ကရင်နီတောင်သူ ၂၂ ဦးကျခံရသည့် ပြစ်ဒဏ်နည်းသည်ဆိုကာ တပ်က ပြည်နယ်တရားရုံးကိုလျှောက်

အမှုပေါင်းခြောက်မှုဖြင့် ပြစ်ဒဏ်အသီးသီး ကျခံပြီးဖြစ်သော်လည်း တပ်မတော်က ယခင်စွဲဆိုသည့်ပုဒ်မများအတိုင်း ထပ်မံလျှောက်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဇွန် ၂၅ ရက်တွင် စတင်ကြားနာမည်ဖြစ်သည် 

Published on Jun 24, 2020
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် တရားစွဲခံရသောတောင်သူများ လွိုင်ကော်တရားရုံးသို့ ရောက်ရှိစဉ်(ဓာတ်ပုံ - Karenni State Farmer Union)
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် တရားစွဲခံရသောတောင်သူများ လွိုင်ကော်တရားရုံးသို့ ရောက်ရှိစဉ်(ဓာတ်ပုံ - Karenni State Farmer Union)

မြေယာအငြင်းပွားမှုကြောင့် တပ်မတော်၏ အကြိမ်ကြိမ်တရားစွဲဆိုမှုနှင့်အတူ ပြစ်ဒဏ်အသီးသီးကျခံပြီးဖြစ်သည့် ကရင်နီတောင်သူ ၂၂ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်ထပ်တိုးပေးရန် တပ်မတော်က ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော်သို့ လျှောက်ထားခဲ့သည်ဟု တရားစွဲဆိုခံရသည့် တောင်သူများနှင့် အကျိုးဆောင်ရှေ့နေက ပြောသည်။

ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ် လွိုင်ကော်-တောင်ကြီး ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး အရှေ့ဘက်ရှိ အမှတ် (၂၅၀) ခြေလျင်တပ်ရင်းနှင့် အမှတ် (၃၅၆) အမြောက်တပ်ရင်းအနီးရှိ မြေယာအငြင်းပွားမှုတွင် တောင်သူ ၁၉ ဦးနှင့် အဆိုပါတောင်သူများအရေးလှုပ်ရှားသူ သုံးဦးသည် ပုဒ်မငါးမျိုးဖြင့် အမှုခြောက်မှုခွဲကာ တရားစွဲခံခဲ့ရပြီး  လွိုင်ကော်မြို့နယ်တရားရုံးက ယခုနှစ်မတ်လတွင် ပြစ်ဒဏ်အသီးသီးချမှတ်ခဲ့သည်။

ပုဒ်မများအလိုက် ပြစ်ဒဏ်များမှာ ဒဏ်ငွေနှစ်သောင်းစီနှင့် ချုပ်ရက်ထုတ်နုတ်ခံစားခွင့်ပြုသည့် ထောင်ဒဏ် ခြောက်လဖြစ်သည်။  

အဆိုပါ ပြစ်ဒဏ်များမှာ နည်းသည်ဟုဆိုကာ တရားစွဲဆိုသူ တပ်မတော်အရာရှိများက လွိုင်ကော်ခရိုင်တရားရုံးသို့ လျှောက်ထားရာတွင် ပလပ်ခံသောကြောင့် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်သို့ ထပ်မံလျှောက်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါအမှုတွင် တောင်သူများဘက်မှ လိုက်ပါဆောင်ရွက်နေသည့် ရှေ့နေ စောခူးတလေက ပြောသည်။

“ချမှတ်တဲ့ပြစ်ဒဏ် နည်းတယ်ဆိုပြီးတော့မှ တိုးပြီးချမှတ်ပေးဖို့ ခရိုင်ရုံးကိုတက်တယ်။ (ခရိုင်ရုံးက) ပြင်ဆင်မှုကို ပလပ်လိုက်တယ်။ ပလပ်လိုက်တော့ အခုပြည်နယ်ကို ထပ်တက်တာပေါ့။ အရင်စွဲထားကြတဲ့လူတွေအကုန်လုံးကို (ပြင်ဆင်မှု) ထပ်တက်ထားတာ၊ အရင်တုန်းက စွဲထားတဲ့ပုဒ်မတွေ အကုန်လုံးပေါ့" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

အဆိုပါ ပြင်ဆင်ချက်ကို ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်က လက်ခံလိုက်ပြီးနောက် ဇွန် ၂၅ တွင် အမှုကို စတင်ကြားနာမည်ဟု ရှေ့နေစောခူးတလေက ပြောသည်။

ကယားပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်က ခူးဦးရယ်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည့် အကြောင်းကြားစာအရ အခင်းဖြစ်သည့်နေ့တွင် ခူးဦးရယ်နှင့် ခူးရှားရယ်တို့ ဝင်ရောက်ဖျက်ဆီးခဲ့သည့် ခလရ (၂၅၀) မှ အုတ်တံတိုင်းများသည် ပြည်သူပိုင်ပစ္စည်းများဖြစ်ပြီး ကာလတန်ဖိုး ကျပ် ၁၄၉ သိန်းခန့်ဖြစ်၍ နိုင်ငံ့ဘဏ္ဍာဆုံးရှုံးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ထောင်ဒဏ် ခြောက်လပြစ်ဒဏ်မှာ နည်းပါးလွန်းလှသည်ဟု တရားလိုက ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ထို့ပြင် ၂၀၁၉ ဇွန် ၂၁ တွင် ခူးဦးရယ်ပါ(၁၀)ဦးသည် အမှတ် (၃၅၆) အမြောက်တပ်ရင်း၏ တပ်ပိုင်မြေဧရိယာအတွင်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ပြီး “ဤတောင်ယာသည် မူရင်းပိုင်ရှင်ရှိသည် မကျူးကျော်ရ”၊ “Respect the right of indegenous people. We are indegeneous people. This land is our land.” စာသားပါ ဗီနိုင်းဆိုင်းဘုတ် (၂၀) ခန့် ဝင်ရောက်စိုက်ထူခဲ့ကြောင်း၊ ပုဒ်မ ၄၄၇ အရ ထိုသို့ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှုသည် သုံးလအထိထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ကျပ်ငါးသောင်းအထိငွေဒဏ်ဖြစ်စေ ချမှတ်နိုင်ပြီး အဆိုပါအမှုဖြစ်စဉ်အတွက် ငွေဒဏ် နှစ်သောင်းကျပ် ပေးဆောင်စေရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းသည် ပြစ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်မျှတမှု မရှိသောကြောင့် ပြစ်ဒဏ်တစ်ရပ်တိုးမြှင့်ချထားပေးရန် လျှောက်ထားရခြင်းဖြစ်ကြောင်း တရားလိုက ကယားပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်ထံ လျှောက်ထားချက်တွင် ရေးသားထားသည်။

“အခုဆို ဘာမှလုပ်စားလို့မရတော့ဘူး။ တောင်ယာလည်းမရှိတော့ဘူး။ ကျွန်တော်တို့တောင်သူတွေ တအားနစ်နာနေပြီ။ ဒါတောင် သူတို့မကျေနပ်လို့ရှိရင် ကျွန်တော်လည်းနားမလည်တော့ဘူး စဉ်းစားလို့မရဘူး” ဟု ခူးဦးရယ်က Myanmar Now ကို ပြောသည်။

အဆိုပါတောင်ယာပေါ်တွင် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ခန့်ကတည်းက အငြင်းပွားမှုမဖြစ်ခင်အထိ ၎င်းတို့သည် ရွှေ့ပြောင်းတောင်ယာ နှစ်စဉ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ မြေယာအငြင်းပွားမှုကြောင့် ထောင်ကျခဲ့သည့်အပြင် ၎င်းလုပ်ကိုင်နေသည့် မြေ ၁၀ ဧကကျော်လည်း ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီဟု ခူးဦးရယ်က ပြောသည်။

တောင်သူများ ပြောင်းသီးနှံ စိုက်ပျိုးထားသည့် မြေပေါ်တွင် တပ်မတော်က ခြံစည်းရိုးလာခတ်ရာမှ မြေယာအငြင်းပွားမှုများ စတင်ခဲ့ပြီး တောင်သူများက ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ဗီနိုင်းထောင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ခူးဦးရယ်ကဆိုသည်။

ခလရ (၂၅၀)နှင့် အမတ (၃၅၆) မှ အရာရှိလေးဦးက ၂၀၁၉ နှစ်လည်ပိုင်းမှစတင်ကာ တောင်သူ ၂၂ ဦးကို အမှု ခြောက်မှုခွဲ၍ ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် တရားစွဲခဲ့သည်။ စွဲဆိုခဲ့သည့်ပုဒ်မများမှာ ပြည်သူပိုင်ပစ္စည်းကာကွယ်ရေး အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၆(၁)၊ ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေ ပိုင်နက်ကျူးလွန်မှု (ပုဒ်မ ၄၄၇)၊ ဝတ္တရားနှောင့်ယှက်မှု (ပုဒ်မ ၃၅၃)၊ ညစ်ညမ်းစွာဆဲဆိုမှု (ပုဒ်မ ၂၉၄) နှင့် အကျိုးဖျက်ဆီးမှု (ပုဒ်မ ၄၂၇) ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်မှူးထားရုက ခူးရှားရယ်အပါ သုံးဦးကို ပုဒ်မ ၆(၁)ဖြင့်တစ်မှု၊ ဗိုလ်ကြီးချစ်ဟိန်းက ခူးရှားရယ်အပါသုံးဦးကို ပုဒ်မ ၄၂၇၊ ၃၅၃၊ ၂၉၄ တို့ဖြင့်တစ်မှု၊ ဗိုလ်ကြီးဆန်းဖြိုးအောင်က ခူးဦးရယ်အပါလေးဦးကို ပုဒ်မ ၄၄၇ဖြင့်တစ်မှု၊ ဗိုလ်မှူးထားရုက ခူးဖဲဘူးအပါရှစ်ဦးကို ပုဒ်မ ၄၄၇ ဖြင့်တစ်မှု၊ ဗိုလ်မှူးမိုးဝင်းထက်က ခူးဦးရယ်အပါ ၁၀ ဦးကို ပုဒ်မ ၄၄၇ ဖြင့်တစ်မှု၊ ဗိုလ်မှူးမိုးဝင်းထက်က ခူးဦးရယ်အပါနှစ်ဦးကို ပုဒ်မ ၄၄၇ ဖြင့်တစ်မှု စုစုပေါင်း အမှုခြောက်မှုခွဲကာ တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ပိုင်နက်ကျူးလွန်မှု၊ ဝတ္တရားနှောင့်ယှက်မှု၊ ညစ်ညမ်းစွာဆဲဆိုမှု၊ အကျိုးဖျက်ဆီးမှု ပုဒ်မများအတွက် ဒဏ်ငွေ နှစ်သောင်းကျပ်စီနှင့် ပြည်သူပိုင်ပစ္စည်းကာကွယ်ရေးပုဒ်မအတွက် လွိုင်ကော်မြို့နယ်တရားရုံးက အလုပ်နှင့်ထောင်ဒဏ် ခြောက်လ ချမှတ်ခဲ့သည်။

တောင်သူခူးဦးရယ်သည် အမှုတိုင်းတွင် ပါဝင်နေပြီး ထောင်အချုပ်ဖြင့် တရားရင်ဆိုင်ခဲ့ရကာ အမှုတွဲခြောက်ခုအတွက် ဒဏ်ငွေ ကျပ် ၁၂၀,၀၀၀ နှင့် ထောင်ဒဏ်ခြောက်လ ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး ချုပ်ရက်ထုတ်နုတ်ခံစားခွင့်ဖြင့် အမိန့်ချသည့်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။

တောင်သူ ခူးရှားရယ်မှာလည်း ထောင်ဒဏ်ခြောက်လနှင့် ငွေဒဏ်များ ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး တစ်ဦးမှာ အမှုမှ ကွင်းလုံးကျွတ်လွတ်မြောက်ခဲ့ကာ ကျန်တောင်သူများမှာ ငွေဒဏ် နှစ်သောင်းကျပ်စီ ပေးဆောင်ခဲ့ရသည်။

တရားလိုဘက်က ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်ထံ ပြင်ဆင်မှုလျှောက်ထားခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ လွိုင်ကော် ဒေသကွပ်ကဲရေးစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ) မှ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးသက်ခိုင်က “အဲဒါတော့ ကျွန်တော်လည်း ဂဃနဏမသိဘူး။ ဒါတော့ သူတို့ဥပဒေကြောင်းအရ လုပ်တာနေမှာပေါ့။ ဘာကြောင့်လုပ်လည်းဆိုတာတော့ ကာယကံရှင်တပ်တွေနဲ့ပဲဆိုင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

သက်ဆိုင်ရာတပ်ရင်းများက နစ်နာသည်ထင်၍ ပြင်ဆင်ချက်လျှောက်ထားခြင်းဖြစ်နိုင်ပြီး ဒကစအနေဖြင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခွင့်မရှိကြောင်း၊ အသေးစိတ်ကို တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးထံ မေးမြန်ရန်ပြောသဖြင့် တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ထံ Myanmar Now ကဆက်သွယ်ခဲ့သော်လည်း ဖုန်းမကိုင်ခဲ့ပေ။

၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် လွိုင်ကော်မြို့နယ်၊ မြေနီကုန်း၊ ဒေါမူကလားနှင့် နာနတ်တောကျေးရွာတို့ရှိ မြေဧက ၁,၄၁၃ ဒသမ ၈၂ ဧကကို အမှတ် (၃၅၆) အမြောက်တပ်ရင်းနှင့် အမှတ် (၂၅၀) ခြေလျင်တပ်ရင်းတို့က သိမ်းယူခဲ့ပြီး ယနေ့အထိ ပြန်လည်စွန့်လွှတ်ထားခြင်းမရှိသေးကြောင်း ကရင်နီပြည်တောင်သူလယ်သမားသမဂ္ဂ၏ စာရင်းများအရ သိရသည်။ 

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၁၉ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်၊ ဒေါဆိုရှေ့ကျေးရွာအနီးရှိ အမှတ် (၃၆၀) အမြောက်တပ်ရင်းနှင့် ကရင်နီတောင်သူများ မြေယာအငြင်းပွားမှုဖြစ်ခဲ့ပြီး တောင်သူ ၁၉ ဦးကို ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်တရားရုံးတွင် အမှုခြောက်မှုခွဲ၍ တရားစွဲဆိုကာ ထောင်ဒဏ်နှင့် ငွေဒဏ်အသီးသီး ချမှတ်ခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading