မြန်မာနိုင်ငံတွင် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာနှင့် ပတ်သက်၍ စနစ်တကျစိစစ်မှတ်တမ်းတင်မှု အားနည်းခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ၎င်းတို့ကို အခွန်စည်းကြပ်မှုအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ထည့်သွင်းပြီး စတင်အခွန်စည်းနှောင်တော့မည်ဖြစ်သည်။ 

အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အခွန်ထမ်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းနှင့် အသိအမှတ်ပြုခြင်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများဆိုင်ရာ အမိန့်ကြေညာချက်တစ်ရပ်ကို စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနက ဇူလိုင်လကုန်ပိုင်းတွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ 

အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်များအနေဖြင့် လက်ခံရရှိသော ရန်ပုံငွေကို အစိုးရထံ မဖြစ်မနေတင်ပြရန် တာဝန်ရှိလာသည်။ 

၂၀၂၀ အောက်တိုဘာတွင် စတင်အသက်ဝင်မည့် အဆိုပါကြေညာချက်အရ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများသည်  ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနတွင် အခွန်ထမ်းမှတ်ပုံတင်ကာ နှစ်စဉ် အခွန်ကြေညာလွှာတင်ပြရမည်ဖြစ်သည်။ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုထားသည့်အဖွဲ့အစည်းနှင့် အသုံးစရိတ်များမှလွဲ၍ ဝင်ငွေအပေါ် အခွန်အတုတ်ပေးဆောင်ရတော့မည်ဖြစ်သည်။ 

mmnowelectionads.jpg

အခွန်ဧရိယာအတွင်းရောက် အဖွဲ့အစည်းများ

အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမည့် အခွန်တာဝန်နှင့် ခံစားခွင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိစေရန်၊ အဆိုပါအဖွဲ့အစည်းများကို အသုံးချ၍ ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများအပေါ် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုကို တားဆီးကာကွယ်ရန်ရည်ရွယ်ကာ အခွန်ထမ်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းနှင့် အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနက ဆိုသည်။ 

အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်းဆိုရာတွင် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနှင့် သဘာဝဘေး ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ NGO (အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်း)၊ INGO (အစိုးရမဟုတ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း)၊ ပုဂ္ဂလိကဖောင်ဒေးရှင်း၊ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း (CSO) နှင့် အလားတူအဖွဲ့အစည်းများ ပါဝင်သည်။ 

အဆိုပါအဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် ပင်ရင်းမှနုတ်ယူပေးသွင်းခွန်(Withholding Tax)နှင့် အခွန်ဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များ လက်ခံရရှိနိုင်ရန် ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနတွင် အခွန်ထမ်းမှတ်ပုံတင်အမှတ် (Taxpayer Identification Number) လျှောက်ထားရမည်ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းများကိုမူ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုထားသည်။

“နိုင်ငံတကာမှာ (အကျိုးအမြတ်မယူအဖွဲ့အစည်းတွေ) အခွန်ရုံးမှာ မှတ်ပုံတင်ရတယ်။ ဒီမှာ မှတ်ပုံတင်ထားတာ မရှိဘူး။ မရှိတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ အခွန်ရုံးမှာ မှတ်ပုံတင်ခိုင်းတာ။ မှတ်ပုံတင်ရမယ်။ နှစ်စဉ်ကြေညာလွှာ တင်ရမယ်” ဟု ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန၊ အခွန်ဆိုင်ရာပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါ်ဆွေဆွေခိုင်က Myanmar Now ကိုပြောသည်။

အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများသည် ဝင်ငွေနှင့် အသုံးစရိတ်ကို မှတ်တမ်းပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်သည့်အပြင် စီပွားရေးလုပ်ငန်းများကဲ့သို့ ဝင်ငွေခွန်ကြေညာလွှာတင်သွင်းရမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကြေညာလွှာတင်သွင်းမှုကိုကြည့်ကာ အသင်းအဖွဲ့များ၏ ဝင်ငွေ၊ အသုံးစရိတ်ကိုတွက်ချက်၍ အမြတ်အစွန်းရှိပါက အခွန်ကောက်ခံမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

သို့သော် အကျိုးအမြတ်မယူသော အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများသည် စီးပွားလုပ်ငန်းမဟုတ်သဖြင့် အမြတ်အစွန်းရှိမရှိ၊ ဝင်ငွေခွန်ကောက်ခံခြင်းပြုမပြုကို အချက်နှစ်ချက်ပေါ် မူတည်ဆုံးဖြတ်မည်ဖြစ်သည်။ 

ပထမအချက်မှာ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများသည် ရရှိသောရန်ပုံငွေကို ဘာသာရေးနှင့် ကုသိုလ်ရေးအတွက် အသုံးပြုပါက ဝင်ငွေခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအချက်အနေဖြင့် ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနက အသိအမှတ်ပြုသည့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများကို ဝင်ငွေခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ပြုမည်ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ယင်းအဖွဲ့အစည်းများကို လှူဒါန်းသည့် ရန်ပုံငွေများကို စရိတ်အဖြစ်နုတ်ပယ်ခွင့် ပြုမည်ဖြစ်သည်။ 

ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနအနေဖြင့် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ထိခိုက်ခံစားရသူများအား ကူညီကယ်ဆယ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများကိုသာ အသိအမှတ်ပြုအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ခွင့်ပြုမည်ဖြစ်သည်။ 

အသိအမှတ်ပြုခံရသည့် အဖွဲ့အစည်းများသည် ရန်ပုံငွေများကိုယ်ကျိုးအတွက်မသုံးရန်၊ သတ်မှတ်ကဏ္ဍနှင့် ကိုက်ညီသည့် အသင်းအဖွဲ့ရည်ရွယ်ချက်များ ဖော်ပြရန် လိုအပ်သည်။

ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် NGO၊ INGO များ 

ငွေကြေးခဝါချမှုစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်သည့် ငွေကြေးဆိုင်ရာအရေးယူဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (Financial Action Task Force- FATA) ၏ စံနှုန်းများအရ မြန်မာသည် ငွေကြေးခဝါချမှုမီးခိုးရောင်အဆင့်တွင် ပါဝင်နေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော်လည်း ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုအပေါ် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် အလွန်အားနည်းသည်ဟုလည်း အထက်ပါအဖွဲ့အစည်းက ထောက်ပြထားသည်။ 

ယင်းအချက်များအနက် NGO၊ INGO များထံ စီးဝင်လာသည့် ရန်ပုံငွေများကို မှတ်တမ်းတင်ထားမှု၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ သုံးစွဲငွေများစိစစ်မှုကို အဓိကထောက်ပြကြောင်း ယခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်းက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် တွေ့ဆုံပွဲတွင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးစိုးဝင်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ 

ဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြေညာချက်သည်လည်း NGO၊ INGO များကို ခုတုံးလုပ်၍ ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုကို အားပေးသည့် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ပြည်တွင်းအခွန်များ ဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါ်ဆွေဆွေခိုင်က ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၌ မှတ်ပုံတင်ထားသည့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများရှိသကဲ့သို့ အသင်းအဖွဲ့မှတ်ပုံမတင်ဘဲ ရပ်တည်နေသည့် အဖွဲ့အစည်းများလည်းရှိသည်။ 

လက်ရှိအချိန်ထိ မှတ်ပုံတင်ထားသည့် NGO ပေါင်း ၁၁၄၂ ခုနှင့် INGO ပေါင်း ၁၅၀ ခု၊ စုစုပေါင်း ၁၂၉၂ ခု ရှိကြောင်း အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ အင်တာနက်စာမျက်နှာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် နှစ်ပတ်လည်အစီရင်ခံစာနှင့် ငွေစာရင်းရှင်းတမ်းကို အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဌာနသို့ တင်ပြရပြီး ယခုအခါ ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနကိုလည်း ငွေစာရင်းရှင်းတမ်း ထပ်မံတင်ပြရတော့မည်ဟု သဘာပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် စိမ်းလမ်းအမိမြေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းမျိုးသူက ဆိုသည်။

“စာရင်းစစ်တာတွေ ပိုလုပ်လာမယ်လို့ထင်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ TIC (အခွန်ထမ်းမှတ်ပုံတင်) နံပါတ် ထုတ်လိုက်ပြီကို။ TIC နံပတ်အရဆိုရင် ကျွန်တော်တို့က နှစ်စဉ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးရှင်းရတာတင် မကဘူး။ လက်ရှိက အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနကို အစီရင်ခံစာပေးရတာကို။ အခုကတော့ အခွန်ရုံးကိုပါ ပေးရမယ်။ အခွန်ရုံးကိုပါ ပေးရမယ်ဆိုတော့ အခွန်ရုံးကပါ ကျွန်တော်တို့ကို စစ်မှာပေါ့” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ 

သို့သော် နိုင်ငံတကာတွင် အ‌ကြမ်းဖက်မှုနှင့် ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို အသုံးပြုပြီး အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများကို အစိုးရက ဖိနှိပ်လေ့ရှိပြီး ယခုအမိန့်ကြေညာချက်ကြောင့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကျဉ်းမြောင်းလာမည်ကို စိုးရိမ်မှုလည်း ရှိနေသည်။ 

“ဒီညွှန်ကြားချက်က ကျွန်တော်တို့ကို ကူညီဖို့ထက်စာရင် နှိပ်ကွပ်ဖို့လုပ်တဲ့ဟာလား။ ဒါမျိုးကို စိုးရိမ်တယ်။ နောက်ပြီးတော့ CSO တွေရဲ့လုပ်ပိုင်ခွင့် ကျဉ်းလာမလားဆိုတာကို စိုးရိမ်ပါတယ်” ဟု မြန်မာ့မဟာဗျူဟာနှင့် မူဝါဒလေ့လာရေးအဖွဲ့ (ISP Myanmar) ၏ ပြည်ပဆက်ဆံရေးဌာန ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်သူငြိမ်းက ဆိုသည်။

ngo.jpg

အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အခွန်ယဉ်ကျေးမှု

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခွန်ကောက်ခံရရှိမှုမှာ GDP (ပြည်တွင်းကုန်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုး) ၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းအောက်ရှိပြီး အာဆီယံနိုင်ငံများနှင့်ယှဉ်လျှင် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ကြောင်း ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန၏ အင်တာနက်စာမျက်နှာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

အခွန်ယဉ်ကျေးမှုမှာလည်း ကောင်းစွာမထွန်းကားသေးပေ။ ထိုအခင်းအကျင်းတွင် အကျိုးအမြတ်မယူသော အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများသည် အဖွဲ့အစည်း၏ ဝင်ငွေအပေါ်တွင် ဝင်ငွေခွန်မပေးဆောင်ရသေးသော်လည်း ဝန်ထမ်းများ၏ လစာဝင်ငွေအပေါ်တွင် အခွန်များပေးဆောင်ကြရသည်။ 

“Nonprofit (အကျိုးအမြတ်မယူဘူး) လို့ခေါ်ပေမယ့် ဝန်ထမ်းတွေရှိတာကိုး။ ဝန်ထမ်းတွေအပေါ်မှာတော့ အခွန်ပေးရတယ်လေ။ နိုင်ငံသားတွေဆိုတော့ ဝင်ငွေခွန်ပေးရတယ်။ အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ဝင်ငွေအပေါ်မှာတော့ အခွန်မဆောင်ဘူးလေ။ ဒါက ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ရထားတဲ့ငွေကို။ သို့သော်လည်း တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေကတော့ အထူးကင်းလွတ်ခွင့်မရှိဘူး” ဟု ဦးဝင်းမျိုးသူက ဆိုသည်။

ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်းနှင့် နှစ်နိုင်ငံသဘောတူစာချုပ်များကို လက်မှတ်ထိုးထားသည် အဖွဲ့အစည်းများမှ ဝန်ထမ်းများမှာမူ လစာဝင်ငွေအပေါ်တွင် အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ရရှိကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။ 

တစ်ဦးချင်းနှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာဝင်ငွေခွန်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးအခွန်အရင်းအမြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေခွန်အဖြစ် တစ်နှစ်လျှင် လစာဝင်ငွေ ၄၈ သိန်းအထက်ရရှိပါက သက်သာခွင့်များနုတ်ပယ်ကာ အခွန်ပေးဆောင်ရပြီး ကုမ္ပဏီနှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာဝင်ငွေခွန်မှာမူ အသားတင်အမြတ်အပေါ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ကောက်ခံခြင်းဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် အကျိုးအမြတ်မယူသော အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများထံမှ နှစ်စဉ်လစာဝင်ငွေအပေါ်တွင် အခွန်ငွေ ကျပ် ၁၀ ဘီလျံခန့်ရရှိကြောင်း ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးမင်းထွဋ်က မတ်လအတွင်းပြုလုပ်သည့် ရုပ်သံဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုတွင် ပြောဆိုခဲ့သည်။

အခွန်ဆောင်ရတော့မည့် အဖွဲ့အစည်းများ

အောက်တိုဘာတွင် အသက်ဝင်လာမည့် အစီအစဉ်အရ အစိုးရအနေဖြင့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများရရှိသည့် ရန်ပုံငွေအရင်းအမြစ်နှင့် ယင်းငွေများသုံးစွဲမှုကို စိစစ်ရုံသာမက ဝင်ငွေခွန်ကောက်ခံမည့်သဘောရှိကြောင်း အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက နားလည်ထားသည်။

“ဝန်ထမ်းတွေဆိုရင်တော့ ရှင်းတယ်။ ဝင်ငွေခွန် ဆောင်ရမယ်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် စီးဆင်းလာတဲ့ (အဖွဲ့အစည်း၏) ဝင်ငွေပေါ်မှာ (အခွန်) ဖြတ်ချင်ပုံပေါ်တယ်” ဟု မြန်မာနိုင်ငံပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုဆိုင်ရာ အရပ်ဘက်မဟာမိတ်အဖွဲ့(MATA) ဗဟိုဦးဆောင်ကော်မတီဝင် ဒေါ်မိုးမိုးထွန်းက ဆိုသည်။

အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများရရှိသည့် ရန်ပုံငွေမှန်သမျှသည် ဝင်ငွေခွန်မဆောင်ရဟု ပုံသေမတွက်နိုင်ဘဲ ထောက်ပံ့လှူဒါန်းသည့်အဖွဲ့အစည်းနှင့် ရန်ပုံငွေအသုံးပြုသည့်အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ ဝင်ငွေခွန်ကျသင့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါ်ဆွေဆွေခိုင်က ပြောဆိုသည်။ 

ဥပမာ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်းများက ထောက်ပံ့သည့်ရန်ပုံငွေများမှာမူ ဝင်ငွေခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ရမည်ဖြစ်သည်။ အသင်းအဖွဲ့တိုင်းတွင် အသင်းအဖွဲ့စည်းမျဉ်းနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိပြီး ရန်ပုံငွေကို အကျိုးစီးပွားအတွက်သုံးစွဲပါက အမြတ်အစွန်းရှိလာမည်ဖြစ်ပြီး ဝင်ငွေခွန်ဥပဒေအရ ထိုအမြတ်အပေါ် အခွန်ကောက်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။

“Fund (ရန်ပုံငွေ)ဆိုတိုင်းလည်း အကုန်လုံးက ဝင်ငွေခွန်မကျပါဘူးလို့ ပြောလို့မရဘူး။ အဲ့ဒီတော့ ဘယ်ကရတယ် ဆိုတာတွေအပေါ်မူတည်ပြီးမှ ဝင်ငွေခွန်ကျတယ်၊ မကျဘူး ပြောလို့ရမှာပေါ့။ တချို့ကြတော့လည်း ငွေချေးတာ ရှိတယ်။ ချေးပြီးလုပ်တဲ့ဟာ‌တွေရှိတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

မည်သို့ဆိုစေ အမိန့်ကြေညာချက်(၇၉/၂၀၂၀)အရ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများသည် ရန်ပုံငွေကို ဘာသာရေးနှင့် ကုသိုလ်ရေးအတွက် အသုံးပြုခြင်း၊ အသိအမှတ်ပြုအဖွဲ့အစည်းဖြစ်ခြင်းအပေါ်မူတည်ကာ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ခံစားရတော့မည်ဖြစ်သည်။ 

ယင်းနှစ်ချက်နှင့် အကြုံးမဝင်သည့်အဖွဲ့အစည်းများမှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကဲ့သို့  အသားတင်အမြတ်ပေါ်တွင် ဝင်ငွေခွန်ဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။

အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည့် NGO၊ INGO နယ်ပယ်တွင် သာရေးနာရေးအဖွဲ့၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့နှင့် အခွင့်အရေးဆိုင်ရာအဖွဲ့ဟူ၍ အုပ်စုသုံးခုခွဲခြားနိုင်ပြီး အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သာရေးနာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့များသာ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ 

အခွင့်အရေးအခြေပြုလှုပ်ရှားသည့် ကျား/မအခွင့်အရေး၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ အလုပ်သမားအခွင့်အရေးနှင့် မြေယာအရေး စသည့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများသည် ဖယ်ကျဉ်ခံထားရနိုင်သည်ဟု ဦးဝင်းမျိုးသူက ကောက်ချက်ချသည်။

အစိုးရ၏ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများအပေါ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမှုမှာ အလှူပေးရေး၊ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ကျန်းမာရေးလုပ်ငန်းများသာ အကြုံးဝင်သည့်ပုံစံဖြစ်သွားကြောင်း ISP Myanmar မှ ဦးအောင်သူငြိမ်းက ဆိုသည်။

ထုတ်ပြန်ထားသည့် ကြေညာချက်အတိုင်း လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ပါက အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်လာနိုင်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ယခုကဲ့သို့ ဆိုသည်။ 

“တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေခွန်ပေးပါတယ်။ အဖွဲ့အစည်းပေါ်မှာ ဝင်လာတဲ့ဝင်ငွေပေါ်မှာ ထပ်ကောက်မယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်မြင်တယ်။ ကျွန်တော်တို့တွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်လာမယ်ထင်တယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။