မြက်ထုံးကြီးပုံပြင်

၁၉၆၄ ခု ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးအစိုးရက အင်္ဂလိပ်ဘာသာနှင့် Working People’s Daily သတင်းစာကို စတင်ထုတ်ဝေသည်။ မြန်မာဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ်သတင်းစာနှင့် ပြိုင်၍ ထုတ်ကာ အစိုးရပိုင် သတင်းစာနှစ်စောင်နှင့် နဂိုကရှိနေသော ပုဂ္ဂလိကပိုင် သတင်းစာများကို တိုက်သည်။

Published on Dec 16, 2020
သရုပ်ဖော် - Moe Z Dzai
သရုပ်ဖော် - Moe Z Dzai

သတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဆရာကြီး ဦးခင်မောင်လတ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ခန့်ထားသည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးက ဦးခင်မောင်လတ်အား ဖိတ်ခေါ်တွေ့ဆုံကာ “လွတ်လပ်စွာရေးပါ”ဟု ရက်ရောစွာ ပြောဆို၍ တာဝန်ပေးသည်။

တရုတ်ပြည်တွင် မော်စီတုန်းက ‘ပန်းတိုင်းပွင့်ပါစေ’ လမ်းစဉ်ကို ချမှတ်ကာ နိုင်ငံသားတိုင်း လွတ်လပ်စွာ ရေးသားစေဟု စေတလုံးနှင့် အမိန့်ပေးခဲ့သည့် နည်းတူ မြန်မာပြည်တွင်လည်း “လုပ်သားပြည်သူတို့ အပြုသဘောနှင့် ဝေဖန်ရေးသားချက်များကို ပေးပို့ပါက ပြည်သူပိုင် သတင်းစာများက ပုံနှိပ်ဖော်ပြမည်”ဟု ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ၁၉၆၅ ခု သြဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကြေညာသည်။

၁၉၆၂ ခု မတ်လက တက်လာပြီးနောက် ဂျူလိုင် ၇ ရက် ကျောင်းသားများကို သတ်ဖြတ်၍ သမဂ္ဂတိုက်ကို ဖျက်ခွဲကာ တပ်မတော်မထိနဲ့ ဓားကိုဓားချင်း၊ လှံကိုလှံချင်းတုံ့ပြန်မည်ဟု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းကိုယ်တိုင် လူထုကို စစ်ကြေညာထားသဖြင့် တုတ်တုတ်မလှုပ်ဝံ့သော လူထုက လွတ်လပ်စွာ ရေးသားခွင့်ဖိတ်စာကို ကြားလိုက်သော်လည်း စိတ်မချနိုင်ဖြစ်နေကြသည်။ ထောင်များအတွင်းတွင် သတင်းစာဆရာ၊ စာရေးဆရာအများကို သိုလှောင်ထားဆဲရှိသေးသည်။ အောင်ဗလ တစ်ယောက်လည်း သိကြားသားမဟုတ်လေသဖြင့် အင်းစိန်ထောင် တောရကျောင်း၌ ဝါဆိုနေရဆဲဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် မြန်မာ လုပ်သားပြည်သူ့သတင်းစာမှာ အယ်ဒီတာမင်းတို့ အထံသို့ မရဲတရဲပေးပို့သော စာတို့မှ မထိတထိ စာမူအနည်းငယ်ကို ဖော်ပြနိုင်ခဲ့သည်။

အင်္ဂလိပ်ဘာသာလုပ်သား ပြည်သူ့အယ်ဒီတာချုပ် ဦးခင်မောင်လတ်က ရယ်သည်။ လာသမျှ စာတို့မှ အစိုးရပြုမူချက် မှန်ကန်မှုမရှိဟု ရေးသားစေကာမူ အခြေအမြစ်ခိုင်လုံသော စာများကို ပုံနှိပ်ဖော်ပြသည်။ ဒီမိုကရေစီခေတ်က လွတ်လပ်စွာ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခွင့်ရှိသဖြင့် နိုင်ငံသားတို့ ကြီးပွားလမ်းရှိစေကာမူ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်တွင် နိုင်ငံသားတို့ ကြီးပွားလမ်းမရှိ။ ထို့အတူ နိုင်ငံတော်အစိုးရလည်း ကြီးပွားမည်မဟုတ်ဟု ရေးသည့် စာအများရောက်လာသည်။ ရေးသူတို့က စာတတ်ပေတတ်၊ ပညာတတ်များဖြစ်သဖြင့် သူတို့၏ ယူဆချက်များကို စာရင်း ဇယားများနှင့် ပိုင်နိုင်စွာ ရေးတတ်ကြသည်။ ဆရာ ဦးခင်မောင်လတ်ကလည်း သတ္တိကောင်းသည်။ စာအများကို သတင်းစာက ဖော်ပြပေးသည်။ ဆရာကြီးနှင့် ဆရာကတော် ဒေါ်ခင်မျိုးချစ်တို့ကလည်း ရဲရဲတွေးပြီး ရဲရဲရေးကြသေးသည်။

အင်္ဂလိပ် သတင်းစာက ရဲရင့်စွာဖော်ပြသည်ကို မြင်ရသဖြင့် ထောင်တွင်းရှိ အောင်ဗလတို့ လူစုသည်ပင် ဆရာကြီး ဘယ်တော့ ရောက်လာမည်လဲဟု တွေးတောကာ လှံဖျားတွင် နားနေသည့် ပုစဉ်းအတွက် ကြောက်ချေးပါနေမိကြသည်။

ဦးခင်မောင်လတ်အား သတင်းစာတပ်ဦး၌ စစ်ကဲတင်မိသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းသည်လည်း အသဲယားနေမည်မှာ မုချဖြစ်သည်။ ကိုယ်တင်တဲ့စိတ်ကဲ ကိုယ်ပြန်ချရန်မှာလည်း မလွယ်သဖြင့် လက်ပိုက်၍ ကြည့်နေရသည်။

နှစ်အနည်းငယ်ကြာသောအခါ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းက ဆက်လက်၍ သည်းမခံနိုင်တော့ပြီ။ တစ်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းက ဆရာကြီးဦးခင်မောင်လတ်အား လက်ဖက်ရည်သောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည်။ လက်ဖက်ရည်ပွဲတွင် အလာပသလ္လာပ စကားများ အာဖောင်စွာပြောကာ ဗိုလ်နေဝင်း လေချိုသွေးသည်။ ဦးခင်မောင်လတ်ကလည်း ရိပ်စားမိသည်။ စစ်ဗိုလ်ကြီးများနှင့် မဆလပါတီတွင် နေရာရှိထားသူ ‘ကွန်မြူနစ်ပျက်’ များက အင်္ဂလိပ်လုပ်သားမှ စာများဆောင်းပါးများကြောင့် စည်းရုံးရေး ပျက်နေရသည်ဟု ရေးသည်သာမက အင်္ဂလိပ်လုပ်သားကို အရေးယူသင့်ပြီဟု ဗြောင်ပြောနေကြသည် ကိုလည်း နားမဆံ့အောင် ကြားရပြီးဖြစ်သည်။

“ဆရာအဖို့ နိုင်ငံတော်အတွက် လုပ်ရတာပင်ပန်းလှပါပြီ”ဟု စကားစပျိုးကာ “နိုင်ငံခြားအေးအေး ဆေးဆေးသွားပြီး နားနားနေနေ နေပါလား၊ သံအမတ်အဖြစ် ကြိုက်တဲ့ တိုင်းပြည်ပို့ပေးပါမယ်”

“ဘာဗျ”ဟု ဦးခင်မောင်လတ်က ပြန်မေးသည်။ သံအမတ်ရာထူးဟူသော စကားလုံးကို ပြောသည်နှင့် စကားမဆုံးမီ ရှိခိုးဒူးထောက်ကြသော စစ်ဗိုလ်များကိုသာ တွေ့ဖူးသူ ဗိုလ်နေဝင်းက “သံအမတ်ရာထူးခန့်ဖို့ စီစဉ်နေပါတယ်”ဟု ရှင်းပြသည်။

“နိုး နိုး နိုး နိုး ကျွန်တော် သံအမတ် မလုပ်ချင်ဘူး၊ စာပေဝါသနာသာပါတယ်၊ ဟဲဟဲ ဗိုလ်ချုပ်တို့ အစိုးရက ကျွန်တော့်ကို မကြိုက်ဖူးဆိုတာ ရိပ်မိပါတယ်၊ ကျွန်တော် ရာထူးက ထွက်ပေးပါမယ်”ဟု ချိုသာချေငံစွာပြောကာ စားပွဲမှထသောအခါ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးက လောကွတ်ပင် မပြုဘဲ ထိုင်နေရစ်ခဲ့ရှာသည်။

ထိုအချိန်တွင် အင်းစိန်ထောင်ထွက် အောင်ဗလမှာ ပြည်သူပိုင်သတင်းစာ လေးစောင်၏ ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရှင်အဖြစ် လိုင်စင်ရ သတင်းစာ ဆရာဖြစ်နေလေပြီ။

“လာဟေ့ လက်ဖက်ရည်သောက်ရအောင်”ဟု အိမ်တော်မှ ပြန်လာသူဆရာဦးခင်မောင်လတ်က ဖုန်းဆက်၍ ခေါ်သဖြင့် သောက်နေကျ ရုံးသမဝါယမ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်သို့ လိုက်သွားသည်။ ဆိုင်တွင်းသို့ ကြေးမုံဒုတိယအယ်ဒီတာ ကိုဝင်းတင်လည်း ရောက်လာသည်။

“အားလုံးချိုခါးဟေ့” ဟု ဆိုင်ရှင်အားမှာရင်း “မင်းတို့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲ့ အိမ်တော်က လက်ဖက်ရည်က ပေါ့ရွှတ်ရွှတ်ပါကွာ”ဟု စကား စရင်းဖြစ်ခဲ့သမျှကို နောက်ကြောင်းပြန်၍ ပြောရှာသည်။

ဆရာကြီးတွင် ရာထူးအတွက် တပ်မက်ဝမ်းနည်းမှု မရှိသည်ကို သိသာစွာမြင်ရသည်။ ထိုရာထူးကို ဆရာကြီးအတွက် တပ်မက်နေသူတို့မှာ ကိုဝင်းတင်နှင့် အောင်ဗလတို့သာဖြစ်သည်။ ထိုရာထူးသည် ဆရာကြီးတစ်ဦးတည်းသာ ထိုက်တန်သည်ဖြစ်သဖြင့် ဆရာကြီးအတွက် လွန်မင်းစွာ မခံချိဖြစ်မိကြသည်။

“စိတ်ထိခိုက်စရာမရှိပါဘူး တို့က သူတို့ကောင်းကျိုးအတွက် ပြောတာကို သူတို့က လက်မခံချင်တော့ သူတို့ နာတယ်၊ နောက်ပြီး တိုင်းပြည်နာတာပေါ့ကွာ”ဟု ကောက်ချက်ချရင်း အိမ်တော်မှ လက်ဖက်ရည်ထက် ပို၍ ချို၊ ပို၍ ခါးသော လက်ဖက်ရည်ကို အရသာခံကာ သောက်ရင်း ဇိမ်ယူနေတော့သည်။

အောင်ဗလတွင် ကလောင်ရှိသည်။ ရေးပိုင်ခွင့် လိုင်စင်လည်းရှိသည်။ အောင်ဗလအား ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအမိန့်အရ ရာထူးခန့်စဉ်က ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးက လွတ်လပ်စွာရေးပါဟု စေတလုံးပေးခဲ့သည်။ ဆရာဦးခင်မောင်လတ်ကိစ္စကို ဆောင်းပါးရေးမှဖြစ်မည်ဟု အောက်ပါဆောင်းပါးကို ကောက်ရေးပြီး လုပ်သားပြည်သူ သတင်းစာမှ ပုံနှိပ်လိုက်သည်။ မိမိအထက်မှ အတွင်းဝန်စစ်ဗိုလ်က မရဲတရဲ ဆရာရေးတာလွန်သနောဟု ကောက်ချက်ချရှာသည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းနှင့် ကြုံကြိုက်သဖြင့် တွေ့သောအခါ မပြုံးစဖူး ပြုံးသည်ကိုမြင်ရ၏။

တစ်ရံရောအခါ… တောစပ်တစ်ခုရှိ ဇရပ်တစ်ဆောင်တွင် ဖုန်းတောင်းစားတစ်ဦးသည် ထိုင်နေစဉ် အဝတ်အစား တောက်ပစွာဝတ်ဆင်းထားသည့် လူတစ်ယောက်သည် မြက်ထုံးကြီးကို ထမ်း၍ ဝင်လာသည်ကို မြင်ရသတဲ့။

ထိုသူသည် မြက်ထုံးကို ထမ်းပိုးနှင့် ထမ်းသော်လည်း အခြားသူငါတို့ ထမ်းရိုးထမ်းစဉ်အတိုင်း မြက်ထုံးကို နှစ်ထုံးနှစ်ခုခွဲ၍ တစ်ဖက်တစ်ထုံးထမ်းခြင်းမပြုဘဲ မြက်ထုံးတစ်ခုတည်းကို ထမ်းပိုးတစ်ဖက် စွန်းတွင် ချိတ်၍ ထမ်းသဖြင့် လွန်စွာပင်ပန်းကြီးလှသည်ကို တွေ့ရသတဲ့။ လွန်မင်းစွာ ပင်ပန်းနေသော ထိုသူကို ဖုန်းတောင်းစားက စိတ်ဝင်စားစွာ ကြည့်နေမိသတဲ့။

မောပန်းနေသော ထိုသူသည် အတန်ကြာနား၍ အပန်းဖြေပြီး ပြန်လည်ခရီးဆက်ရန် ပြင်ဆင်သတဲ့။ ထိုသူသည် မြက်ထုံးကြီးကို နှစ်ခွဲ၍ ထမ်းပိုးတင်ခြင်းမပြုဘဲ လာစဉ်က နည်းအတိုင်း ကြီးမားသော မြက်ထုံးကြီးကို ထမ်းပိုးတစ်ဖက်တွင် တင်သတဲ့။

ထိုသူအဖို့ လွန်စွာ ပင်ပန်းရှာလေဦးမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖုန်းတောင်းစားက နှုတ်ဆိတ်၍မနေနိုင်သဖြင့် အကြံပေးမိသတဲ့။

“အမောင်… မြက်ထုံးကို တစ်ထုံးတည်းထုံး၍ ထမ်းပိုးတစ်ဖက်၌ ချိတ်၍ ထမ်းသည်ထက်… မြက်ထုံးကို နှစ်ထုံးနှစ်ခု အညီအမျှခွဲကာ ထမ်းပိုး၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ချိတ်ဆွဲကာ ထမ်းပါလျှင် များစွာသက်သာ ပေမည်”ဟု အကြံပေးသတဲ့။

ထိုသူက အတန်ကြာ စဉ်းစားရှာသတဲ့။ သေသေချာချာ စဉ်းစားပြီးမှ အဖြေပေးသတဲ့။ 

“အချင်း ဖုန်းတောင်းစား၊ သင်ပေးသော အကြံသည် ကောင်းသော အကြံဖြစ်ပေ၏။ မြက်ထုံးကို နှစ်စုခွဲကာ နှစ်ထုံး ထုံး၍ ထမ်းပိုးတစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ချိတ်ပါလျှင် များစွာ သက်သာပေမည်မှာ မှန်ပေသည်”ဟု ဝန်ခံသတဲ့။

ယင်းသို့အမှန်ကို ဝန်ခံစေကာမူ ထိုသူက မြက်ထုံးကြီးကို နှစ်စုခွဲခြင်းမပြုဘဲ သူလာစဉ်က အတိုင်း တစ်ထုံးကို တစ်ဖက်စောင်းနင်းထမ်း၍ ပင်ပန်းစွာ ဇရပ်ပေါ်မှ ဆင်းသတဲ့။

သူ၏ ခရီးကို မဆက်မီ ထိုသူက ဖုန်းတောင်းစားအား ပြောသေးသတဲ့။

“အချင်း ဖုန်းတောင်းစား သင်ပေးအပ်သော အကြံသည် ကောင်း၏၊ မှန်၏။ သို့သော် သင်သည် သူတောင်းစားသာတည်း။ ငါသည်မူကား သူဌေးသားဖြစ်ချေဘိသည်။ သူဌေးသား တစ်ဦးက သူတောင်းစားပေးသည့် အကြံကို လက်ခံလျှင် ရာဇဝင်ရိုင်းပေမည်။ ထိုကြောင့် မည်ရွှေ့မည်မျှ ပင်ပန်း စေကာမူ ငါသည် မူလထမ်းစဉ်က နည်းအတိုင်း ဆက်လက်ထမ်းပေဦးအံ့” တဲ့။

(စာဖြည့် ။ ။ ဆရာတက်တိုးအားလည်း ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းက သံအမတ်ရာထူးနှင့် သူကောင်းပြုရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ စာရေးဆရာဘဝကိုသာ ခင်သောဆရာတက်တိုးကလည်း ငြင်းခဲ့၏။ ဆရာမန်းတင်ကိုသာ သံအမတ်ခန့်နိုင်ခဲ့သည်။ ဆရာမန်းတင်သည် လူထုကလက်ခံသော နာမည်ကြီး စာရေးဆရာပင် ဖြစ်သော်လည်း အရာရှိတစ်ဦးအဖြစ် စာရေးခဲ့သည့် ဝန်ထမ်းစာရေးဆရာဖြစ်သဖြင့် ငြင်းဆန်မှုမပြုဘဲ အထက်လူကြီးစေရာသို့ သွားရှာသည်သာ။)

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading