ရွေးကောက်ပွဲကာလအတွင်း သတင်းမှား၊ သတင်းတုဖြန့်ဝေမှု ရပ်တန့်သွားခဲ့သည့် RFM (Radio Free Myanmar) အမည်ရှိ ဝက်ဘ်ဆိုက်သည် ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် သတင်းတုများ ပြန်လည်ဖြန့်ဝေလာပြီး နိုဝင်ဘာနှောင်းပိုင်းတွင် အဆိုပါအယောင်ဆောင် သတင်းဌာနက ဖြန့်ဝေခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ သတင်းအတုများ ပျံ့နှံ့မှု အားကောင်းခဲ့သည်။

အဆိုပါသတင်းတုများအနက် ‌ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မသမာမှုများပြုလုပ်ကြောင်း စုံစမ်းတွေ့ရှိသည်ဟု ‘ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှုစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့’ က ထုတ်ပြန်ကြောင်း အစိုးရဌာနအမှတ်တံဆိပ်များ အတုပြုလုပ်ကာ ရေးသားဖန်တီးထားသည့် အကြောင်းအရာများလည်း ပါဝင်သည်။

Myanmar Now ၏ အချက်အလက်စစ်ဆေးမှုများအရ အဆိုပါအမည်ဖြင့် အဖွဲ့အစည်းကို အစိုးရက ဖွဲ့စည်းထားခြင်း မရှိဘဲ RFM က ၎င်းတို့ဖန်တီးထားသည့် သတင်းတုများတွင် စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံ အမှားအယွင်းများဖြင့် အမျိုးမျိုးဖော်ပြရေးသားထားသည့်အပြင် အဆိုပါအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်ဟူသော စာများတွင် ရေးထိုးထားသည့် လက်မှတ်များမှာလည်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူညီကြပေ။

‘မဲလက်မှတ်များကို ဗဟို UEC မှ တိုက်ရိုက်အမည်တပ်ပေးပို့ခြင်းဖြစ်” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့ PEMG (Private Electoral Monitoring Group) နှင့် တိုင်းအဆင့် ရွေးကော်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏ ပြောဆိုချက်ဟုဆိုကာ ဖန်တီးထားသည့် သတင်းတုကို ပြန်လည်ဖြန့်ဝေခဲ့သူ ထောင်ချီရှိခဲ့သည်။

အဆိုပါအကြောင်းအရာများနှင့် ပတ်သက်၍ Myanmar Now က အချက်အလက်စစ်ဆေးကြည့်သည့်အခါ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လုပ်ကိုင်နေသာ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့များတွင် PEMG (Private Electoral Monitoring Group) ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် အဖွဲ့အစည်း မရှိပေ။

ထို့အပြင် သတင်းအကြောင်းအရာတွင် ကိုးကားထားသည့် တိုင်းအဆင့် ရွေးကော်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဆိုသည်မှာလည်း မည်သည့်တိုင်းဒေသကြီး ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲမှ ဖြစ်သည်ကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိဘဲ အတည်ပြုနိုင်ခြင်းမရှိသည့် အချက်အလက်များကိုသာ ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။​

ထို့အပြင် RFM အမှတ်တံဆိပ်ဖြင့် ဖြန့်ဝေထားသည့် ‘မဘိမ်းတမြို့နယ်ထဲမှာ မှတ်ပုံတင်မရှိသူ (၃) သိန်းနီးပါးကို မဲစာရင်းမှာ ထည့်ခဲ့’ ဟူသည့် ခေါင်းစဉ်ပါ သတင်းသည်လည်း အချက်အလက်မှားယွင်းလျက်ရှိသည်။ မဘိမ်းမြို့နယ်သည် ရှမ်းပြည်နယ် မိုးမိတ်ခရိုင်တွင် တည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၄၁,၀၀၀ ကျော်သာရှိသည့် မြို့ဖြစ်ကြောင်း အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

ထို့အပြင် မဘိမ်းမြို့နယ်တွင် မဲပေးခွင့်ရှိသူစုစုပေါင်း ၃၂,၀၀၀ ကျော်နှင့် မဲလာပေးသူ ၂၇,၀၀၀ ကျော်ရှိကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

အယောင်ဆောင်သတင်းဌာန RFM ၏ သတင်းတုများကို “မယ် သု ဘဒ္ဒါ” ဆိုသည့် Facebook အကောင့်နှင့် “‎Thandar Shwe Yi‎” ဆိုသည့် အကောင့်များက အဓိကဖြန့်ဝေနေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ အဆိုပါအကောင့်များသည် မည်သူဖြစ်သည်ကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသည့် အကောင့်တုများသာ ဖြစ်ကြပြီး “‎Thandar Shwe Yi‎” ဆိုသည့် အကောင့်မှာ RFM သတင်းတုများကို Facebook Group များတွင် ကြိမ်ဖန်များစွာ လိုက်လံဖြန့်ဝေနေသည့် အကောင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ Facebook အကောင့်များက တင်သည့် RFM အမှတ်တံဆိပ်ပါ သတင်းတုများသည် RFM ၏ သတင်းတုဖြန့်ဝေနေသည့် ဝက်ဘ်ဆိုက်မှ သတင်းတုများအပြင် RFM ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသည့် အကြောင်းအရာများကိုလည်း ဖြန့်ဝေသည်ကို တွေ့ရသည်။

RFM သည် သတင်းဌာနအယောင်ဆောင်ကာ ဖြန့်ဝေနေခြင်းဖြစ်ပြီး RFM အမှတ်အသားပါ ဓာတ်ပုံများနှင့် စခရင်ရှော့များအသုံးပြုကာ သတင်းတုများကို Facebook အကောင့်တုများမှတစ်ဆင့် ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် စတင်ဖြန့်ဝေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

၂၀၂၀ ဩဂုတ်လဆန်းပိုင်းတွင်မှ RFM ဝက်ဘ်ဆိုက်ကို စတင်လွှင့်တင်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ သတင်းတု သတင်းမှားများ ဖြန့်ဝေလာခြင်းဖြစ်ပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီနှင့် NLD အစိုးရကို အဓိကပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်သည့် သတင်းတုများ အများဆုံး ဖြန့်ဝေလေ့ရှိသည်။

RFM သည် ငွေကြေးအင်အား အမြောက်အမြား သုံးစွဲခြင်းမရှိ၊ နောက်ကွယ်တွင် အင်အားကြီးသည့် အဖွဲ့အစည်းများ မရှိသည့်အသွင်ဖြင့် အခမဲ့ရရှိသည့် Blog ကို ဝက်ဘ်ဆိုက်အဖြစ် သုံးစွဲထားသော်လည်း ဝါဒဖြန့်ချိရေး၊ ဝေဖန်တိုက်ခိုက်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကျွမ်းကျင်သည့်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု သို့မဟုတ် လူပုဂ္ဂိုလ်များ ပါဝင်ဆက်နွယ်နေနိုင်ကြောင်း ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် မြန်မာအိုင်စီတီအဖွဲ့အစည်း (MIDO) က ဆိုသည်။

RFM ၏ သတင်းတု၊ သတင်းမှားများဖြန့်ဝေမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဖြစ်ရပ်နမူနာများလေ့လာကာ ထုတ်ပြန်ထားသည့် ကြေညာချက်တွင် MIDO က ထိုကဲ့သို့ ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။​

RFM သည် NLD ပါတီနှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် အစိုးရကို အဓိကပစ်မှတ်ထား ရေးသားထားပြီး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်များ၊ ရိုဟင်ဂျာ၊ အကျိုးအမြတ်မယူသော နိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းများ (INGO) နှင့် ပြည်တွင်း အဖွဲ့အစည်းများ (NGO) များ၊ မီဒီယာနှင့် ‌ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်တို့ကို ပစ်မှတ်ထားရေးသားမှု အချို့လည်း ရှိခဲ့သည်ဟု MIDO ၏ အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဆိုထားသည်။

RFM သည် ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် ပုံမှားရိုက် သတင်းအတုများဖြင့် ပြန်လည်ထွက်ပေါ်လာသည့်အတွက် သတိထားစောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်သည်ဟု MIDO ၏ အကြီးတန်းသုတေသီ ကိုဝီရမိုးနေက ဆိုသည်။

“အစိုးရအနေနဲ့လည်း သတင်းမှားဖြန့်ဝေနေသူတွေက ငွေကြေးအများအပြားကို သုံးပြီးတော့ ဖြန့်ဝေနေတယ်ဆိုတာ သိထားတယ်လို့ ပြောထားတယ်။ သိလို့ရှိရင် အဲဒါတွေကို ဖော်ထုတ်ပြီးတော့ အရေးယူဖို့လိုတယ်” ဟု ကိုဝီရမိုးနေက ပြောသည်။