သမိုင်းအရိုင်းတောထဲ မြင်းစီးထွက်ခြင်း

(မြန်မာ့သမိုင်း ဖတ်စာအုပ်များအား ပြန်လည်ဆန်းစစ်ချက်)

သရုပ်ဖော် - Moe Z Dzai

ယနေ့ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ (ဝါ) ကျွန်တော်တို့ဟာ သမိုင်းပျောက်နေတဲ့ နိုင်ငံသားတွေပဲ။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပညာသင်ကြားနေတဲ့ ကျောင်းသားလေးတွေရဲ့ သမိုင်းစာအုပ် ကိုယ့်သမိုင်း၊ ကမ္ဘာလောကကြီးရဲ့ သမိုင်းကို နားလည်လာအောင် သင်ကြားမခံရရုံမက တချို့ကိစ္စတွေမှာ လိမ်လည်ထားတဲ့စာတွေကိုသာ သင်ယူနေရတာ၊ အဲဒီလို သင်နေရတဲ့ သဘာဝကို ယေဘုယျပြုပြီး ပြောရရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲက နိုင်ငံသားတွေဟာ သမိုင်းပျောက်နေတယ်။ အလိမ်ခံထားရတဲ့ သမိုင်းတွေကိုသာလျှင် ကျောင်းသားလေးတွေ သင်ကြားခံနေရတော့ကာ သမိုင်းပျောက်နေတဲ့ လူတွေလို့ အလင်္ကာဆန်ဆန် သုံးနှုန်းပြောဆိုရတာ လွန်လိမ့်မယ် မထင်ဘူး။

အခြေခံပညာ သင်ရိုးဖတ်စာအုပ်တွေကို ဖတ်ရတာ အလွန်တရာစိတ်ပျက်ဖို့ ကောင်းတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကလည်း ကျွန်တော်တို့ဟာ ဖတ်စာအုပ်ထဲမှာပင်လျှင် သမိုင်းပျောက်နေပါတယ်လို့ ဆိုရမယ့်အချက်ပဲ။ ဖတ်စာအုပ်တွေရဲ့ စာသားနဲ့ အပြင်အဆင်ဟာ အလွန်တရာ အောက်တန်းနောက်တန်းကျနေပြီး မွဲတေနေတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဆိုတာကို သက်သေပြနေတယ်။ စာရွက်အကြမ်းအစုတ်အပေါ် စာအုပ်ဆိုက်ဒ်သေးသေးလေးနဲ့ မဖြစ်ညစ်ကျယ် သမိုင်းဖတ်စာအုပ်တွေက ကျွန်တော်တို့သမိုင်းဟာ လေးစားစရာကင်းမဲ့နေပါတယ်ဆိုတာကို သင်္ကေတဆိုင်ရာ ရည်ညွှန်းမှုတွေလုပ်နေတယ်။ အခြေခံပညာ သမိုင်းဖတ်စာအုပ်တွေက ဂရိတ်ကိုး၊ ယခင်အခေါ် ရှစ်တန်းမှာ တွန့်လိမ်တွန့်လိမ်နဲ့ ဆန့်တငင်ငင် အဆုံးသတ်သွားတယ်။ ဆန့်တငင်ငင်လို့ဆိုရတာကလည်း အခြားမဟုတ်ဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ပညာရေးစနစ်နဲ့ ပညာရေးဌာနတွေမှာ ကိန်းအောင်းနေတဲ့ လျစ်လျူရှုစိတ်၊ အထက်လူကြီးကြောက်စိတ်နဲ့ အထက်လူကြီးတွေနဲ့ ဘုရင်ဆန်ဆန် စိတ်ထင်တိုင်းလုပ်နေတဲ့ အပြုအမူ တွေကြောင့်ပဲ။ အခြေခံပညာအထက်တန်းအဆင့် ကိုးတန်းနဲ့ ဆယ်တန်း (ယခုအခေါ် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း)မှာ သမိုင်းပထဝီအတွဲတွေကို ပြဋ္ဌာန်းထားပါလျက် နိုင်ငံတော်သတင်းစာထဲမှာ စာမေးပွဲအချိန်ဇယားကိုပြတဲ့အခါ သမိုင်း၊ ပထဝီဘာသာရပ်ကို ဖြေဆိုကြရပါလျက် ယနေ့မှာ အဲဒီဘာသာတွဲကို ကျောင်းတွေမှာ ဖြေဆိုသူတွေ ဘာသာတွဲယူသူတွေ ရှားပါးနေတယ်။ တကယ်လို့ အဲဒီအတွဲတွေကို ဝါသနာပါတဲ့အတွက် သမိုင်းစာအုပ်ကို အလွယ်တကူရှာဖွေဖို့ရာ ပန်းဆိုးတန်း ဖတ်စာအုပ်သီးသန့် အရောင်းဆိုင်တွေကိုပင် မေးရင်တောင်မှ စာအုပ်ဆိုင်က ရှစ်တန်းအထိသာ သမိုင်းစာအုပ်ရှိပြီး ကိုးတန်းသမိုင်းစာအုပ်ဆိုတာ မရှိကြောင်း ဖြေဆိုတာကြုံရမှာဖြစ်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ သမိုင်းဟာ ရှစ်တန်းမှာ ဆန့်တငင်ငင်နဲ့ နိဂုံးချုပ်နေတာတော့ အမှန်ပဲ။

ရှစ်တန်းစာအုပ်ဟာ ၂၀ ရာစု နှောင်းပိုင်း ကိုလိုနီခေတ် လွတ်လပ်ရေးအကြောင်းကို အတိုချုံး ရေးထားတာ၊ သမိုင်းစာအုပ်ဟာ သမိုင်းစာအုပ်လို ရှစ်တန်းနဲ့လိုက်အောင် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ထူထူထဲထဲ၊ ထဲထဲဝင်ဝင်မရှိလှဘဲ အပျော်ဖတ်ခပ်ညံ့ညံ့စာအုပ်လို ခပ်ပါးပါးလွှလွှသာရှိနေတာ၊ ဒီလိုပြောတဲ့အတွက် သမိုင်းစာအုပ်ကို ထူထူထဲထဲနဲ့ ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ရင်လည်း ကျောင်းသားတွေသာ ဒုက္ခရောက်ဖို့ရှိမယ်။ အကြောင်းက ဒီလို သမိုင်းစာအုပ်တွေကို အလွတ်ကျက်မှတ်ခိုင်းနေတော့ကာ အဲဒီအလွတ်ကျက်မှတ်ခြင်းနဲ့ လျော်ညီဖို့ရာ ခပ်ပါးပါး သမိုင်းစာအုပ်ကို ပြဋ္ဌာန်းပေးတာပဲ ကျေးဇူးတင်ရမှာဖြစ်တယ်။ နောက်တစ်နည်းပြန်တွေးရရင် အလွတ်ကျက်မှတ်ခြင်းအတွက်သာလျှင် ခပ်ပါးပါး သမိုင်းစာအုပ်ကို အတိုချုပ်ထုတ်ပြန်ထားသလားတောင်မှ အောက်မေ့ရတယ်။

နောက်ပိုင်းဆိုးတာက ရှစ်တန်းရဲ့ မြန်မာ့သမိုင်း အခြမ်းမှာ မြန်မာ့သမိုင်းကို ၁၉၇၀ နဲ့ နိဂုံးချုပ် ထားခဲ့တယ်။ သူ့ထဲမှာက ပြီးဆုံးသွားတဲ့ တက္ကသိုလ်မှာ သမိုင်းနဲ့ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်ကိုမှ မယူရင် မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးနဲ့ ကျောင်းပညာရေးထဲကနေ ဘယ်တော့မှ ထပ်မသိနိုင်တော့တဲ့ မြန်မာ့သမိုင်း နိဂုံးဟာ ၁၉၇၄ မှာ ချုပ်သွားခဲ့တယ်။ ဖူးကူးယားမားက သမိုင်းနိဂုံးချုပ်ပြီလို့ မပြောခင်မှာ ကျွန်တော်တို့ ကျောင်းဖက်စာအုပ်တွေထဲက မြန်မာ့သမိုင်းကိုတော့ ၁၉၇၁ မှာ ချုပ်လိုက်ကြတယ်။ ရှစ်တန်း ဖတ်စာအုပ်မှာ တွေ့ရမယ့် မြန်မာ့သမိုင်းအတွက် နောက်ဆုံးစာပိုဒ်လေးကို အမြည်းအစမ်းအနေနဲ့ ပေးရရင်တော့ …

အလံနီကွန်မြူနစ်ပါတီကလည်း အမျိုးသားညီလာခံကြီးတစ်ရပ် ကျင်းပပေးရန်နှင့် ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပပေးရန်တောင်းဆိုသည်။ ဗကပ အစရှိသော လက်ဝဲစွန်း အဖျက်သမားများက အရင်းရှင်များ၊ ပဒေသရာဇ်များနှင့် ပူးပေါင်းí အဖျက်လုပ်ငန်းပေါင်းစုံကို ကျူးလွန်ကြသည်။

မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီမှာ ပြည်သူတို့၏ ထောက်ခံအားပေးမှုကြောင့် တစ်နေ့တစ်ခြား အင်အားကြီးမားလာသည်။ ပါတီရေးရာ သတင်းစဉ်နှင့် နိုင်ငံတကာရေးရာ သတင်းစဉ်တို့ကိုလည်း လစဉ်ထုတ်ဝေသည်။ လစဉ်သတင်းဂျာနယ်ကို ၁၅ ရက်တစ်ကြိမ် ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ ပါတီကေဒါများအား သဘောတရားရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် စည်းရုံးရေးပညာပေးနိုင်ရန် ၁၉၆၃၊ ဇူလိုင် ၁ ရက်တွင် ဗဟိုနိုင်ငံရေးသိပ္ပံကျောင်းကို ဖွင့်လှစ်သည်။ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို တပ်မတော်သားများအတွက် တပ်မတော်တပ်တွင်းပညာပေးသင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ပို့ချသည်။

အဆင့်ဆင့်သော ပါတီအဖွဲ့အစည်းများ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးများကို ကျင်းပကာ ခေါင်းဆောင်များ၊ ဦးဆောင်ကော်မတီများနှင့် ပါတီညီလာခံကိုယ်စားလှယ်များကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည်။ ၁၉၇၁ ဇွန်တွင် ပထမအကြိမ် ပါတီညီလာခံကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပေသည် လို့ တွေ့ရမယ်။

အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းမှာဖြင့် သမိုင်းဟာ ၁၉၇၁ မှာ နိဂုံးချုပ်ခဲ့လေပြီလို့ ဆိုရမယ်။ သမိုင်းကလည်း ဆိုရှယ်လစ်အနံ့အသက်တွေ ထူမွန်နေတာကို ဒီနှစ်ပိုဒ်လောက် ဖတ်မိနေရုံနဲ့ ကျွန်တော်တို့ သတိထားမိကြမှာပါ။ တကယ်တော့ ဒါတွေက ဆိုရှယ်လစ်ယောင်ယောင် အာဏာရှင် မဆလအစိုးရရဲ့ အရိပ်တွေပဲ။ နောက်ပိုင်း နအဖလက်ထက် ဦးနေဝင်းရဲ့ အရိပ်အာဝါသအောက်က ရုန်းထွက်ခဲ့ပြီလို့ ထင်ရတဲ့ ဆယ်စုနှစ်တစ်စု အကြာအထိတောင် မပြင်နိုင်ခဲ့ဘူး။ အနည်းဆုံးအနေနဲ့ ကလေးတွေသင်ရတဲ့သမိုင်းကို ဆက်ပြီး ဖုံးကွယ်ထားခဲ့တယ်။ မသိချင်ယောင်ဆောင် လျစ်လျူရှုထား ခဲ့ကြတယ်။ ကျွန်တော်တို့တွေကလည်း ယနေ့ထိ ကျွန်တော်တို့ဘေးနားမှာ ကလေးတွေ သမိုင်းလာကျက်မှတ်တဲ့အခါ အတော်ကလေး စိတ်မသက်သာဖြစ်ရတယ်။ ဒီသမိုင်းတွေက ထိမ်ချန်ထားခဲ့တာ၊ ဘယ်သူတွေအတွက် ဇောင်းပေးရေးထားတာ ဆိုတာကို ဝင်ရောက်ပြောဆို ရှင်းပြတဲ့ လူကြီးတွေ အမြောက်အမြားရှိမှာ မနည်းဘူး။ ကျွန်တော့်အဖေကလည်း ကျွန်တော် မြန်မာ့သမိုင်းစာအုပ်ကျက်နေစဉ် ငယ်စဉ်က ငါ့သား ဒါ သမိုင်းလိမ်တွေလို့ ရှင်းပြခဲ့သလို ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လည်း ကျွန်တော့် ညီတွေ၊ တူတွေနဲ့ သမီးကို တတ်နိုင်သမျှကြုံရင် ကြုံသလိုရှင်းပြခဲ့ဖူးတဲ့ အတွက်ပါပဲ။

ဒီအခါမှာ အဲဒီလို ရှင်းပြခဲ့တဲ့ သူတိုင်း ကြုံတွေ့ရမှာက မျက်လုံးကလေး ပေကလပ်ပေကလပ်နဲ့ ကြည့်နေတဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မျိုးဆက်သစ်ကလေးငယ်တွေပဲ။ သူတို့အတွက်က စာသင်ခန်းထဲမှာ သြဇာအကြီးမားဆုံးဖြစ်တဲ့ ဆရာ/ဆရာမနဲ့ ဖတ်စာအုပ်တွေလောက် ကျန်တာသိပ် အရေးမကြီးလှဘူး။ သိပ်မကြောက်လှဘူး။ သူတို့အနေနဲ့ သမိုင်းကို ဘာကြောင့် သင်ယူသင့်သလဲ ဆိုတာကိုလည်း နားမလည်နိုင်ဘူး။ သမိုင်းနဲ့ ဝါဒဖြန့်ချိရေး နှစ်မျိုးကြားထဲက ကွဲပြားခြားနားချက်ကိုလည်း နားမလည်တော့ဘူး။ သမိုင်းကိုဖုံးကွယ်ဖို့ ကြိုးစားသူတွေကလည်း သင်ရိုးညွှန်းတမ်းနဲ့ ဖတ်စာအုပ်များမှာသာမကဘူး။ သင်ကြားပုံမှာပါ ကလေးတွေ သုတေသနငယ်တွေ၊ စာတမ်းငယ်တွေရေးခြင်းအားဖြင့် တကယ့်သမိုင်းကို မစူးစမ်းမိအောင် အလွတ်ကျက်မှတ်ခြင်းပုံစံနဲ့ ထိန်းချုပ်ထားတယ်။ အမှတ် ၁၀၀ ဖိုးဖြေ၊ မဖြေနိုင်ကျဆိုတဲ့ စာမေးပွဲစနစ်နဲ့လည်း အလွတ်ကျက်မှတ်ခြင်း ပုံစံကို သူကောင်းပြုထားခဲ့ကြတယ်။

အကျိုးဆက်ကတော့ စာလေးတွေဟာ သမိုင်းကို စိတ်ဝင်စားစရာဆိုတာကို နားလည်မပေးနိုင် တော့ဘူး။ နှစ်ပေါင်း ခုနှစ်ဆယ်ကျော်လောက်ရှိတဲ့ သမိုင်းဖြစ်ရပ်တွေကို ပုံပြင်စာအုပ်သာသာ စကားလုံးရေ အရေအတွက်နဲ့ အကျဉ်းချုံးဖော်ပြထားတဲ့ သမိုင်းစာအုပ်ကို ဘယ်ကလေးတွေများ စိတ်ဝင်တစားရှိပါ့မလဲ၊ သမိုင်းဖြစ်ရပ်တွေမှာ စိတ်လှုပ်ရှားစရာ၊ သံဝေဂရစရာ၊ အားတတ်ဖွယ်ရာ၊ အတုယူဖွယ်ရာပေါင်း မြောက်မြားစွာရှိရဲ့သားနဲ့ ကလေးတွေ စိတ်ဝင်စားအောင် ဖတ်စာအုပ်တွေက မလုပ်ပြနိုင်ဘူး။ ဆရာတွေက မသင်ကြားရဲကြဘူး။

တစ်ခေတ်တစ်ခါက သူ့ခေတ်မှာ နိုင်ငံရေးဥသျှောင်တစ်ဦးဖြစ်နေခဲ့တဲ့ ဒေါက်တာဘမော်ကို အားကျပြီး အင်္ဂလိပ်လေယူလေသိမ်းကအစ ဒေါက်တာဘမော်လို လိုက်ပါလေ့ကျင့်ယူခဲ့တဲ့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား ကိုအောင်ဆန်းဟာ နောင်မှာ တစ်နိုင်ငံလုံးလေးစားအားကျတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဖြစ်လာတာ၊ သူအားကျခဲ့တဲ့ ဒေါက်တာဘမော်နဲ့အတူတူ လက်တွဲလုပ်လာခဲ့တာ၊ တစ်ခါက တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ နိုင်ငံရေးမျက်စိကို ဖွင့်ပေးခဲ့တဲ့ ဆရာတော်ဦးဥတ္တမဟာ သမိုင်းကြောင်းအရ ချုံကြည့်ရင် မဖြစ်စလောက် နိုင်ငံရေးထောက်ခံမှု မှားယွင်းသွားတာနဲ့ နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းပေါ်က ဆင်းလိုက်ရတာ၊ အင်မတန်အိန္ဒြေကြီးပါတယ်ဆိုတဲ့ မြန်မာအမျိုးသမီးတွေဟာ ယောက်ျားတွေနဲ့ မြန်မာအမျိုးသမီးတွေဟာ ယောက်ျားတွေနဲ့ တန်းတူရင်ဘောင်တန်းပြီး နိုင်ငံရေးလုပ်ခဲ့ကြတာ၊ စစ်ပုလိပ်ရဲ့ နံပါတ်တုတ်အောက် ခေါင်းထိုးပေးခဲ့ကြတာ စသဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် အတုယူဖွယ် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ဖွယ်ရာ အရေးကြီးတဲ့ဖြစ်ရပ်ပေါင်းများစွာ ရှိပေမယ့် မဖော်ပြခံရဘူး။

ကျောင်းသားတွေက ကျောင်းသုံးသမိုင်းစာအုပ်ဆိုတာ ပျင်းရိငြီးငွေ့ဖွယ်ရာထက်ပိုတဲ့ သိမ်မွေ့နက်ရှိုင်းတဲ့ အိုင်ဒီယိုလိုဂျီနဲ့ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ အရာဆိုတာကို သဘောပေါက်ကြဖို့လိုတယ်။ နောက် သမိုင်းစာအုပ်ကနေပြောတဲ့ အမြင်တွေဟာ တစ်ဖတ်သတ် အမြင်တွေချည်းပဲ။ ဥပမာအနေနဲ့ အထက်မှာဖော်ပြထားတဲ့ စာသားမှာကိုက တခြားသော ဒီမိုကရေစီအုပ်စုတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးမျှော်မှန်း ချက်တွေကို ဘေးဖယ်ထုတ်လိုက်တယ်။ ကွန်မြူနစ်တွေ အဖျက်လုပ်ငန်းလုပ်တဲ့နေရာမှာလည်း ဘာကြောင့်လုပ်ရတယ် ဆိုတာမျိုး မပါဘူး။ အဖျက်လုပ်ငန်းသက်သက်လို့ သုံးထားတယ်။ တကယ်တော့ ဒါဟာ နိုင်ငံရေးတွေပဲ။ နိုင်ငံရေးဆိုတာမှာ ပြဿနာတွေဆိုတာ သူ့ဘက်ကိုယ့်ဘက် အမြဲရှိနေတာ။ ဒီမိုကရက်တစ်အင်အားစုအကြောင်းတွေကို ရေးသားရာမှာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ။ တစ်နည်းအားဖြင့် သမိုင်းနဲ့ နိုင်ငံရေးကို ဖော်ပြရာမှာ ဖတ်စာအုပ်ဟာ ကျောင်းသားတွေ ဆင်ခြင်သုံးသပ်နိုင်အောင် ဖြစ်နေတဲ့ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ပြဿနာရပ်တွေကို ဖော်မပြတော့ဘဲ ဘာမှ အငြင်းပွားဖွယ်ရာမရှိ သူတို့ဖော်ပြချင်တဲ့ ဘက်တစ်ဖက်တည်းသာလျှင် မှန်တယ်ဆိုတဲ့ အမြင်မျိုးနဲ့ ရေးထားတာကိုတွေ့ရတယ်။ ရှစ်တန်းဖတ်စာအုပ်ရဲ့ စာမျက်နှာ(၃၃)မှာဆို သမိုင်းတစ်လျောက် ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ ကိစ္စတွေကို ကိုင်တွယ်ရှင်းလင်းနေရတဲ့ပုံမပေါက်ဘဲ ဘက်တစ်ဖက်ရဲ့ အမြင်တည်းနဲ့ ဖော်ပြသွားတာပဲ။

ပထစအစိုးရသည် နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်သစ်ကို ချမှတ်ခဲ့သော်လည်း ပါတီတွင်း၌ အုပ်စုကွဲမှုပေါ် လာပြန်သည်။ ပထစပေါ်ပေါက်လာချိန်မှာ သခင်တို့က သီးခြားနေကြ၏။ တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သော စစ်ဗိုလ်များက “ဗိုလ်” အုပ်စု၊ အစိုးရအရာရှိဟောင်းများနှင့် ရှေ့နေ စသည်တို့က “ဦး” အုပ်စုဟူ၍ ရှိရာ “သခင်”တို့က အုပ်စုတစ်စု၊ “ဦးဗိုလ်”တို့က အုပ်စုတစ်စု ကွဲပြားလာသည်။ ပါတီတွင်း အာဏာရရှိရေးအတွက် အုပ်စုနှစ်စု အပြိုင်ဆိုင် ပဋိပက္ခဖြစ်လာသောကြောင့် နိုင်ငံအရေး တည်ငြိမ်မှု မရှိပေ။ ….. ၁၉၆၁ မတ် ၁ တွင် ဖယ်ဒရယ်မူကို စဉ်းစားသည့် အစည်းအဝေးတစ်ခု ရန်ကုန်မြို့တွင် ကျင်းပသည်။ ဖယ်ဒရယ်မူကို လက်မခံလျှင် ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်မည်ဟု ရှမ်းစော်ဘွားဟောင်းများက အတိအလင်းကြေညာသည်။

ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ အထူးယိုယွင်းလာသော အခြေအနေဆိုးကို ထိန်းသိမ်းစိမ့်သောငှာ ဗမာ့တပ်မတော်မှ တာဝန်ယူစောင့်ရှောက်လိုက်ရသည်။

ဒီအကြောင်းအရာတွေဟာ အဲဒီလောက်တော့ဖြင့် မလွယ်ကူလှဘူး။ အဲဒီလို ရည်ရွယ် ချက်မျိုးနဲ့ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကလည်း မဆလအစိုးရ အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ နှစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ်တာ ကာလက သက်သေပြခဲ့ပြီးပါပြီ။ ထပ်ပြီးပြောရရင် သမိုင်းသင်ကြားရခြင်း အကြောင်းတရားများစွာထဲက တစ်ခုမှာ တခြားသော သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒပညာရပ်တွေလိုပဲ၊ ကျောင်းသားရဲ့ဆင်ခြင်သုံးသပ်နိုင်စွမ်း၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ နိုင်စွမ်းတွေ မြင့်မားလာဖို့ ပါဝင်တာအမှန်ပဲ။ ယခုဖတ်စာအုပ်မှာ ဖြစ်နေတာက အဲဒီအရာတွေရဲ့ အတားအဆီးဖြစ်တဲ့ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အတွင်းက အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အခြေအနေတွေကို ဖယ်ထုတ်ပစ်ပြီး တစ်ဖက်ကသာလျှင် ယတိပြတ်မှန်ကန်နေပုံ၊ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အတွင်းဖြစ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေရဲ့ အကြောင်းတရားနဲ့ ရှုထောင့်တွေကို မဖော်ပြတော့တာပဲဖြစ်တယ်။ ဒီလိုသမိုင်းဖတ်စာအုပ်မျိုးဟာ ကျောင်းသားတွေကို ဆင်ခြင်မှု မတိုးပွားလာရုံမက ပိုပြီးမိုက်မဲတဲ့သူတွေဖြစ်နေစေမှာ အမှန်ပဲ။

အခြေခံပညာမှာ ဘာကြောင့် သမိုင်းကိုလေ့လာသင်ယူရသလဲ

ကျွန်တော်တို့ အခြေခံပညာ အဆင့်အတန်းတွေမှာ ဘာသာငါးဘာသာ၊ ခြောက်ဘာသာ လောက်ရှိတဲ့ အထဲမှာမှ ဘာကြောင့် သမိုင်းဘာသာရပ်ကိုထည့်ပြီး သင်နေရသလဲဆိုတာ လေးလေးနက်နက်ထားပြီး မေးသင့်တဲ့မေးခွန်းပဲ။ ဒီမေးခွန်းကို ဖြေဆိုလေ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သမိုင်းဖတ်စာအုပ်တွေရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကင်းမဲ့မှုကို တွေ့လာရလေပဲ။ ပြီးတော့ ဒီမေးခွန်းဟာ သမိုင်းပညာရဲ့ အရေးပါပုံသာ မကဘူး။ ပညာရေးနဲ့ပါ ချိတ်ဆက်နေတဲ့ မေးခွန်းပဲ။ တစ်နည်းအားဖြင့် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်းဖွင့်ဆိုလေ့လာရင် ကျောင်းသုံးစာအုပ်တွေမှာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရမယ့် အယူအဆအချက်ပဲ။ ဒီမေးခွန်းရဲ့ အဖြေပေါင်းများစွာထဲက တစ်ခုကိုပြောရရင် ကျောင်းသားတွေအတွက် သမိုင်းဖတ်စာအုပ်ဆိုတာ စာရေးဆရာတွေ၊ ပညာရှင်တွေရေးတဲ့ သမိုင်းစာအုပ်လို အကြောင်းအရာမရွေး စိတ်ဝင်စားရာ ရေးလို့ မရဘူး။ ဖတ်စာအုပ်ထဲက သမိုင်းဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန်နဲ့ ကင်းလွတ်ပြီးဖြစ်နေလို့ မရဘူးဆိုတဲ့ အချက်ဟာ အရေးကြီးတယ်။ အဲဒီလို မကင်းလွတ်တဲ့ နေရာမှာလည်း ဗိုလ်နေဝင်းအာဏာသိမ်းတာကို အကြောင်းပြချက်ပေးတာလောက်ကို မကင်းလွတ်ဘူးလို့ မသတ်မှတ်နိုင်ဘူး။ အတိတ်ကာလအတွင်း ဖြစ်နေတဲ့ ပြဿနာရပ်တွေရဲ့ ဒိုင်းနမစ်သဘောကို မြင်လာအောင်ရေးသားပြီး ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အရာတွေကို ဖော်ညွှန်းပြနိုင်အောင် ရေးရမှာ။ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတာတွေကို ဖုံးကွယ်ချင်တဲ့အတွက် အတိတ်ကာလကိုရော လက်ရှိကာလကို ဖုံးကွယ်ရင်း ချိတ်ဆက်ပြနေသလို မဖြစ်ဖို့တော့ အရေးကြီးတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ယနေ့ ရှစ်တန်းဖတ်စာအုပ်လို အရာမျိုးမှာ အထက်ပါ ကောက်နုတ်ပြတဲ့ စာသားမျိုးတွေကို ပြောင်းလဲရုံတင်မက ယနေ့ဖြစ်နေတဲ့ ပစ္စုပ္ပန်အခြေအနေကို ပေါ်လွင်နိုင်မယ့် တိုင်းရင်းသားအရေး၊ လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေးပဋိပက္ခဖြစ်ပွားလာခဲ့ရာ အာဏာရှင်တို့လုပ်ကိုင်ခဲ့တဲ့ လမ်းကြောင်းတွေ၊ ၆၂ နောက်ပိုင်းဖုံးကွယ်ခံခဲ့ရတဲ့ ကျောင်းသားနဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ဖော်ပြနိုင်မှ သမိုင်းဆိုတာဖြစ်မှာ။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမျိုးသားပညာရေးမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ သမိုင်းဖတ်စာအုပ်မှာ ဖော်ပြရမယ့် ပစ္စုပ္ပန်ကို ရည်ညွှန်းဖော်ပြနေတဲ့ အတိတ်သမိုင်းဆို တာမျိုးကို လုပ်နိုင်မှာဖြစ်တယ်။

သမိုင်းဖတ်စာအုပ်အတွက် ပစ္စုပ္ပန်ကို ရည်ညွှန်းနေတဲ့ သမိုင်းမျိုးသာလျှင် ဖော်ပြပေးတတ်ကြတဲ့ အဓိကအချက်ကတော့ ကျောင်းသားတွေကို သမိုင်းဆိုင်ရာ နားလည်မှု (historical understanding) ကို နားလည်စေဖို့သာလျှင် ဖြစ်တယ်။ သမိုင်းဆိုင်ရာ နားလည်မှုဆိုကတည်းက သမိုင်းအပေါ် မှတ်ချက်ချဖို့ သမိုင်းအဖြစ်အပျက်ရဲ့ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်တွေကို သုံးသပ်ဖို့ဟာ ဆရာနဲ့ ကျောင်းသားတွေ လက်ထဲမှာသာလျှင် ရှိရမယ်။ ဒီအတွက် သမိုင်းဖတ်စာအုပ်ကနေ လုပ်ပေးထားရမှာက လုံလောက်တဲ့ အဘက်ဘက်က ပြဿနာရပ်တွေကို ပေးထားရမှာ။ ဆရာကလည်း စာသင်တဲ့အခါ အဲဒီဖတ်စာအုပ်ကနေ ဖော်ပြထားတဲ့ ပြဿနာရပ်တွေထက် ပိုပြီး တွေးနေတဲ့ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အခြေအနေအဖြစ်အပျက်တွေကို ကျောင်းသားတွေကို ဖတ်ပြနေရမှာ ဖြစ်တယ်။

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရှစ်တန်း မြန်မာ့သမိုင်းဖတ်စာအုပ်မှာပါသလို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ အထူးယိုယွင်းလာသော အခြေအနေဆိုးကို ထိန်းသိမ်းစိမ့်သောငှာ ဗမာ့တပ်မတော်မှ တာဝန်ယူစောင့် ရှောက်လိုက်ရသည် ဆိုတဲ့ ဆင်ခြေမျိုး ထည့်ပေးနေဖို့မလိုဘူး။ အဲဒီလိုဆင်ခြေမျိုး ထည့်ပေးလိုက်ပြီး အလွတ်ကျက်မှတ်နေရတဲ့ ကျောင်းသားအဖို့ ပိုပြီးမိုက်မဲလာရုံသာဖြစ်လာမှာဖြစ်ပြီး သမိုင်းဆိုင်ရာ နားလည်မှုဆိုတာမျိုး ဘယ်တော့မှ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒီထက်ပိုအဆင့်မြင့်တဲ့ သမိုင်းဆိုင်ရာ အနက်ပြန်ခြင်းမျိုး (Historieal Interpretation) ဆိုတာမျိုးကိုလည်း နားလည်လာနိုင်မှာ မဟုတ်တာတော့ သေချာတယ်။

အခြေခံပညာသမိုင်းဖတ်စာအုပ်တွေ

အနောက်နိုင်ငံတွေ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်လို နိုင်ငံမှာတောင် သမိုင်းဖတ်စာအုပ်ဟာ သမိုင်းအပေါ် တတ်သိနားလည်လာမှုထက် နိုင်ငံသားကောင်းဖြစ်ရေး ကိုယ်ကျင့်တရားကိုသာ ပြုစုပျိုးထောင်နေတဲ့အချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဖတ်စာအုပ်မှာတော့ အဲဒီလို အဆင့်အတန်းမျိုးတောင်မရှိဘူး။ နိုင်ငံသားကောင်းဖြစ်ဖို့ နေနေသာသာ မှားယွင်းတဲ့ တစ်ဖက်သတ်တင်ပြပုံ သမိုင်းလိမ်တွေကြောင့် ပိုပြီးမိုက်မဲတွေဝေတတ်လာအောင် တွန်းပို့နေသလိုဖြစ်နေတယ်။ ပြီးရင် နိုင်ငံရေးအကြောင်း အသားပေးဖော်ပြချက်တွေမှာ ပဋိပက္ခတွေကို နားလည်လာအောင်ထက် ပဋိပက္ခဖြစ်နေခြင်းကို အပြစ်မြင်ထားတဲ့ အမြင်အပေါ် အခြေခံတယ်။ ဒီအတွက် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကိုမရတဲ့ အခြားသောအုပ်စုတွေကို လူဆိုးအဖြစ် တစ်ဖတ်သတ်ဖော်ပြတယ်။ ဒီလိုဖော်ပြမှုကြောင့် ပြင်ပမှာ နိုင်ငံရေးပြေလည်မှုရဖို့ရာ ပိုခက်ခဲသွားမယ့် သဘောရှိတယ်။

သမိုင်းဖတ်စာအုပ်ဟာ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ သမိုင်းရဲ့ နိယာမသဘောတရားတွေကို တတ်သိနားလည်ရမယ့် အစား ဆိုခဲ့သလိုပဲ ဝါဒဖြန့်ချိရေးလက်နက်ဖြစ်နေခဲ့တာ။ ဒါကို တခြားသော ဘာသာရပ်က ဖတ်စာအုပ်တွေနဲ့ ယှဉ်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဓာတုဗေဒဖတ်စာအုပ်ဆိုရင် ဓာတုဗေဒနိယာမ တွေပဲပါတယ်။ မော်လီကျူးတွေအကြောင်းပြောရင်း မဆလဝါဒဖြန့်ချိရေးဆိုတာမျိုးမရှိဘူး။ လုပ်လည်း လုပ်လို့မရဘူး။ သမိုင်းကလုပ်လို့ရတော့ကာ အဲဒီလို လုပ်လို့ရတယ်ဆိုတဲ့အသိနဲ့ သတိထားကိုင်တွယ် နိုင်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။ ဒီလိုမျိုးတစ်ဖက်သတ် ကပေါက်တိကပေါက်ချာ မဖြစ်အောင် ထိန်းရမယ့် အချက်တွေမှာ ကျောင်းသား ဖတ်စာအုပ်ဟာ အနောက်မှာ ကျမ်းကိုးစာရင်း၊ ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်ကျမ်းနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းအခန်းကဏ္ဍတွေအတွက် စာစုစာရင်းတချို့လိုအပ်တယ်။ ကျမ်းကိုးစာရင်းပါနေခြင်းက သမိုင်းကို အရမ်းကာရော လိမ်ချင်တိုင်း လိမ်လို့မရနိုင်အောင်၊ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးကို ဖယ်ချန်ခဲ့တာမျိုးကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်တယ်။ နောက်ကျမ်းကိုးကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ကိုးကားထိုက်ပြီး သမာသမတ်ကျတဲ့ သမိုင်းပညာရှင်တွေရဲ့ စာကို ကိုးကားထားတာ မထားတာကိုလည်း လေ့လာကြည့်နိုင်တယ်။

ထပ်ပြီးဆိုရရင်တော့ နောက်ထပ်တစ်ချက်က ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကျောင်းသုံးသမိုင်းဖတ်စာအုပ် တွေဟာ ပစ္စုပ္ပန်ကို ဖော်ညွှန်းပြနေတဲ့ အတိတ်ကာလမျိုးမပါဘူး။ အဲဒီလိုပါဖို့ဆိုရင် အနည်းဆုံး ကျွန်တော်တို့ဟာ ဦးနေဝင်းအာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်ကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ရေးရမယ်။ နောက် ၂၀၀၇ ထိ မဟုတ်ရင်တောင်မှ ၈၈ အရေးအခင်းအကြောင်းကို ဖော်ပြနိုင်ရမယ်။ ယနေ့ လူမျိုးရေးပဋိပက္ခတွေဖြစ်နေရတဲ့အကြောင်းအတွက် တိုင်းရင်းသားနဲ့ ဗမာတွေကြားထဲ ပဋိပက္ခပေါ် ပေါက်လာပုံကို မျှတဲ့အမြင်နဲ့ ရေးရမယ်။ ချင်းတောင်မှာ ကြွမ်ဘိက ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ကို တော်လှန်တယ်။ စောလုံမြို့မှာ ကယားအမျိုးသားစောလဖော်၊ ကချင်မှာ ဗိုလ်ဖိုးစောဆိုတာလောက်နဲ့ ချွေးသိပ်နေလို့ မဖြစ်ဘူး။

ပစ္စုပ္ပန်နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ အကြောင်းအရာတွေအပေါ်ကို ပုံဖော်ပြနိုင်မယ့် အဖြစ်အပျက်တွေဟာ ကျောင်းသုံးသမိုင်းဖတ်စာအုပ်မှာ အဓိကထားရမယ့် အချက်ပဲ။ ကျောင်းသားတွေ အတိတ်ကာလအပေါ် ပစ္စုပ္ပန်နဲ့ယှဉ်ပြီး စိတ်ဝင်စားလာအောင်၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်နဲ့ အုပ်စုတစ်ခုနဲ့တစ်ခု မျှဝေလက်ခံကျင့်သုံးပုံတွေကို နားလည်လာအောင်၊ ခေတ်သစ်ကမ္ဘာထဲက တခြားနိုင်ငံတွေ တခြားယဉ်ကျေးမှုတွေကို နားလည်လာအောင်၊ သမိုင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာမှုပုံစံတွေနဲ့ သမိုင်းပညာရှင်တွေရဲ့ ထင်ရှားတဲ့ လေ့လာမှုပုံစံတွေကို နားလည်လာဖို့ လုပ်ပေးရမယ်ဆိုတဲ့သဘောတွေပါ သက်ဝင်လာအောင် ဖေါ်ဆောင်ပေးရမှာပါ။ ဒါဟာြဖင့် ကျောင်းသုံးသမိုင်းသင်ကြားရခြင်းရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေလို့ သင်ကြားရေးပညာရှင်တွေ လက်ခံထားတာတွေပါ။ ဒီလိုအဖြစ်မျိုးက ဖတ်စာအုပ် သင်ရိုးတစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်တော့ပဲ၊ သမိုင်းဘာသာရပ်နဲ့ ပညာရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ဒါမှမဟုတ် ကျောင်းပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု (School reform) တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်အလုပ်လုပ်ရမှာ ဖြစ်တယ်။

ယနေ့တွေ့နေရတဲ့ သမိုင်းဖတ်စာအုပ်တွေမှာ မြန်မာစာဘာသာရပ်ထက်တောင်မှ ပိုပြီး ဆိုးရွားနေသေးတဲ့ ကိစ္စကတော့ လူမှုလိင်အခန်းကဏ္ဍ (gender role) မှာ မမျှမတဖြစ်နေတာပဲ။ တစ်နည်းအားဖြင့် သုံးတန်းကနေစတင်တဲ့ သမိုင်းစာအုပ်တွေမှာ မိန်းမတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍတွေ ပျောက်နေတာပဲ။ ဒါကို ယောက်ျားကြီးစိုးတဲ့ သမိုင်းအမြင်အတွင်းကနေ ရေးထားတဲ့ ဖတ်စာအုပ်မျိုးလို့ ဆိုရမယ်။ ယနေ့ခေတ်မှာ ဒီလိုအမြင်မျိုးနဲ့ ရေးထားတဲ့ သမိုင်းမျိုးကို လက်မခံကြတော့ဘူး။ နောင် ဒီမိုကရေစီခေတ်အတွင်း ပညာရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေလုပ်တဲ့အခါမှာ သမိုင်းအချက် အလက်မှန်ရုံတင်မကဘူး၊ ယောက်ျားအဓိကသမိုင်း ဖြစ်မနေဖို့ လိုအပ်တယ်။

ရှစ်တန်းမြန်မာသမိုင်းဖတ်စာအုပ်မှာဆိုရင် အခန်း (၁) ကိုလိုနီခေတ် လက်နက်စွဲကိုင်တော် လှန်ခြင်းကနေ ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်ပြောင်းတော်လှန်ရေးအထိ ဖော်ပြထားတဲ့နေရာမှာ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုအကြောင်းကို စာတစ်ကြောင်းတစ်လေမှ မပါဘူး။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုမှာ အမျိုးသမီးအသင်းအဖွဲ့နဲ့ အမျိုးသမီးခေါင်းဆောင်တွေ လုံးဝမရှိတဲ့ အလား၊ လားလားမျှအရေးမပါတဲ့ အလား ရေးဖွဲ့ထားတယ်။ တကယ့်ကို ယောက်ျားလွှမ်းမိုးကြီးစိုးတဲ့ သမိုင်းအမြင်အတွင်းကနေ ရေးဖွဲ့ ထားတာကို တွေ့ရမယ်။ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို အတော်ကလေး လျစ်လျူရှုထား၊ ခွဲခြား ဆက်ဆံထားခဲ့တယ်လို့ ဆိုချင်တယ်။ နောင်ရေးမယ့် သမိုင်းစာအုပ်တွေ၊ သင်ရိုးတွေမှာ လိင်အရ လူမျိုးအရ၊ ဘာသာရေးအရ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု၊ ဘေးဖယ်ထုတ်မှုတွေမပါအောင် သတိထားလုပ်ဖို့ လိုပါကြောင်း ဖတ်စာအုပ်ထဲက မြန်မာ့သမိုင်းကို ယေဘုယျဆန်းစစ်မိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading