ကန့်ဘလူမြို့နယ်တွင် လယ်မြေဧက ၈၀၀ ကျော်ကို တစ်ဧက ကျပ် ၂၀၀၀ လျော်ကြေးဖြင့် သိမ်းဆည်းခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ကာလပေါက်ဈေးအတိုင်း မြေယာလျော်ကြေးပေးရန်နှင့် ပိုလျှံမြေများ ပြန်လည်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပေးရန် တောင်သူ ၁၈၀ ကျော်က တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်
မြန်မာနိုင်ငံသည် စစ်အာဏာရှင်အုပ်ချုပ်ရေးမှ ဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည်ဆိုသော်လည်း တပ်မတော်၏ ဩဇာအာဏာမှာ နိုင်ငံရေးတွင်သာမက စီးပွားရေးနယ်ပယ်တွင်ပါ အကြီးအကျယ်လွှမ်းမိုးနေဆဲဖြစ်သည်။
တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူတို့ အကြီးမားဆုံးပွတ်တိုက်မှုဖြစ်နေသည့် ကိစ္စရပ်တစ်ခုမှာ မြေယာပြဿနာဖြစ်နေပြီး စစ်အစိုးရခေတ်တစ်လျှောက် မြေယာသိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသော ပြည်သူတို့သည် နိုင်ငံရေးအကူးအပြောင်းဖြစ်ပြီဆိုသည်နှင့်တပြိုင်နက် ဆန္ဒပြခြင်း၊ ၎င်းတို့ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော မြေယာများတွင် ထွန်တုံးတိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲခြင်းဖြင့် တန်ပြန်လာခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်က စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ပေကြီးကျေးရွာ ထွန်တုံးတိုက်ပွဲတွင် တပ်မတော်သားများက လှံစွပ်တပ်ထားသော သေနတ်များဖြင့် လယ်သမားများကို ချိန်ရွယ်ကာ တိုက်ပွဲဝင်အသင့်အနေအထား ဟန်ပြင်ထားသည့် မြင်ကွင်းမှာ ခြောက်ခြားဖွယ်ပင် ဖြစ်သည်။
ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်း ကျေးရွာလေးရွာမှ လယ်မြေဧက ၈၀၀ ကျော်ကို တပ်မတော်ပိုင် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC) ၏ သကြားစက်ရုံစီမံကိန်းအတွက် တပ်မတော်က လွန်ခဲ့သည့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် သိမ်းယူခဲ့သည်။ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထန်းတပင်၊ ချောင်းကန်၊ ပျဉ်းတော်နှင့် သလဲဦးကျေးရွာများမှ စုစုပေါင်းတောင်သူ ၁၈၃ ဦး၏ လယ်မြေများ သိမ်းယူခံခဲ့ရသည်။
တောင်သူတစ်ဦးဖြစ်သူ ကိုမိုးလွင်သည်လည်း လယ်ငါးဧက အသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ သိမ်းခံရသည့်အချိန်တွင် သူ၏ စပါးပင်များမှာ မှည့်လုလုအချိန်ဖြစ်သည်။ ရနိုင်သမျှရိတ်သိမ်းဖို့ အချိန်တစ်ရက်သာရခဲ့သည်။ နောက်တနေ့တွင် မြေထိုးစက် ဘူဒိုဇာတစ်စီးက ကျဲကျဲတောက် နေရောင်အောက်တွင် သူ၏စပါးပင်များကို ထိုးဖျက်ခဲ့သည်။ ကိုမိုးလွင်မှာ စပါးပင်များကိုသာ ရနိုင်သမျှ အလုအယက်ရိတ်သိမ်းခဲ့ရာ မှည့်လုနီးစပါး နှစ်ဧကခန့်သာ ရိတ်သိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
လယ်ကွင်းကို လာဖျက်ချိန်တွင် ဘူဒိုဇာမောင်းသူတစ်ဦးအပြင် လုံခြုံရေးတာဝန်ယူထားသူအချို့လည်း ပါဝင်သည်ဟု ကိုမိုးလွင်ကဆိုသည်။ ဘူဒိုဇာမောင်းသူကို ခပ်ဖြေးဖြေးမောင်းရန် အသနားခံသော်လည်း မရသည့်အတွက် ရိတ်နိုင်သမျှဖြင့်သာ တင်းတိမ်ခဲ့ရသည်ဟုဆိုသည်။
“သီးနှံအဖျားလေးတွေ မှည့်တဲ့အချိန်မှာ သူတို့က ကိုယ့်မြေကို သိမ်းပြီးပြီ။ ရိတ်ကြ၊ ရိတ်ကြ ကားတွေနဲ့ ထိုးဖျက်မှာလည်း ဆိုရော။ အဲ့ဒီနောက်တော့ ကား (ဘူဒိုဇာ) နဲ့ တောက်လျှောက်ထိုးဖျက်တော့တာပဲ။ ပြောလည်းပြော ဖျက်လည်းဖျက်တာပဲ” ဟု လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်က အဖြစ်အပျက်ကို ကန့်ဘလူမြို့နယ် ထန်းတပင်ကျေးရွာမှ ၄၅ နှစ်အရွယ် ကိုမိုးလွင်က ပြန်ပြောင်းပြောပြသည်။
မှည့်လုဆဲစပါးခင်းများကို ထိုးဖျက်နေချိန်တွင် ဒေါသထွက်သော်လည်း မည်သို့မျှမတုံ့ပြန်နိုင်ခဲ့ဘဲ ရှေ့ကစပါးခင်းကိုသာ “ခပ်ကုတ်ကုတ်ပဲရိတ်နေရတာပဲ” ဟု ကိုမိုးလွင်က ထိုနေ့က အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်ပြောပြသည်။
“ထွန်စက်မြင်လေ စိတ်ထဲမှာ မကောင်းလေ။ စိတ်တိုလေပဲ။ ဘာလို့လဲဆို ထွန်စက်အပြာကိုမြင်တိုင်း ဒီထွန်စက်နဲ့ပဲ ငါ့လယ်တွေကို ဖျက်တာဆိုပြီး အဲလိုပဲ ကျွန်တော့်စိတ်ထဲမှာတွေးမိတာ" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
ကြိုတင်အကြောင်းကြား အသိပေးခြင်းမရှိဘဲ လယ်မြေများ အတင်းအကျပ်သိမ်းယူခဲ့သည့်အပြင် တပ်မတော်ကပေးသည့် မြေယာလျော်ကြေးမှာလည်း ပမာဏနည်းပါးလွန်းသည်ဖြစ်ရာ လယ်မြေသိမ်းဆည်းခံရသည့် တောင်သူများ ဒုက္ခမျိုးစုံကြုံခဲ့ရသည်။ မြေယာလျော်ကြေးကို ကာလပေါက်ဈေးနှင့်အညီ ဖြစ်စေရန်နှင့် ပိုလျှံမြေများကို မူလပိုင်ရှင်ထံ ပြန်လည်ပေးအပ်ရန် ဒေသခံတောင်သူများက တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
ကန့်ဘလူသကြားစက်တည်ဆောက်ရန်အတွက် မြေဧက ရှစ်ရာကျော် သိမ်းဆည်းရုံသာမက သကြားထုတ်လုပ်ရေး ကုန်ကြမ်းဖြစ်သည့် ကြံစိုက်ပျိုးနိုင်ရန် ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ငှက်ပျောတိုင်၊ ခအုန်းတောနှင့် ပေကြီးရွာတို့မှ မြေဧက ၁၃,၀၀၀ ကျော်ကိုလည်း တပ်မတော်က ၁၉၉၉ တွင် သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။ တစ်ဖန် သိမ်းဆည်းထားသည့် မြေပေါ်တွင် သီးစားထပ်မံချထားသည့်အတွက် သိမ်းဆည်းမြေများ ပြန်လည်စွန့်လွှတ်ရန် ဒေသခံများက ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်းတွင် စတင်တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
ထို့အပြင် သိမ်းဆည်းထားသည့် လယ်ယာမြေများပေါ်တွင် မူလပိုင်ရှင်များက ဝင်ရောက်ထွန်ယက်သည့်အတွက် သီးစားချထားသူများက တောင်သူ ၅၆ ဦးကို ၂၀၁၄ တွင် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။
လက်ရှိအစိုးရသက်တမ်း လေးနှစ်တာအတွင်း တပ်မတော်က မြေဧက နှစ်သိန်းရှစ်သောင်းကျော်ကို ပြန်လည်စွန့်လွှတ်ပြီး ဖြစ်သည်ဟု ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကျော်ဟိုးက ဇွန်လအတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ဝန်ကြီးဌာန၏ လေးနှစ်တာကာလ ဆောင်ရွက်ချက်များဆိုင်ရာ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော် မြေယာစွန့်လွှတ်ရန်သို့မဟုတ် မြေယာလျော်ကြေးပေးရန် ကန့်ဘလူမြို့နယ် တောင်သူများ၏ အစဉ်တစ်စိုက် တောင်းဆိုချက်များသည်ကား ယနေ့အချိန်ထိ အရာထင်လာခြင်း မရှိသေးပေ။
တစ်ဧက ကျပ်နှစ်ထောင်ဖြင့် မြေသိမ်းခဲ့
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သကြားဖြူထုတ်လုပ်နိုင်သည့် စက်ရုံနှစ်ခုသာရှိသည့်အနက် ကန့်ဘလူသကြားစက်ရုံလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ထိုသကြားစက်ရုံကို ၂၀၀၁ တွင် စတင်လည်ပတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ရာသီချိန်တွင် တစ်နေ့လျှင် တန်ချိန် ၂,၈၀၀ ခန့် ကြိတ်နိုင်ကြောင်း MEC ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
တပ်မတော်ပိုင် ထိုသကြားစက်ရုံစီမံကိန်းအတွက် ၁၉၉၉ ခုနှစ်က မြေသိမ်းခဲ့ရာတွင် မြေယာလျော်ကြေးအဖြစ် တစ်ဧက ၂၀၀၀ ကျပ်သာ ပေးခဲ့သည်။ ကာလပေါက်ဈေးနှင့် အဆမတန်ကွာခြားနေသည့် ထိုလျော်ကြေးငွေကို 'မယူမနေရ' အတင်းအကျပ်ပေးလျော်ခဲ့သည်ဟု မြေသိမ်းခံတောင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည့် ကန့်ဘလူမြို့နယ် ချောင်းကန်ကျေးရွာမှ ဦးအောင်ကျော်ဌေးက Myanmar Now ကို ပြောသည်။
“ကာလပေါက်စျေးမဟုတ်တော့ မကြည်ဖြူဘူး။ ကြောက်လို့သာ ယူခဲ့ရတာ။ သူတို့ကလည်း ခြိမ်းခြောက်တယ်။ လက်မှတ်မထိုးရင် နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှုနဲ့ ထောင်ချမယ်ဆိုတော့ ဦးကြီးတို့လည်း ကြောက်တော့ ယူခဲ့ရတာပဲ” ဟု ဦးအောင်ကျော်ဌေးက ပြောသည်။
"သကြားစက်ရုံတည်ဆောက်ရန် (.....) မြေဧကကို ကြည်ဖြူစွာလှူဒါန်းပြီး လုပ်ကိုင်စားသောက်ရန် (.....) ဧကမြေ ကျန်ရှိသေးသည်" ဟု ရေးသားထားသည့် စာရွက်ပေါ်တွင် အတင်းအကျပ်လက်မှတ်ရေးထိုးစေခဲ့သည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။
လက်မှတ်မထိုးသည့် ဒေသခံများကို ကန့်ဘလူမြို့နယ် ဇီးကုန်းရဲစခန်းသို့ ခေါ်ယူပြီး ထောင်ချမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည့်အတွက် လက်မှတ်ထိုးခဲ့ရသူများတွင် ၎င်း၏ဖခင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ကိုမိုးလွင်က ပြောသည်။
“အချုပ်ထဲ ချမယ်ဆိုလို့ အဖေ (လက်မှတ်) ထိုးခဲ့ရတယ်။ ဆုံးတာလည်း အဲ့ဒီစိတ်နဲ့ပဲ” ဟု ၎င်းကပြောသည်။ ကိုမိုးလွင်၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးစိန်ရင်မှာ သကြားစက်ရုံစီမံကိန်းအတွက် မြေယာသိမ်းဆည်းခံရသည့်စိတ်ဖြင့်ပင် ၂၀၁၅ ခုနှစ်က သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
၁၈၉၄ ခုနှစ် မြေသိမ်းအက်ဥပဒေအရ အများပြည်သူအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများအတွက် မြေယာသိမ်းဆည်းပါက ကြိုတင်အကြောင်းကြားရန် လိုအပ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသော်လည်း ကန့်ဘလူသကြားစီမံကိန်းအတွက် မြေသိမ်းဆည်းရာတွင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိဟု ကန့်ဘလူမြို့နယ်ကိုယ်စားပြု တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်သူဟန်ထွန်းက Myanmar Now ကို ပြောသည်။
“ဒီမြေကို သိမ်းမယ်ဆိုရင် သိမ်းမယ့်အကြောင်းကို ထင်သာမြင်သာရှိတဲ့နေရာမှာ ကပ်ရမယ်။ ပြီးရင် ကန့်ကွက်လွှာတွေခေါ်ရမယ်။ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်ဆင့်ကို မဆောင်ရွက်ခဲ့ဘူး။ သူတို့ရဲ့ သိမ်းဆည်းမြေဖိုင်ထဲမှာတော့ ဒီလုပ်ငန်းတွေပါပြီးသား။ ဒါပေမယ့် မြေပြင်မှာတော့ ဒီလုပ်ငန်းတွေကို မဆောင်ရွက်ခဲ့ဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
စွန့်လွှတ်ရန်မရှိကြောင်း
ကန့်ဘလူသကြားစက်စီမံကိန်း သိမ်းဆည်းမြေများနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၁၃ မှ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဝင်းအောင်က ယခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၄ ရက်တွင် လွှတ်တော်၌ မေးခွန်းမေးမြန်းခဲ့သည်။
မြေယာသိမ်းဆည်းစဉ်က ကာလပေါက်ဈေး တစ်ဧက ကျပ်ရှစ်သောင်းရှိနေချိန်တွင် တစ်ဧက ကျပ် ၂,၀၀၀ နှုန်းသာပေးခဲ့ပြီး မြေအစားပေးခဲ့ခြင်းမရှိသည့်အပြင် စိုက်ပျိုးထားသည့် သီးပင်စားပင်များ ပျက်စီးခဲ့သည့်အတွက် နစ်နာမှုလည်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်ဟု လွှတ်တော်၌မေးခွန်းမေးမြန်းစဉ် ဦးဝင်းအောင်က ပြောသည်။
"ဖွတ်ကျောပြာစု၊ ခရုဆန်ကျွတ်ဖြစ်နေကြတဲ့ တောင်သူများရဲ့ ဒဏ်ရာတွေကို လူမှုရေးတရားမျှတမှုရှုထောင့်ကနေ ကြည့်ပြီးတော့ ကုစားပေးဖို့ တာဝန်ရှိပါတယ်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
ပထမအကြိမ်ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ လယ်ယာမြေနှင့် အခြားမြေများ သိမ်းဆည်းခံရမှုများကြောင့် ပြည်သူများနစ်နာမှု မရှိစေရေး စုံစမ်းရေးကော်မရှင်ကလည်း ထိုက်သင့်သည့် မြေယာလျော်ကြေးပေးချေနိုင်ရန်နှင့် မစိုက်ပျိုးနိုင်သည့် ပိုလျှံမြေများကို ပြန်လည်ပေးအပ်ရန် အကြုံပြုထားသည်ဟု ထိုကော်မရှင်၏ အစီရင်ခံစာကို ကိုးကားလျက် အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဝင်းအောင်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ခရိုင်မြေပြန်စစ် (လယ်ယာမြေနှင့်အခြားမြေများ သိမ်းဆည်းခြင်းခံရမှု ပြန်လည်စိစစ်ရေးကော်မတီ) ၏စစ်ဆေးမှုများအရ ပိုလျှံမြေဧက ၁၀၀ တွင် သီးစားချထားခြင်း၊ ငါးကန်တူးဖော်ထားခြင်းများရှိနေသည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောသည်။
"မြေပြန်စစ်အဆင့်ဆင့်က ပိုလျှံမြေတွေကို ပြန်လည်ပေးအပ်သင့်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ထားပြီး ကြန့်ကြာနေလို့ မေးခွန်းမေးရတာဖြစ်ပါတယ်" ဟုလည်း အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဝင်းအောင်က ပြောခဲ့သည်။
သို့သော် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးဗိုလ်ချုပ်မြင့်နွယ်က သိမ်းဆည်းမြေများနှင့်ပတ်သက်၍ လျော်ကြေးငွေထပ်မံပေးရန်မရှိကြောင်းနှင့် ပြန်လည်စွန့်လွှတ်ရန်မရှိကြောင်း လွှတ်တော်၌ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။
"အဆိုပါမြေများမှာ သကြားစက်ရုံအတွက် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနအမိန့်ရရှိပြီးသော မြေများဖြစ်ခြင်း၊ လက်ရှိတွင် သကြားစက်ရုံလည်ပတ်လျက်ရှိခြင်း၊ မျိုးကြံစိုက်ပျိုးမြေများဖြစ်ခြင်း၊ မြေလဲလှယ်စိုက်ပျိုးရေးစနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ထားမှုကြောင့် ပိုလျှံမြေမရှိပါကြောင်းနှင့် မြေစတင်သိမ်းဆည်းစဉ်ကပင် ခေတ်ကာလနှင့်လျော်ညီသော လျော်ကြေးငွေများပေးလျော်ပြီးဖြစ်ကြောင်း" ဟု ၎င်းက ဖြေကြားခဲ့သည်။
လယ်ပိုင်ရှင်မှ နေ့စားအလုပ်သမားဘဝ
မြေသိမ်းခံတောင်သူများမှာ နည်းပါးလွန်းသော လျော်ကြေးငွေကြောင့် လယ်ပိုင်ရှင်ဘဝမှ နေ့ချင်းညချင်း နေ့စားအလုပ်သမားဖြစ်ခဲ့ကြရသည်။ ထိုအထဲတွင် ကန့်ဘလူမြို့နယ် ထန်းတပင်ကျေးရွာမှ ဦးပွားမိသားစုလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
သားအကြီးဆုံးကို ကျောင်းထုတ်ပြီးနောက် ဦးပွားတို့သားအဖ လမ်းခင်းကျောက်ထုသည့် နေ့စားအလုပ်သမားဘဝဖြင့် မိသားစုစားဝတ်နေရေး ဖြေရှင်းခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။
“အကြီးဆုံးကောင်က စာတော်တယ်။ နှစ်တိုင်းဆုရတယ်။ ခုကိုဓါတ်ပုံလေးတွေရှိသေးတယ်။ အဲ့ဒါကို ငါးတန်းကနေ ဟိုဘက် ဆက်မထားနိုင်တော့ဘူး။ ကျွန်တော်လည်း နုတ် (ကျောင်းထုတ်) လိုက်ရတယ်။ ဆရာမတွေက မနုတ်ဖို့ ပြောတယ်။ ဘယ်လိုမှ အဆင်မပြ” ဟု သိမ်းဆည်းခံလယ်ကွင်းများကို လှမ်းမျှော်ကြည့်ရင်း ဦးပွားက ပြောသည်။
ဦးပွားပိုင်ဆိုင်သည့် လယ် ၁၁ ဧကအနက် ကိုးဧကခွဲကျော် သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသည်။ စီးပွားရေးချွတ်ချုံကျပြီး သားသမီးများ၏ ပညာရေးလည်း ခါးဆက်ပြတ်ခဲ့ရသည်ဟု ဦးပွားက ပြောသည်။
“ကိုယ့်ပစ္စည်းကို နှမြောဆင်းရဲပေါ့ဗျာ။ ရချင်တာပေါ့။ ပြန်ရရင် ကျွန်တော်တို့က စပါးပဲလုပ်မှာ။ ကိုယ့်လယ်လေးကို နှမြောတယ်။ မဖြစ်မနေမို့သာ" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
မြေငါးဧက သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသူ ကိုမိုးလွင်သည်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ကြုံရာကျပန်းလုပ်ကိုင်စားသောက်နေရသည်ဟု ဆိုသည်။ "သူများဆီက တစ်သိန်းနှစ်သိန်းရမှ ဆိုတာက ဘဝရဲ့ဝမ်းစာရေးက အင်မတန်ပင်ပန်းတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
"ကိုယ့်မြေလေးကိုယ် ပြန်ရချင်တာ။ မြေမပေးလည်း လျော်ကြေးငွေလေး ခေတ်ကာလပေါက်ဈေးလေးတော့ ရချင်တာ။ အဲဒါလေးတွေရခဲ့ရင်တော့ ဘယ်လိုမှတရားစွဲဆိုစရာလည်း မလိုဘူး။ အဆင်ပြေသွားမှာ" ဟု ကိုမိုးလွင်က သူ့မျှော်လင့်ချက်ကို ပြောပြသည်။
ပိုလျှံမြေများ ပြန်လည်ရရှိရေးနှင့် ကာလပေါက်ဈေးအတိုင်း လျော်ကြေးရရှိရန် မြေသိမ်းခံတောင်သူများက ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည့်နည်းတူ လွှတ်တော်နှင့် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများသို့လည်း အကြိမ်ကြိမ်စာတင်ခဲ့ကြသည်။
“တောင်သူတွေက ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ကြတာလေ။ သူတို့ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ဒီမြေ ဒီယာ ဒီလယ်ကွင်းပေါ်မှာပဲ ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက်အသက်မွေးပြီးတော့ လယ်တစ်ရိုးတည်းကိုပဲ စိုက်ခဲ့ပျိုးခဲ့ မိသားစုအသိုက်အမြုံလေးတွေ တည်ဆောက်ခဲ့ကြတာ။ သိမ်းလိုက်ခဲ့အခါ သူတို့ဘဝအသိုက်အမြုံတွေ ပျက်သွားတယ်" ဟု အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဝင်းအောင်က ဩဂုတ် ၁၁ တွင် Myanmar Now ကို ပြောသည်။
ပိုလျှံမြေအငြင်းပွားမှု
စက်ရုံအတွက် ကုန်ကြမ်းဖြစ်သည့် မျိုးကြံစိုက်ပျိုးမြေဖြစ်ခြင်းနှင့် မြေလဲလှယ်စိုက်ပျိုးခြင်းကြောင့် ပိုလျှံမြေမရှိကြောင်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတာဝန်ရှိသူက ဖြေကြားထားသော်လည်း မြေလဲစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးနေခြင်းမဟုတ်ဟု ဒေသခံများက ယုံကြည်နေကြသည်။
စက်ရုံစီမံကိန်းအတွက် သိမ်းဆည်းခဲ့သည့်မြေများမှာ သဲဆန်သည့် လယ်မြေများဖြစ်သည့်အတွက် ကြံစိုက်ပျိုးရန် သင့်လျော်သည့် မြေမဟုတ်ဟုလည်း ဒေသခံများက ဆိုသည်။
"သဲကျတ်တီး (ကျတ်တီးမြေ) တွေဆိုတော့ ရေလောင်းလေ မာလေကျစ်လေ။ ကြံမတတ်တော့ဘူး။ စပါးဆိုတာက ပျိုးနုတ်မြေကြီးပေါ်တင်ထားရုံနဲ့ မြေကြီးက အစိုဓာတ်ရှိရင် ကပ်ပြီးအမြစ်ဆွဲသွားတာ။ စပါးပင်အမြစ်က နှစ်လက်မ မဝင်ဘူး။ ကြံက အဲလိုမဟုတ်ဘူး။ ဒီမြေမျိုးနဲ့ကြံက ပြဒါးတစ်လမ်း သံတစ်လမ်းဖြစ်နေတယ်" ဟု ချောင်းကန်ကျေးရွာမှ ဦးအောင်ကျော်ဌေးက ပြောသည်။
စက်ရုံနယ်နိမိတ်အတွင်း မည်သည့်အပင်မျှ စိုက်ပျိုးထားခြင်းမရှိသည့် လယ်ကွင်းများရှိနေသည့်အပြင် ပိုလျှံမြေပေါ်တွင် စက်ရုံက သီးစားချထားခြင်းအပေါ် ဒေသခံများက ကျေနပ်မှုမရှိကြောင်း ဒေါက်တာကျော်သူဟန်ထွန်းက ပြောသည်။
“နှစ်စဉ်မစိုက်ဘူး။ စက်ရုံက ပြောင်းတို့၊ နှမ်းတို့စိုက်ပြီး သူတို့အတွက်သုံးတယ်။ အဲ့ဒါကို တောင်သူတွေက တော်တော်မကျေမနပ်ဖြစ်တယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့အစိုးရသက်တမ်းက တောင်သူတွေကို လုပ်ကိုင်ခွင့်ပေးခဲ့တာရှိတယ်” ဟု ၎င်းက ထောက်ပြသည်။
အဆိုပါသိမ်းဆည်းမြေနှင့်ပတ်သက်၍ မေးမြန်းခွင့်ရရန် သကြားစက်ရုံတာဝန်ရှိသူများထံ Myanmar Now က ဇူလိုင် ၂၃ တွင် တရားဝင်စာတင်ခဲ့သော်လည်း ယနေ့အချိန်ထိ အကြောင်းပြန်ကြားခြင်း မရှိပေ။
ဒုတိယသမ္မတ ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ ဦးဆောင်သည့် လယ်ယာမြေနှင့်အခြားမြေများသိမ်းဆည်းခံရမှု ပြန်လည်စိစစ်ရေးကော်မတီ၏ တပ်မြေနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် မူဝါဒတွင် “တပ်ပိုင်မြေအဖြစ် ပိုမိုသိမ်းဆည်းထားသည့် မြေများတွင် အရပ်သားများကို သီးစားချထားခြင်း၊ အကျိုးတူဆောင်ရွက်ခြင်းများ လုံးဝမပြုလုပ်ရန်” ဟု ပါရှိသည်။
ကန့်ဘလူသကြားစက်ရုံက သီးစားချထားသည့် ကြံစိုက်ခင်းသို့ နွားများဝင်ရောက်ဖျက်ဆီးမှုကြောင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဒေသခံတောင်သူသုံးဦး တရားစွဲခံခဲ့ရပြီး ငွေကျပ် ၂၇ သိန်း ပေးလျော်ခဲ့ရသည်။
သိမ်းဆည်းမြေ ပြန်လည်စွန့်လွှတ်ရန် အစီအစဉ်မရှိကြောင်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတာဝန်ရှိသူက လွှတ်တော်၌ ပြန်လည်ဖြေကြားပြီးနောက် နောက်တစ်ဆင့်တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ရန် ဒေသခံများက ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။
“ဥပဒေဘောင်ထဲကနေ ဆက်လုပ်မယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ထားတယ်။ MEC ကို တောင်သူအဖွဲ့က တရားစွဲဖို့ စုရုံးနေကြတယ်” ဟု ဦးအောင်ကျော်ဌေးက ပြောသည်။
ကန့်ဘလူသကြားစက် မြေသိမ်းဆည်းမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ပြီးခဲ့သည့် ပထမအကြိမ်လွှတ်တော်၌လည်း ထိုအချိန်က အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သည့် လက်ရှိစစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာမြင့်နိုင်က မေးမြန်းခဲ့ဖူးသည်။
သိမ်းဆည်းစဉ်က ဥပဒေနှင့်မညီသည့်အတွက် နစ်နာကြေးပေးရန် မြေပြင်တွင်ကွင်းဆင်းဆောင်ရွက်နေသည်ဟု ထိုစဉ်က (၂၀၁၃ နိုဝင်ဘာ) လွှတ်တော်၌ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဝေလွင်က ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။
သို့သော် ၇ နှစ်ကြာပြီးသည့်တိုင် တောင်သူများတောင်းဆိုထားသည့် ကာလပေါက်ဈေးနှင့်ညီမျှသော လျော်ကြေးငွေ မရရှိသေးပေ။
လွှတ်တော်သက်တမ်းနှစ်ခုအတွင်း ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုတည်း (ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန)၏အဖြေ ကွဲလွဲနေသည်မှာ 'လုံးဝ လက်ခံနိုင်စရာမရှိဘူး' ဟု ဒေါက်တာ ကျော်သူဟန်ထွန်းက ပြောသည်။
“တကယ်တမ်း တပ်မတော်ကို ပြည်သူရွေးချယ်တင်မြှောက်တဲ့ အစိုးရတွေက ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ညှိနှိုင်းပေါင်းစပ်လို့ ရပြီဆိုရင် ဒီပြဿနာတွေက ပြေလည်သွားမယ်လို့ထင်တယ်။ အခုတော့ ဗဟိုမြေစစ်က ဒီလိုဆုံးဖြတ်ချက်ချလည်း တပ်မတော်က မလိုက်နာဘူး။ မလိုက်နာတော့ ဘာဖြစ်လဲဆိုတဲ့ပုံစံက ပြဿနာ တော်တော်လည်းကြီးပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
ဆက်စပ်သတင်းများ
Donate
လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။
