မဲစာရင်းပေါ်မှာ မဲမသမာမှု ရှာပုံတော်နဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ယုတ္တိဗေဒ

မဲစာရင်းတွေထဲမှာ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲရုံအသီးသီးရဲ့ မျက်နှာစာမှာ မဖြစ်မနေ ကပ်ခဲ့ရတဲ့ မဲစာရင်းကပဲ ဥပဒေအရ တရားဝင်မှုရှိပါတယ်။ မဲရေတွက်ချိန် မသမာမှုလုပ်ဖို့ ကြိုးစားရင် အလွယ်တကူ ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိနိုင်အောင် အဖွဲ့မတူတဲ့ လေ့လာသူအများအပြားက မဲရုံတိုင်းမှာ စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြပါတယ်။ 

Published on Jan 27, 2021
၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲနေ့က  မိတ္ထီလာမြို့တွင်း ရပ်ကွက်မဲရုံတစ်ခုတွင် ဆန္ဒမဲပေးနေသူတစ်ဦး (ဓာတ်ပုံ - ရန်မိုးနိုင်/Myanmar Now)
၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲနေ့က  မိတ္ထီလာမြို့တွင်း ရပ်ကွက်မဲရုံတစ်ခုတွင် ဆန္ဒမဲပေးနေသူတစ်ဦး (ဓာတ်ပုံ - ရန်မိုးနိုင်/Myanmar Now)

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ (၈) ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေကို ငြိမ်းချမ်းချောမွေ့စွာ ကျင်းပပြီးခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တပ်မတော်ဟာ ဒီဇင်ဘာလ (၂၃) ရက်နေ့က စပြီး မဲစာရင်းတွေကို သူ့နည်းသူဟန်နဲ့ စိစစ်ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ဇန်နဝါရီလ (၂၅) ရက်နေ့အထိ (၂၉) ကြိမ် ရှိပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဇန်နဝါရီ (၁၇) ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ (၂၁) ကြိမ်မြောက် ထုတ်ပြန်ချက်အရ မဲမသမာမှုဖြစ်နိုင်တဲ့ ထပ်နေတဲ့ မဲစာရင်း၊ မဲမသမာမှုပြုနိုင်တဲ့ အခြားမဲစာရင်း ခေါင်းစဉ်တွေနဲ့ ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းဒေသကြီး (၁၄) ခုမှာ စုစုပေါင်း မဲအရေအတွက် (၇,၆၂၃,၇၂၅) ရှိတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲ့ဒီနောက်ပိုင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွေမှာ “မြို့နယ်တခုနဲ့တခု အပြန်အလှန်စစ်ဆေးချက် (Cross checking) အရ ထပ်နေတဲ့ မဲစာရင်း” ဆိုပြီး ထပ်တိုးဖော်ပြတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေနဲ့ပါ ပေါင်းရင် (၈.၆) သန်းကျော် ရှိတယ်လို့ ဇန်နဝါရီလ (၂၆) ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ အလွန်များပြားတဲ့ အရေအတွက်ဖြစ်ပါတယ်။  

တပ်မတော်ဖက်က မဲစာရင်းတွေကို စိစစ်နေတာဟာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်တွေကို သံသယကင်းရှင်းစွာ ယုံကြည်လက်ခံနိုင်ဖို့အတွက် ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲ့ဒီအပြင် ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ မဲစာရင်းကို ထုတ်ပေးဖို့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ထံကနေ ထပ်တလဲလဲ တောင်းဆိုနေတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ UEC ကလည်း တပ်မတော်က တောင်းဆိုတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ မဲစာရင်းဟာ မဲရုံအသီးသီးရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ ဥပဒေနဲ့အညီ ချိတ်ပိတ် တံဆိပ်ခတ်ထားတဲ့ အိတ်ကြီးတွေထဲမှာ ရှိနေပြီး၊ တပ်မတော်တောင်းဆိုတဲ့အတိုင်း ထုတ်ပေးမယ်ဆိုရင် ဒါဟာ UEC ကို တည်ဆဲဥပဒေတွေ ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ခိုင်းရာ ရောက်ပါကြောင်း တုန့်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

“မဲမသမာမှု ဖြစ်နိုင်ခြေ” ဒါမှမဟုတ် “မသမာမှု ပြုနိုင်ခြေ” လို့ သုံးနှုန်းထားခြင်းက ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဆန္ဒမဲပေါင်း (၈.၆) သန်းကျော် မဲမသမာမှုဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ တပ်မတော်က အတိအကျပြောဆိုနေခြင်းလည်း မဟုတ်ပြန်ပါဘူး။ နောက်ပြီး တပ်မတော်နဲ့ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အကြား ကြေညာချက်တွေ အပြန်အလှန်ထုတ်ပြီး တုန့်ပြန်ပြောဆိုကြတာကို လေ့လာကြည့်တဲ့အခါ တပ်မတော်က အသုံးပြုနေတဲ့ မဲစာရင်းက တခု၊ ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ မဲရုံအသီးသီးက အသုံးပြုခဲ့တဲ့ မဲစာရင်းက တခု ဖြစ်တယ်လို့ နားလည်နိုင်ပါတယ်။  

ဒါကြောင့် နိုဝင်ဘာလ (၈) ရက်နေ့မှာ မဲမသမာမှု ဖြစ်ခဲ့သလား၊ မဖြစ်ခဲ့ဘူးလား သိရှိနိုင်ဖို့ ဘယ်လိုလေ့လာနိုင်ပါသလဲ။ တကယ်လို့ ဒီပြဿနာကို တရားရုံးတခုခုမှာ ဖြေရှင်းရမယ်ဆိုရင် သက်သေခံပစ္စည်းအဖြစ် တင်သွင်းနိုင်တဲ့ မဲစာရင်းက ဘယ်ဟာလဲ။ တပ်မတော်က အသုံးပြုနေတဲ့ မဲစာရင်းလား၊ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲရုံတွေမှာ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ မဲစာရင်းလား။ မဲစာရင်းသက်သက် စစ်ဆေးပြီး ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ မဲမသမာမှု ပြုခဲ့တယ်လို့ တိကျသေချာစွာ ပြောနိုင်မလား။ အဲ့ဒီမေးခွန်းတွေက ဒီဆောင်းပါးကို ရေးသားဖို့ စေ့ဆော်ခဲ့ပါတယ်။

ပထမဆုံးနဲ့ ရိုးရှင်းလွယ်ကူဆုံး ဖြေရရင် ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲရုံအသီးသီးမှာ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ မဲစာရင်းတွေဟာ တရားရုံးတခုခုကို တင်သွင်းနိုင်တဲ့ သက်သေခံပစ္စည်းများဖြစ်ပြီး၊ တင်သွင်းရမယ့် တရားရုံးကလည်း ရွေးကောက်ပွဲခုံရုံး တခုပဲရှိတယ်ဆိုတာ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (၄၀၂) အရ ရှင်းလင်းထင်ရှားပါတယ်။ ထိုမဲစာရင်းနဲ့အပြိုင် အခြားမဲစာရင်းတခုခု ရွေးကောက်ပွဲစနစ်အတွင်း ရှိမနေရပါ။ ဒါဆိုရင် UEC က ရွေးကောက်ပွဲနေ့မတိုင်မီက အများပြည်သူကို နှစ်ကြိမ်တိတိ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ မဲစာရင်းကရောလို့ မေးခွန်းထုတ်နိုင်ပါတယ်။ 

ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီကာလ မဲစာရင်းတိကျမှန်ကန်ရေး ပြည်သူတဦးချင်းစီက စစ်ဆေးနိုင်စေဖို့ UEC က ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိစွာ ထုတ်ပြန်ပေးခဲ့တာ တွေ့ရှိရပါတယ်။ အဲ့ဒီမဲစာရင်းတွေကို ပြည်သူတွေက စစ်ဆေးပြီး၊ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပုံစံတွေနဲ့ ကန့်ကွက်တာ၊ ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်တာတွေကို လုပ်ရပါတယ်။ UEC က ပြင်ဆင်ပြီး နောက်ဆုံးအတည်ပြုမဲစာရင်းကို ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်လို့၊ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ အသုံးပြုတဲ့ မဲစာရင်းတခုသာ ဥပဒေအရ တရားဝင်မှုရှိပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ မဲစာရင်းကို UEC ဟာ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲရုံအသီးသီးရဲ့ မျက်နှာစာ အများပြည်သူ မြင်သာတဲ့နေရာမှာ ဥပဒေနဲ့အညီ ကပ်ထားရပါတယ်။ ကပ်ထားတာကိုလည်း တွေ့ရှိရပါတယ်။ 

ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲလာပေးတဲ့အခါ မဲဆန္ဒရှင်တွေဟာ မဲစာရင်းမှာ သူတို့ရဲ့ မဲစာရင်းအမှတ်ကို ကြည့်ရှုမှတ်သားပြီး၊ မဲပေးတဲ့အခါ မဲစာရင်းစစ်ဆေးသူကို မဲစာရင်းအမှတ် ပြောပေးခြင်းဖြင့် မဲပေးခြင်းလုပ်ငန်း လျှင်မြန်ချောမွေစေဖို့ မဲစာရင်းကြည့်ကြပါတယ်။ ပြည်သူတွေကို မဲစာရင်းကြည့်ဖို့ တိုက်တွန်းသလို ရွေးကောက်ပွဲပညာပေးလုပ်ငန်းတွေလည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ကြပါတယ်။ တကယ်လို့ မဲမသမာမှု ပြုလုပ်ဖို့ ကြိုတင်ကြံရွယ်ထားမယ်ဆိုရင် မဲရုံတွေရှေ့မှာ ကပ်ထားတဲ့ မဲစာရင်းမှာတင် ပေါ်လွင်ထင်ရှားနေမှာဖြစ်ပြီး ပါတီအသီးသီးက မဲရုံကိုယ်စားလှယ်များနဲ့ သူတို့ပါတီကို ထောက်ခံကြတဲ့ မဲဆန္ဒရှင်များ မသိရှိဘဲနေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

အရိုးရှင်းဆုံး ယုတ္တိဗေဒ ဆင်ခြင်မှုအရ မဲမသမာမှု ကျူးလွန်ခြင်း ရှိမရှိဆိုတာ မဲပေးခြင်းဖြစ်စဉ်မရှိဘဲ ဘယ်လိုမှ မသိနိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် မဲမသမာမှု ရှိမရှိကို အမှန်တကယ်သိရှိနိုင်ဖို့ ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ အမှန်တကယ်ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေအပေါ်မှာပဲ သုံးသပ်ရမှာဖြစ်ပြီး မဲစာရင်းကြည့်ပြီး သုံးသပ်လို့မရဘူးဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။ တပ်မတော်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ စောင့်ကြည့်လေ့လာမှုတွေကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ခဲ့သလား။ မဲမသမာမှုသံသယကို အကြိမ်ကြိမ်ပြောဆိုရာမှာ မဲစာရင်းစိစစ်မှုအပေါ်မှာပဲ အခြေခံထားပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ဖြစ်စဉ်အပေါ် တလုံးတပါဒမှ ပြောဆိုခဲ့ခြင်း မရှိတာ တွေ့ရပါတယ်။

လွတ်လပ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့များနဲ့ တွေ့ရှိချက်များ

နိုဝင်ဘာလ (၈) ရက်နေ့ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို လွတ်လပ်စွာ စောင့်ကြည့်လေ့လာမှု ပြုနိုင်ဖို့ UEC ဟာ နိုင်ငံတကာနဲ့ ပြည်တွင်း ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့များကို လွတ်လပ်စွာ စောင့်ကြည့်လေ့လာခွင့် ပေးခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့တွေဖြစ်တဲ့ The Carter Center နဲ့ Asian Network for Free Election (ANFREL) တို့နဲ့၊ ပြည်တွင်းအဖွဲ့အစည်းတွေဖြစ်တဲ့ People Alliance for Credible Elections (PACE) နဲ့ Myanmar Network Organization for Free and Fair Elections (MYNFREL) တို့ဟာ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့က မဲရုံတွေရဲ့ မဲပေးမှုဖြစ်စဉ်တွေကို စောင့်ကြည့်လေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ရန်ကုန်အခြေစိုက် ဥရောပသမဂ္ဂနဲ့ နိုင်ငံခြားသံရုံးတွေကလည်း ရွေးကောက်ပွဲကို စောင့်ကြည့်လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ ပြည်တွင်းပြည်ပမီဒီယာများကလည်း ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်စဉ်တွေကို သတင်းပေးပို့ကြပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့တွေရဲ့ စောင့်ကြည့်လေ့လာပုံနည်းစနစ်က ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ မဲဆွယ်ကာလ၊ ရွေးကောက်ပွဲနေ့နဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလဆိုပြီး အပိုင်း (၃) ပိုင်း ခွဲပြီး လေ့လာကြပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ စောင့်ကြည့်လေ့လာမှု နည်းစနစ်မှာလည်း မဲရုံဖွင့်ချိန်ကစပြီး ဆန္ဒမဲများ ရေတွက်ပြီးစီးချိန်အထိ ဖြစ်စဉ်တွေကို လေ့လာကြပါတယ်။ လေ့လာရာမှာလည်း မဲရုံတရုံမှာ အစအဆုံးလေ့လာတဲ့အဖွဲ့နဲ့ မဲရုံတွေကို ကူးပြောင်းလေ့လာတဲ့ ရွေ့လျားအဖွဲ့ဆိုပြီး နှစ်ဖွဲ့ခွဲ လေ့လာပါတယ်။ အဲ့ဒီနောက် ရွေးကောက်ပွဲပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ ရွေးကောက်ပွဲ ကနဦးအစီရင်ခံစာတွေကို ထုတ်ပြန်ကြပါတယ်။

နိုဝင်ဘာလ (၈) ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲကို The Carter Center က  ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်း (၁၀) ခုရှိ မဲရုံပေါင်း (၂၃၄) ရုံ၊ ANFREL က ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်း (၁၃) ခုရှိ မဲရုံပေါင်း (၂၆၇) ရုံ၊ PACE က နိုင်ငံအနှံ့က မဲရုံပေါင်း (၉၆၁) နဲ့ မြို့နယ် (၃၀၅) မြို့နယ်ရှိ မြို့နယ်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရုံးများ၊ MYNFREL က ကချင်၊ ကယား၊ ရှမ်း (အရှေ့)၊ ရှမ်း (မြောက်)၊ တနင်္သာရီနဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးများရှိ မဲရုံပေါင်း (၄၀၀) ခန့် ကို စောင့်ကြည့်လေ့လာခဲ့ကြကြောင်း အဲ့ဒီအဖွဲ့အစည်းများက ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ကနဦးအစီရင်ခံစာတွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့က မဲရုံတွေမှာ မဲပေးမှုဖြစ်စဉ်တွေကို လေ့လာခဲ့ကြတယ်ဆိုတဲ့ သက်သေအထောက်အထားကို ရရှိပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲပေးမှုဖြစ်စဉ်ကို စောင့်ကြည့်လေ့လာတဲ့ သူတွေထဲမှာ အထက်ဖော်ပြပါအဖွဲ့တွေ၊ နိုင်ငံခြားသံရုံးများနဲ့ မီဒီယာတွေအပြင်၊ နိုင်ငံရေးပါတီတွေက ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်တဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေနဲ့ တသီးပုဂ္ဂလ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအသီးသီးက ခန့်အပ်ထားတဲ့ မဲရုံကိုယ်စားလှယ် (၂) ဦးစီကလည်း မဲရုံတိုင်းမှာ ရှိကြပါတယ်။ (စာကြွင်း။  ။ ချွင်းချက်အနေနဲ့ အချို့ကိုယ်စားလှယ်များက မဲရုံတိုင်းမှာ မဲရုံကိုယ်စားလှယ် မထားနိုင်တာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။) အဲ့ဒီ မဲရုံကိုယ်စားလှယ်တွေဟာ မဲရုံဖွင့်ချိန်ကနေ ဆန္ဒမဲများ ရေတွက်ပြီးစီးချိန်အထိ မဲပေးမှုဖြစ်စဉ်တလျှောက်လုံး မဲမသမာမှု ရှိမရှိ အဓိကထား စောင့်ကြည့်ကြသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မဲပေးခြင်းပြီးလို့ မဲတွေ စတင်ရေတွက်ခြင်း အစမပြုမီ နောက်ဆုံးမဲပေးခဲ့တဲ့ မဲဆန္ဒရှင် (၁၀) ဦးဟာလည်း မဲရေတွက်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို စောင့်ကြည့်ရတဲ့ သက်သေများအဖြစ် မဲရုံအတွင်းမှာ ရှိနေကြပါသေးတယ်။ ဒါကြောင့် မဲတွေကို ရေတွက်ချိန်မှာ မဲမသမာမှု ပြုလုပ်လို့ မရတာ ထင်ရှားပါတယ်။ မဲမသမာမှု ပြုလုပ်ဖို့ ကြိုးစားရင်လည်း အလွယ်တကူ ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိနိုင်လောက်အောင် မျက်လုံးပေါင်းများစွာက မဲရေတွက်တာကို စောင့်ကြည့်နေခဲ့ကြတာပါ။

ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲပေးမှုဖြစ်စဉ်အပါအဝင် ရွေးကောက်ပွဲတခုလုံးကို စောင့်ကြည့်လေ့လာခဲ့တဲ့ The Carter Center, ANFREL, PACE နဲ့ MYNFREL တို့ဟာ ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်း ကနဦးအစီရင်ခံစာတွေ ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြပါတယ်။ အစီရင်ခံစာအားလုံးရဲ့ တူညီချက်က နိုဝင်ဘာလ (၈) ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတဝှမ်းမှာ အေးအေးချမ်းချမ်း အောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပြီး၊ မဲမသမာမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ အစီရင်ခံစာတိုင်းမှာ ဖော်ပြထားတာ မတွေ့ရှိရပါဘူး။ အဲ့ဒီအပြင် ဥရောပသမဂ္ဂနဲ့ နိုင်ငံခြားသံရုံးတွေကလည်း သူတို့ရဲ့ လေ့လာတွေ့ရှိချက်မှာ မဲမသမာမှုတွေ ရှိတယ်လို့ သတင်းမထုတ်ပြန်ကြပါဘူး။ ပြည်တွင်းပြည်ပမီဒီယာတွေကလည်း ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ မဲမသမာမှုတွေကို အကွက်ကျကျ ကျူးလွန်ခဲ့တယ်လို့ မတွေ့ရှိခဲ့ပါဘူး။ ဒါဟာ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မဲပေးမှုဖြစ်စဉ်မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့သလဲဆိုတဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေပဲဖြစ်ပါကြောင်း တင်ပြလိုက်ပါတယ်။ (စာကြွင်း။  ။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ခွဲအဆင့်ဆင့်ရဲ့ ဥပဒေနဲ့အညီ ရွေးကောက်ပွဲနေ့လုပ်ငန်းစဉ်တွေက မဲမသမာမှု မလုပ်နိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ထားလို့ လေ့လာသင့်ပါတယ်။) 

ရည်ညွှန်းကိုးကားချက်များ

၁။ တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ (နိုဝင်ဘာလ ၁၇၊ ၂၀၂၀) မဲစာရင်းများအား စိစစ်တွေ့ရှိချက်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ (၂၁) ကြိမ်မြောက် ထုတ်ပြန်ချက်။

၂။ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (ဒီဇင်ဘာလ ၇၊ ၂၀၂၀) သက်သေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၇၄ နှင့် ၇၆ တို့အရ ညွှန်ကြားပေးပါရန်ကိစ္စနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အသိပေးကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခြင်း။

၃။ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (ဒီဇင်ဘာလ ၃၀၊ ၂၀၂၀) ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ထုတ်ပြန်ချက်။

၄။ The Carter Center (နိုဝင်ဘာလ ၁၀၊ ၂၀၂၀) မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ ကနဦးအစီရင်ခံစာ။ 

၅။ PACE (နိုဝင်ဘာလ ၉၊ ၂၀၂၀) ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့်လေ့လာမှု ကနဦးအစီရင်ခံစာ။

၆။ MYNFREL (နိုဝင်ဘာ ၉၊ ၂၀၂၀) ရွေးကောက်ပွဲနေ့ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအား အနှစ်ချုပ်ထုတ်ပြန်ချက်။

၇။ ANFREL  ကြားဖြတ်အစီရင်ခံစာ

ဇော်အောင်သည် လွတ်လပ်သော သုတေသီတဦးဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ANFREL ၏ နိုင်ငံတကာ ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့ဝင်တဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

ဇော်အောင်သည် လွတ်လပ်သော သုတေသီတဦးဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ANFREL ၏ နိုင်ငံတကာ ရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့ဝင်တဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading