ပါဂျောင်အရိုးတွန်သံ ပြန်လာပြီ

(အလင်း အမှောင် အရောင်ပုံရိပ်တို့ဖြင့် အရိုးတွန်သံ ဖွဲ့ဆိုခြင်း)

“ကျွန်တော်သန်းကြွယ်သူဋ္ဌေးဖြစ်ခဲ့စဉ်က”၊ “လူကက်ဆက်” အမည်တို့ဖြင့်  ABSDF မြောက်ပိုင်း မှ ကိုယ်တွေ့ ငရဲခန်းများအကြောင်းကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်က ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင် အယ်ဒီတာလုပ်ခဲ့သော “ကောင်းကင်” အွန်လိုင်း စာပေနှင့် အနုပညာမဂ္ဂဇင်းတွင် စတင်ရေးသားခဲ့ရာမှ နှစ်ပေါင်းများစွာ မတို့မထိဘဲ ထားခဲ့သော  မြန်မာ ဒီမိုကရေစီ ခရီးကြမ်းမှ လူမဆန်သော ငရဲခန်းများအကြောင်း စာဖတ်သူများ အထိတ်တလန့်သိခဲ့ကြသည်။ ထိုမှစ၍ ကိုယ်တိုင်ခံစားခဲ့သူများရဲ့ အသံတွေ တစတစဆူညံလာခဲ့ကာ ဂဃနဏသိသူတွေကိုယ်တိုင် အကွက်ချ ဖုံးဖိထားခဲ့တဲ့ သမိုင်းအမည်းကွက်ဟာ ပြန်လည်နိုးထလာခဲ့ပါတော့တယ်။

အမှန်တော့ ကိုထွန်းအောင်ကျော် အပါအဝင် ပါဂျောင်ငရဲခန်း ဖြတ်သန်းရင်း ကျဆုံးသွားခဲ့တဲ့ ဒီမိုကရေစီ ကျောင်းသားရဲဘော်တို့ရဲ့ ဝိညာဉ်တွေကိုယ်တိုင် အရိုးတွန်လာခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ တနေ့ကျရင် သမိုင်းအမှန်ကို အားလုံးသိရှိအောင် ဖော်ထုတ်ပေးပါ့မယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ကတိပြုခဲ့ကြဖူးတယ်။ အဲဒီ ကတိကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့တဲ့အတွက်လည်း အတိုင်းအတာတခုထိ မိမိကိုယ်ကို ဖြေသိမ့်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည်ပြီး ပြောပြနိုင်အောင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြိုးစားခဲ့ရပါတယ်။

၁၉၈၈ ရှစ်လေးလုံးအရေးတော်ပုံကြီးကို စက်တင်ဘာ ၁၈ရက် စစ်အာဏာသိမ်းအပြီးမှာ သောင်းနဲ့ချီတဲ့ လူငယ်တွေဟာ နယ်စပ်သူပုန်စခန်းတွေဆီ လက်လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတစ်ခု ဆင်နွဲဖို့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ စွန့်စားရောက်ရှိခဲ့ကြတယ်။ ကျွန်တော်လည်း ကချင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း “ပါဂျောင်”ဒေသ က ABSDF တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ မှာ တော်လှန်ရေး တပ်သားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ တက္ကသိုလ်စာသင်ခန်းက အရေးပေါ် စစ်ပညာ စာပေလေးတွေဖတ်ပြီး တောထဲဝင်လာတဲ့ ကျွန်တော်တို့အတွက် တော်လှန်ရေးဆိုတာ ဟောလီးဝုဒ် ရမ်ဘို စီးရီးထဲကလိုမဟုတ်ဘူးဆိုတာ ခါးသီးစွာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီကြမ်းတမ်းမှုတွေကို ကျွန်တော်တို့ဟာ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ဆိုးအောက်က လွန်မြောက်ချင်စိတ်တွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် လက်နက်နဲ့ အာဏာကြောင့် ခေါင်းဆောင်နေရာလုပွဲကြီးမှာ တကယ်အရည်ချင်းရှိတဲ့ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုထွန်းအောင်ကျော်နဲ့ ကျွန်တော်အပါအဝင် တော်လှန်ရေးရဲဘော်တွေဟာ ABSDF အလံတစ်ခုတည်းအောက်က ရော်နယ်အောင်နိုင်၊ မျိုးဝင်း ၊ သံချောင်း၊ လဆိုင်း၊ အောင်ဆွေဦး သန်းဇော်တို့ရဲ့ အညှိုးအတေးကြီးစွာနဲ့ အမှုဆင်ပြီး စစ်အစိုးရထောက်လှန်းရေး စပိုင်တွေလို့စွပ်စွဲပြီး ညှင်းပန်းနှိပ်စက် သတ်ဖြတ်မှုကြီးနဲ့ ကြုံခဲ့ရပါတယ်။

ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင် ပြင်းထန်တဲ့ ညှင်းဆဲနှိပ်စက်မှုတွေကို မခံနိုင်တဲ့အဆုံး စစ်ထောက်လှမ်းရေးပါလို့ ဟန်ဆောင်ထွက်ဆိုပေးခဲ့ရပါတယ်။ ငရဲတမျှရက်စက်တဲ့ အကျဉ်းထောင်မှာ ညပေါင်းများစွာ လပေါင်းများစွာ ခံစားခဲ့ရဖူးပါတယ်။ နောက်ဆုံး ၁၉၉၂ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ကိုထွန်းအောင်ကျော် အပါအဝင် ၁၅ ယောက်ကို ခေါင်းဖြတ်သတ်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ ကျွန်တော်တို့ဟာ ပါဂျောင်ကနေ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ခဲ့ပါတယ်။

မြို့ပေါ်ရောက်ပြီး နှစ်ကာလများစွာကြာတဲ့အထိ ဒီအကြောင်းတွေကို ပြန်မစဉ်းစားချင်လောက်အောင် ခါးသီးနာကျည်းခဲ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ဒီဆိုးရွားလှတဲ့ပြစ်မှုကြီးကို ကျုးလွန်ထားသူတွေဟာ လွတ်မြောက်နယ်မြေထဲမှာ ကိုယ်ရောင်ဖျောက်ပြီး ဒီမိုကရေစီရေး အလေးပေးကြိုးပမ်းနေသူတွေအဖြစ် ဆက်ရှင်သန်နေကြပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှာ “ကျွန်တော် သန်းကြွယ်သူဋ္ဌေးဖြစ်ခဲ့စဉ်က”နဲ့ “လူကက်ဆက်” ဆောင်းပါးတွေကနေ ဒီတောထဲမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အဖြစ်မှန်ကို ရေးသားတင်ပြခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ ကျွန်တော့်လိုပဲ ခံခဲ့ရသူတွေက ရှုထောင့်မျိုးစုံကနေ ဝိုင်းဝန်းဖော်ထုတ်ရေးသားကြရင်းက ဒီ ထိတ်လန့်ဖွယ် ဖြစ်ရပ်ဆိုးကြီးကို စာဖတ်သူတွေ စတင်သိခဲ့ကြရပါတယ်။

ဒီလိုနဲ့ ဒီအဖြစ်အပျက်တစ်ခုလုံးကို အစအဆုံး ချရေးနိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ မှာ ကိုဇာဂနာ တည်ထောင်ထားတဲ့ HOME production ကနေ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ နောက်တော့ ၂၀၁၉ ဇွန်လမှာ ငါတို့စာပေ ကနေ ပြန်လည်တည်းဖြတ် ထပ်မံထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ဒီစာအုပ်ကို ရေးသားချိန်မှာ အဖြစ်အပျက်တို့ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံနားလည် သိရှိနိုင်ဖို့တင်မက ရသပါတဲ့ အနုပညာစာပေ လက်ရာတစ်ခုဖြစ်ဖို့ ကြိုးစားရေးခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၀ နှစ်ဆန်းစမှာ ငါတို့စာပေက မြေမှုန်လွင်က ဖုန်းဆက်ပြီး ကျွန်တော့် စာအုပ်ကို ရုပ်ပြအနုပညာရှင် တစ်ယောက်က ရုပ်ပြဆွဲဖို့ စိတ်ဝင်စားနေတယ်၊ သူ့ရဲ့လက်ရာကို အစ်ကိုတွေ့ရအောင် နမူနာ ပို့ပေးလိုက်မယ်၊ ကြည့်ပြီး ဆွဲခွင့်ပြုဖို့ သဘောတူ မတူ အကြောင်းပြန်ပေးပါတဲ့။ သူနမူနာပေးလိုက်တဲ့ ဂရပ်ဖစ်သရုပ်ဖော်ပုံတွေ ကြည့်လိုက်ယုံနဲ့ ဒီလက်ရာရှင်ဟာ ခုမှ စိတ်ကူးပေါက်ပြီး ထလုပ်တာမျိုး မဟုတ်ဘဲ နှစ်ကာလများစွာ ဒီနယ်ပယ်ထဲမှာ မြှုပ်နှံထားတဲ့သူဆိုတာ အရမ်းသိသာလှတာမို့ ချက်ချင်းပဲ သဘောတူတဲ့အကြောင်း ပြန်ကြားခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ညီငယ်တစ်ယောက်လို ခင်မင်ရင်းနှီးရတဲ့ မြေမှုန်လွင်ဟာ မြန်မာပြည် စာပေလောကမှာ ရုပ်ပြစာအုပ်တွေ တဖန်ရှင်သန်လာဖို့ ကြိုးစားနေတာကိုလည်း သိနေတာမို့ ဒီကိစ္စမှာ တစ်နည်းတစ်လမ်း ပါဝင်ခွင့်ရလို့ဝမ်းသာမိပါတယ်။

ကျွန်တော့် တသက်တာမှာ လူမှန်းသိတဲ့အချိန်ကစလို့ ကာတွန်းတွေ ရုပ်ပြတွေကို စွဲစွဲလန်းလန်း နဲ့ အသက်ကြီးတဲ့အထိ တိတိကျကျ ပြောရရင် ရုပ်ပြတွေ ပျောက်ကွယ်သွားချိန်ထိ ရုပ်ပြတွေကို ဖတ်ရှုအားပေးခဲ့တယ်။ ကျွန်တော့်ဘဝမှာ ရုပ်ပြနဲ့ပတ်သက်ပြီး မှတ်မှတ်ရရ ပြောစရာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကတော့ ကျွန်တော် ၇တန်းကျောင်းသားဘဝကပါ။ ကျွန်တော်ကို ရွာကနေ အမျိုးတွေရှိတဲ့ ဟင်္သာတကို ကျောင်းပိတ်ရက်ရှည်မှာ အလည်ထည့်လိုက်ပါတယ်။ ဟိုမှာ သုံးစွဲဖို့ မုန့်ဖိုး ၁၈ ကျပ်ထည့်ပေးလိုက်ပါ တယ်။ မဲဇလီကုန်းဘူတာမှာ ရထားစောင့်ရင်း ဘူတာပလက်ဖောင်းပေါ်က ကိုလှယဉ် လူငယ်စာပေ ဆိုင်ရှေ့သွားတဲ့အခါ ပန်းချီမောင်ငြိမ်းချမ်းရဲ့ “ငှက်ဂဠုန် မြွေနဂါး” ဆိုတဲ့ စိုင်းဗေဒါ ရုပ်ပြတွေ့တော့ အရမ်းလိုချင်သွားပါတယ်။ ဈေးမေးကြည့်တော့ ၁၈ ကျပ်တဲ့။ လက်ဘက်ရည်တစ်ခွက် သုံးမတ်ပဲ ရှိတဲ့အချိန်မှာပါ။ ဝယ်လိုက်ရင် ပါတဲ့မုန့်ဖိုးအားလုံးကုန်ပြီး ဟင်္သာတမှာ တပြားမှ မသုံးရပဲ ကျောင်းပိတ်ရက်ကို ဖြတ်သန်းရမှာပါ။ နောက်ဆုံး ဖြစ်ချင်တာဖြစ်ဆိုပြီး ဇွတ်ဝယ်ကာ ရထားပေါ်မှာ ဖတ်သွားလိုက်ပါတယ်။ ရှိသမျှပိုက်ဆံကို ဘူတာမှာ စာအုပ်ဝယ်သွားတယ်ဆိုတဲ့သတင်းက နေ့တွင်းချင်း အိမ်ကိုရောက်သွားတော့တာပဲ။ နောက်ပိုင်း ကျွန်တော် တက္ကသိုလ်ရောက်တဲ့အထိ စံရိပ်ငြိမ်ထဲက အငှားဆိုင်တွေမှာ ထွက်သမျှရုပ်ပြ အားလုံးလိုလို မလွတ်တမ်း ငှားဖတ်ခဲ့ပါတယ်။

အခုကြုံတုန်း ငယ်စဉ်ကစပြီး ဖတ်ခဲ့တဲ့ ရုပ်ပြစာအုပ်တွေ စာရင်းချကြည့်တဲ့ အခါ ရွေသွေး၊ တေဇ တွေက ပန်းချီ ဦးဘကြည် ကာတွန်းဖေသိန်းတို့က စပြီး၊ ကာတွန်းမြင့်သိန်း ရဲ့ စံရွှေမြင့်၊ ကာတွန်းအောင်မြင့် ကြံ့ဗဟုံး၊ ကာတွန်းအောင်ရှိန် ဦးကပ်စီး ဦးရှံစား၊ ကာတွန်း သန်းကြွယ် ရဲ့ မောင်ကမ္ဘာ၊ ကာတွန်းသော်က အရိုင်း၊ မောင်ဝဏ္ဏ ရဲ့ သမိန်ပေါသွပ်၊ ကာတွန်းမောင်လွင် ငထက်ဖျား၊ တင်အောင်နီ ရဲ့ ကိုပြာလောင်၊ ပြာဂလောင်ပြာလချောင်၊ ကာတွန်းအောင်အောင်ရဲ့ ရွေဂေါင်းပြောင်၊ ကာတွန်းစိန်ကြီး မက္ခရာဓါး၊ ပိုးဇာရဲ့ လေးမွန် ထွေးမွန်၊ ရုပ်ပြကာတွန်း နန်းဦး၊ မင်းသိုက်၊ ရာမ၊ ကာတွန်းသစ်ထွန်း ရဲ့ မောင်တီထွင် ၊ ပန်းချီကိုကိုဝင်းရဲ့ နေကျောက်ခဲ၊ ပန်းချီ မောင်ငြိမ်းချမ်း ရဲ့ စိုင်းဗေဒါ၊ လုလင်ပန်းချီမောင်ငြိမ်းချမ်း၊ ပန်းချီကိုကိုမောင်၊ ပန်းချီမြိတ်ဝင်းထိန်၊ ရုပ်ပြဒီရဲဂျာ၊ ပန်းချီခိုင်တင်၊ ပန်းချီဝသုန် ရဲ့ လင်္ကာဒီပချစ်သူ၊ ကာတွန်းဆွေမင်း ရဲ့ မြိုင်ရာဇာတွတ်ပီ၊ ကာတွန်းဝိဇ္ဖာ ၊ကာတွန်း ကဆ ရဲ့ ရွှေကြာ ရုပ်စုံ၊ စံစံ(ဟင်္သာတ) ပန်းချီ ညိုဝင်းဖေ တို့ရဲ့ မင်းသားကျော်ဟိန်းစတိုင် ဇာတ်ကောင်များ၊ ကာတွန်းစိုးသော်တာ၊ ကာတွန်း ကိုရွှေထူး တို့ ကိုတင့်တို့စူပါရပ်ကွက်ထိ စွဲစွဲလန်းလန်း ဖတ်ခဲ့ရတာလွမ်းစရာပါ။

ကိုဗစ် ပထမလှိုင်းအပြီး ရန်ကုန်မှာရှိတုန်း ကိုမြေမှုန်လွင်က ဖုန်းဆက်လာတယ်။ အစ်ကို့ဝတ္ထုကို ရုပ်ပြရေးနေတဲ့ artist Wooh Hmo နဲ့ဆုံရအောင်လေ၊ သူဆွဲထားတာ ပြီးခါနီးနေပြီ၊ အစ်ကိုကြည့်ချင် ကြည့်ရအောင်တဲ့။ ဒီလိုနဲ့ လှည်းတန်းစင်တာမှာ ဆုံပြီး သူ့ပုံတွေကို တစ်ခုချင်းကြည့်ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ရွေးချယ်ထားတဲ့အရောင်တွေ လိုင်းတွေ ကြည့်လိုက်တာနဲ့ သူ ဒီ “ပါဂျောင်” ရဲ့ ဖြစ်ရပ်ဆိုးကြီးထဲမှာ ကိုယ်ရောစိတ်ပါနှစ်ပြီး အလုပ်လုပ်ထားတယ်ဆိုတာ သိသာတယ်။ ဇာတ်ကောင်တစ်ကောင်ချင်းစီရဲ့ ကာရိုက်တာတွေကလည်း အင်မတန်အသက်ဝင်တယ်။ အားလုံးပြီးအောင် တဆက်တည်း မဖတ်နိုင်ဘဲ ခဏနားနားပြီးမှ ပြန်ကြည့်ရတယ်။ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ကိုထွန်းအောင်ကျော်တို့ ကိုချိုကြီးတို့ ပုံရိပ်တွေ မြင်ပြီး ဝမ်းနည်းကြေကွဲရသလို တဖက်မှာတော့ နောက်မျိုးဆက်တွေကို “ပါဂျောင်”ရဲ့ သမိုင်းဖြစ်ရပ်မှန် လက်ဆင့်ကမ်းလိုက်နိုင်တာအတွက်ရော၊ မြန်မာပြည်ရုပ်ပြသမိုင်းမှာ ထွက်ခဲ့သမျှတွေနဲ့မတူ တမူထူးခြားတဲ့ အနုပညာလက်ရာကောင်းတစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာတဲ့အတွက် ညီငယ် ဟေမန်ဦး ကိုရော၊ ထုတ်ဝေသူ မြေမှုန်လွင်နဲ့ ငါတို့စာပေတိုက်ကိုရော၊ ABSDF မြောက်ပိုင်းက အသက်မသေဘဲ ပြန်လာနိုင်ခဲ့သူများကိုယ်စား အထူးကျေးဇူးတင်ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်အပ်ပါတယ်။

ဒီရုပ်ပြဖာတ်လမ်းရဲ့ ထူးခြားမှုကတော့ ဒီအဖြစ်အပျက်ထဲမှာ ကိုယ်တွေ့ခံစားသူတွေက ပြန်ပြောတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ အမှန်တရားကို တန်ဖိုးထားတဲ့ ကျွန်တော်တို့နောက်က မျိုးဆက်ရဲ့ အနုပညာပုံစံနောက်တမျိုးနဲ့ ချပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ရုပ်ပြလောကမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ အလုပ်လုပ်လာတဲ့ ရုပ်ပြသမား Wooh Hmo ရဲ့ လက်ရာမှာ သူ့ရဲ့ ဖန်တီးမှုစကေး တင်မက သေသူတွေရဲ့ ဝိညာဉ်တွေ ပါဝင်နေတယ်လို့ခံစားရပါတယ်။ သူကိုယ်တိုင်လည်း ကျွန်တော်ရေးခဲ့တဲ့ စာအုပ်ကို အကြိမ်ကြိမ်ဖတ်ပြီး အိပ်မရတဲ့ ညပေါင်းများစွာဖြတ်သန်းပြီး ပုံရိပ်တွေကို အရင်ပုံဖော်အပြီးမှာ ရေးဆွဲခဲ့တယ်လို့ ကျွန်တော့်ကိုပြောပြခဲ့ပါတယ်။

အနုပညာရှင် ညီငယ် artist Wooh Hmo ဟေမာန်ဦး ရုပ်ပြလက်ရာကနေ တဆင့် မျိုးဆက်သစ် ဂီတအနုပညာသမားတွေကပါ ဒီ အဖြစ်ပျက်ကို ဂီတနဲ့ ပုံဖော်ဖို့ ကြိုးစားထားတာတွေပါ အပြင်၊ လူငယ် Animation သမားတွေကပါ လှုပ်ရှားနေတဲ့ ပုံရိပ်တွေနဲ့ ထပ်ပြီး ပုံဖော်လာကြာတာကို ကြည့်ပြီး တောထဲမှာ မတရားစွပ်စွဲ သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရတဲ့ ကိုထွန်းအောင်ကျော်၊ ကိုချိုကြီး၊ မခင်ချိုဦးတို့ နဲ့ ကျဆုံးခဲ့သူတွေရဲ့ ဝိညာဉ်တွေ တကယ်ပဲ အရိုးတွန်လို့ သက်ဝင်လာခဲ့ပြီဆိုတာ ပြောချင်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading