အမေရိကန်သမိုင်းမှာ အသက်အငယ်ဆုံး ကျမ်းကျိန်ပွဲထွက် ကဗျာဆရာမလေးဟာ လွှတ်တော် ကက်ပီတယ်အဆောက်အအုံ အဓိကရုဏ်းအပြီးမှာ လက်စသပ်ထားတဲ့ ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို ရွတ်ဖတ်တော့မှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ “ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ကျမ မြင်ခဲ့ရသမျှကို အပေါ်ယံ အလှဆင်နေမှာ မဟုတ်ပါဘူး”လို့ သူမက ပြောလိုက်တယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်သတ္တနှစ်ပတ်လောက်ကပဲ အာမန်ဒါ ဂေါမန်းတစ်ယောက်ဟာ “ငါတို့ တက်နေတဲ့ တောင်ကုန်း (The Hill We Climb)လို့ အမည်ရတဲ့ ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို အပြီးသတ်နိုင်ဖို့ ရုန်းကန်နေခဲ့ရပါတယ်။ သူမ ပင်ပန်းနွမ်းလျနေသလို၊ ရွေးကောက်ခံသမ္မတ ဂျိုးဇက် အာ ဘိုင်ဒင် ဂျူနီယာရဲ့ ကျမ်းကျိန်ပွဲမှာ ရွတ်ဆိုဖို့ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေး ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို စပ်ဆိုနေရတဲ့အတွက်လည်း သူမဟာ သမိုင်းပေးလုပ်ငန်းတာဝန်ကြီးနဲ့ မထိုက်တန်ဘူးလို့တောင် စိုးရိမ်စိတ်တွေ ဝင်နေရှာပါတယ်။

“တကယ့် ဧရာမတာဝန်ကြီးကို ရထားတာ၊ ဘဝမှာ လုပ်ရမှာတွေထဲက အရေးအကြီးဆုံး အရာတစ်ခုတောင် ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်”လို့ သူမက အင်တာဗျူးတစ်ခုမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ “ဒီတောင်ကြီးကို ရုတ်တရက်ကြီး တက်ရတော့မလိုပဲ၊ ကျမ သတိလစ်သွားတော့မလောက်ပါပဲ”

တချို့က လက်နက်တွေကိုင်၊ တချို့က ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းအလံတွေကို ကိုင်ဆောင်လို့ ဇန်နဝါရီ ၆ရက်နေ့မှာ ထရမ့်လိုလားတဲ့ ဆူပူသူတွေက ကွန်ဂရက်ခန်းမကြီးတွေကို တရကြမ်း ဝင်ရောက်စီးနင်းလိုက်တဲ့အချိန်မှာတော့ ဂေါမန်းဟာ တစ်နေ့ တစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်းနဲ့ ကဗျာလည်း တစ်ဝက်လောက် ပြီးစီးစေခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။ သန်းခေါင်သန်းလွဲ မအိပ်မနေ ရေးလာခဲ့တာ အဲဒီနေ့က ကပ်ပီတယ်မှာ ဖြစ်သွားခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာပျက်မြင်ကွင်းအကြောင်းကိုပါ ထပ်ပေါင်းလိုက်တော့ ကဗျာဟာ ပြီးသွားခဲ့ပါတယ်။

*

ကျမတို့ တက်နေတဲ့ တောင်ကုန်း

------------------------------------

အချိန်ကျလာတဲ့အခါ ကျမတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မေးရ

မဆုံးနိုင်တဲ့ အရိပ်ထဲမှာ အလင်းကို ဘယ်မှာ ရှာရပ

ကျမတို့ သယ်ဆောင်လာတဲ့ ဆုံးရှုံးမှု

ကျမတို့ ကူးခတ်ရမယ့် ပင်လယ်

ဒုက္ခတွင်းထဲလည်း ရဲရင့်ခဲ့ဖူးပြီ

တိတ်ဆိတ်နေတာဟာ အခါခပ်သိမ်း ငြိမ်းချမ်းရေး မဟုတ်ဘူးဆိုတာ

တရားမျှတမှုရဲ့ စံတွေ ယုံကြည်မှုတွေဟာ

အခါခပ်သိမ်း မတရားဘူးဆိုတာ သိခဲ့ပြီ

ပြီးတော့ ကျမတို့ မသိပေမယ့်

အရုဏ်ဟာ ကျမတို့ရဲ့ အရာ

တစ်နည်းနည်းနဲ့ ကျမတို့ လုပ်ထားတာ

ကျမတို့ ကြံ့ကြံ့ခံရင်း မြင်ခဲ့ရတာ

မကျိုးမကြေ ဒါပေမယ့် အပြီးမသတ်သေးတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုပဲဆိုတာ

ကျမတို့ဟာ

ကျွန်တွေက ဆင်းသက်လာပြီး

တကိုယ်တော်မိခင်က ပြုစုပျိုးထောင်လာခဲ့တဲ့

ပိန်ညောင်ညောင် လူမည်းမကလေး

သမ္မတအဖြစ်ကို အိပ်မက် မက်နိုင်ရာ

သူမကိုယ်သူမ သမ္မတတစ်ယောက်အတွက် ကဗျာရွတ်နေတာကို

တွေ့နေရရာ နိုင်ငံနဲ့ ခေတ်ကာလကို အမွေဆက်ခံသူတွေ

ဟုတ်ပါတယ် ကျမတို့ဟာ အရောင်တင်မခံရ

ပြီးပြည့်စုံမှုဆိုတာလည်း ဝေးလာဝေးသမို့

ပြီးပြည့်စုံတဲ့ ပြည်ထောင်စုကြီးကို ထူထောင်ဖို့ ကြိုးစားနေတာ မဟုတ်ပါဘူး

ကျမတို့ဟာ

ရည်ရွယ်ချက်ရှိတဲ့ ပြည်ထောင်စုကြီးကို ပုံဖော်ဖို့ ကြိုးစားနေတာ

ယဉ်ကျေးမှု၊ အသားအရောင်၊ စရိုက်နဲ့ အခြေအနေစုံ အကုန်လုံးကို

သစ္စာထားတဲ့ ပြည်ထောင်စုကြီးကို ဖွဲ့စည်းဖို့ ကြိုးစားနေတာ

ပြီးတော့ ကျမတို့ကြား ခြားနားထားတဲ့ အရာတွေကို မကြည့်

ကျမတို့ ရှေ့မှာ ရပ်ရှိနေတဲ့ အရာတွေကိုပဲ ကြည့်တယ်

ကျမတို့ဟာ အနာဂတ်ကို ရှေ့ရှုဖို့

ကွဲလွဲမှုတွေ အရင် ဘေးချထားရမယ်ဆိုတာ သိလို့

ကွာဟမှုကို ရင်ကြားစေ့ခဲ့ကြတယ်

တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် လက်ကမ်းနိုင်အောင်

လက်နက်တွေ ချခဲ့ကြတယ်

ဘယ်သူ့ကိုမှ ရန်မပြု ညီညွတ်မှုသာ ရှေ့ရှုခဲ့တယ်

ဘယ်သူမှ မပြောရင်တောင် ကမ္ဘာကြီးက ပြောပါစေ

ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေတုန်းမှာလည်း ကျမတို့ ကြီးထွားရင့်ကျက်လာခဲ့တာပဲလို့

နာကျင်နေတုန်းမှာလည်း ကျမတို့ မျှော်လင့်ခဲ့တာပဲလို့

ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပေမယ့်လည်း ကျမတို့ ကြိုးစားခဲ့တာပဲလို့

ကျမတို့ အတူတကွ စည်းလုံးနေကြရင် ကျမတို့ အောင်မြင်ကြမှာပဲ

အရှုံးကို ဘယ်တော့မှ မကြုံတော့မှာကြောင့်မဟုတ်

ကွဲပြားမှုမျိုးစေ့ကို ကျမတို့ နောက်တဖန် မချတော့မှာကြောင့်ပဲ

ကျမ်းစာက ပြောတယ်

ဘယ်သူကမှ မခြောက်လှန့်တော့ဘူး

လူတိုင်းဟာ ကိုယ်စိုက်တဲ့အပင်အောက်မှာ အေးအေးလူလူထိုင်နေတာကို

စိတ်ကူးကြည့်ဖို့

ကျမတို့ ကိုယ့်ခေတ်ရဲ့ဝန် ကိုယ်ထမ်းကြရင်ဖြင့်

အောင်ပွဲဟာ ဓားသွားမှာမတည်

ကျမတို့ထိုးတဲ့ တံတားများမှာပဲ မှီနေလိမ့်

ဒါဟာ လွတ်လပ်လဟာအတွက် ကတိကဝတ်

ရဲမှ

ကျမတို့ တက်ရမယ့် တောင်ကုန်း

အမေရိကန်အဖြစ်ဟာ ကျမတို့ အမွေခံရတဲ့ ဂုဏ်ထက်ပိုတော့

ဒါဟာ ကျမတို့ စွက်ဖက် ပြင်ဆင်ရမယ့်

အတိတ်ပါပဲ

ကျမတို့ဟာ နိုင်ငံကို ဝေမျှဖို့ထက်

ကြေမွစိတ်မွှာသွားစေမယ့် အင်အားကြီးကို မြင်ခဲ့ရပြီ

ဒီမိုကရေစီကို ဆုတ်ဆိုင်းတော့ယောင်

တိုင်းပြည်ကို ဖျက်စီးပစ်မယ့် အင်အားကြီးကို မြင်ခဲ့ရပြီ

အဲဒီအင်အားကြီးဟာ အောင်မြင်တော့မလောက်နီးနီးဖြစ်ခဲ့တာကို မြင်ခဲ့ရပြီ

ဒါပေမယ့်် ဒီမိုကရေစီကို ကာလတစ်ခု ဆုတ်ဆိုင်းထားနိုင်ကောင်းမယ်

ထာဝရ ကျရှုံးသွားအောင်တော့ တတ်နိုင်မယ် မဟုတ်ဘူး

ဒီအမှန်တရားထဲမှာ

ကျမတို့ ယုံကြည်နေတဲ့ ဒီယုံကြည်မှုထဲမှာ

ကျမတို့က အနာဂတ်ကို စိုက်ကြည့်နေတုန်း

အတိတ်သမိုင်းကလည်း ကျမတို့ကို စိုက်ကြည့်နေမှာ

ဒါဟာ ထုတ်ဆယ်ကယ်တင်ရမယ့် ကာလ

အင်အားကြီး ဖွဲ့တည်လာကို ကျမတို့ ကြောက်ခဲ့ကြတယ်

ဒီကြောက်စရာ နာရီကို အမွေခံဖို့ အဆင်သင့်မဖြစ်ဘူးလို့

ခံစားခဲ့ကြတယ်

ဒါပေမယ့် အဲဒီ့ကြောက်စရာကြီးထဲမှာပဲ

ကျမတို့ စာမျက်နှာသစ် ဖွင့်လှစ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားကို တွေ့ကြရ

မျှော်လင့်ချက်နဲ့ ရယ်မောခြင်းတွေ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နှင်းအပ်နိုင်သေးတာ တွေ့ကြရ

ဆိုတော့

တခါက ကပ်ဘေးကို ကျမတို့ ဘယ်လို လွှမ်းမိုးနိုင်မလဲ မေးခဲ့တာ

အခုတော့ ကပ်ဘေးက ကျမတို့ကို ဘယ်လို လွှမ်းမိုးသွားနိုင်မလဲ မေးရပြီ

ဒါပေမယ့်

ဖြစ်ခဲ့တာတွေဆီ နောက်ကြောင်းပြန်မလှည့်

ဖြစ်လာမယ့်အရာတွေဆီသာ ဦးတည်ရွေ့ရှားလို့

ဒဏ်ရာ အညိုအမည်းစွဲပေမယ့် တစည်းတလုံးတည်း နိုင်ငံ

ကြင်နာနူးညံ့ပေမယ့် ရဲရင့်တဲ့နိုင်ငံ

ရိုင်းကြမ်းပြီး လွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံ

ကျမတို့ကို နောက်ကြောင်းပြန်ခိုင်းလို့ မရဘူး

ခြိမ်းခြောက် ဟန့်တားလို့လည်း မရဘူး

ကျမတို့ရဲ့ မလှုပ်မယှက် ပျင်းရိမှုကို

နောက်မျိုးဆက်က အမွေဆက်ခံမှာမို့ပဲ

ကျမတို့ရဲ့ အမှားဟာ သူတို့အတွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်မှာမို့ပဲ

သေချာတာက

အကြင်နာတရားကို ခွန်အားနဲ့

ခွန်အားကို အမှန်တရားနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး

ချစ်ခြင်းကို အမွေကြွင်း ချန်ထားနိုင်ခဲ့ရင်

ကျမတို့ ကလေးတွေရဲ့ မွေးရာပါ အခွင့်အရေးကိုလည်း ပြောင်းလဲနိုင်ပြီပေါ့

ဒါကြောင့် ကျမတို့အတွက် ကျန်ရစ်တာထက်

ပိုကောင်းတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုကို ချန်ရစ်ခဲ့ကြပါစို့

ကျမရဲ့ ကြေးညိုရောင် ခုန်နေတဲ့ ရင်ထဲက အသက်ရှူသံတိုင်းနဲ့

ဒီနာနေတဲ့ ကမ္ဘာကို သာယာလှပတဲ့ ကမ္ဘာတစ်ခုအဖြစ်

ကျမတို့ မြှင့်တင်ကြမယ်

ရွှေခြေထောက်နဲ့ အနောက်ဖက် တောင်ကုန်းတွေက

ကျမတို့ ရုန်းထကြမယ်

ဘိုးဘေးတွေ ပထမဆုံး တော်လှန်ရေးကို အသက်သွင်းရာ

လေတဟူးဟူး အရှေ့မြောက်ဖက်က ကျမတို့ ရုန်းထကြမယ်

အနောက်အလယ်ပိုင်းပြည်နယ်တွေရဲ့

ကန်အနားသတ်ထားတဲ့ မြို့တွေက ကျမတို့ ရုန်းထကြမယ်

နေရောင်ရွှဲရွှဲ တောင်ဖက်ဆီက ကျမတို့ ရုန်းထကြမယ်

ကျမတို့ ပြန်တည်ဆောက်ကြမယ်

ပြန်ရင်ကြားစေ့ကြမယ်၊ ပြန် နာလံထကြမယ်

ကျမတို့ တိုင်းပြည်လို့ခေါ်တဲ့

သိပြီးသား အကြိုအကြား အစိတ်အပိုင်းတိုင်းက

အမျိုးစုံ လှပတဲ့ ပြည်သူတွေဟာ

နာကျင်ပေမယ့် လှမြဲလှပလျှက် ရုန်းထလာကြတော့မယ်

ရဲရဲတောက် မကြောက်မရွံ့

အရိပ်ထဲက လှမ်းထွက်လာတဲ့ နေ့ရောက်လာတဲ့အခါ

အရိပ်က လွှတ်ပေးလိုက်ပြီမို့

အရုဏ်သစ်ဟာ ပွင့်လန်းလာပြီ

အလင်းက အမြဲတမ်းပဲ ရှိနေတာ

ရဲရင့်ပါမှ အလင်းကို မြင်ရမှာ

ရဲရင့်ပါမှ အလင်းဖြစ်မှာ ။ ။

*

အသက် ၂၂နှစ်အရွယ်မှာပဲ ဂေါမန်းဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ အသက်အငယ်ဆုံး ကျမ်းကျိန်ပွဲထွက် ကဗျာဆရာဖြစ်လာပါပြီ။ ရောဘတ် ဖရော့စ်၊ မာယာ အိန်ဂျလို၊ မီလာ ဝီလျံ၊ အဲလိဇဘတ် အလက်ဇန်းဒါးနဲ့ ရစ်ချတ် ဘလန်ကိုတို့လို သမ္မတ ကျမ်းကျိန်ပွဲကို ဝန်းရံ အထိမ်းအမှတ်ပြုပေးကြတဲ့ ကဗျာဆရာ အနည်းအကျဉ်းထဲမှာ သူမ ပါလာပါပြီ။

ဒါပေမယ့်လည်း သူမရှေ့က ကဗျာဆရာတွေဟာ သူမလို စိန်ခေါ်မှုမျိုးတော့ မကြုံတွေ့ခဲ့ကြရပါဘူး။ မျှော်လင့်ချက်ကိုလည်း မွေးပေးနိုင်ပြီး အမေရိကန်တွေဟာ အသေအပျောက်များတဲ့ ကပ်ရောဂါဘေးအပြင် နိုင်ငံရေးအကြမ်းဖက်မှုနဲ့ ဖက်ကွဲလွဲမှုတွေထဲက ရုန်းထနေရတဲ့အခါသမယမှာ ဘုံရည်မှန်းချက်ခံစားမှုကိုလည်း လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်တဲ့ ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို သူမ ရေးရတော့မှာပါ။

“ကျမရဲ့ ကဗျာထဲမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်ပတ် နှစ်ပတ်၊ တိုးပြီးပြောရရင် ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်နှစ်နှစ်မှာ ကျမ မြင်ခဲ့ရသမျှတွေကို အပေါ်ယံ ကြည့်ပျော်ရှုပျော်ရှိအောင် နံ့သာလိမ်းကျံနေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကဗျာထဲမှာ ကျမ ရည်ရွယ်တာက ကျမရဲ့ စကားလုံးတွေနဲ့ ကျမတို့နိုင်ငံ စည်းလုံးလာနိုင်မယ့်၊ ကုစားနိုင်မယ့် လမ်းကြောင်းကို ထင်လာမြင်လာစေချင်တာပါပဲ။ အဲဒီလို လုပ်တဲ့နေရာမှာ အမေရိက ရင်ကြားစေ့ဖို့ လိုနေတဲ့ ပြင်းထန်ကြမ်းတမ်း တဲ့ အမှန်တရားတွေကို ဖျောက်ဖျက်ပစ်တာမျိုး လျစ်လျူရှုတာမျိုးလည်း မဖြစ်စေရဘူးပေါ့”လို့ သူမက ပြောပါတယ်။

ဂေါမန်းဟာ ခပ်ငယ်ငယ်ကကိုပဲ ကဗျာကို ချစ်တတ်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်တော့ အလားအလာရှိတဲ့ ပါရမီရှင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ထူးခြားထင်ရှားလာခဲ့ပါတယ်။ မိခင်ဖြစ်သူ စာသင်တဲ့ အလယ်တန်းကျောင်းရှိရာ လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မှာ ကြီးပြင်းလာခဲ့ပြီး ဂျာနယ်တွေမှာ ကဗျာရေးလာခဲ့လို့ အသက် ၁၆နှစ်မှာ လော့စ်အိန်ဂျလိစ်ရဲ့ လူငယ်စာဆိုတော် (Youth Poet Laureate)ဘွဲ့ကို အပ်နှင်းခံရပါတယ်။ နောက်နှစ်အနည်းငယ်အကြာ ဟားဗတ်မှာ လူမှုရေးဗေဒကို လေ့လာနေတဲ့အခါမှာတော့ နိုင်ငံ့လူငယ်စာဆိုတော်ဖြစ်လာလို့ ဒီလိုဘွဲ့ထူး အပ်နှင်းခံရတဲ့ ပထမဆုံး လူငယ်တစ်ယောက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ကျမ်းကျိန်ပွဲထွက်မှုနဲ့အတူ သူမဟာ ဒီနှစ်ထဲမှာ သူမရဲ့ ကဗျာစာအုပ်တစ်အုပ်နဲ့ ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ ပရိသတ်ဆီ ရောက်ရှိလာတော့မှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆယ်ကျော်သက်နဲ့ လူရွယ် စာဖတ်ပရိသတ်ကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ငါတို့ တက်နေတဲ့ တောင်ကုန်းလို့ အမည်ပေးထားတဲ့ ပွဲဦးထွက် ကဗျာစာအုပ်ထဲမှာ ကျမ်းကျိန်ပွဲမှာ ရွတ်ဆိုတဲ့ ကဗျာလည်း ပါဝင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သူမဟာ အခုအချိန်အထိ မီးရောင်အောက်ကို ခဏခဏ ဝင်ခဲ့ဖူးပေမယ့်လည်း လေဒီဂါဂါနဲ့ ဂျနီဖာ လိုပက်ဇ်တို့လို ပွဲထွက်စာရင်းမှာ ပါဝင်ပြီး သန်းပေါင်းများစွာချီတဲ့ ရုပ်သံကြည့်ပရိသတ်အတွက်တော့ ကဗျာ မရွတ်ခဲ့ဖူးသေးပါဘူး။ ဒါပေမယ့်လည်း ဖိစီးမှုမရှိပါဘူးလို့ ဂေါမန်းက အရယ်တစ်ဝက်နဲ့ ပြောပါတယ်။

ဘိုင်ဒင်ရဲ့ ကျမ်းကျိန်ပွဲ ကော်မတီက ပြီးခဲ့တဲ့လနှောင်းပိုင်းက သူမကို ဆက်သွယ်လာခဲ့တာပါ။ ဗီဒီယိုကောမှာတောာ့ ဂျီးလ် ဘိုင်ဒင်ဟာ ကွန်ဂရက်စာကြည့်တိုက်မှာ သူမ ကဗျာရွတ်တာကို မြင်ဖူးထားပြီး ကျမ်းကျိန်ပွဲမှာ ဂေါမန်းကို တစ်ခုခု ရွတ်ခိုင်းဖို့ အကြံပြုခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဘာရေးရမယ်ဆိုပြီး မူဘောင်ချပေးတာမျိုးတော့ မရှိဘူးလို့ ဂေါမန်းက ပြောပါတယ်။

“သူတို့က အကန့်အသတ် ဘောင်ခတ်တာမျိုး မလုပ်လိုဘူး။ ကျမ်းကျိန်ပွဲရဲ့ အကြောင်းအရာက အမေရိက စည်းလုံးကြပဲ။ သူတို့ရဲ့ အမြင်ကို ကြားရတော့ ကျမလည်း အလွယ်တကူပဲ ခေါင်းညိမ့်လိုက်တာပေါ့။ ကဗျာထဲမှာ ကျမ ရေးချင်တာကလည်း အမေရိက စည်းလုံးရေး၊ ကဏ္ဍသစ် ဖွင့်လှစ်လိုက်တဲ့ အကြောင်းပါပဲ”လို့လည်း ဂါမန်းက ပြောပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ သူမရဲ့ ကဗျာဟာ ကျနော်တို့ နေထိုင်ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ အမေရိကန်သမိုင်းရဲ့ မှောင်မိုက်တဲ့ ကာလကိုလည်း အသိအမှတ်ပြုဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ခံစားနေရပါတယ်။

“ကျမတို့ ရှေ့ကို ရောက်ဖို့ဆိုရင် ဒီအရှိတရားတွေကို ရင်ဆိုင်ကြရလိမ့်မယ်ဆိုတော့ ဒါဟာလည်း ကဗျာရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ မှတ်ကျောက်တစ်ခုပါပဲ။ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု၊။ အကြောက်တရား၊ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ စည်းလုံးမှုကို နေရာပေးရမယ်။ ပျော်ရွှင်မှုအတွက်လည်း အသက်ရှူပေါက်ပေးရမယ်။ ဒီကျမ်းကျိန်ပွဲ အခါသမယမှာ အထိမ်းအမှတ်ပြုစရာတွေ များလှတယ်လို့ ကျမ ထင်ပါတယ်”လို့လည်း ဂေါမန်းက ပြောပါတယ်။

ဂေါမန်းဟာ သူမ လုပ်လေ့လုပ်ထရှိတဲ့အတိုင်း သုတေသနနဲ့ ကဗျာရေးခြင်းကို စတင်ပါတယ်။ အေဗရာဟမ် လင်ကွင်းနဲ့ ဆရာတော် ဒေါက်တာ မာတင် လူသာကင်း ဂျူနီယာလို ပြင်းထန်တဲ့ အကွဲအပြဲအချိန်တွေမှာ နိုင်ငံကို တစ်စည်းတစ်လုံးတည်းဖြစ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ အမေရိကန် ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ မိန့်ခွန်းတွေကိုလည်း ပြန်ဖတ်ပါတယ်။ ရှေ့က ကျမ်းကျိန်ပွဲထွက်ကဗျာဆရာနှစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ ဘလန်ကိုနဲ့ အလက်ဇန်းဒါးတို့ဆီကလည်း အကြံဉာဏ်တွေ ရယူပါတယ်။

“အလက်ဇန်းဒါးကို အကြံဉာဏ်တောင်းတော့ သူမက ပြောတယ်။ ကဗျာကတော့ ရေးပြီးသားပဲ။ တတ်နိုင်သမျှ အသက်ဝင်လာအောင် လုပ်ဖို့က မင်းတာဝန်ပဲလို့ သူက ပြောပါတယ်”လို့ ဂေါမန်းက ပြန်ပြောင်းပြောပြပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ပွဲအတွက် သူမဟာ စကားလုံးတွေကို မထစ်မငေါ့ ရွတ်နိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်လာတဲ့အထိ ကဗျာကို အခေါက်ခေါက် အခါခါ ထပ်တလဲလဲ ရွတ်နေပါတယ်။

“ကျမအတွက်တော့ တကယ်ကို အားကုန် ပင်ပန်းတဲ့အလုပ်ပါပဲ။ ရေးရတာ ခက်ခဲပင်ပန်းတာကို ထားဦး စကားထစ်တဲ့လူတစ်ယောက်အတွက် ပရိသတ် သန်းပေါင်းများစွာ ရှေ့မှောက်မှာ စကားပြောရမယ်ဆိုတော့ စဉ်းစားသာ ကြည့်ပါတော့”လို့ ဂေါမန်းက ပြောပါတယ်။။

ဘလန်ကိုရဲ့ အကြံပြုချက်ကြောင့်လည်း ဂေါမန်းဟာ နှစ်သိမ့်မှုရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဘလန်ကို တို့အထဲက တစ်ယောက်အနေနဲ့ မဟုတ်ဘူး။ အမေရိကန် ကဗျာကို ကိုယ်စားပြုနေတာပါလို့ ပြောကြားခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂေါမန်းကတော့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေနဲ့ ကျမ်းကျိန်ပွဲကဗျာကို အရင်အချိန်တွေထက်ကို ပို လိုအပ်နေပါတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

“ကဗျာဆိုတာက သမိုင်းမှာ ကျမတို့ ရပ်နေတဲ့ နေရာ၊ ကျမတို့ ရှေ့ရှုနေတဲ့ အနာဂတ်ကို သတိချပ်ရတော့မယ့်အခါ ကျမတို့ ပြန်သွားလေ့ရှိတဲ့ မှတ်ကျောက်ပဲ မဟုတ်လား”လို့လည်း ဂေါမန်းက ထပ်လောင်း ပြောကြားပါတယ်။

***

New York Times;

Amanda Gorman Captures the Moment, in Verse

by Alexandra Alter

အောင်မိုး (ဘာသာပြန်)