန်မကိုပြောခိုင်းတယ်။ အန်အယ်လ်က အာမခံပေးမပေးဘဲ ကျွန်မကို မေးပါတယ်။ စာတစ်စောင်ပို့မယ်လို့တော့ပြောတယ်။ တခြားထူးထူး ခြားခြားပြောတာ မရှိဘူး”ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဦးဝင်းထိန်ကို NLD ပါတီ ယာယီဌာနချုပ်ရုံးစိုက်ရာ နေပြည်တော်၊ ဥတ္တရခရိုင်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအေးလူက ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်တွင် ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံး၌ တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယင်းနေ့ည တွင်း ချင်း၌ပင် ရန်ကုန်၌ရှိနေသည့် ၎င်းကို ဖမ်းဆီး၍ နေပြည်တော်အချုပ်ထောင်၌ ချုပ်နှောင်ထားသော်လည်း ၎င်းကို ရှေ့နေများပင် တွေ့ခွင့်မရသေးပေ။

စစ်ကောင်စီက ဦးဝင်းထိန်ကို အမှုဖွင့်ထားသည့် ပုဒ်မ ၁၂၄-က သည် ပြစ်မှုထင်ရှားပါက အမြင့်ဆုံး ထောင်ဒဏ်တစ်သက်တစ်ကျွန်း (နှစ် ၂၀ ထိ) အပြင် ငွေဒဏ်ပါ ချမှတ်နိုင်သည့်ပုဒ်မဖြစ်သည်။

တပ်ခေါင်းဆောင်တို့ အာဏာသိမ်းအပြီးတွင်  ဦးဝင်းထိန်က သတင်းထောက်များနှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် မလုပ်သင့်သည်ကို စွန့်စားပြီး လုပ်လိုက်သည်၊ မထူးဇာတ်ခင်းပြီး အာဏာသိမ်းလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။

စစ်ကောင်စီသည် ဦးဝင်းထိန်အပြင် အခြားသော NLD ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကိုလည်း ပုဒ်မများတပ်ကာ အမှုဖွင့် ထားပြီးဖြစ်သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုဆိုလျှင် အဂတိလိုက်စားမှုကဲ့သို့ ကြီးလေးသည့် ပြစ်မှုမျိုး ဖြင့် စစ်ဆေးနေသည်ဟုပင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ကြေညာထားသည်။

ထို့အတူ အခြားသော NLD ခေါင်းဆောင်၊ ပါတီဝင်နှင့် ရွေးကောက်ခံအမတ် အမြောက်အမြားကိုလည်း စစ်ကောင်စီက ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှစ၍ ဖမ်းဆီးအမှုဖွင့်ခြင်း၊ ဖမ်းဝရမ်းထုတ် ၍ လိုက်လံရှာဖွေခြင်းများပြုလုပ်နေသည်။

ယမန်နေ့ညကပင် NLD ဗဟိုပြန်ကြားရေးကိစ္စများ၌ အရေးပါ ထင်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးကြည်တိုးကို ရန်ကုန်မြို့၊ လှည်းတန်း၌ ဖမ်းဆီးသွားခဲ့သည်။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading