နိုင်ငံရေးတင်းမာမှုနှင့် တပ်ချုပ်ရာထူး သက်တမ်းကုန်ခါနီး

တပ်က ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို မေးခွန်းထုတ်နေချိန်သည် တပ်ချုပ်ရာထူးသက်တမ်းက အကန့်အသတ်မဲ့မဟုတ်ဟု ပြောဆိုဖူးသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် အသက် ၆၅နှစ် ပြည့်တော့မည့် ကာလလည်း ဖြစ်သည်။

Published on Jan 29, 2021
လွန်ခဲ့သည့် ငါးနှစ်ခန့် ၂၀၁၆ ဇွန်လအတွင်း နေပြည်တော်၌ သတင်းဌာနအချို့နှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ သက်တမ်းမှာ အကန့်အသတ်မဲ့မဟုတ်ဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ပြောထားခဲ့ဖူးသည်။
လွန်ခဲ့သည့် ငါးနှစ်ခန့် ၂၀၁၆ ဇွန်လအတွင်း နေပြည်တော်၌ သတင်းဌာနအချို့နှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ သက်တမ်းမှာ အကန့်အသတ်မဲ့မဟုတ်ဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ပြောထားခဲ့ဖူးသည်။

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ဖြင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့သစ်တို့ ပေါ်ထွန်းလာမည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ရွှေ့ဆိုင်းထားရန် တပ်မတော်က တောင်းဆိုထားသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်နေချိန်သည် လက်ရှိတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် အသက် ၆၅နှစ်ပြည့်မည့် ကာလနှင့် တိုက်ဆိုင်နေသည်။

လွန်ခဲ့သည့် ငါးနှစ်ခန့် ၂၀၁၆ ဇွန်လအတွင်း နေပြည်တော်၌ သတင်းဌာနအချို့နှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ သက်တမ်းမှာ အကန့်အသတ်မဲ့မဟုတ်ဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ပြောထားခဲ့ဖူးသည်။

ထိုစဉ်က အသက် ၆၀ ပြည့်ချိန်ဖြစ်သဖြင့် ရာထူးသက်တမ်း တိုးထားခြင်းရှိမရှိ သတင်းထောက်အချို့ မေးမြန်းမှုကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ပြန်လည်ဖြေကြားရာတွင် ထိုသို့ပါဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန် ထမ်းဆောင်တဲ့သူကျတော့လည်း အကန့်အသတ်မဲ့ဆိုတာ မပေးဘူး၊ ခွင့်မပြုဘူး။ သတ်မှတ်ထားတဲ့အသက်အထိပဲ ထမ်းဆောင်လို့ရမယ်ဆိုတဲ့ဟာကိုပဲ ကျွန်တော်တို့ပေးတယ်။ ဒါကြောင့်သက်တမ်းတိုးတယ်တို့ ဘာတို့ဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သက်တမ်း ကန့်သတ်ပေးလိုက်တာ၊ ဘယ်နှစ်ထိပဲ လုပ်ရမယ်ဆိုတာ၊ ကန့်သတ်ချက်ပေးတာပဲရှိတယ်လို့ ကျွန်တော်ပြောချင်တယ်” ဟု ပြောခဲ့သည်။

မည်သည့်အသက်အရွယ်အထိသာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ကန့်သတ်ထားသည် ဆိုသည်ကိုမူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ထုတ်မပြောပေ။

သို့သော် ၂၀၁၆ အတွင်း ရန်ကုန်၌ ပြုလုပ်သည့် တပ်မတော်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတစ်ရပ်တွင် လက်ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမြထွန်းဦးက ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကန) ၏ ၂၀၁၄ခုနှစ်အတွင်း ထုတ်ပြန်သည့် ညွန်ကြားလွှာအရ တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ် ရာထူးသက်တမ်းမှာ အသက် ၆၅နှစ်အထိသာဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုထားဖူးသည်။

ယခင် ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာပါ “တပ်မတော်တွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ ခန့်အပ်ခံထားရသူများသည် တပ်မတော်ကလိုအပ်သည့် အချိန်အတိုင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သည်”ဆိုသော ပြဌာန်းချက်နေရာတွင် တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့၏ အသက်အရွယ်ကို ပြင်ဆင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သတင်းများကဆိုသော်လည်း တပ်မတော်ထံမှ အတည်ပြုချက်မရသေးပေ။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ဧပြီတွင် အသက် ၆၅ ပြည့်မည်ဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ယမန်နှစ်ကပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတစ်ရပ်တွင် အတည်ပြုထားပြီးဖြစ်သည်။

ရာထူးသက်တမ်းထပ်တိုးရန်ရှိမရှိ သတင်းထောက်များက မေးမြန်းသည့်အခါတွင်မူ “ယခုကာလက တော့ (၂၀၂၀)ရွေးကောက်ပွဲမှာ အစိုးရဖွဲ့နိုင်ဖို့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ ရရှိထားတဲ့ ပါတီအနေနဲ့က အစိုးရဖွဲ့နိုင်ဖို့ ဆောင်ရွက်နေတဲ့ကာလဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်လိုနိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းမျိုးဖြစ်လာမယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့လည်း မသိပါဘူး။ ဒီကိစ္စတွေပြီးဆုံးမှ ဒီမေးခွန်းရဲ့အဖြေ တိတိကျကျရရှိလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောထားသည်။

တပ်မတော်က ထိုသို့ထုတ်ပြောချိန်သည် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD)က အပြတ်အသတ်အနိုင်ရခဲ့ပြီးနောက် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ခေါ်ယူ၍ အစိုးရအဖွဲ့အသစ်တစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းရန် စတင်ပြင်ဆင်နေချိန်လည်းဖြစ်သည်။

ထို့အတူ ပြီးခဲ့သည့်ရွေးကောက်ပွဲ၌ မဲစာရင်းမှားယွင်းမှု၊ မဲမသမာမှုဖြစ်နိုင်ခြေများရှိသည်ဟု တပ်မတော်က စတင်ထုတ်ပြန်ပြောဆိုလာချိန်နှင့်လည်း တိုက်ဆိုင်နေသည်။

မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သည့် တပ်မတော်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကြောင့် တပ်မတော်အဖွဲ့အစည်းအတွင်းနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်ရာထူးနေရာတွင် မည်သို့သော အခက်အခဲများရှိနေပါသနည်းဟု Myanmar Nowက မေးမြန်းသည့်အခါ တပ်တွင်း၌ ဘာမျှခက်ခဲမှုမရှိဟု ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကဆိုသည်။

သို့သော် မဲမသမာမှုဖြစ်နိုင်ခြေများကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လက်သင့်ခံရန်ခက်သည်ဆိုသော လေသံပစ်မှုများမှတစ်ဆင့် “အာဏာမသိမ်းနိုင်ဟုမမှတ်ယူနိုင်”၊ ”အခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်၍ရသည်” ဟူ သောသတင်းစကားများကိုပင် တပ်ချုပ်နှင့် တပ်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတို့က ဆက်တိုက်ထုတ်ပြန် ပြောဆိုလာသည်။

တပ်မတော်၏ တောင်းဆိုချက်များ၊ ရပ်တည်ပြောဆိုနေချက်များမှာ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်နှင့် မဆိုင်ဟု တပ်မတော်ဖက်ကဆိုသော်လည်း တပ်ချုပ်ကမူ ၎င်း၏ နိုင်ငံရေးအိပ်မက်ကို ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီကတည်းက တစွန်းတစ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပြီးလည်းဖြစ်သည်။

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ငါးလခန့်အလို၊ တပ်ချုပ်ရာထူးသက်တမ်းမပြည့်မီ တစ်နှစ်ခန့်အလိုတွင် ရုရှားသတင်းဌာန Arguments and Factsနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတွင် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော် စစ်ရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိပြီးဖြစ်သဖြင့် တိုင်းပြည်အတွက် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောထားဖူးသည်။

“ဒီအတွေ့အကြုံတွေက တပ်မတော်အတွက်ရော၊ တိုင်းပြည်အတွက်ရော၊ ပြည်သူ့အတွက်ရော ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် အထောက်အကူရမယ့်ဟာလို့ ကျွန်တော်ယုံကြည်တယ်”ဟု ၎င်းက ပြောခဲ့သည်။

ထိုသို့ပြောပြီး များမကြာမီ အဆာဟိရှင်ဘွန်းသတင်းစာနှင့် တွေ့ဆုံသည့်အခါတွင်လည်း “ကျွန်တော့်ရဲ့အတွေ့အကြုံများကို နိုင်ငံတော်နဲ့ ပြည်သူအတွက် ဆောင်ရွက်ကြိုးပမ်းပေးသွားပါမယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပေးအပ်ထားတဲ့ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးနဲ့အညီ နိုင်ငံတော်ရဲ့အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး လုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်” ဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောဖူးသည်။

အထက်ပါအချက်များကို ထောက်ချင့်၍ လက်ရှိပေါ်ပေါက်နေသည့် မတည်ငြိမ်မှုများမှာ တပ်မတော်အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်လုံးထက် ဗိုလ်ချုပ်မှုးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့်သာ သက်ဆိုင်ကြောင်း သတင်းစာဆရာ ဦးစည်သူအောင်မြင့်က သုံးသပ်သည်။

“တပ်ချုပ်အဖြစ်က အနားယူဖို့ကလည်း နီးလာပြီ။ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အရ သမ္မတလည်းမဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတော့ တိုင်းပြည်ရဲ့ နံပါတ်တစ်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ချင်ရင် နည်းနာတစ်ခုပဲ ကျန်တော့တယ်၊ အဲဒါ ဘာလဲဆိုတော့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး တိုင်းပြည်အာဏာကို ရယူတဲ့နည်းပဲ ကျန်တော့တယ်”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

အခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အဆိုပြုထောက်ခံမှုဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အသစ်ကို ခန့်အပ်နိုင်သည့်အချက်မှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို အခက်တွေ့စေနိုင်ကြောင်း ၎င်းက သုံးသပ်သည်။

“(ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်) အငြိမ်းစားမယူမချင်း (သမ္မတက) ကာလုံအစည်းအဝေးတွေဘာတွေ ခေါ်မှာမဟုတ်ဘူး။ မယူခင် ခေါ်ပေးပါဆိုရင်လည်း အရပ်ဘက်အစိုးရအနေနဲ့ ခေါ်ပေးဖို့တော့ လမ်းမမြင်ဘူး။ သူ့ဟာသူ အငြိမ်းစားယူရမယ်”ဟု ဦးစည်သူအောင်မြင့်က ပြောသည်။

သို့သော် အခြေခံဥပဒေက တပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စများကို လွတ်လပ်စွာ စီမံခန့်ခွဲခွင့်ပေးထားသည့် လက်ရှိတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တစ်ယောက်အနေဖြင့် ဥပဒေ၏ အကန့်အသတ် အတားအဆီးများကို လက်ကျန်အချိန်တွင်း ဖန်တီးယူလို့ရနိုင်သဖြင့် ကာလအပိုင်းအခြား တစ်ခုအထိ သက်တမ်းတိုးလာနိုင်ခြေလည်းရှိကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

“အရင်တပ်ချုပ်တွေက သူအနားယူမယ်ဆိုရင် နောက်ဆက်ခံမယ့်သူကို သူ့စိတ်တိုင်းကျ ထားခဲ့လို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီတစ်ကြိမ်မှာတော့ အငြိမ်းစားယူမယ်ဆို အဲဒီအခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေရှိတယ်”ဟု ဦးစည်သူအောင်မြင့်က ဆိုသည်။

သေနင်္ဂမဟာဗျူဟာလေ့လာရေးအင်စတီကျုမှ တပ်မတော်အရာရှိဟောင်း ဒေါက်တာနိုင်ဆွေဦးကမူ ရာထူးသက်တမ်း တိုးမတိုးကိစ္စမှာ တပ်ချုပ်တစ်ဦးတည်းနှင့် သက်ဆိုင်သည်မဟုတ်ဘဲ ကကနကောင်စီ၏ သဘောတူညီချက် ရရန်လိုသည်ဟု ထောက်ပြသည်။

“ပြောရတော့ခက်တယ်။ အဆင့်ဆင့်တော့ သွားရတာရှိတယ်၊ သက်တမ်းတိုးမယ်၊ မတိုးဘူးပေါ့။ ဒီလိုမျိုး ဆက်လုပ်ဖို့ရနိုင်တဲ့ အနေအထားမျိုးတော့ ရှိပါတယ်။ သိပ်မသဲကွဲတာက ကာလုံကို ပြန်ပြီးတင်ပြစရာ လိုလား မလိုလား၊ ဒါကတော့ မသိသေးဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ထိုသို့ တပ်ချုပ်ရာထူးမှ အနားယူမယူ အတည်မပြုနိုင်သေးသည့်အချိန်မှာ အစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းရန် ကာလအတွင်းဖြစ်နေသည်မှာ ယနေ့ပေါ်ပေါက်နေသည့် ရှုပ်ထွေးမှုများ၏ အကြောင်းတစ်ရပ်ဖြစ်နိုင်ကြောင်း အမည်မဖော်လိုသူ တပ်မတော်အရာရှိတစ်ဦးကလည်း သုံးသပ်သည်။

“အာဏာတကယ်သိမ်းမလား သို့မဟုတ် သူ့ကို အပေးအယူလုပ်စေချင်လို့ တမင်ကျပ်ပြနေသလားဆိုတာ သူပဲသိတာ”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း တပ်မတော်သံချပ်ကာယာဉ်တို့ကို မြို့ကြီးအချို့တွင် ဖြတ်သန်းမောင်းနှင်ပြခြင်း၊ နိုင်ငံအနှံ၌ တပ်မတော်ထောက်ခံပွဲများ နေ့စဉ်ရက်ဆက်ပေါ်ပေါက်နေခြင်းတို့ကြောင့် တပ်မတော်က အာဏာသိမ်းလိုက်လျှင်ဆိုသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုများလည်း ပြည်သူများအကြားတွင် မြင့်တက်နေသည်။

ထိုသို့ပေါ်ပေါက်နေသည့် အခြေအနေများကို ခုခံနိုင်ရန် လွှတ်တော်ခေါ်ခြင်း၊ အစိုးရဖွဲ့ခြင်း၊ အစိုးရ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များထမ်းဆောင်ခြင်း စသည့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ဖော်ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို မျက်ခြေပြတ်မခံကြရန် ၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုမင်းကိုနိုင်က ပြည်သူများကို တိုက်တွန်းထားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading