လှပသော ရှေးဟောင်းပုဂံမြေကို အကျည်းတန်စေသူများ

ပုဂံသည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်မြို့တော်များထက် ပိုမိုရှေးကျပြီး ပိုမိုခမ်းနားကြီးကျယ်သော်လည်း ရှေးဟောင်းထိန်းသိမ်းမှုအပိုင်းတွင်မှု များစွာလျော့ရဲပြီး ခေတ်နောက်ကျနေဆဲ ဖြစ်သည်။

Published on Jan 3, 2019
၂၀၁၈ခုနှစ်၏ နောက်ဆုံးနေဝင်ချိန်ကို ပုဂံမြို့နောက်ခံထား၍ မြင်ရစဉ်
၂၀၁၈ခုနှစ်၏ နောက်ဆုံးနေဝင်ချိန်ကို ပုဂံမြို့နောက်ခံထား၍ မြင်ရစဉ်

ပြီးခဲ့သည့် နှစ်သစ်ကူးရုံးပိတ်ရက်က ပုဂံသို့သွားသည်။ ပုဂံသို့သွားလည်း သွားချင်သည်။ သွားလည်းမသွားချင်။ သွားလိုက်တိုင်း အနာဖေးတက်နေသည့် ဒဏ်ရာဟောင်းများက ပြန်ပြန် ပေါ်လာ၍ဖြစ်သည်။ တစ်ခါရောက်တိုင်းလည်း စိတ်တိုင်းမကျစရာတွေ၊ အားမလို အားမရ ဖြစ်စရာတွေက အသစ်အသစ်ထပ်တွေ့ရသည်။ အယုဒ္ဓယမြို့ဟောင်းတို့၊ အန်ကောဝပ်တို့၏ ရှေးဟောင်းထိန်းသိမ်းပုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပြီး စိတ်ပျက်ဝမ်းနည်းရသည်။ မပြောချင်သော်လည်း မပြောဘဲမနေနိုင်တော့သဖြင့် ပုဂံစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး မြင်မိသည့်အလွဲများ၊ လိုအပ်ချက်များ၊ ပြင်ရမည့်အချက်များကို အကြံပြုတင်ပြလိုက်ပါသည်။ ဖွင့်ထားသော မျက်စိ၊ ဖွင့်ထားသော နားတို့ဖြင့် လက်ခံယူနိုင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်။

၁။ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်မှု

မြန်မာပြည်တစ်နံတစ်လျား အမှိုက်များသည် လက်ညှိုးထိုးမလွဲဖြစ်သော်လည်း ပုဂံကဲ့သို့သော တိုင်းပြည်၏ အဓိကခရီးသွားလည်ပတ်စရာဒေသတွင် ကြွပ်ကြွပ်အိတ်များ၊ ကွမ်းတံတွေးများ၊ ဖော့ဘူးများဖြင့် မြင်မကောင်းရှုမကောင်း အလှတန်ဆာဆင်ထားသည့်ကိစ္စကတော့ အလွန် အရုပ်ဆိုး အကျည်းတန်လွန်းသည်။ ဧည့်သည်အလာများသည့် ဘုရားအချို့ (ကန်တော့ပုလင်၊ ဓမ္မရံကြီး) တွင် အသံသွင်းထားသည့် တိပ်ခွေဖြင့် အမှိုက်မပစ်ရန် မေတ္တာရပ်ခံချက်ကို ဖွင့်ပြ သည်ဆိုသော်လည်း မလုံလောက်ပါ။ မြန်မာလူမျိုးသည် ကျောင်းမှာကတည်းက အမှိုက်ကို စနစ်တကျ စွန့်ပစ်တတ်ဖို့ အလေ့အကျင့်ရခဲ့သူ မဟုတ်သဖြင့် မေတ္တာရပ်ခံပါသည် ဆိုရုံလောက် ဆိုလျှင် ပျင်းတောင်ပျင်းပါသေးသည်။ ဝန်ထမ်းများများ ခန့်အပ်ပြီး အမှိုက်မပစ်ဖို့ လိုက်ပြော၊ လိုက်စည်းရုံးပေးနေရမည်။ ဖြစ်နိုင်လျှင် မက်ဂါဖုန်းခေါ် လက်ကိုင်အော်လံငယ် လေး များဖြင့် အမှိုက်မပစ်ဖို့၊ ကွမ်းတံတွေးမထွေးဖို့ အဆက်မပြတ် သတိပေးနေရမည်။ ပစ်ချသူ တွေ့လျှင်လည်း ချက်ချင်းအရေးယူနိုင်ရမည်။ အရေးအကြီးဆုံးကတော့ အမှိုက်ပုံး လုံလုံလောက်လောက် ထားရှိရေးဖြစ်သည်။

၂။ အလှူခံ/တောင်းရမ်းသူ

ပုဂံရှိ ဘုရားများ၊ ထမင်းဆိုင်များအနီးတစ်ဝိုက်တွင် တောင်းရမ်းစားသောက်သူများ မတွေ့ချင်မှ အဆုံးဖြစ်သည်။ ရုပ်အဆိုးဆုံးကတော့ ပုပ္ပားနှင့် ညောင်ဦးမြို့တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် ဗျတ္တပန်းဆက်လမ်း တစ်လျှောက်ရှိ ဒေသခံ တောင်းရမ်းသူများပင် ဖြစ်သည်။ မိုင်နှင့်ချီသော များပြားလှသည့် တောင်းရမ်းသူ လူတန်းကြီးသည် ပုပ္ပားမှအထွက် ဒေါင်းလည်ရွာလမ်းခွဲမှ စပြီး ညောင်ဦးမြို့နယ်အတွင်း ဝင်သည်အထိ မဆုံးနိုင်အောင်ကို များပြားလှသည်။ တောင်းရမ်းသူများ ထဲတွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများသာမက အရွယ်ကောင်းများအပြင် ကလေး သူငယ်များလည်း ပါနေသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ကားတစ်စီးပေါ်က ပိုက်ဆံပစ်ချပေး လိုက်သည်နှင့် နောက်ကားကို မကြည့်ဘဲ အလုအယက် ဝိုင်းကောက်ကြရာ အန္တရာယ်လည်း များလှသည်။ နိုင်ငံခြားသား ခရီးသွားများအမြင်တွင် အထင်သေး စရာဖြစ်သဖြင့် တားဆီးသင့်သည်။ ပုဂံဘုရားတစ်ဆူမှာတော့ တောင်းရမ်းသူကို ဒဏ်ငွေကျပ် ၅၀ ချ၍ ရသည်ဟု ဆိုင်းဘုတ်ရေးထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ သို့သော် ဒဏ်ငွေသည် ခေတ်ဟောင်းက ဥပဒေဖြစ်နေရာ ဒဏ်ငွေပမာဏမှာလည်း လူရယ်စရာဖြစ်နေရာ ခေတ်နှင့်ညီအောင် ပြန်လည် ပြင်ဆင်သင့်သည်။ သည့်ထက်အရေးကြီးသည်က တောင်းစားသူများကို စာရွက်ပေါ်မှာသာ အရေးယူမနေဘဲ တကယ်အရေးယူရေး ဖြစ်သည်။

၃။ ဆူညံမှု

ပုဂံရှိ ရှေးဟောင်းဘုရားများသို့ လာရောက်ကြသူ မြန်မာအများစုသည် ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ပစ္စည်းများကို လေ့လာရန်၊ တရားဘာဝနာစည်းဖြန်းရန်ထက် အပျော်သဘော လာရောက်ကြသူ က များနေသည်။ အာနန္ဒာဘုရားရှိ ဆင်းတုတော်ကြီးလေးဆူအနက် နှစ်ဆူရှေ့တွင် တင်ပလ္လင် ခွေကာ တရားထိုင်နေသည့် နိုင်ငံခြားသူအမျိုးသမီးနှစ်ဦးကို တွေ့ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အင်္ကျီ ဆင်တူ ဝတ်ထားသည့် ဘုရားဖူးခရီးသွားတစ်သိုက် ဆူညံစွာစကားပြောဆိုလျက် ဝင်ရောက်လာ သည်။ နိုင်ငံခြားသားများပင်လျှင် ငြိမ်သက်စွာဖြင့် လေ့လာကြည့်ရှုခြင်း၊ ဓာတ်ပုံ ရိုက်ခြင်း၊ တချို့က တရားဘာဝနာ အားထုတ်ခြင်းဖြင့် ပုဂံကို အလေးအမြတ်ပြုနိုင်ကြပြီး မြန်မာ လူမျိုးအများစုကမူ အပျော်ခရီးသက်သက် ဖြစ်နေသည်မှာ ရှက်စရာကောင်းသည်။ အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် လူအရောက်အပေါက်များသည့် ဘုရားစေတီများ၌ မဆူညံကြဖို့ ဘုရားဖူးများ၊ ဧည့်သည်များကို လိုက်လံကြည့်ရှုသတိပေးခြင်းများ လုပ်သင့်သည်။

၄။ အသစ်ဖြစ်သွားသည့်အဟောင်း

ပုဂံကိုချစ်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် ပုဂံရောက်တိုင်း စိတ်ဆင်းရဲရသည့်ကိစ္စမှာ ရှေးဟောင်းဘုရားများရှိ နှစ်ပေါင်း ၇၀၀၊ ၈၀၀ သက်တမ်းရှိ အုတ်ချပ်များကြားတွင် ခေတ်အုတ်များ၊ ခေတ်ဘိလပ်မြေများကို မြင်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်း အငွေ့အသက်များ ပျောက်ဆုံးကုန်သည်။ အရာရာသည် အသစ်လို ဖြစ်နေသည်။ ပုဂံကိုသွားသည်မှာ အဟောင်းကိုခံစားလို၍ဖြစ်သည်။ အသစ်ကိုခံစားလိုလျှင် ယနေ့ပင် ခေတ်အုတ်ဖြင့် ဘုရားအသစ်တစ်ဆူ တည်လျှင်ရသည်။ ရှေးယခင် မြန်မာကြီးများ၏ အံမခန်း ဗိသုကာများကို ခံစားလို၍ ပုဂံသို့သွားခြင်းဖြစ်ရာ ယခင် ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲဟောင်း ဦးခင်ညွန့်လက်ထက်က စလိုက်သည့် ဘုရားပြိုတွေ့တိုင်း အသစ်ပြင်ရေးမူအရ အဟောင်းတို့ အကြား အသစ်တို့ရောနေသည်ကိုမြင်ရသည်မှာ ရင်နာစရာကောင်းလှသည်။ တန်ဖိုးရှိလှသည့် ရှေးဟောင်း နံရံဆေးရေးပန်းချီများကိုလည်း ထုံးသုတ်ထားသည်မှာ နာကျင်ရသည်။ ဘယ်လို အတွေးအခေါ်တွေနှင့်များ ခုလို လုပ်ရပါသလဲဟု မေးခွန်းအခါခါထုတ်နေမိသည်။ ရင်နာစရာ အကောင်းဆုံးမှာ ထိုသို့ ရှေးဟောင်းဘုရားများကို ပြင်ဆင်ခြင်းမှာ မှားယွင်းသော လုပ်ရပ်မဟုတ်ဟု ခံငြင်းခဲ့သည့် ဦးခင်ညွန့်၏စကားပင် ဖြစ်သည်။

၅။ ဖိနပ်စီးခြင်း

စေတီဘုရားကျောင်းကန်များ၌ ဖိနပ်မစီးကြသည်မှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ပုဂံဘုရားအများစုတွင် သဲမြေများပေါ်၌ ဖိနပ်ချွတ်၍လမ်းလျှောက်သည့်အခါ သဲထဲရှိ သံတိုသံစများ၊ ကျောက်မှုန်စလေးများ၊ ဆူးလေးများ ခြေထောက်ကိုစူးနိုင်သည်။ အများအားဖြင့် ဘုရားပရိဝုဏ်အများစုမှာ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်မှုမရှိရာ ဖိနပ်ချွတ်ဝင်ရသဖြင့် အဆင်မပြေပါ။ ယခုလို ဆောင်းရာသီတွင် ခြေဗလာဖြင့် ခလုတ်တိုက်မိလျှင် အတော်နာသည်။ အထူးသဖြင့် ခြေထောက်ကို သန့်သန့်ရှင်းရှင်း အလွန်ထားတတ်ကြသော ခြေအိတ်ဝတ်၊ ရှူးဖိနပ်စီးကြသည့် နိုင်ငံခြားသားများ ဖိနပ် တစ်ခါပြန်စီးတိုင်း သူတို့ ခြေထောက်ကို တစ်ရှူးဖြင့် တစ်ခါပြန်သုတ်နေကြရသည်။ ဖိနပ်မစီးစေချင်လျှင် ပရိဝုဏ် တစ်ခုလုံး လုံးဝ သပ်ရပ်နေအောင် စီစဉ်ထားသင့်သည်။ ဖိနပ်မစီးရဆိုသည်မှာ ဘုရားဟော မဟုတ်ပါ။ ဓလေ့ထုံးတမ်းသာဖြစ်သည်။ ယခုခေတ် ရိပ်သာအချို့၊ ဘုန်းကြီးကျောင်း အချို့ပင် ဖိနပ်စီးခွင့်ပြုလာကြသည်။ အရာရာကို ကျားကျား မီးယပ်မလုပ်ဘဲ အလိုက်တသင့် စီမံခန့်ခွဲသင့်သည်။ ဖိနပ်ချွတ်စေချင်လျှင်လည်း အာရုံခံ တန်ဆောင်းအဝင် ကော်ဇော၊ ဖယောင်းပုဆိုး စသည် ခင်းထားသည့်နားကျမှ ဖိနပ်ချွတ်ခိုင်း သင့်သည်။

၆။ မြို့အင်္ဂါရပ်ချို့တဲ့သောမြို့တွင်းလမ်းများ 

ပုဂံသို့လာသော နိုင်ငံခြားသားများထံမှ ဇုန်ဝင်ကြေးများစွာ ကောက်ခံနေသော် လည်း ပုဂံညောင်ဦးမြို့တွင်း အနီးတစ်ဝိုက် မြို့များမှာမူ အခြေခံ အဆောက်အအုံများ အားနည်းလှသည်။ လမ်းများသည် ကျဉ်းလွန်းပြီး ပေါက်ပြဲသည့်နေရာများ လည်း ရှိနေသည်။ လူနေရပ်ကွက် အတွင်းလမ်းများဆိုလျှင် မြေသား လမ်းသာရှိပြီး ရေမြောင်း၊ အမှိုက်စွန့်ပစ်ရာနေရာ စသည်တို့မှာလည်း နည်းပါးလှသည်။ တိုင်းပြည်၏အထင်ကရနေရာ ဖြစ်သည့် ပုဂံမြို့အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ လူနေရပ်ကွက်များ၊ အဓိက လမ်းမများကြီးများသည် အမေရိကတို့၊ ဂျပန်တို့လောက်မကောင်းလျှင်တောင် ယခုထက်တော့ ပိုမိုသန့်ရှင်းအဆင့်မြင့် လှပနေသင့်သည်။

၇။ လောဘဇောတိုက် လူခေါ်ပွဲစားများ

တန့်ကြည့်တောင်ကူးသည့် မော်တော်ဆိပ်ရှိရာ ဗူးဘုရားအောက်ဘက်သို့ ဆင်းလာသည်နှင့် လူခေါ်ပွဲစားများဝိုင်းလာပြီး အမဲဖျက်ဖို့ ကြိုးစား ကြသည်။ မော်တော်စီးခမှာ တရားဝင်ဈေးအားဖြင့် စင်းလုံးငှား ကျပ် ၂၅,၀၀၀ ဆိုထားသော် လည်း ၎င်းတို့က ၄၅,၀၀၀ အထိ တောင်းသည်။ လူအလာများချိန်မို့လို့ ထိုသို့ တောင်းရပါသည် ဟု ဆိုထားသည်။ ခရီးသည်တစ်ဖွဲ့ကို ပွဲစား သုံး၊ လေးယောက်လောက်က ဝိုင်းနေပြီး သူတို့ အချင်းချင်းလည်း စားမာန်ခုတ်နေကြသည်။ ငါ့လူ၊ သူ့လူတွေ သတ်မှတ်ပြီး အချင်းချင်းလည်း ရန်ဖြစ်နေကြသည်။ မော်တော်များကြည့်ပြန်တော့လည်း ဘေးကင်းရေး အစီအမံအားနည်းလှ သည်။ သက်ကောဗောကွင်းများ၊ သက်ကယ်အင်္ကျီများ မတွေ့ရ။ စင်းလုံးငှားမဟုတ်ဘဲ အများနှင့် ဝိုင်းစီးမည်ဆိုပါက မော်တော်တစ်စင်းကို လူဘယ်နှဦးသတ်မှတ်ထားပါသလဲ ဆိုတော့ ထိုသို့ မသတ်မှတ်ထားဟု ပြောသည်။ ကိုက်လောက်သည့် လူဦးရေ ရသည်အထိ တင်မည့်သဘော။ အသက်အန္တရာယ်တွေများလှသည်။

၈။ ရည်းစားစာလိုက်ပေးသည်နှင့်တူသော ဈေးသည်များ

ဧည့်သည်ကို ဈေးသည်များက အလုအယက်ဝိုင်းရောင်း တာကတော့ မြန်မာပြည်မှာ မထူးဆန်း။ သို့သော် နိုင်ငံခြားသားများကို အတင်းကာရော ဣန္ဒြေ ပျက်လောက်အောင် လိုက်ရောင်းတာကတော့ ရုပ်ဆိုးသည်။ ဟိုက မယူပါဘူးဟု ငြင်းနေတာ တောင် ဘေးကနေ တောက်လျှောက်လိုက်ရောင်းနေသည်ကို မြင်ရသည်မှာ ရည်းစားစာလက်မခံချင်သည့် မိန်းကလေးကို အတင်းစာလိုက်ပေးနေပုံနှင့် တူသည်။ ထိုအကျင့်သည် တိုင်းပြည်နှင့်လူမျိုး၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ဆွဲချနေခြင်းဖြစ်သည်။

၉။ ကိုယ်ပျောက်တာဝန်ရှိသူတွေ

ရှေးဟောင်းနယ်မြေဟု ဆိုသော်လည်း ရှေးဟောင်းပစ္စည်းကို တန်ဖိုးထားတတ်ဖို့ ပညာပေးမှု အားနည်းခြင်း၏ ပြယုဂ်တစ်ခုအဖြစ် ဘုရားနံရံများပေါ်တွင် မင်ဖျက်ဆေးဖြူဖြူလေးများဖြင့် “အမှတ်တရ”တို့၊ ဘယ်သူဘယ်ဝါကို ချစ်တယ်တို့ လက်ကမြင်းထားကြသည့် စာကြောင်းလေးများစွာက ပုဂံချစ်သူတစ်ဦး၏ ရင်ကို ဓားဖြင့်မွှမ်းနေဘိသကဲ့သို့ရှိသည်။ မထင်မရှား ဘုရားငယ်များမှာသာမက အာနန္ဒာတို့၊ ဓမ္မရံကြီးတို့ သဗ္ဗညုတို့လို့ အထင်ကရ ဘုရားများ၏နံရံပေါ်မှာပင်လျှင် စာမရေးရမနေနိုင်သူတို့ လက်ချက်က မကင်း။ ဒါ့ပြင် သရပါဂိတ်စသည့် အန္တရာယ်ရှိ နေရာများအပေါ် လူတွေ တက်ကြသည်။ တားဆီးမည့်သူမရှိ။ လူမှုကွန်ရက်ပေါမှာ ပွထလာမှ တာဝန်ရှိသူတွေက သူတို့ ဘယ်လိုဘယ်ပုံ ဖြေရှင်းပါမယ် ထရှင်းသည်။ အမှန်ဆို ဒါတွေက မဖြစ်ခင်ကတည်းက ကြိုတင် တားဆီးထားရမည်ဖြစ်သည်။ လုပ်လျှင်လည်း ချက်ချင်းတားဆီးရမည်။ မလုပ်ဖို့ လိုက်တားတာ၊ လိုက်ဖျက်နေတာ၊ ပညာပေးနေတာလည်း မတွေ့ရ။ ဘုရားဂေါပကများ၏ တာဝန်၊ ရှေးဟောင်း သုတေသန ဦးစီးဌာန၏တာဝန်ဝတ္တရားများကို မေးခွန်းထုတ်စရာ။ မြန်မာလူမျိုးမည်သည် ဆိုင်းဘုတ်လေးရေးပြီး ဘာမလုပ်ရ၊ ညာမလုပ်ရ တားရုံဖြင့် မရ။

ဇာတ်ပေါင်းလျှင် ပုဂံသည် ယခုထက်ထိ ယူနက်စ်ကို ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စာရင်းဝင်ရန် ကုန်းအတက်မှာ စက်ကုန်ဖွင့်ရုန်းနေရဆဲဖြစ်သည်။ သူ့အပေါ်တင်ထားသည့် ဝန်ပိုတွေက များလေစွ။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading