သမိုင်းအရိုင်းတောထဲ မြင်းစီးထွက်ခြင်း

(မြန်မာ့သမိုင်း ဖတ်စာအုပ်များအား ပြန်လည်ဆန်းစစ်ချက်)

သရုပ်ဖော် - Moe Z Dzai

ယနေ့ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ (ဝါ) ကျွန်တော်တို့ဟာ သမိုင်းပျောက်နေတဲ့ နိုင်ငံသားတွေပဲ။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပညာသင်ကြားနေတဲ့ ကျောင်းသားလေးတွေရဲ့ သမိုင်းစာအုပ် ကိုယ့်သမိုင်း၊ ကမ္ဘာလောကကြီးရဲ့ သမိုင်းကို နားလည်လာအောင် သင်ကြားမခံရရုံမက တချို့ကိစ္စတွေမှာ လိမ်လည်ထားတဲ့စာတွေကိုသာ သင်ယူနေရတာ၊ အဲဒီလို သင်နေရတဲ့ သဘာဝကို ယေဘုယျပြုပြီး ပြောရရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲက နိုင်ငံသားတွေဟာ သမိုင်းပျောက်နေတယ်။ အလိမ်ခံထားရတဲ့ သမိုင်းတွေကိုသာလျှင် ကျောင်းသားလေးတွေ သင်ကြားခံနေရတော့ကာ သမိုင်းပျောက်နေတဲ့ လူတွေလို့ အလင်္ကာဆန်ဆန် သုံးနှုန်းပြောဆိုရတာ လွန်လိမ့်မယ် မထင်ဘူး။

အခြေခံပညာ သင်ရိုးဖတ်စာအုပ်တွေကို ဖတ်ရတာ အလွန်တရာစိတ်ပျက်ဖို့ ကောင်းတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကလည်း ကျွန်တော်တို့ဟာ ဖတ်စာအုပ်ထဲမှာပင်လျှင် သမိုင်းပျောက်နေပါတယ်လို့ ဆိုရမယ့်အချက်ပဲ။ ဖတ်စာအုပ်တွေရဲ့ စာသားနဲ့ အပြင်အဆင်ဟာ အလွန်တရာ အောက်တန်းနောက်တန်းကျနေပြီး မွဲတေနေတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဆိုတာကို သက်သေပြနေတယ်။ စာရွက်အကြမ်းအစုတ်အပေါ် စာအုပ်ဆိုက်ဒ်သေးသေးလေးနဲ့ မဖြစ်ညစ်ကျယ် သမိုင်းဖတ်စာအုပ်တွေက ကျွန်တော်တို့သမိုင်းဟာ လေးစားစရာကင်းမဲ့နေပါတယ်ဆိုတာကို သင်္ကေတဆိုင်ရာ ရည်ညွှန်းမှုတွေလုပ်နေတယ်။ အခြေခံပညာ သမိုင်းဖတ်စာအုပ်တွေက ဂရိတ်ကိုး၊ ယခင်အခေါ် ရှစ်တန်းမှာ တွန့်လိမ်တွန့်လိမ်နဲ့ ဆန့်တငင်ငင် အဆုံးသတ်သွားတယ်။ ဆန့်တငင်ငင်လို့ဆိုရတာကလည်း အခြားမဟုတ်ဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ပညာရေးစနစ်နဲ့ ပညာရေးဌာနတွေမှာ ကိန်းအောင်းနေတဲ့ လျစ်လျူရှုစိတ်၊ အထက်လူကြီးကြောက်စိတ်နဲ့ အထက်လူကြီးတွေနဲ့ ဘုရင်ဆန်ဆန် စိတ်ထင်တိုင်းလုပ်နေတဲ့ အပြုအမူ တွေကြောင့်ပဲ။ အခြေခံပညာအထက်တန်းအဆင့် ကိုးတန်းနဲ့ ဆယ်တန်း (ယခုအခေါ် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း)မှာ သမိုင်းပထဝီအတွဲတွေကို ပြဋ္ဌာန်းထားပါလျက် နိုင်ငံတော်သတင်းစာထဲမှာ စာမေးပွဲအချိန်ဇယားကိုပြတဲ့အခါ သမိုင်း၊ ပထဝီဘာသာရပ်ကို ဖြေဆိုကြရပါလျက် ယနေ့မှာ အဲဒီဘာသာတွဲကို ကျောင်းတွေမှာ ဖြေဆိုသူတွေ ဘာသာတွဲယူသူတွေ ရှားပါးနေတယ်။ တကယ်လို့ အဲဒီအတွဲတွေကို ဝါသနာပါတဲ့အတွက် သမိုင်းစာအုပ်ကို အလွယ်တကူရှာဖွေဖို့ရာ ပန်းဆိုးတန်း ဖတ်စာအုပ်သီးသန့် အရောင်းဆိုင်တွေကိုပင် မေးရင်တောင်မှ စာအုပ်ဆိုင်က ရှစ်တန်းအထိသာ သမိုင်းစာအုပ်ရှိပြီး ကိုးတန်းသမိုင်းစာအုပ်ဆိုတာ မရှိကြောင်း ဖြေဆိုတာကြုံရမှာဖြစ်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ သမိုင်းဟာ ရှစ်တန်းမှာ ဆန့်တငင်ငင်နဲ့ နိဂုံးချုပ်နေတာတော့ အမှန်ပဲ။

ရှစ်တန်းစာအုပ်ဟာ ၂၀ ရာစု နှောင်းပိုင်း ကိုလိုနီခေတ် လွတ်လပ်ရေးအကြောင်းကို အတိုချုံး ရေးထားတာ၊ သမိုင်းစာအုပ်ဟာ သမိုင်းစာအုပ်လို ရှစ်တန်းနဲ့လိုက်အောင် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ထူထူထဲထဲ၊ ထဲထဲဝင်ဝင်မရှိလှဘဲ အပျော်ဖတ်ခပ်ညံ့ညံ့စာအုပ်လို ခပ်ပါးပါးလွှလွှသာရှိနေတာ၊ ဒီလိုပြောတဲ့အတွက် သမိုင်းစာအုပ်ကို ထူထူထဲထဲနဲ့ ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ရင်လည်း ကျောင်းသားတွေသာ ဒုက္ခရောက်ဖို့ရှိမယ်။ အကြောင်းက ဒီလို သမိုင်းစာအုပ်တွေကို အလွတ်ကျက်မှတ်ခိုင်းနေတော့ကာ အဲဒီအလွတ်ကျက်မှတ်ခြင်းနဲ့ လျော်ညီဖို့ရာ ခပ်ပါးပါး သမိုင်းစာအုပ်ကို ပြဋ္ဌာန်းပေးတာပဲ ကျေးဇူးတင်ရမှာဖြစ်တယ်။ နောက်တစ်နည်းပြန်တွေးရရင် အလွတ်ကျက်မှတ်ခြင်းအတွက်သာလျှင် ခပ်ပါးပါး သမိုင်းစာအုပ်ကို အတိုချုပ်ထုတ်ပြန်ထားသလားတောင်မှ အောက်မေ့ရတယ်။

နောက်ပိုင်းဆိုးတာက ရှစ်တန်းရဲ့ မြန်မာ့သမိုင်း အခြမ်းမှာ မြန်မာ့သမိုင်းကို ၁၉၇၀ နဲ့ နိဂုံးချုပ် ထားခဲ့တယ်။ သူ့ထဲမှာက ပြီးဆုံးသွားတဲ့ တက္ကသိုလ်မှာ သမိုင်းနဲ့ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်ကိုမှ မယူရင် မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးနဲ့ ကျောင်းပညာရေးထဲကနေ ဘယ်တော့မှ ထပ်မသိနိုင်တော့တဲ့ မြန်မာ့သမိုင်း နိဂုံးဟာ ၁၉၇၄ မှာ ချုပ်သွားခဲ့တယ်။ ဖူးကူးယားမားက သမိုင်းနိဂုံးချုပ်ပြီလို့ မပြောခင်မှာ ကျွန်တော်တို့ ကျောင်းဖက်စာအုပ်တွေထဲက မြန်မာ့သမိုင်းကိုတော့ ၁၉၇၁ မှာ ချုပ်လိုက်ကြတယ်။ ရှစ်တန်း ဖတ်စာအုပ်မှာ တွေ့ရမယ့် မြန်မာ့သမိုင်းအတွက် နောက်ဆုံးစာပိုဒ်လေးကို အမြည်းအစမ်းအနေနဲ့ ပေးရရင်တော့ …

အလံနီကွန်မြူနစ်ပါတီကလည်း အမျိုးသားညီလာခံကြီးတစ်ရပ် ကျင်းပပေးရန်နှင့် ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပပေးရန်တောင်းဆိုသည်။ ဗကပ အစရှိသော လက်ဝဲစွန်း အဖျက်သမားများက အရင်းရှင်များ၊ ပဒေသရာဇ်များနှင့် ပူးပေါင်းí အဖျက်လုပ်ငန်းပေါင်းစုံကို ကျူးလွန်ကြသည်။

မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီမှာ ပြည်သူတို့၏ ထောက်ခံအားပေးမှုကြောင့် တစ်နေ့တစ်ခြား အင်အားကြီးမားလာသည်။ ပါတီရေးရာ သတင်းစဉ်နှင့် နိုင်ငံတကာရေးရာ သတင်းစဉ်တို့ကိုလည်း လစဉ်ထုတ်ဝေသည်။ လစဉ်သတင်းဂျာနယ်ကို ၁၅ ရက်တစ်ကြိမ် ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ ပါတီကေဒါများအား သဘောတရားရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် စည်းရုံးရေးပညာပေးနိုင်ရန် ၁၉၆၃၊ ဇူလိုင် ၁ ရက်တွင် ဗဟိုနိုင်ငံရေးသိပ္ပံကျောင်းကို ဖွင့်လှစ်သည်။ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို တပ်မတော်သားများအတွက် တပ်မတော်တပ်တွင်းပညာပေးသင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ပို့ချသည်။

အဆင့်ဆင့်သော ပါတီအဖွဲ့အစည်းများ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးများကို ကျင်းပကာ ခေါင်းဆောင်များ၊ ဦးဆောင်ကော်မတီများနှင့် ပါတီညီလာခံကိုယ်စားလှယ်များကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည်။ ၁၉၇၁ ဇွန်တွင် ပထမအကြိမ် ပါတီညီလာခံကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပေသည် လို့ တွေ့ရမယ်။

အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းမှာဖြင့် သမိုင်းဟာ ၁၉၇၁ မှာ နိဂုံးချုပ်ခဲ့လေပြီလို့ ဆိုရမယ်။ သမိုင်းကလည်း ဆိုရှယ်လစ်အနံ့အသက်တွေ ထူမွန်နေတာကို ဒီနှစ်ပိုဒ်လောက် ဖတ်မိနေရုံနဲ့ ကျွန်တော်တို့ သတိထားမိကြမှာပါ။ တကယ်တော့ ဒါတွေက ဆိုရှယ်လစ်ယောင်ယောင် အာဏာရှင် မဆလအစိုးရရဲ့ အရိပ်တွေပဲ။ နောက်ပိုင်း နအဖလက်ထက် ဦးနေဝင်းရဲ့ အရိပ်အာဝါသအောက်က ရုန်းထွက်ခဲ့ပြီလို့ ထင်ရတဲ့ ဆယ်စုနှစ်တစ်စု အကြာအထိတောင် မပြင်နိုင်ခဲ့ဘူး။ အနည်းဆုံးအနေနဲ့ ကလေးတွေသင်ရတဲ့သမိုင်းကို ဆက်ပြီး ဖုံးကွယ်ထားခဲ့တယ်။ မသိချင်ယောင်ဆောင် လျစ်လျူရှုထား ခဲ့ကြတယ်။ ကျွန်တော်တို့တွေကလည်း ယနေ့ထိ ကျွန်တော်တို့ဘေးနားမှာ ကလေးတွေ သမိုင်းလာကျက်မှတ်တဲ့အခါ အတော်ကလေး စိတ်မသက်သာဖြစ်ရတယ်။ ဒီသမိုင်းတွေက ထိမ်ချန်ထားခဲ့တာ၊ ဘယ်သူတွေအတွက် ဇောင်းပေးရေးထားတာ ဆိုတာကို ဝင်ရောက်ပြောဆို ရှင်းပြတဲ့ လူကြီးတွေ အမြောက်အမြားရှိမှာ မနည်းဘူး။ ကျွန်တော့်အဖေကလည်း ကျွန်တော် မြန်မာ့သမိုင်းစာအုပ်ကျက်နေစဉ် ငယ်စဉ်က ငါ့သား ဒါ သမိုင်းလိမ်တွေလို့ ရှင်းပြခဲ့သလို ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လည်း ကျွန်တော့် ညီတွေ၊ တူတွေနဲ့ သမီးကို တတ်နိုင်သမျှကြုံရင် ကြုံသလိုရှင်းပြခဲ့ဖူးတဲ့ အတွက်ပါပဲ။

ဒီအခါမှာ အဲဒီလို ရှင်းပြခဲ့တဲ့ သူတိုင်း ကြုံတွေ့ရမှာက မျက်လုံးကလေး ပေကလပ်ပေကလပ်နဲ့ ကြည့်နေတဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မျိုးဆက်သစ်ကလေးငယ်တွေပဲ။ သူတို့အတွက်က စာသင်ခန်းထဲမှာ သြဇာအကြီးမားဆုံးဖြစ်တဲ့ ဆရာ/ဆရာမနဲ့ ဖတ်စာအုပ်တွေလောက် ကျန်တာသိပ် အရေးမကြီးလှဘူး။ သိပ်မကြောက်လှဘူး။ သူတို့အနေနဲ့ သမိုင်းကို ဘာကြောင့် သင်ယူသင့်သလဲ ဆိုတာကိုလည်း နားမလည်နိုင်ဘူး။ သမိုင်းနဲ့ ဝါဒဖြန့်ချိရေး နှစ်မျိုးကြားထဲက ကွဲပြားခြားနားချက်ကိုလည်း နားမလည်တော့ဘူး။ သမိုင်းကိုဖုံးကွယ်ဖို့ ကြိုးစားသူတွေကလည်း သင်ရိုးညွှန်းတမ်းနဲ့ ဖတ်စာအုပ်များမှာသာမကဘူး။ သင်ကြားပုံမှာပါ ကလေးတွေ သုတေသနငယ်တွေ၊ စာတမ်းငယ်တွေရေးခြင်းအားဖြင့် တကယ့်သမိုင်းကို မစူးစမ်းမိအောင် အလွတ်ကျက်မှတ်ခြင်းပုံစံနဲ့ ထိန်းချုပ်ထားတယ်။ အမှတ် ၁၀၀ ဖိုးဖြေ၊ မဖြေနိုင်ကျဆိုတဲ့ စာမေးပွဲစနစ်နဲ့လည်း အလွတ်ကျက်မှတ်ခြင်း ပုံစံကို သူကောင်းပြုထားခဲ့ကြတယ်။

အကျိုးဆက်ကတော့ စာလေးတွေဟာ သမိုင်းကို စိတ်ဝင်စားစရာဆိုတာကို နားလည်မပေးနိုင် တော့ဘူး။ နှစ်ပေါင်း ခုနှစ်ဆယ်ကျော်လောက်ရှိတဲ့ သမိုင်းဖြစ်ရပ်တွေကို ပုံပြင်စာအုပ်သာသာ စကားလုံးရေ အရေအတွက်နဲ့ အကျဉ်းချုံးဖော်ပြထားတဲ့ သမိုင်းစာအုပ်ကို ဘယ်ကလေးတွေများ စိတ်ဝင်တစားရှိပါ့မလဲ၊ သမိုင်းဖြစ်ရပ်တွေမှာ စိတ်လှုပ်ရှားစရာ၊ သံဝေဂရစရာ၊ အားတတ်ဖွယ်ရာ၊ အတုယူဖွယ်ရာပေါင်း မြောက်မြားစွာရှိရဲ့သားနဲ့ ကလေးတွေ စိတ်ဝင်စားအောင် ဖတ်စာအုပ်တွေက မလုပ်ပြနိုင်ဘူး။ ဆရာတွေက မသင်ကြားရဲကြဘူး။

တစ်ခေတ်တစ်ခါက သူ့ခေတ်မှာ နိုင်ငံရေးဥသျှောင်တစ်ဦးဖြစ်နေခဲ့တဲ့ ဒေါက်တာဘမော်ကို အားကျပြီး အင်္ဂလိပ်လေယူလေသိမ်းကအစ ဒေါက်တာဘမော်လို လိုက်ပါလေ့ကျင့်ယူခဲ့တဲ့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား ကိုအောင်ဆန်းဟာ နောင်မှာ တစ်နိုင်ငံလုံးလေးစားအားကျတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဖြစ်လာတာ၊ သူအားကျခဲ့တဲ့ ဒေါက်တာဘမော်နဲ့အတူတူ လက်တွဲလုပ်လာခဲ့တာ၊ တစ်ခါက တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ နိုင်ငံရေးမျက်စိကို ဖွင့်ပေးခဲ့တဲ့ ဆရာတော်ဦးဥတ္တမဟာ သမိုင်းကြောင်းအရ ချုံကြည့်ရင် မဖြစ်စလောက် နိုင်ငံရေးထောက်ခံမှု မှားယွင်းသွားတာနဲ့ နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းပေါ်က ဆင်းလိုက်ရတာ၊ အင်မတန်အိန္ဒြေကြီးပါတယ်ဆိုတဲ့ မြန်မာအမျိုးသမီးတွေဟာ ယောက်ျားတွေနဲ့ မြန်မာအမျိုးသမီးတွေဟာ ယောက်ျားတွေနဲ့ တန်းတူရင်ဘောင်တန်းပြီး နိုင်ငံရေးလုပ်ခဲ့ကြတာ၊ စစ်ပုလိပ်ရဲ့ နံပါတ်တုတ်အောက် ခေါင်းထိုးပေးခဲ့ကြတာ စသဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် အတုယူဖွယ် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ဖွယ်ရာ အရေးကြီးတဲ့ဖြစ်ရပ်ပေါင်းများစွာ ရှိပေမယ့် မဖော်ပြခံရဘူး။

ကျောင်းသားတွေက ကျောင်းသုံးသမိုင်းစာအုပ်ဆိုတာ ပျင်းရိငြီးငွေ့ဖွယ်ရာထက်ပိုတဲ့ သိမ်မွေ့နက်ရှိုင်းတဲ့ အိုင်ဒီယိုလိုဂျီနဲ့ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ အရာဆိုတာကို သဘောပေါက်ကြဖို့လိုတယ်။ နောက် သမိုင်းစာအုပ်ကနေပြောတဲ့ အမြင်တွေဟာ တစ်ဖတ်သတ် အမြင်တွေချည်းပဲ။ ဥပမာအနေနဲ့ အထက်မှာဖော်ပြထားတဲ့ စာသားမှာကိုက တခြားသော ဒီမိုကရေစီအုပ်စုတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးမျှော်မှန်း ချက်တွေကို ဘေးဖယ်ထုတ်လိုက်တယ်။ ကွန်မြူနစ်တွေ အဖျက်လုပ်ငန်းလုပ်တဲ့နေရာမှာလည်း ဘာကြောင့်လုပ်ရတယ် ဆိုတာမျိုး မပါဘူး။ အဖျက်လုပ်ငန်းသက်သက်လို့ သုံးထားတယ်။ တကယ်တော့ ဒါဟာ နိုင်ငံရေးတွေပဲ။ နိုင်ငံရေးဆိုတာမှာ ပြဿနာတွေဆိုတာ သူ့ဘက်ကိုယ့်ဘက် အမြဲရှိနေတာ။ ဒီမိုကရက်တစ်အင်အားစုအကြောင်းတွေကို ရေးသားရာမှာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ။ တစ်နည်းအားဖြင့် သမိုင်းနဲ့ နိုင်ငံရေးကို ဖော်ပြရာမှာ ဖတ်စာအုပ်ဟာ ကျောင်းသားတွေ ဆင်ခြင်သုံးသပ်နိုင်အောင် ဖြစ်နေတဲ့ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ပြဿနာရပ်တွေကို ဖော်မပြတော့ဘဲ ဘာမှ အငြင်းပွားဖွယ်ရာမရှိ သူတို့ဖော်ပြချင်တဲ့ ဘက်တစ်ဖက်တည်းသာလျှင် မှန်တယ်ဆိုတဲ့ အမြင်မျိုးနဲ့ ရေးထားတာကိုတွေ့ရတယ်။ ရှစ်တန်းဖတ်စာအုပ်ရဲ့ စာမျက်နှာ(၃၃)မှာဆို သမိုင်းတစ်လျောက် ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ ကိစ္စတွေကို ကိုင်တွယ်ရှင်းလင်းနေရတဲ့ပုံမပေါက်ဘဲ ဘက်တစ်ဖက်ရဲ့ အမြင်တည်းနဲ့ ဖော်ပြသွားတာပဲ။

ပထစအစိုးရသည် နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်သစ်ကို ချမှတ်ခဲ့သော်လည်း ပါတီတွင်း၌ အုပ်စုကွဲမှုပေါ် လာပြန်သည်။ ပထစပေါ်ပေါက်လာချိန်မှာ သခင်တို့က သီးခြားနေကြ၏။ တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သော စစ်ဗိုလ်များက “ဗိုလ်” အုပ်စု၊ အစိုးရအရာရှိဟောင်းများနှင့် ရှေ့နေ စသည်တို့က “ဦး” အုပ်စုဟူ၍ ရှိရာ “သခင်”တို့က အုပ်စုတစ်စု၊ “ဦးဗိုလ်”တို့က အုပ်စုတစ်စု ကွဲပြားလာသည်။ ပါတီတွင်း အာဏာရရှိရေးအတွက် အုပ်စုနှစ်စု အပြိုင်ဆိုင် ပဋိပက္ခဖြစ်လာသောကြောင့် နိုင်ငံအရေး တည်ငြိမ်မှု မရှိပေ။ ….. ၁၉၆၁ မတ် ၁ တွင် ဖယ်ဒရယ်မူကို စဉ်းစားသည့် အစည်းအဝေးတစ်ခု ရန်ကုန်မြို့တွင် ကျင်းပသည်။ ဖယ်ဒရယ်မူကို လက်မခံလျှင် ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်မည်ဟု ရှမ်းစော်ဘွားဟောင်းများက အတိအလင်းကြေညာသည်။

ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ အထူးယိုယွင်းလာသော အခြေအနေဆိုးကို ထိန်းသိမ်းစိမ့်သောငှာ ဗမာ့တပ်မတော်မှ တာဝန်ယူစောင့်ရှောက်လိုက်ရသည်။

ဒီအကြောင်းအရာတွေဟာ အဲဒီလောက်တော့ဖြင့် မလွယ်ကူလှဘူး။ အဲဒီလို ရည်ရွယ် ချက်မျိုးနဲ့ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကလည်း မဆလအစိုးရ အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ နှစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ်တာ ကာလက သက်သေပြခဲ့ပြီးပါပြီ။ ထပ်ပြီးပြောရရင် သမိုင်းသင်ကြားရခြင်း အကြောင်းတရားများစွာထဲက တစ်ခုမှာ တခြားသော သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒပညာရပ်တွေလိုပဲ၊ ကျောင်းသားရဲ့ဆင်ခြင်သုံးသပ်နိုင်စွမ်း၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ နိုင်စွမ်းတွေ မြင့်မားလာဖို့ ပါဝင်တာအမှန်ပဲ။ ယခုဖတ်စာအုပ်မှာ ဖြစ်နေတာက အဲဒီအရာတွေရဲ့ အတားအဆီးဖြစ်တဲ့ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အတွင်းက အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အခြေအနေတွေကို ဖယ်ထုတ်ပစ်ပြီး တစ်ဖက်ကသာလျှင် ယတိပြတ်မှန်ကန်နေပုံ၊ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အတွင်းဖြစ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေရဲ့ အကြောင်းတရားနဲ့ ရှုထောင့်တွေကို မဖော်ပြတော့တာပဲဖြစ်တယ်။ ဒီလိုသမိုင်းဖတ်စာအုပ်မျိုးဟာ ကျောင်းသားတွေကို ဆင်ခြင်မှု မတိုးပွားလာရုံမက ပိုပြီးမိုက်မဲတဲ့သူတွေဖြစ်နေစေမှာ အမှန်ပဲ။

အခြေခံပညာမှာ ဘာကြောင့် သမိုင်းကိုလေ့လာသင်ယူရသလဲ

ကျွန်တော်တို့ အခြေခံပညာ အဆင့်အတန်းတွေမှာ ဘာသာငါးဘာသာ၊ ခြောက်ဘာသာ လောက်ရှိတဲ့ အထဲမှာမှ ဘာကြောင့် သမိုင်းဘာသာရပ်ကိုထည့်ပြီး သင်နေရသလဲဆိုတာ လေးလေးနက်နက်ထားပြီး မေးသင့်တဲ့မေးခွန်းပဲ။ ဒီမေးခွန်းကို ဖြေဆိုလေ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သမိုင်းဖတ်စာအုပ်တွေရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကင်းမဲ့မှုကို တွေ့လာရလေပဲ။ ပြီးတော့ ဒီမေးခွန်းဟာ သမိုင်းပညာရဲ့ အရေးပါပုံသာ မကဘူး။ ပညာရေးနဲ့ပါ ချိတ်ဆက်နေတဲ့ မေးခွန်းပဲ။ တစ်နည်းအားဖြင့် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်းဖွင့်ဆိုလေ့လာရင် ကျောင်းသုံးစာအုပ်တွေမှာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရမယ့် အယူအဆအချက်ပဲ။ ဒီမေးခွန်းရဲ့ အဖြေပေါင်းများစွာထဲက တစ်ခုကိုပြောရရင် ကျောင်းသားတွေအတွက် သမိုင်းဖတ်စာအုပ်ဆိုတာ စာရေးဆရာတွေ၊ ပညာရှင်တွေရေးတဲ့ သမိုင်းစာအုပ်လို အကြောင်းအရာမရွေး စိတ်ဝင်စားရာ ရေးလို့ မရဘူး။ ဖတ်စာအုပ်ထဲက သမိုင်းဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန်နဲ့ ကင်းလွတ်ပြီးဖြစ်နေလို့ မရဘူးဆိုတဲ့ အချက်ဟာ အရေးကြီးတယ်။ အဲဒီလို မကင်းလွတ်တဲ့ နေရာမှာလည်း ဗိုလ်နေဝင်းအာဏာသိမ်းတာကို အကြောင်းပြချက်ပေးတာလောက်ကို မကင်းလွတ်ဘူးလို့ မသတ်မှတ်နိုင်ဘူး။ အတိတ်ကာလအတွင်း ဖြစ်နေတဲ့ ပြဿနာရပ်တွေရဲ့ ဒိုင်းနမစ်သဘောကို မြင်လာအောင်ရေးသားပြီး ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အရာတွေကို ဖော်ညွှန်းပြနိုင်အောင် ရေးရမှာ။ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတာတွေကို ဖုံးကွယ်ချင်တဲ့အတွက် အတိတ်ကာလကိုရော လက်ရှိကာလကို ဖုံးကွယ်ရင်း ချိတ်ဆက်ပြနေသလို မဖြစ်ဖို့တော့ အရေးကြီးတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ယနေ့ ရှစ်တန်းဖတ်စာအုပ်လို အရာမျိုးမှာ အထက်ပါ ကောက်နုတ်ပြတဲ့ စာသားမျိုးတွေကို ပြောင်းလဲရုံတင်မက ယနေ့ဖြစ်နေတဲ့ ပစ္စုပ္ပန်အခြေအနေကို ပေါ်လွင်နိုင်မယ့် တိုင်းရင်းသားအရေး၊ လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေးပဋိပက္ခဖြစ်ပွားလာခဲ့ရာ အာဏာရှင်တို့လုပ်ကိုင်ခဲ့တဲ့ လမ်းကြောင်းတွေ၊ ၆၂ နောက်ပိုင်းဖုံးကွယ်ခံခဲ့ရတဲ့ ကျောင်းသားနဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ဖော်ပြနိုင်မှ သမိုင်းဆိုတာဖြစ်မှာ။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမျိုးသားပညာရေးမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ သမိုင်းဖတ်စာအုပ်မှာ ဖော်ပြရမယ့် ပစ္စုပ္ပန်ကို ရည်ညွှန်းဖော်ပြနေတဲ့ အတိတ်သမိုင်းဆို တာမျိုးကို လုပ်နိုင်မှာဖြစ်တယ်။

သမိုင်းဖတ်စာအုပ်အတွက် ပစ္စုပ္ပန်ကို ရည်ညွှန်းနေတဲ့ သမိုင်းမျိုးသာလျှင် ဖော်ပြပေးတတ်ကြတဲ့ အဓိကအချက်ကတော့ ကျောင်းသားတွေကို သမိုင်းဆိုင်ရာ နားလည်မှု (historical understanding) ကို နားလည်စေဖို့သာလျှင် ဖြစ်တယ်။ သမိုင်းဆိုင်ရာ နားလည်မှုဆိုကတည်းက သမိုင်းအပေါ် မှတ်ချက်ချဖို့ သမိုင်းအဖြစ်အပျက်ရဲ့ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်တွေကို သုံးသပ်ဖို့ဟာ ဆရာနဲ့ ကျောင်းသားတွေ လက်ထဲမှာသာလျှင် ရှိရမယ်။ ဒီအတွက် သမိုင်းဖတ်စာအုပ်ကနေ လုပ်ပေးထားရမှာက လုံလောက်တဲ့ အဘက်ဘက်က ပြဿနာရပ်တွေကို ပေးထားရမှာ။ ဆရာကလည်း စာသင်တဲ့အခါ အဲဒီဖတ်စာအုပ်ကနေ ဖော်ပြထားတဲ့ ပြဿနာရပ်တွေထက် ပိုပြီး တွေးနေတဲ့ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အခြေအနေအဖြစ်အပျက်တွေကို ကျောင်းသားတွေကို ဖတ်ပြနေရမှာ ဖြစ်တယ်။

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရှစ်တန်း မြန်မာ့သမိုင်းဖတ်စာအုပ်မှာပါသလို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ အထူးယိုယွင်းလာသော အခြေအနေဆိုးကို ထိန်းသိမ်းစိမ့်သောငှာ ဗမာ့တပ်မတော်မှ တာဝန်ယူစောင့် ရှောက်လိုက်ရသည် ဆိုတဲ့ ဆင်ခြေမျိုး ထည့်ပေးနေဖို့မလိုဘူး။ အဲဒီလိုဆင်ခြေမျိုး ထည့်ပေးလိုက်ပြီး အလွတ်ကျက်မှတ်နေရတဲ့ ကျောင်းသားအဖို့ ပိုပြီးမိုက်မဲလာရုံသာဖြစ်လာမှာဖြစ်ပြီး သမိုင်းဆိုင်ရာ နားလည်မှုဆိုတာမျိုး ဘယ်တော့မှ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒီထက်ပိုအဆင့်မြင့်တဲ့ သမိုင်းဆိုင်ရာ အနက်ပြန်ခြင်းမျိုး (Historieal Interpretation) ဆိုတာမျိုးကိုလည်း နားလည်လာနိုင်မှာ မဟုတ်တာတော့ သေချာတယ်။

အခြေခံပညာသမိုင်းဖတ်စာအုပ်တွေ

အနောက်နိုင်ငံတွေ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်လို နိုင်ငံမှာတောင် သမိုင်းဖတ်စာအုပ်ဟာ သမိုင်းအပေါ် တတ်သိနားလည်လာမှုထက် နိုင်ငံသားကောင်းဖြစ်ရေး ကိုယ်ကျင့်တရားကိုသာ ပြုစုပျိုးထောင်နေတဲ့အချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဖတ်စာအုပ်မှာတော့ အဲဒီလို အဆင့်အတန်းမျိုးတောင်မရှိဘူး။ နိုင်ငံသားကောင်းဖြစ်ဖို့ နေနေသာသာ မှားယွင်းတဲ့ တစ်ဖက်သတ်တင်ပြပုံ သမိုင်းလိမ်တွေကြောင့် ပိုပြီးမိုက်မဲတွေဝေတတ်လာအောင် တွန်းပို့နေသလိုဖြစ်နေတယ်။ ပြီးရင် နိုင်ငံရေးအကြောင်း အသားပေးဖော်ပြချက်တွေမှာ ပဋိပက္ခတွေကို နားလည်လာအောင်ထက် ပဋိပက္ခဖြစ်နေခြင်းကို အပြစ်မြင်ထားတဲ့ အမြင်အပေါ် အခြေခံတယ်။ ဒီအတွက် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကိုမရတဲ့ အခြားသောအုပ်စုတွေကို လူဆိုးအဖြစ် တစ်ဖတ်သတ်ဖော်ပြတယ်။ ဒီလိုဖော်ပြမှုကြောင့် ပြင်ပမှာ နိုင်ငံရေးပြေလည်မှုရဖို့ရာ ပိုခက်ခဲသွားမယ့် သဘောရှိတယ်။

သမိုင်းဖတ်စာအုပ်ဟာ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ သမိုင်းရဲ့ နိယာမသဘောတရားတွေကို တတ်သိနားလည်ရမယ့် အစား ဆိုခဲ့သလိုပဲ ဝါဒဖြန့်ချိရေးလက်နက်ဖြစ်နေခဲ့တာ။ ဒါကို တခြားသော ဘာသာရပ်က ဖတ်စာအုပ်တွေနဲ့ ယှဉ်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဓာတုဗေဒဖတ်စာအုပ်ဆိုရင် ဓာတုဗေဒနိယာမ တွေပဲပါတယ်။ မော်လီကျူးတွေအကြောင်းပြောရင်း မဆလဝါဒဖြန့်ချိရေးဆိုတာမျိုးမရှိဘူး။ လုပ်လည်း လုပ်လို့မရဘူး။ သမိုင်းကလုပ်လို့ရတော့ကာ အဲဒီလို လုပ်လို့ရတယ်ဆိုတဲ့အသိနဲ့ သတိထားကိုင်တွယ် နိုင်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။ ဒီလိုမျိုးတစ်ဖက်သတ် ကပေါက်တိကပေါက်ချာ မဖြစ်အောင် ထိန်းရမယ့် အချက်တွေမှာ ကျောင်းသား ဖတ်စာအုပ်ဟာ အနောက်မှာ ကျမ်းကိုးစာရင်း၊ ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်ကျမ်းနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းအခန်းကဏ္ဍတွေအတွက် စာစုစာရင်းတချို့လိုအပ်တယ်။ ကျမ်းကိုးစာရင်းပါနေခြင်းက သမိုင်းကို အရမ်းကာရော လိမ်ချင်တိုင်း လိမ်လို့မရနိုင်အောင်၊ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးကို ဖယ်ချန်ခဲ့တာမျိုးကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်တယ်။ နောက်ကျမ်းကိုးကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ကိုးကားထိုက်ပြီး သမာသမတ်ကျတဲ့ သမိုင်းပညာရှင်တွေရဲ့ စာကို ကိုးကားထားတာ မထားတာကိုလည်း လေ့လာကြည့်နိုင်တယ်။

ထပ်ပြီးဆိုရရင်တော့ နောက်ထပ်တစ်ချက်က ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကျောင်းသုံးသမိုင်းဖတ်စာအုပ် တွေဟာ ပစ္စုပ္ပန်ကို ဖော်ညွှန်းပြနေတဲ့ အတိတ်ကာလမျိုးမပါဘူး။ အဲဒီလိုပါဖို့ဆိုရင် အနည်းဆုံး ကျွန်တော်တို့ဟာ ဦးနေဝင်းအာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်ကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ရေးရမယ်။ နောက် ၂၀၀၇ ထိ မဟုတ်ရင်တောင်မှ ၈၈ အရေးအခင်းအကြောင်းကို ဖော်ပြနိုင်ရမယ်။ ယနေ့ လူမျိုးရေးပဋိပက္ခတွေဖြစ်နေရတဲ့အကြောင်းအတွက် တိုင်းရင်းသားနဲ့ ဗမာတွေကြားထဲ ပဋိပက္ခပေါ် ပေါက်လာပုံကို မျှတဲ့အမြင်နဲ့ ရေးရမယ်။ ချင်းတောင်မှာ ကြွမ်ဘိက ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ကို တော်လှန်တယ်။ စောလုံမြို့မှာ ကယားအမျိုးသားစောလဖော်၊ ကချင်မှာ ဗိုလ်ဖိုးစောဆိုတာလောက်နဲ့ ချွေးသိပ်နေလို့ မဖြစ်ဘူး။

ပစ္စုပ္ပန်နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ အကြောင်းအရာတွေအပေါ်ကို ပုံဖော်ပြနိုင်မယ့် အဖြစ်အပျက်တွေဟာ ကျောင်းသုံးသမိုင်းဖတ်စာအုပ်မှာ အဓိကထားရမယ့် အချက်ပဲ။ ကျောင်းသားတွေ အတိတ်ကာလအပေါ် ပစ္စုပ္ပန်နဲ့ယှဉ်ပြီး စိတ်ဝင်စားလာအောင်၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်နဲ့ အုပ်စုတစ်ခုနဲ့တစ်ခု မျှဝေလက်ခံကျင့်သုံးပုံတွေကို နားလည်လာအောင်၊ ခေတ်သစ်ကမ္ဘာထဲက တခြားနိုင်ငံတွေ တခြားယဉ်ကျေးမှုတွေကို နားလည်လာအောင်၊ သမိုင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာမှုပုံစံတွေနဲ့ သမိုင်းပညာရှင်တွေရဲ့ ထင်ရှားတဲ့ လေ့လာမှုပုံစံတွေကို နားလည်လာဖို့ လုပ်ပေးရမယ်ဆိုတဲ့သဘောတွေပါ သက်ဝင်လာအောင် ဖေါ်ဆောင်ပေးရမှာပါ။ ဒါဟာြဖင့် ကျောင်းသုံးသမိုင်းသင်ကြားရခြင်းရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေလို့ သင်ကြားရေးပညာရှင်တွေ လက်ခံထားတာတွေပါ။ ဒီလိုအဖြစ်မျိုးက ဖတ်စာအုပ် သင်ရိုးတစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်တော့ပဲ၊ သမိုင်းဘာသာရပ်နဲ့ ပညာရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ဒါမှမဟုတ် ကျောင်းပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု (School reform) တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်အလုပ်လုပ်ရမှာ ဖြစ်တယ်။

ယနေ့တွေ့နေရတဲ့ သမိုင်းဖတ်စာအုပ်တွေမှာ မြန်မာစာဘာသာရပ်ထက်တောင်မှ ပိုပြီး ဆိုးရွားနေသေးတဲ့ ကိစ္စကတော့ လူမှုလိင်အခန်းကဏ္ဍ (gender role) မှာ မမျှမတဖြစ်နေတာပဲ။ တစ်နည်းအားဖြင့် သုံးတန်းကနေစတင်တဲ့ သမိုင်းစာအုပ်တွေမှာ မိန်းမတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍတွေ ပျောက်နေတာပဲ။ ဒါကို ယောက်ျားကြီးစိုးတဲ့ သမိုင်းအမြင်အတွင်းကနေ ရေးထားတဲ့ ဖတ်စာအုပ်မျိုးလို့ ဆိုရမယ်။ ယနေ့ခေတ်မှာ ဒီလိုအမြင်မျိုးနဲ့ ရေးထားတဲ့ သမိုင်းမျိုးကို လက်မခံကြတော့ဘူး။ နောင် ဒီမိုကရေစီခေတ်အတွင်း ပညာရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေလုပ်တဲ့အခါမှာ သမိုင်းအချက် အလက်မှန်ရုံတင်မကဘူး၊ ယောက်ျားအဓိကသမိုင်း ဖြစ်မနေဖို့ လိုအပ်တယ်။

ရှစ်တန်းမြန်မာသမိုင်းဖတ်စာအုပ်မှာဆိုရင် အခန်း (၁) ကိုလိုနီခေတ် လက်နက်စွဲကိုင်တော် လှန်ခြင်းကနေ ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်ပြောင်းတော်လှန်ရေးအထိ ဖော်ပြထားတဲ့နေရာမှာ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုအကြောင်းကို စာတစ်ကြောင်းတစ်လေမှ မပါဘူး။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုမှာ အမျိုးသမီးအသင်းအဖွဲ့နဲ့ အမျိုးသမီးခေါင်းဆောင်တွေ လုံးဝမရှိတဲ့ အလား၊ လားလားမျှအရေးမပါတဲ့ အလား ရေးဖွဲ့ထားတယ်။ တကယ့်ကို ယောက်ျားလွှမ်းမိုးကြီးစိုးတဲ့ သမိုင်းအမြင်အတွင်းကနေ ရေးဖွဲ့ ထားတာကို တွေ့ရမယ်။ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို အတော်ကလေး လျစ်လျူရှုထား၊ ခွဲခြား ဆက်ဆံထားခဲ့တယ်လို့ ဆိုချင်တယ်။ နောင်ရေးမယ့် သမိုင်းစာအုပ်တွေ၊ သင်ရိုးတွေမှာ လိင်အရ လူမျိုးအရ၊ ဘာသာရေးအရ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု၊ ဘေးဖယ်ထုတ်မှုတွေမပါအောင် သတိထားလုပ်ဖို့ လိုပါကြောင်း ဖတ်စာအုပ်ထဲက မြန်မာ့သမိုင်းကို ယေဘုယျဆန်းစစ်မိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစ၍ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်သော သက်သေအထောက်အထားများသည် ကျူးလွန်သူများကို တရားစွဲဆိုမှုလုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် အရေးကြီးသဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ၏လုပ်ရပ်ကို ထောက်ခံကြောင်း ကနေဒါနှင့် ဆွစ်ဇာလန်သံရုံးတို့က...

Published on Mar 19, 2021
အင်းစိန်လမ်းမပေါ်၌ မတ် ၂ တွင် တွေ့ရသည့် စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ (ဓာတ်ပုံ- Myanmar Now)

မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရားနှင့် နိုင်ငံတကာ တရားရုံး အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်သူများကို တာဝန်ခံခိုင်းရန် လုပ်ဆောင်နေသည့် ကြိုးပမ်းမှုများ အားလုံးကို ကြိုဆိုကြောင်း ကနေဒါနှင့် ဆွစ်ဇာလန်သံရုံးတို့က ယနေ့ (မတ် ၁၉) တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။

ကနေဒါသည် မြန်မာပြည်သူများနှင့်အတူ ရပ်တည်နေကြောင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ဥပဒေကို ကြီးလေးစွာ ချိုးဖောက်သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရားက သက်သေများ စုဆောင်းနေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို လှိုက်လှဲစွာထောက်ခံကြောင်း ကနေဒါသံရုံး၏ ယနေ့ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြသည်။

အလားတူ ဆွစ်ဇာလန်သံရုံးကလည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းချိန်မှစ၍ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများနှင့် ပတ်သက်သော သက်သေခံအထောက်အထားများကို စုဆောင်းခြင်း ပြုလုပ်ပေးသည့် ကုလသမဂ္ဂ၏ လုပ်ရပ်ကို ကြိုဆိုကြောင်း ယနေ့ထုတ်ပြန်သည်။

ရာဇ၀တ်မှုကျူးလွန်မှုမှန်သမျှနှင့် ပတ်သက်သည့် သက်သေအထောက်အထားများကို စုဆောင်းပြီး ထိန်းသိမ်းထားရန် အရေးကြီးကြောင်း၊ သို့မှသာ အနာဂတ်တွင် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ယင်းအထောက်အထားများကို အသုံးချနိုင်မည်ဖြစ်ကာ ကျူးလွန်သူများကို တာ၀န်ခံစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆွစ်ဇာလန်သံရုံး၏ ထုတ်ပြန်ချက်၌ ဖော်ပြထားသည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရားသည် စစ်အာဏာသိမ်းသည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှစတင်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဖြစ်ပွားနေသော ဖြစ်ရပ်များကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေသည်ဟု ဆိုသည်။

အဆိုပါ ယန္တရားသည် သက်သေအထောက်အထားများကို စိစစ်သုံးသပ်ရန်နှင့် နိုင်ငံအဆင့် သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာတရားရုံးများတွင် ရာဇ၀တ်မှုကျူးလွန်မှုအတွက် တာ၀န်ရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်များကို တရားစွဲဆိုမှုများပြုလုပ်ရာတွင် လွယ်ကူချောမွေ့စေရန် အထောက်အကူပြုသော အမှုတွဲများကိုလည်း တည်ဆောက်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

ယန္တရားအတွက် အသုံး၀င်နိုင်သည်ဟု ယူဆရသော သတင်းအချက်အလက်များ ရှိပါက Signal အက်ပလီကေးရှင်းမှတစ်ဆင့် ဖုန်းနံပါတ် +၄၁ ၇၆ ၆၉၁ ၁၂ ဝ၈ သို့လည်းကောင်း၊ [email protected] သို့ အီးမေးလ်ပေးပို့ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ဆက်သွယ်ပေးပို့ နိုင်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။

 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်မြို့တွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၆ ရက်မှစ၍ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်​ရေးပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်​ဖော်​နေပြီး စစ်​ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြည်သူများစွာကို ​သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးခြင်း ပြုလုပ်​နေ​သော်လည်း ရပ်တန့်သွားခြင်း မရှ...

Published on Mar 19, 2021

စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်တပ်များက ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးမှုများရှိနေသော်လည်း တာမွေသပိတ်စစ်ကြောင်း ၄၂ ရက် မြောက်အဖြစ် လမ်းပေါ်ဆက်ထွက်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သပိတ်ခေါင်းဆောင်အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောသည်။

တာမွေမြို့နယ်လူငယ်များ၏ သပိတ်စစ်ကြောင်းကို ယနေ့ (မတ် ၁၉) နံနက် ၉ နာရီခန့်က ဗညားဒလလမ်းနှင့် သြဘာလမ်းထောင့်တွင် စုရပ်ပြုလုပ်၍ ဆန္ဒဖော်ထုတ်မှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ယင်းမှတဆင့် သတိပဌာန် လမ်းဘက်သို့ ရပ်ကွက်အတွင်း ချီတက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

"မနက် ၉ ခွဲလောက် ကျွန်မတို့လူငယ်တွေ သြဘာလမ်းထိပ်မှာ အော်နေတော့ သူတို့က ကျောင်းမြောင်းဈေး နားက အတားအဆီးတွေကို ရှင်းနေတာ။ နေ့လယ်ပိုင်းလောက်ရောက်တော့ သတိပဌာန်ဘက်မှာ ရပ်ကွက်လမ်း တွေထဲအထိ လိုက်ပစ်တယ်။ လူငယ်ငါးယောက် အဖမ်းခံရတဲ့အထဲ ပါသွားတယ်"ဟု တာမွေသပိတ်စစ်ကြောင်း ဦးဆောင်သူအမျိုးသမီးက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့တွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၆ ရက်မှစ၍စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်​ရေးပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်​ဖော်​နေပြီး စစ်​ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြည်သူများစွာကို ​သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးခြင်း ပြုလုပ်​နေ​သော်လည်း မရပ်တန့်​ပေ။

ရန်ကုန်မြို့ စမ်းချောင်း၊ ကြည့်မြင်တိုင်၊ မြောက်ဥက္ကလာပ၊သာ​ကေတ စသည့်မြို့နယ်များတွင် လမ်းပေါ်ရှိ ပြည်သူ့ခံတပ် အတားအဆီးများကို စစ်ကောင်စီ၏လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက လိုက်လံဖျက်ဆီးလျက် ရှိကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်နေ ဒေသခံတစ်ဦးက "ဆန္ဒပြ သပိတ်ပုံစံမျိုးတွေ မတွေ့ရတော့ဘူး ကျွန်တော် တို့ဘက်မှာ။ လမ်းတွေအားလုံးနီးပါးကလည်း ရှင်းသွားပြီ။ အခုဒီနေ့လယ်ကဆိုရင် ရေဝေးသွားတဲ့ဘက် ကိုဝင်ရှင်းနေတယ်။ ပစ်တာခတ်တာလည်းရှိတယ်။ လမ်းရှင်းပြီးတပ်စွဲထားတာကို ၃ နာရီလောက်မှာတော့ ပြန်ထွက်သွားကြတယ်"ဟု ပြောသည်။

ယနေ့မတ်လ ၁၉ ရက်တွင် မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ် (ဌ)ရပ်ကွက်နှင့် ရေဝေးသုဿန်သွားရာလမ်းတလျှောက်ရှိ ခံတပ်အတားအဆီးများကို ရဲနှင့် စစ်သားများက ဖယ်ရှားဖျက်ဆီးမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ရပ်ကွက်နေပြည်သူ အချို့ကိုပါခေါ်ယူ၍ ရှင်းလင်းဖယ်ရှားမှုများ စေခိုင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်ဟု ၎င်းမြို့ခံက ဆိုသည်။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ပြီးခဲ့သည့်ရုံးချိန်း၌ ဦးဝင်းထိန်ဘက်မှ တောင်းဆိုထားသည့် လွတ်လပ်စွာတရားစီရင်ခွင့်၊ ရှေ့နေနှင့် အတွေ့ခွင့်၊ ကျန်းမာရေး အာမခံစသည့် ကိစ္စများကိုလည်း အင်တာနက်လိုင်းမရသည်ကို အကြောင်းပြ၍ တရားရုံးက ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်

Published on Mar 19, 2021

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတတီ (NLD)နာယက ဦးဝင်းထိန်ကို တရားသူကြီးနှစ်ဦးပါဝင်သည့် ခုံအဖွဲ့ဖြင့်စစ် ရန် စစ်ကောင်စီက ထိန်းချုပ်ထားသော ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်က အမိန့်ထုတ် လိုက်သည်ဟု ဦးဝင်းထိန်ဘက်မှ လိုက်ပါဆောင်ရွက်မည့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက Myanmar Now ကို ပြောသည်။

“အရင်ကတရားသူကြီး တစ်ယောက်ထဲ။ အခုနှစ်ယောက်ဖြစ်သွားတယ်။ ခရိုင်တရားသူကြီး ဦးရဲလွင်က ဥက္ကဌ၊ ဒုခရိုင် ၂ တရားသူကြီး ဦးစိုးနိုင်က အဖွဲ့ဝင်ဆိုပြီးတော့မှ ခုံဖွဲ့ပြီးစစ်မယ်ပြောတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ဦးဝင်းထိန်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ်တစ်သက် ချမှတ်ခံရနိုင်သည့် ရာဇတ်သတ်ကြီး ပုဒ်မ ၁၂၄-က ဖြင့် ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံး၌ တရားစွဲဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော် တတိယမြောက်ရုံးချိန်းအဖြ စ်ချိန်းဆိုသည့် ယနေ့(မတ် ၁၉)၌ အင်တာနက်လိုင်းများမရ၍ Video Conferencing လုပ်မရဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံးက ကြားနာမှု တစ်စုံတရ မပြု ဘဲ ရုံးချိန်းကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်ဟု ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ပြောသည်။

“လုပ်မရတော့၊ နောက်ရုံးချိန်းကျမှ လျှောက်လဲချက်တွေကြားနာမယ်ပြောတယ်။ အာမခံလျှောက်ထား တာကလည်း ခုံအဖွဲ့နဲ့ ပြောင်းစစ်ပါဖြစ်သွားတော့ နောက်ရုံးချိန်းမှ ကြားနာမယ်ပြောတယ်”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် မတ် ၅ ရက် ဒုတိယအကြိမ်ရုံးချိန်းတွင် လွတ်လပ်စွာတရားစီရင်ရေး၊ အမှုသည်နှင့်တွေ့ဆုံခွင့် ရရေးနှင့် ကျန်းမာရေးအာမခံတို့ကို ဦးဝင်းထိန်ဖက်မှလျှောက်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုစဉ်က ယခု(မတ် ၁၉) ရုံးချိန်းတွင် ကြားနာမည်ဟု ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံးကပြောထားသည်။

အသက် ၈၂ ရှိပြီဖြစ်သည့် ဦးဝင်းထိန်သည် လက်တွန်းလှည်းနဲ့သွားလာနေရပြီး အသက်ရှုရပ်တဲ့ ရောဂါရှိကြောင့် အောက်စီဂျင်မပြတ်ပေးသွင်းနေရခြင်း၊ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ နှလုံး၊ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း အားနည်းရောဂါ၊ ဆီးကြိတ်ကြီးရောဂါများရှိနေသည်ဟု ၎င်းဖက်မှလိုက်ပါဆောင်ရွက်မည့် ရှေ့နေထံမှ သိရသည်။

ယနေ့တွင်မူ Video Conferencing ဖြင့်မစစ်ဖြစ်၍ အာမခံကိစ္စကြားနာမှုကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သော်လည်း ဦးဝင်းထိန်ကို ဖုန်းဖြင့်ခေတ္တ ဆက်သွယ်နိုင်ရန် တရားရုံးက ခွင့်ပြုခဲ့ ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် ရုံးချိန်ကို ဧပြီ ၂ရက်တွင်ပြုလုပ်မည့်ကိစ္စ အကြောင်းကြားပေးခဲ့ရသည်ဟု ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ပြောသည်။

“ဖုန်းခေါ်ပြီးပြောရတယ်။ ဦးဝင်းထိန်ကို ရုံးချိန်းဘယ်နေ့ဆိုတာ ကျွန်မကိုပြောခိုင်းတယ်။ အန်အယ်လ်က အာမခံပေးမပေးဘဲ ကျွန်မကို မေးပါတယ်။ စာတစ်စောင်ပို့မယ်လို့တော့ပြောတယ်။ တခြားထူးထူး ခြားခြားပြောတာ မရှိဘူး”ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဦးဝင်းထိန်ကို NLD ပါတီ ယာယီဌာနချုပ်ရုံးစိုက်ရာ နေပြည်တော်၊ ဥတ္တရခရိုင်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအေးလူက ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်တွင် ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံး၌ တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယင်းနေ့ည တွင်း ချင်း၌ပင် ရန်ကုန်၌ရှိနေသည့် ၎င်းကို ဖမ်းဆီး၍ နေပြည်တော်အချုပ်ထောင်၌ ချုပ်နှောင်ထားသော်လည်း ၎င်းကို ရှေ့နေများပင် တွေ့ခွင့်မရသေးပေ။

စစ်ကောင်စီက ဦးဝင်းထိန်ကို အမှုဖွင့်ထားသည့် ပုဒ်မ ၁၂၄-က သည် ပြစ်မှုထင်ရှားပါက အမြင့်ဆုံး ထောင်ဒဏ်တစ်သက်တစ်ကျွန်း (နှစ် ၂၀ ထိ) အပြင် ငွေဒဏ်ပါ ချမှတ်နိုင်သည့်ပုဒ်မဖြစ်သည်။

တပ်ခေါင်းဆောင်တို့ အာဏာသိမ်းအပြီးတွင်  ဦးဝင်းထိန်က သတင်းထောက်များနှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် မလုပ်သင့်သည်ကို စွန့်စားပြီး လုပ်လိုက်သည်၊ မထူးဇာတ်ခင်းပြီး အာဏာသိမ်းလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။

စစ်ကောင်စီသည် ဦးဝင်းထိန်အပြင် အခြားသော NLD ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကိုလည်း ပုဒ်မများတပ်ကာ အမှုဖွင့် ထားပြီးဖြစ်သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုဆိုလျှင် အဂတိလိုက်စားမှုကဲ့သို့ ကြီးလေးသည့် ပြစ်မှုမျိုး ဖြင့် စစ်ဆေးနေသည်ဟုပင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ကြေညာထားသည်။

ထို့အတူ အခြားသော NLD ခေါင်းဆောင်၊ ပါတီဝင်နှင့် ရွေးကောက်ခံအမတ် အမြောက်အမြားကိုလည်း စစ်ကောင်စီက ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှစ၍ ဖမ်းဆီးအမှုဖွင့်ခြင်း၊ ဖမ်းဝရမ်းထုတ် ၍ လိုက်လံရှာဖွေခြင်းများပြုလုပ်နေသည်။

ယမန်နေ့ညကပင် NLD ဗဟိုပြန်ကြားရေးကိစ္စများ၌ အရေးပါ ထင်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးကြည်တိုးကို ရန်ကုန်မြို့၊ လှည်းတန်း၌ ဖမ်းဆီးသွားခဲ့သည်။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading