ကိုဗစ်ကပ်ဆိုးကြားတွင် စေတနာဖြင့် ဝန်ကိုကူထမ်းကြသူများ

ကိုဗစ်နိုင်တင်းကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု တစ်နှစ်နီးပါး ကြာမြင့်လာချိန်တွင် ရောဂါကူးစက်မှုကို မထိန်းချုပ်နိုင်သေးသော်လည်း စေတနာ့ဝန်ထမ်းလက်ခံရရှိမှု တစ်ဖြည်းဖြည်းလျော့ကျလာသဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ ဝန်နှင့်အားမမျှဘဲ ခြေကုန်လက်ပန်းကျလာမည်ကို စိုးရိမ်နေကြသည်

ကိုဗစ်နိုင်တင်းရောဂါဖြင့် သေဆုံးသွားသူ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းကို မြှုပ်နှံနိုင်ရန် ပရဟိတအဖွဲ့ဝင်အချို့က သယ်ဆောင်လာစဉ်၊ ၁၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀။ (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

ဒေသတွင်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာဘောလုံးပွဲစဉ်များ လက်ခံကျင်းပရချိန်မျိုးတွင် ဘောလုံးပွဲကြည့်ရှုသူပရိသတ်များ၏ အော်ဟစ်အားပေးသံများဖြင့် စည်းကားနေတတ်သည့် ရန်ကုန်တိုင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ သုဝဏ္ဏဘောလုံးကွင်းသည် ယခုနှစ်တွင်တော့ ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) အတည်ပြုလူနာများအတွက် ယာယီဆေးရုံနေရာအဖြစ် အသွင်ပြောင်း ဖြစ်တည်နေသည်။ 

ခုတင် ၁,၀၀၀ ဆံ့ ယာယီဆေးရုံ ဧရာဝတီစင်တာအနီး တစ်ချက်တစ်ချက်ထွက်ပေါ်လာသည့် ဆေးရုံကားသံများ၊ အဆောက်အအုံများ၏ အဝင်ဝတွင် “တားမြစ်နယ်မြေ” ဟု ရေးသားထားသည့် အနီရောင် သတိပေးဆိုင်းဘုတ်များက မြင်တွေ့ရသူတို့ကို စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်စေသည်။ 

ဘောလုံးကွင်း ပွဲကြည့်စင်ဘေးကပ်လျက်နေရာတွင် ယာယီဆောက်လုပ်ထားသည့် အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင် (ICU) ထဲတွင် အဖြူရောင် တစ်ကိုယ်ရေသုံးအကာအကွယ်ဝတ်စုံရှည် (PPE) များ ဝတ်ဆင်ထားသူများ ဥဒဟို ဝင်ထွက်သွားလာနေကြသည်။ ကိုဗစ်နိုင်တင်းရောဂါဒဏ်ကို အဆိုးရွားဆုံးခံစားနေရသည့် လူနာများအတွက် ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာနမှ တာဝန်ကျဝန်ထမ်းများနှင့် လုပ်အားပေးစေတနာ့ဝန်ထမ်းများက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးနေကြခြင်းဖြစ်သည်။ 

လူနာ ၁၆ ဦးဆံ့သည့် အဆိုပါအထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်ရှိ လူနာများအတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးရသည့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများအနက် အသက် ၂၀ အရွယ် ကိုထွန်းအောင်လွင်လည်း ပါဝင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်နိုင်တင်းအတည်ပြုလူနာများ စတင်တွေ့ရှိသည့် မတ်လကတည်းက ကိုထွန်းအောင်လွင်သည် ကိုဗစ်နိုင်တင်းတိုက်ဖျက်ရေးတွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်ရာ လူနာများနှင့်အတူ ကိုဗစ်နိုင်တင်းကို အနီးကပ်ရင်ဆိုင်လာရသည်မှာ ယခုဆိုလျှင် ၉ လ တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ 

ပထမလှိုင်းကာလ မတ်မှ ဩဂုတ်လအတွင်း City Hotel၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် (လှိုင်) ဝင်းအတွင်းရှိ အမရာဆောင်၊ ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် (ရွာသာကြီး) စသည့် ကွာရန်တင်းစင်တာများ၌ စေတနာ့ဝန်ထမ်း လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ရောဂါပိုးတွေ့ရှိသူ နည်းပါးသွားသည့် ဩဂုတ်လတွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းလုပ်ခြင်းကို ခေတ္တရပ်နားခဲ့ကာ အောက်တိုဘာတွင်မှ ပြန်လည်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

ပထမလှိုင်းကာလအတွင်း ရောဂါကူးစက်ခံရသူအရေအတွက်မှာ ဒုတိယလှိုင်းလောက် မများသည့်အတွက် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများမှာ ယခုလောက် မပင်ပန်းကြောင်း ၎င်း၏ တာဝန်ချိန်ပြီးဆုံး၍ ICU အခန်းမှ အထွက်တွင် ကိုထွန်းအောင်လွင်က Myanmar Now ကိုပြောသည်။ 

“အိမ်ကိုတော့ လွမ်းတာပေါ့။ အိမ်ထမင်း၊ အိမ်ဟင်းလည်း စားချင်တာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ဒီလူနာတွေကို တွေ့တော့ မပြန်ချင်တော့ပါဘူး။ ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်အဖေ၊ ကိုယ့်အမေသာဆိုရင်ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့ပဲ လုပ်နေတာပါ” ဟု မှော်ဘီနည်းပညာတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသမဂ္ဂ၏ ပြင်ပဆက်ဆံရေးတာဝန်ခံလည်းဖြစ်သည့် ကိုထွန်းအောင်လွင်က ပြောသည်။ 

လူနာ ၁,၀၀၀ ဆံ့ ဧရာဝတီစင်တာ၌ ကိုထွန်းအောင်လွင်ကဲ့သို့ စေတနာ့ဝန်ထမ်းအင်အား ၃၀၀ ခန့်ရှိကာ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဆရာဝန် ၅၀ ခန့်၊ သူနာပြု ၂၀၀ နီးပါးခန့် ဖြင့် နေ့စဉ်လည်ပတ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်ကျ၍ ကျန်းမာရေးအသုံးစရိတ် အလွန်နည်းပါးသည့် နိုင်ငံမျိုးတွင် ကိုဗစ်နိုင်တင်းကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကို ရင်ဆိုင်တိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ကိုထွန်းအောင်လွင်တို့ကဲ့သို့ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ၏ အားမှာ အလွန်အရေးပါလျက်ရှိသည်။ 

ကပ်ရောဂါကာလ ကြာမြင့်လာပြီး အတည်ပြုလူနာအရေအတွက် များပြားနေသေးသည်နှင့်အမျှ ဆေးရုံများ၊ ကုသရေးစင်တာများ၊ ကွာရန်တင်းစင်တာများ၌ စေတနာ့ဝန်ထမ်းအင်အား တစ်နေ့တစ်ခြား နည်းပါးလာပြီး ဝန်နှင့်အား မမျှတသည့် အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ 

စေတနာ့ဝန်ထမ်းအား အများအပြား လိုနေသေး

ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ အထိ ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်နိုင်တင်းအတည်ပြု လူနာပေါင်း ၁၂၂,၀၀၀ ကျော် ရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့အနက် သေဆုံးသူ ၂,၆၀၀ ကျော် ရှိသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဆေးရုံနှင့် ကုသရေးစင်တာအသီးသီး၌ ကုသမှုခံယူနေဆဲလူနာ ၁၅,၀၀၀ ကျော် ရှိနေသေးသည်။ 

ဒီဇင်ဘာ ၁၉ မတိုင်မီအထိ တစ်ရက်လျှင် အတည်ပြုလူနာ ၁,၀၀၀ ကျော် ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးတွေ့ရှိနေခဲ့ရာမှ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ နောက်ပိုင်းတွင် ၁,၀၀၀ အောက်ကျဆင်းလာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ယမန်နေ့ (ဒီဇင်ဘာ ၂၈) စာရင်းအရ ၆၄၈ ဦးသာ ရှိသဖြင့် ပိုးကူးစက်မှုနှုန်းကျဆင်းလာပြီဖြစ်ကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနစာရင်းများအရ သိရသည်။​

ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းရှိ ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာများကို လက်ခံကုသပေးသည့် အစိုးရဆေးရုံများတွင် ခုတင်နေရာလုံလောက်မှု မရှိတော့သည့်အခါ ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဧရာဝတီဖောင်ဒေးရှင်းက သုဝဏ္ဏဘောလုံးကွင်းနေရာကို ယာယီဆေးရုံအဖြစ် ရက်ပိုင်းအတွင်း ပြင်ဆင်ခဲ့ကာ စက်တင်ဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် ကိုဗစ်လူနာများကို စတင်လက်ခံခဲ့သည်။ 

ကိုဗစ်နိုင်တင်းကပ်ဆိုးနှင့် အသက်လု တိုက်ပွဲရင်ဆိုင်နေရသည့် လူနာများထားရှိရာ စင်တာ၏ အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်တွင် တာဝန်ကျသည့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများမှာ လူနာများ၏ အညစ်အကြေးများကို ကိုင်တွယ်သန့်ရှင်းပေးရပြီး လူနာများမှ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရနိုင်ခြေလည်း ပိုမိုများသည့်အတွက် ကိုထွန်းအောင်လွင်တို့ကဲ့သို့ အတွေ့အကြုံရှိ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများကိုသာ ထားသည်။ 

ကိုဗစ်ကာလ စေတနာ့ဝန်ထမ်းအတွေ့အကြုံများသည်ဟု ဆိုသော်လည်း ကိုထွန်းအောင်လွင် အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်အခန်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသည့် အတွေ့အကြုံမှာမူ ဧရာဝတီစင်တာသို့ ရောက်ရှိမှသာ ပထမဆုံးဖြစ်သည်။ 

“လုံးဝမထနိုင်တဲ့ လူနာတစ်ယောက်ပေါ့ ဝမ်းတွေသွားထားတာ။ ဝမ်းတွေသွားထားတာက တော်တော်ကြာနေပြီပေါ့။ အနံ့တွေက တော်တော်ကြီး ဆိုးနေပြီ။ ကျွန်တော်ကလည်း ပထမဆုံးအတွေ့အကြုံဆိုတော့ ပျို့တက်လာတာပေါ့” ဟု ကိုထွန်းအောင်လွင်က ၎င်း၏ ပထမဆုံး ICU အတွေ့အကြုံကို ပြန်ပြောပြသည်။

ကိုဗစ်နိုင်တင်း ပထမလှိုင်းကာလ မတ်လတွင် ရန်ကုန်နည်းပညာတက္ကသိုလ် (မှော်ဘီ) ကျောင်းသားသမဂ္ဂ၏ Facebook စာမျက်နှာတွင် ရန်ကုန်တိုင်းလူငယ်ရေးရာကော်မတီက စေတနာ့ဝန်ထမ်းခေါ်ယူသည့်အကြောင်း မျှဝေထားသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရာမှ ကိုထွန်းအောင်လွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းအလုပ်ကို လျှောက်ထားဖြစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

သုဝဏ္ဏ​ဘောလုံးကွင်းဘေးရှိ ICU အခန်းတွင် လုပ်ကိုင်ရသော်လည်း တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်းရှိ အခန်းတစ်ခန်းတွင် ကိုထွန်းအောင်လွင်အပါအဝင် ဧရာဝတီစင်တာတွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းလုပ်ကိုင်သူ ၁၀ ဦး အတူနေထိုင်ကြသည်။

နံနက် ၈ နာရီတွင် ဧရာဝတီစင်တာသို့ ဖယ်ရီကားဖြင့် သွားရပြီး ၈ နာရီခွဲတွင် ICU အခန်းထဲသို့ ရောက်ရှိကာ ၎င်းစောင့်ကြည့်ရသည့် လူနာများကို ထမင်းကျွေးခြင်း၊ အညစ်အကြေးများသန့်စင်ပေးခြင်း၊ အမှိုက်ပစ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ပေးရသည်။ တစ်ကိုယ်ရေသုံးအကာအကွယ်ဝတ်စုံ (PPE) ကို လေးနာရီခန့်သာ ဝတ်ဆင်နိုင်သည့်အတွက် နေ့လယ် ၁၂ နာရီအချိန်တွင် ၎င်းနေရာတွင် အစားထိုးဝင်ရောက်မည့်သူနှင့် တာဝန်ချိန် လဲလှယ်ရသည်။ 

ICU အခန်းထဲတွင် မနက်ပိုင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ICU အခန်းနှင့်ကပ်ရပ် စောင့်ကြည့်ခန်း (Cortrol Room) တွင် ည ၈ နာရီ အထိ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ရသည်။ ရောဂါကြောင့် သေဆုံးသွားသူများကို သယ်ယူပို့ဆောင်ရသည့် အခါများရှိသကဲ့သို့ တစ်ခါတရံတွင် အောက်စီဂျင်ဘူး သယ်ဆောင်ပေးရသည်များလည်း ရှိသည်။ 

အများအားဖြင့် ကိုထွန်းအောင်လွင်သည် ၎င်း၏ တစ်ရက်တာ တာဝန်ချိန် ၁၂ နာရီတွင် ICU အခန်းတွင် လူနာဝေယျာဝစ္စများလုပ်ပေးခြင်း၊ Control Room ရှိ ဆရာဝန်များနှင့် သူနာပြုများ၏ လိုအပ်ချက်များကို ကူညီလုပ်ကိုင်ပေးရသည်သာ ပိုများသည်။ ည ၈ နာရီအချိန်တွင်တော့ တစ်နေ့တာ တာဝန်ချိန်ပြီးဆုံး၍ နေထိုင်ရာအခန်းသို့ ဖယ်ရီကားဖြင့် ပြန်ကြရသည်။ 

ကပ်ရောဂါကာလကြာမြင့်လာပြီး စေတနာ့ဝန်ထမ်းအရေအတွက် တစ်နေ့တစ်ခြား နည်းပါးလာချိန်တွင် ကိုထွန်းအောင်လွင်ကဲ့သို့ပင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းဘဝကို မစွန့်လွှတ်ဘဲ ကိုဗစ်နိုင်တင်းတိုက်ဖျက်ရေးကို ကျားကန်ပေးထားသူ နောက်တစ်ဦးမှာ မဟေမာန်စိုးဖြစ်သည်။ 

၂၉ နှစ်အရွယ် မဟေမာန်စိုးသည် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE) နိုင်ငံတွင် ဟော်တယ်ဝန်ထမ်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်နေခဲ့ရာမှ ဌာနေပြန်လိုသည့် မြန်မာနိုင်ငံသားများနှင့်အတူ ပထမလှိုင်းကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အောက်တိုဘာလနှောင်းပိုင်းမှစကာ ဧရာဝတီစင်တာ၌ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတစ်ဦးအဖြစ် လာရောက်လုပ်ကိုင်ပေးနေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

စင်တာရှိ လူနာများကို ထမင်းပို့ခြင်း၊ အမှိုက်သိမ်းခြင်း၊ အောက်စီဂျင်ဘူးသယ်ပေးခြင်းတို့ အပါအဝင် အောက်ခြေသိမ်းအလုပ်များကို လုပ်ကိုင်ပေးရသည်။ ယခင်က စေတနာ့ဝန်ထမ်းခေါ်ယူသည့် အခါတွင် လုပ်ကိုင်လိုသူ ၁၀၀ ဦးခန့်ထိ လာရောက် လျှောက်ထားကြသော်လည်း ယခုအခါတွင်တော့ စေတနာ့ဝန်ထမ်းဦးရေ ၂၀ ခန့် ရရှိရန်ပင် ခက်ခဲနေပြီဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ညည်းတွားသည်။

“တစ်ချို့တွေကလည်း အိမ်ပြန်သွားကြတာတွေလည်း ရှိလာကြပြီဆိုတော့ (စေတနာ့ဝန်ထမ်း) အားတွေက အများကြီးလိုနေတာပါ။ ကိုယ်ပြန်ရင် တစ်အားလျော့သွားမှာ စိုးရိမ်တာကြောင့် မပြန်ဖြစ်သေးတာပါ” ဟု စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ လက်တလော ရင်ဆိုင်နေရသည့် ပြဿနာကို မဟေမာန်စိုးက ရှင်းပြသည်။

ထိုကဲ့သို့ စေတနာ့ဝန်ထမ်း လုပ်ကိုင်လိုသူ နည်းပါးလာသည့်အတွက်ကြောင့် ယခင်က စေတနာ့ဝန်ထမ်း ၁၇ ဦး လုပ်ကိုင်ရသည့်လုပ်ငန်းများကို ယခုအခါ ၁၃ ဦးလောက်ဖြင့် ပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်နေရသဖြင့် ဝန်နှင့်အား မမျှတဘဲ အများစုမှာ ပင်ပန်းနေကြပြီဖြစ်သည်ဟု မဟေမာန်စိုးက ဆိုသည်။ 

“အဓိက အခက်အခဲကတော့ အိမ်ကိုလွမ်းတာပေါ့နော်။ အခုဆို အလုပ်တွေကလည်း ပြန်ခေါ်ပြီလေ။ အလုပ်တွေပြန်ခေါ်တဲ့ အခါမှာ မသွားနိုင်တဲ့ အတွက်ကြောင့် အလုပ်ပြုတ်မယ်။ အဲလိုမျိုးအခြေအနေတောင် ရှိပေမယ့် ဒီမှာ (ကိုဗစ်စင်တာမှာ) ဆက်နေချင်တာကြောင့် အဲဒီအခက်အခဲတွေကို ခဏရင်ဆိုင်နေရတာပေါ့” ၎င်းက ပြောသည်။ 

ကိုထွန်းအောင်လွင်နှင့် မဟေမာန်စိုးတို့ စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် ကူညီလုပ်ကိုင်ပေးနေသည့် ဧရာဝတီကိုဗစ်ကုသရေးစင်တာမှာ ဧရာဝတီဖောင်ဒေးရှင်း၏ ကူညီထောက်ပံ့မှုနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဝန်ထမ်းများ ပေါင်းစပ်ကာ ဖွင့်လှစ်ထားသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်းရောဂါ ကုသရေးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ စင်တာ၏ တာဝန်ခံမှာ ပုသိမ်ဆေးရုံကြီး၏ ဆေးရုံအုပ် ဒေါက်တာကောင်းမြတ်စိုး ဖြစ်သည်။

ကိုဗစ်နိုင်တင်းကုသရေးစင်တာများတွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများသည် ဆေးရုံအထွေထွေလုပ်သားများ လုပ်ကိုင်ရသည့် အောက်ခြေသိမ်းအလုပ်များကို လုပ်ပေးကြရပြီး စင်တာများသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်အားဖြင့် အဓိကလည်ပတ်နေရခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဒေါက်တာကောင်းမြတ်စိုးက ဆိုသည်။ 

“ကျွန်တော်တို့ ဆရာဝန်တွေပဲဖြစ်ဖြစ်၊ သူနာပြုတွေပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ Volunteer (စေတနာ့ဝန်ထမ်း) တွေပဲဖြစ်ဖြစ် ခြေကုန်လက်ပန်းကျသွားမှာကို တော်တော်လေး စိုးရိမ်မိပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ 

‘ခြေကုန်လက်ပန်းကျနေတယ်’

ကိုဗစ်နိုင်တင်းကုသရေးစင်တာများတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ပေးကြသည့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများအနက် ဆေးပညာဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနေသော်လည်း အစိုးရဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် ဆရာဝန်များလည်း ရှိသည်။ ယင်းစေတနာ့ဝန်ထမ်းဆရာဝန်များကို အဓိကခေါ်ယူပေးနေသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း (MMA) ဖြစ်သည်။​

ကိုဗစ်နိုင်တင်းကုသရေးစင်တာများ၊ လူထုအခြေပြု အခမဲ့ဖျားနာဆေးကုခန်းများ၊ ကိုဗစ်ရောဂါဆိုင်ရာနှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးပေးခြင်းများ၊ ကိုဗစ်နိုင်တင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် Call Center များတွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းဆရာဝန် ၁,၀၀၀ နီးပါးက ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေကြသည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်းဥက္ကဋ္ဌ ပါမောက္ခဒေါက်တာထင်အောင်စောက ပြောသည်။

ကပ်ရောဂါကာလရှည်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ မူလလုပ်ငန်းခွင် ပြန်ဝင်နေရသူများလည်း ရှိသည့်အတွက် စေတနာ့ဝန်ထမ်းဆရာဝန်အရေအတွက် နည်းပါးလာပြီး လက်ရှိလုပ်ကိုင်နေကြသူများ ခြေကုန်လက်ပန်းကျလာမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် အင်အားကို ချင့်ချိန်အသုံးပြုနိုင်ရန် စီစဉ်နေရသည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

“ရေရှည်လုပ်ရမယ့် အလုပ်လို့ ကျွန်တော်တို့လည်း ယူဆပါတယ်။ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေ ရေရှည်လုပ်နိုင်မယ့် အခြေအနေတစ်ခုကိုတော့ ဖန်တီးရတာပေါ့” ဟု ပါမောက္ခဒေါက်တာထင်အောင်စောက ပြောသည်။

သူနာပြုသင်တန်းကျောင်း (ရန်ကုန်) မှ နည်းပြတစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်ရီရီခိုင်နှင့် သူနာပြုကျောင်းသား ၃၀ ဦးခန့်သည် ယခုနှစ် မတ်လကတည်းကပင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းသူနာပြုများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ရန် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနထံ လျှောက်ထားခဲ့ပြီး မြန်မာ-ထိုင်း နယ်စပ်မြို့ဖြစ်သည့် မြဝတီတွင် သွားရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ 

ထိုင်းနိုင်ငံရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ၏ ပြည်တော်ပြန်ခရီးတွင် ကိုဗစ်နိုင်တင်းကူးစက်ခံထားရသူ ပါဝင်ခြင်းရှိမရှိ စစ်ဆေးပေးရသည့်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်လုပ်ကိုင်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်တွင်တော့ ဒေါ်ရီရီခိုင်နှင့် ၎င်း၏ကျောင်းသားအချို့မှာ ဧရာဝတီစင်တာတွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် လာရောက်လုပ်ကိုင်ပေးလျက်ရှိသည်။ 

“ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေလည်း နည်းပြီး Volunteer ( စေတနာ့ဝန်ထမ်း) တွေလည်း အင်အားတွေ တစ်ဖြည်းဖြည်းကျလာပြီ။ မရှိ ရှိတဲ့အင်အားနဲ့ Run (လည်ပတ်) နေကြရတယ်” ဟု ဒေါ်ရီရီခိုင်က Myanmar Now ကို ပြောသည်။

ကိုဗစ်နိုင်တင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ၏ ပါဝင်မှုကို အစိုးရအဆင့်က အသိအမှတ်ပြုအားပေးသည်ကို ပြသရန် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သည့် နိုင်ငံအဆင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းဦးဆောင်အဖွဲ့ကိုလည်း ဧပြီ ၂၅ တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

ကိုဗစ်နိုင်တင်းဆိုင်ရာ အရေးပေါ်တုံ့ပြန်မှုများကို အစိုးရမူဝါဒနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်နှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို လေ့ကျင့်ပေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်သည့် အဆိုပါအဖွဲ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ပါဝင်ပြီး လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေး အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည်။ 

ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလူငယ်ရေးရာကော်မတီက ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် Volunteers for COVID-19 Yangon စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖွဲ့နှင့် လက်တွဲလုပ်ကိုင်နေသည့် စေတနာ့ဝန်ထမ်း ၁,၀၀၀ နီးပါးရှိပြီး ပထမလှိုင်းနှင့် ဒုတိယလှိုင်းအစကာလများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ယခုအချိန်တွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းရရှိရန် အနည်းငယ်အခက်အခဲရှိနေသည်ဟု ကော်မတီဝင် မခိုင်ခိုင်ဆွေမြင့်က ပြောသည်။ 

မခိုင်ခိုင်ဆွေမြင့်သည် Volunteers for COVID-19 Yangon အဖွဲ့တွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းခေါ်ယူခြင်းနှင့် ကိုဗစ်နိုင်တင်းကုသရေးစင်တာအလိုက် ဝန်ထမ်းခွဲဝေပေးရသည့် တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်သည်။

"ခုလောလောဆယ် အနေအထားမှာတော့ ကျွန်မတို့ ဒီဘက်မှာတော့ မျှတအောင် လုပ်နိုင်နေသေးတယ်။ တစ်ချို့နေရာလေးတွေမှာတော့ လူအင်အားလေး ထပ်ဖြည့်ရမယ့် နေရာမျိုးလေးတွေ ရှိပါတယ်။ ဟိုလိုမျိုး မနိုင်မနင်းကြီး ဝန်ထမ်းနေရတဲ့ အခြေအနေမျိုးတော့ မဟုတ်ဘူးရှင့်" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

မခိုင်ခိုင်ဆွေမြင့်က ထိုသို့ဆိုသော်လည်း မြို့နယ်အခြေစိုက်စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အချို့မှာမူ ခြေကုန်လက်ပန်းကျလာပြီဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ 

ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်၏ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သူ ကိုမင်းသွေးသစ် ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် Together Thanlyin အဖွဲ့သည် ကိုဗစ်နိုင်တင်းကာလအတွင်း စေတနာဖြင့် ဝန်ထမ်းပေးနေသည့် အဖွဲ့အစည်းများအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ 

Together Thalyin အဖွဲ့သည် ကိုဗစ်နိုင်တင်းရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သူများကို သယ်ဆောင်ပေးခြင်း၊ သံသယလူနာများကို ဆေးရုံနှင့် ကုသရေးစင်တာများသို့ ပို့ဆောင်ပေးခြင်းတို့ကို အဓိကထားလုပ်ဆောင်ပေးသည့် ရန်ကုန်တိုင်း သန်လျင်မြို့နယ်အခြေစိုက် စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကိုဗစ်နိုင်တင်း ပထမလှိုင်းကာလနှင့် ဒုတိယလှိုင်းအစပြုသည့် ကာလများတွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းအင်အား ၄၀ ကျော်ဖြင့် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းအင်အားမှာ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိတော့သည်ဟု ကိုမင်းသွေးသစ်က ပြောသည်။

“ခြေကုန်လက်ပန်းကျနေတယ်။ ပြီးတော့ အလုပ်တွေပြန်ပြီးတော့ ဖွင့်တဲ့အခါမှာ အင်အားလျော့သွားတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ကပ်ရောဂါကာလအစပိုင်းတွင် အဖွဲ့၏ လုပ်ငန်းများတွင် လိုအပ်သည့်ပစ္စည်းများ လှူဒါန်းသည့် အလှူရှင်များစွာရှိသော်လည်း ယခုအခါတွင်မူ အလှူရှင်များကိုယ်တိုင်လည်း ခြေကုန်လက်ပန်းကျလာကာ အဖွဲ့ဘဏ္ဍာငွေ ခက်ခဲလာကြောင်း၊ မဖြစ်မနေသုံးစွဲရမည့် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများမှလွဲ၍ ချွေချွေတာတာ သုံးစွဲနေရကြောင်း ကိုမင်းသွေးသစ်က ဖြည့်စွက်ပြောသည်။

“လုပ်ရင်းလုပ်ရင်းနဲ့ တစ်ဖြည်းဖြည်းနဲ့ စိတ်ပျက်လာတာက ကျွန်တော်တို့က နေ့တိုင်း အလောင်းတွေ သွားသယ်ပေးနေရတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ဖက်မှာလည်း Mask မတပ်ဘဲနဲ့ လူအုပ်စုလိုက်ကြီး အပျော်သဘောနဲ့ သွားကြလာကြတာကို တွေ့ရတဲ့အခါကျတော့ အစိုးရရဲ့ ကိုဗစ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကိုင်တွယ်ပုံနည်းစနစ်ကို အားမလိုအားမရလည်း ဖြစ်လာတယ်” ဟု ကိုမင်းသွေးသစ်က ပြောသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading