တာဝန်နှင့်ကြောက်စိတ်တို့ကြား ရုန်းကန်ရသည့် ဝေဘာဂီဆေးရုံမှကိုဗစ်သူနာပြုများဘဝ

Covid-19

ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာစတွေ့သည့်နေ့မှစ၍ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ခြင်း၊ ဝရုန်းသုန်းကားပြင်ဆင်ရခြင်း၊ ရယ်ရအခက်ငိုရအခက်ဖြစ်ရခြင်း စသည့်ဘဝထိုထိုကို ဝေဘာဂီမှ သူနာပြုဆရာမ ၂ ဦးကပြောပြထားသည်

Published on Jun 8, 2020

အထက်တန်းသူနာပြုများ ဖြစ်သည့် ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးနှင့် ဒေါ်ခင်မာဦးတို့ကို ဝေဘာဂီအထူးကုဆေးရုံ၌ မေလဆန်းပိုင်းက တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

ဝေဘာဂီကူးစက်ရောဂါအထူးကုဆေးရုံ၏ ခုခံအားကျဆင်းမှုရောဂါ (HIV) လူနာဆောင်၌ လူနာများကို ဆေးပေး၊ ဆေးထိုးပြီးချိန် ည ၁၀ နာရီကျော်ခန့်တွင် အထက်တန်းသူနာပြု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးထံ ဆေးရုံအုပ်ကြီးထံမှ မမျှော်လင့်ထားသည့် ဖုန်းဝင်လာခဲ့သည်။

ကမ္ဘာ့တိုင်းပြည်အများအပြားတွင် အုတ်အော်သောင်းနင်းဖြစ်ကာ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ကူးစက်သူ၊ သေဆုံးသူဦးရေ တက်နေသော ကိုဗစ်နိုင်တင်းကပ်ရောဂါသည် ၎င်းတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ဆေးရုံသို့ ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက် ရောက်လာတော့မည်ဟူသည့် ဆေးရုံအုပ်ထံမှ သတင်းစကားသည် အသက် ၄၀ ရှိ ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေး၏ သူနာပြုလုပ်သက် ၁၃ နှစ်အတွင်း ထိတ်လန့်စရာအကောင်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။

ရန်ကုန်ဧရိယာအတွင်းရှိ ကိုဗစ်နိုင်တင်းအတည်ပြုလူနာများကို ပို့ဆောင်ကုသရမည့် သတ်မှတ်ဆေးရုံမှာ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ် ဝေဘာဂီအထူးကုဆေးရုံဖြစ်သည့်အတွက် ဆေးရုံ၌ ၎င်းတာဝန်ယူထားသည့် HIV ဝေဒနာရှင် ၁၅ ယောက်ကို စောင့်ကြည့်ကုသရမည့်တာဝန်များကို တခြားသူနာပြုများထံ ချက်ချင်းလွှဲပေးလိုက်ပြီး ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာကို လက်ခံနိုင်ရေးအတွက် အလျင်အမြန် ပြင်ဆင်ရသည်။

ဝေဘာဂီဆေးရုံ၌ သူနာပြု ၃၃ ဦးနှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းသူနာပြု ၁၆ ဦး ရှိပြီး ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာများကို စောင့်ရှောက်ကုသရန် လေးဦး သို့မဟုတ် ငါးဦးပါ အဖွဲ့တစ်ရက်လျှင် သုံးဖွဲ့ဖြင့် အလှည့်ကျ တာဝန်ယူမည်ဟု ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အလှည့်ကျ အလုပ်ဆင်းရမည့် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများစာရင်းကို မတ် ၁၈ ကတည်းက ဆေးရုံက စာရင်းထုတ်ထားပေးခဲ့သည်။ ကိုဗစ်လူနာများကို အနီးကပ်စောင့်ကြပ်ပေးရသည့် သူနာပြုများသည် ၂၄ နာရီ ဆက်တိုက် အလုပ်ဆင်းပြီးလျှင် နားရက်နှစ်ရက် ရကြသည်။

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်ရောဂါပိုးသည် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံအတော်များများတွင် ဇန်နဝါရီလလယ်ကတည်းက ပျံ့နှံ့နေခဲ့ပြီးဖြစ်သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ရောဂါပိုးတွေ့သူ ရှိလာပါက လုပ်ဆောင်ရမည့် အစီအမံအတိအကျကို မရေးဆွဲနိုင်ခဲ့သေးဘဲ တာဝန်ကျ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းများကို အလှည့်သာခွဲနိုင်ခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ကိုဗစ်နိုင်တင်း အတည်ပြုလူနာနှစ်ဦးကို ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာနက မတ် ၂၃ ည ၁၁ နာရီ ၄၅ မိနစ်တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ လူနာ အမှတ် (၁) မှာ ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့နယ် ခုတင် ၁၀၀ ဆေးရုံတွင် ဆေးကုသမှု ခံယူမည်ဖြစ်ပြီး လူနာအမှတ် (၂) မှာ အသွားအလာ ကန့်သတ်စောင့်ကြည့်သည့်နေရာမှ ဝေဘာဂီဆေးရုံသို့ ပြောင်းရွှေ့လာတော့မည် ဖြစ်သည်။ ဆေးရုံရှိ ၎င်း၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များသည်လည်း ၎င်းထံ ထိတ်လန့်ကြီးစွာ ရောက်လာကြသည်။

“ငါတို့တော့ သူများနိုင်ငံမှာ အတုံးအရုံး သေနေတဲ့ ရောဂါကြီးနဲ့ တွေ့ရတော့မယ် တွေ့ရတော့မယ်နဲ့ အကုန်လုံး ထိတ်လန့်နေကြပြီး ဝရုန်းသုန်းကား ဖြစ်ကုန်တာပေါ့” ဟု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးက မတ် ၂၃ ညက အတွေ့အကြုံကို ပြောပြသည်။

ဝေဘာဂီဆေးရုံအတွက် ပထမဆုံး ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာကို လက်ခံကုသရန် ဆေးရုံ၏ သုံးထပ်ဆောင်အသစ်မှာ ရေ၊ မီးနှင့် အခြားအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ အဆင်သင့် မဖြစ်သေးပေ။ ဆေးရုံအုပ်ကြီးထံမှ ဖုန်းဝင်လာပြီး မိနစ်ပိုင်းအကြာမှာပင် ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးအပါအဝင် သူနာပြုများသည် အောက်ခြေဝန်ထမ်းများနှင့်အတူ သန့်ရှင်းရေးလုပ်ခြင်း၊ ခုတင်နှင့် ဆေးပစ္စည်းများသယ်ခြင်း၊ အဝတ်နှင့် ခန်းဆီးများသယ်ခြင်း၊ ကုသဆောင်၌ လျှပ်စစ်မီးရရှိရေး စသည်တို့ ပြုလုပ်ရင်း ဆေးရုံတစ်ခုလုံး ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ဖြစ်သွားတော့သည်။ ကုသဆောင်အတွက် လိုအပ်သောပစ္စည်းများကို နှစ်နာရီအတွင်း အလျင်အမြန် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။

“ဆေးထိုးအပ်တွေကအစ ကျွန်မတို့မှာ အဆင်သင့် မဖြစ်သေးဘူး။ ဆေးထိုးအပ်တွေဆိုလည်း HIV အဆောင်ကနေ ပြေးဆွဲခဲ့ရတာ။ မိုးတောင် ဘယ်လိုလင်းလို့ လင်းသွားမှန်းတောင်မသိဘူး” ဟု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးက ပြောသည်။

ဝေဘာဂီဆေးရုံအတွက် ပထမဆုံးကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာ စရောက်ပြီး မတ်လနှောင်းပိုင်းနှင့် ဧပြီတို့တွင် ဆေးရုံ၌ ပစ္စည်းနှင့် လူအင်အား မလုံလောက်သည့်အတွက် ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးကဲ့သို့ သူနာပြုများသည် လူနာပြုစုစောင့်ရှောက်ရေး အလုပ်တစ်ခုတင် မကတော့ဘဲ လူနာဆောင်အတွက် လိုအပ်သည့်ပစ္စည်းများ သွားရောက်ဝယ်ယူပေးခြင်း၊ လူနာများ၏ နေထိုင်စားသောက်ရေးနှင့် သန့်ရှင်းရေးဝေယျာဝစ္စများကိုပါ ပြုလုပ်ပေးခဲ့ကြရသည်။

ရောဂါအသစ်ကို လက်ခံလိုက်ရသည့် ဆေးရုံအဆောက်အအုံသစ်

ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးသည် ၎င်း၏ သူနာပြုလုပ်သက် ဆယ်နှစ်ကျော် ကာလအတွင်း HIV ကူးစက်ရောဂါပိုးရှိသူများ၊ အီဘိုလာ (Ebola) နှင့် ဆားစ် (SARS) နှင့် ရာသီတုပ်ကွေး H1N1 ကဲ့သို့ ကူးစက်ရောဂါပိုး သံသယနှင့် အတည်ပြုလူနာများကို ကုသပေးခဲ့ရဖူးသည့် အတွေ့အကြုံရှိသူလည်း ဖြစ်သည်။

“မြန်မာနိုင်ငံမှာဖြစ်တော့ ကျွန်မတို့ဆေးရုံကို ပို့မယ်လို့ သိတဲ့အခါမှာ ဝန်ထမ်းတိုင်းက ကြောက်နေကြတယ်။ ကြောက်ပေမယ့် ရှောင်လွှဲလို့မရတဲ့ တာဝန်ဖြစ်တယ်။ ဒီအချိန်မှာ လျစ်လျူရှုပြီး ထွက်သွားရမှာလည်း မလုပ်နိုင်ကြဘူး။ တစ်ခုခုဖြစ်သွားရင်လည်း ခံလိုက်တော့မယ်လို့ စိတ်ပိုင်းဖြတ်လိုက်ကြတာ” ဟု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးက ဆိုသည်။

ဆေးရုံသို့ ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာစရောက်ပြီး နောက်တစ်ရက်မှစကာ ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးသည် မိဘနှစ်ပါး၊ မောင်တစ်ယောက်နှင့် ၎င်း၏ ၁၃ နှစ်အရွယ် သမီးတို့နှင့် အတူတူနေသည့် ရွှေပြည်သာရှိ အိမ်သို့ မပြန်ဖြစ်တော့ဘဲ ဆေးရုံက စီစဉ်ပေးသည့် ဝန်ထမ်းအဆောင်၌သာ အခြားလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့် နေထိုင်နေသည်။ ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးနှင့် ၎င်း၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် အထက်တန်းသူနာပြု ဒေါ်ခင်မာဦးတို့နှစ်ဦးလုံးသည် ဧပြီတစ်လလုံး နားရက် မယူခဲ့ကြဘဲ ဆေးရုံနှင့် လူနာများအတွက်သာ စိတ်နှစ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။

ဝေဘာဂီဆေးရုံ၌ အဆောက်အအုံ ၅ ခုရှိသည့်အနက် ၃ ခုမှာ အတွင်းလူနာဆောင် ဖြစ်သည်။ ကိုဗစ်နိုင်တင်း အတည်ပြုလူနာတစ်ဦးကို ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ရန် စီစဉ်နေချိန်အထိ ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာများကို ထားမည့် ဆေးရုံ၏ သုံးထပ်ဆောင် အဆောက်အအုံမှာ ဆေးရုံသုံးပစ္စည်းများပင် မထားနိုင်သေးဘဲ အကြမ်းထည်သာ ရှိနေသေးသည်။

“အဆောက်အအုံကို ကြည့်လိုက်ရင် အသစ်ကြီး။ လူနာရောက်တော့ အထဲမှာ ဘာမှမရှိဘူး။ လူနာကို အဆောက်အအုံပေါ် ပစ်တင်လိုက်ရသလိုဖြစ်သွားတာ။ ဘာပစ္စည်းမှ မရှိဘူး။ ဆောက်လက်စကြီး။ မီးမလင်း ဘာမလင်းနဲ့။ ကြိုးတွေ၊ အဝတ်တွေဆိုရင် တခြားအဆောင်တွေက လိုက်ဆွဲယူရတာပေါ့” ဟု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးက ပြောသည်။

ယင်းသုံးထပ်ဆောင် အဆောက်အအုံ ဆောက်လုပ်နေမှုမှာ မတ်လကုန်တွင် ပြီးစီးသွားခဲ့သော်လည်း လိုအပ်သောပစ္စည်းနှင့် ယိုယွင်းမှုတို့ကို ဖြည့်စွက်ရသည့်အလုပ်ကို ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးနှင့် ဒေါ်ခင်မာဦးတို့က ဦးဆောင် တာဝန်ယူခဲ့ကြရသည်။

အဆောင်ဆောက်လုပ်စဉ်က တပ်ဆင်ခဲ့သော မီးပလပ်များမှာလည်း အသုံးပြုမရခြင်း၊ တပ်ဆင်ထားသော လက်လှည့်ဘေစင်များသည်လည်း လူနာများနှင့် ထိတွေ့ပြီး လက်ဆေးလျှင် အဆင်မပြေသောကြောင့် ခြေနင်းဘေဇင်များအဖြစ် ပြောင်းလဲတပ်ဆင်ရန် လိုအပ်ခြင်း စသည့် လိုအပ်ချက်များကို ဆရာဝန်များအကြံပေးချက်နှင့် အညီ တပ်ဆင်မည့် အလုပ်သမားများကို ရှာဖွေပေးခဲ့ရကြောင်းလည်း ၎င်းတို့နှစ်ဦးက ပြောသည်။

ဧပြီ ၉ မှ မေ ၁၀ အထိ ဝေဘာဂီဆေးရုံ၌ ကုသမှု ခံယူခဲ့သည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာအမှတ် (၂၅) ဦးသန့်စင်ကမူ ၎င်းဆေးရုံစရောက်သည့်အချိန်အထိ သုံးထပ်ဆောင်မှာ ဆောက်လုပ်မှု သေချာမပြီးစီးသေးဟု သိရသည်။

“ကျွန်တော်ရောက်တော့ ဆေးရုံက သေချာမပြီးသေးဘူး။ ပြုပြင်ဆဲကြီး။ နေ့လယ်ဆိုလည်း ထုသံ၊ ရိုက်သံတွေ ကြားရတယ်။ တခြားအခန်းမှာ ခုတင်ရွှေ့တာတွေ အကုန်ကြားနေရတာ” ဟု ဦးသန့်စင်က Myanmar Now ကို ပြောသည်။

ဦးသန့်စင်သည် ပိုးမတွေ့ရတော့သဖြင့် မေ ၁၀ တွင် ဆေးရုံမှဆင်းခွင့်ရခဲ့သူဖြစ်သည်။

insert_photo.jpg

အထက်တန်းသူနာပြု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးကို ဝေဘာဂီအထူးကုဆေးရုံ၌ မေလဆန်းပိုင်းက တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

“သူ့အလုပ် ကိုယ့်အလုပ် ခွဲနေလို့မရတော့ဘူး”

ဇွန် ၈ အထိ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်ရောဂါပိုးရှိသူ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၄၃ ဦး တွေ့ရှိထားပြီး ၎င်းတို့အနက် ၆ ဦးမှာ သေဆုံးခဲ့သည်။ ရောဂါပိုးရှိ မရှိ လူပေါင်း ၃၉,၂၁၁ ဦးကို စစ်ဆေးထားပြီး စောင့်ကြည့်လူနာ ၅,၂၀၀ ကျော်ရှိသည်ဟု ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ဆေးရုံသို့ ပထမဆုံးကိုဗစ်လူနာ စရောက်ပြီး နောက်တစ်ရက်မှာ ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေး၏ နားရက်ဖြစ်သော်လည်း မပြည့်စုံလှသည့် အဆောက်အအုံအတွက် လိုအပ်သောပစ္စည်းများကို ဈေးဝယ်ထွက်ခဲ့ရသေးသည်။ ယခင်က ဆေးရုံအတွက် လိုအပ်ချက်များကို အောက်ခြေဝန်ထမ်းများက ဆောင်ရွက်ကြသော်လည်း ဝေဘာဂီဆေးရုံသို့ ကိုဗစ်နိုင်တင်းရောဂါပိုးတွေ့သူ စရောက်ပြီး နောက်တစ်ရက်မှစကာ ဧပြီလကုန်အထိ ယင်းတာဝန်ကို ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးနှင့် ဒေါ်ခင်မာဦးတို့က လွှဲပြောင်းယူပြီး ရန်ကုန်မြို့ထဲရှိ ဈေးများ၌ လိုအပ်သမျှကို ဦးဆောင်ရှာဖွေဝယ်ယူခဲ့ရသည်။

“အခုချိန်မှာ သူ့အလုပ် ကိုယ့်အလုပ် ခွဲနေလို့မရတော့ဘူး။ အလုပ်ဖြစ်ဖို့နဲ့ပဲ အဆင်ပြေဖို့ လုပ်ခဲ့ကြရတာ။ ကိုဗစ်လူနာဆောင်ကို တခြားသူတွေဝင်ရင် ကူးမှာ စိုးရိမ်နေရတာ။ နောက်ပြီး ဘာတွေလိုတယ်ဆိုတာ ကျွန်မတို့က သိတော့ ကျွန်မတို့ပဲ ဝယ်လိုက်တာ” ဟု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးက ဆိုသည်။

နားရက်နှစ်ရက်ကို ဈေးဝယ်ခြင်းဖြင့် ကုန်ဆုံးခဲ့ရသည့် ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးနှင့် ဒေါ်ခင်မာဦးတို့မှာ ရှောင်ဖယ်ခံရသည့်ဖြစ်စဉ်များ မကြာခဏ ကြုံတွေ့ရသည်။ ဈေးဝယ်ပြီး ပြန်ရန် အငှားယာဉ်ငှားသည့်အခါတိုင်း “ဝေဘာဂီဆေးရုံ” ဟု သွားမည့်နေရာပြောလိုက်လျှင် ယာဉ်မောင်းများက လိုက်ပို့ပေးရန် ငြင်းပယ်ကြသည်။

“‘အားနာပါတယ် ညီမ’ ဆို မောင်းထွက်သွားကြတာ။ ဘယ်သူမှ မလိုက်ကြဘူး။ ပစ္စည်းတွေက တစ်နေရာတည်းမှာ အကုန်မရှိတဲ့အခါကျတော့ သုံး၊ လေးနေရာလောက် သွားဝယ်ရတယ်။ ပြန်တော့မယ်ဆိုရင် ငှားရင် မရဘူး” ဟု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးက ဆိုသည်။

ဧပြီလ တတိယအပတ်အထိ ကားငှားရမလွယ်ကူသည့် အခက်အခဲကြုံတွေ့ရပြီးနောက် ဆေးရုံထဲမှ အသိတစ်ယောက်အကူအညီဖြင့် ကားတစ်စီးကို ပုတ်ပြတ်ခေါ်လိုက်ရသည်။

“ခွဲခြားဆက်ဆံတယ်လို့တော့ မမြင်ဘူး။ ကြောက်ကြတယ်လို့ မြင်တယ်။ သူတို့နောက်က မိသားစုရှိတော့ ကျွန်မတို့ကို လိုက်ပို့လို့ ကူးစက်မှာကို ကြောက်တတ်မှုတစ်ခုပါပဲ” ဟု ဒေါ်ခင်မာဦးက ဆိုသည်။

ယင်းသို့ ကြုံတွေ့ရသော်လည်း တခြားသော ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများအား ဆေးဝါးကုသရေးအပိုင်းကို ပိုမိုအာရုံစိုက်နိုင်စေပြီး ကပ်ဘေးကာလအတွင်း အခက်အခဲမရှိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်စေရန် ၎င်းတို့က ရည်ရွယ်သည်။ လက်ရှိတွင် ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာဆောင်အတွက် လိုအပ်ချက်များ တည်ငြိမ်စပြုလာပြီဟု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးက Myanmar Now ကို မေလဆန်းပိုင်းတွင် ပြောသည်။

ဝေဘာဂီဆေးရုံ၌ ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာ အယောက် ၄၀ လက်ခံကုသနိုင်ပြီး လူနာခုတင်နှစ်ခုပါ အထူးကြပ်မတ်ကုသခန်း တစ်ခန်းသာရှိသည်။ ဝေဘာဂီဆေးရုံ၌ ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာ ၃၁ ဦး တက်ရောက်ကုသနေသည်ဟု ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ဇွန် ၃ မနက်ပိုင်းတွင် ထုတ်ပြန်သည်။

ဝေဘာဂီ၏ ပထမဆုံးကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာ အမှတ် (၂) သည် လန်ဒန်မြို့မှ ရန်ကုန်သို့ မတ် ၂၂ တွင် ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မတ် ၂၃ တွင် ရောဂါပိုးတွေ့ရှိကြောင်း ဓာတ်ခွဲခန်းအဖြေထွက်ခဲ့ရာ အသွားအလာကန့်သတ်စောင့်ကြည့်ထားသည့်နေရာမှ ဝေဘာဂီဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာသည် ည ၁၂ နာရီဝန်းကျင်တွင် ဝေဘာဂီသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။

လူနာရောက်လာချိန်တွင် ဆေးရုံမှ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာဒေါ်စံပယ်ဖြူက လူနာအခန်းထဲသို့ ဦးဆုံးဝင်ကာ စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နေစဉ် ဆရာဝန်တစ်ဦး၊ ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေး၊ ၎င်း၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်သူနာပြုတစ်ဦးနှင့် ဆေးရုံအလုပ်သမား နှစ်ဦးတို့က CCTV မှသာ စောင့်ကြည့်နေကြပြီး အရေးအပေါ်အခြေနေအတွက် အသင့်ပြင်ဆင်နေခဲ့ကြသည်။

ပါမောက္ခက လူနာကို တစ်နာရီခန့်ကြာအောင် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် အခန်းပြင်ပမှ စောင့်ကြည့်နေသည့် ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးတို့ ဝင်ရောက်ပြီး ယင်းလူနာကို အပူချိန်တိုင်းခြင်းနှင့် အခြားကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပေးရသည်။ လူနာမှာ နှလုံးခုန်နှုန်းမြန်နေသည်မှလွဲပြီး ရောဂါကြီးတစ်ခုခံစားနေရသကဲ့သို့ မဟုတ်သဖြင့် PPE ဝတ်စုံ၊ နှာခေါင်းစည်း၊ မျက်မှန်များ (Goggles) စသည့်အကာအကွယ်ပစ္စည်းများ အထပ်ထပ် ဝတ်ထားသည့် သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များကို လူနာများက မျက်နှာမမြင်ရပေ။

“သူ့ နှလုံးခုန်နှုန်းက မြန်နေတယ်။ ‘ဆရာမကို မြင်ပြီး နှလုံးခုန်နေတာ’ လို့ ပြောတယ်။ PPE ကြီးဝတ်ထားတာ မျက်နှာမမြင်ရဘဲ ပြောတော့ အခန်းထဲမှာရှိတဲ့လူတွေ အကုန်ရယ်ကြတာပေါ့။ အသံကြားတာနဲ့ နှလုံးခုန်တာလို့ နောက်တာ။ အဲဒီလို ပျော်ပျော်ပါးပါးပဲ” ဟု ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာ စရောက်သည့်နေ့က ၎င်း၏ အတွေ့အကြုံကို ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးက ရယ်ရယ်မောမော ပြန်ပြောပြသည်။

ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံရသူအားလုံးသည် တစ်ကိုယ်ရည်ကာကွယ်ရေးဝတ်စုံ (PPE) ဝတ်ဆင်ပြီး လူနာများမှတစ်ဆင့် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်ပိုး ကူးစက်မခံရစေရန် ကာကွယ်ကြရသည်။ သို့သော် အဆိုပါ PPE ဝတ်စုံများကို အချိန်ကြာကြာဝတ်ဆင်ထားလျှင် သက်သောင့်သက်သာ မရှိပေ။

လူနာအမှတ် (၂၅) ဦးသန့်စင်က ဆရာဝန်နှင့် သူနာပြုများသည် PPE ဝတ်ဆင်ကာ လူနာများကို လိုက်လံကြည့်ရှုကုသရသည့်အတွက် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ အခက်အခဲကြုံရသည်ကို မျက်မြင်တွေ့ခဲ့ရကြောင်း Myanmar Now ကို ပြောသည်။

“တစ်ရက်မှာ PPEဝတ်စုံဝတ်ထားတဲ့ ဆရာမတစ်ယောက်က သူ့မှာ ချွေးတွေ ထွက်လာတယ်။ မူးနေပြီ။ သူ မခံနိုင်တော့ဘူးတဲ့။ တခြား ဆရာမတွေကို ပြောနေတာ ကျွန်တော်ကြားလိုက်ပါတယ်။ သူ့ကို ဝတ်စုံပြန်ချွတ်ပြီး လူလဲပေးလိုက်ရတယ်” ဟု ဦးသန့်စင်က ပြန်ပြောင်းပြောပြသည်။

ကိုဗစ်လူနာများရှိသည့်အဆောင်သို့ ဆရာဝန်များနှင့်အတူ သူနာပြုများက မနက်တစ်ကြိမ်၊ ညတစ်ကြိမ်ပုံမှန်ဝင်ရသည်။ သို့သော် လူနာများ အရေးပေါ်အခြေအနေရှိပါကလည်း လိုအပ်သလို ဝင်ရောက်ကုသပေးရသည်။ ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာများ၏ ဆေးမှတ်တမ်းများ နှင့် ကိုဗစ်လူနာဆောင်သို့ အဝင်၊ အထွက်မှတ်တမ်းများကို ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးတို့ သူနာပြုများက စာရင်းပြုစုရသည့်အပြင် လူနာများ စားသုံးလိုသည့် အစားအစာများကိုပါ စာရင်းပြုစုပေးရသည်။

“ကျွန်မတို့က အဆောင်ရဲ့ အိမ်ရှင်လိုဖြစ်နေတဲ့အခါကျတော့ သူတို့သွေးလာဖောက်တာ၊ ဓာတ်ခွဲခန်းက ဝန်ထမ်းတွေ၊ ဆရာဝန်တွေကိစ္စအဝဝသည် သူနာပြုတွေကပဲ တာဝန်ယူစီစဉ်ပေးတယ်။နေ့လယ်စာ ထမင်းဆိုတာလည်း ဘယ်အခန်းကို ဘာပို့ရမယ်ဆိုတာ စီစဉ်ပေးရတယ်” ဟု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးက ပြောသည်။

ဝေဘာဂီဆေးရုံသို့ လာရောက်လှူဒါန်းမှုများထဲမှ ကိုဗစ်နိုင်တင်းလူနာများ စားသုံးလိုသည်များကို လူနာဆီအရောက် ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ရေးကိုလည်း ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးတို့ သူနာပြုများက စီမံပေးရသည်။

ဝေဘာဂီဆေးရုံမှ လူနာများအပါအဝင် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများအတွက် နေ့စဉ် ထမင်းဗူး ၂၀၀ ခန့်စီစဉ်ရသည်။ သူနာပြုများက လူနာများအတွက် စားသောက်ရေးပြင်ဆင်ချိန်တွင် ကိုဗစ်နိုင်တင်းရောဂါပိုး ကူးစက်ခံရသူများထဲတွင် ဘာသာမတူသူများ၊ နိုင်ငံခြားသားများရှိနေသည့်အတွက် မတူညီသည့် ထုံတမ်းများကို အလေးထား၍ စီစဉ်ပေးရသည်ဟု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးက ပြောသည်။

“ဟလ္လာဖြစ်ရဲ့လား ခွဲရတယ်။ မနက်စာဆိုလည်း အချိန်မီအောင် လုပ်ပေးရတယ်။ အဆင်မပြေသေးရင် ဘယ်အချိန်လောက်တော့ စောင့်ပေးပါလို့ တောင်းပန်ရတာပေါ့။ သူတို့လိုတာမေးပြီး အတတ်နိုင်ဆုံးတော့ သူနာပြုတွေက စီစဉ်ပေးတာပဲ” ဟု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးကပြောသည်။

ထို့အတူ စားပြီးသားပန်းကန်များ၊ ဗူးများကို လာသိမ်းပေးရန် လူနာများ တောင်းဆိုသည့်အခါတွင်လည်း သူနာပြုများက သန့်ရှင်းရေးလုပ်ပေးကြရသည်ဟု ဒေါ်ခင်မာဦးက ဆိုသည်။ လူနာရှိသည့်အခန်းထဲသို့ ဝင်လျှင် PPE ဝတ်စုံများ မဖြစ်မနေ ဝတ်ရသည့်အတွက် အကာအကွယ်ပစ္စည်းများ အသုံးပြုမှုကို လျှော့ချရန် သန့်ရှင်းရေးနှင့် အလုပ်သမားများကို မဖြစ်မနေကိစ္စများမှ လွဲပြီး လူနာခန်းထဲသို့ သွားရောက် မလုပ်စေလိုခြင်းဖြစ်သည်။

“ဆရာဝန်လုပ်မှ ရမယ့်ဟာတစ်ခုပဲ ကျွန်မတို့ မလုပ်ရတာ။ အမှိုက်ဆိုလည်း ပစ်ရတာပဲ။ ကိုဗစ်လူနာနဲ့ HIV လူနာနဲ့ ခြားနားချက်ကတော့ ကိုဗစ်လူနာမှာ သူနာပြုတွေက ‘က’ အစ ‘အ’အဆုံးပဲ။ သန့်ရှင်းရေးလုပ်တာ ကျွန်မတို့ မလုပ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ အခုချိန်မှာ အားလုံးက အလုပ်ရှုပ်နေတော့ ကျွန်မတို့ လျစ်လျူရှုလို့ မရဘူး” ဟု ဒေါ်ခင်မာဦးက ဆိုသည်။

ကိုဗစ်နိုင်တင်းကပ်ရောဂါမှာ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတွက် မကြုံဖူးသည့် ရောဂါဖြစ်သည့်အတွက် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများသည် လူနာများကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရင်း ရောဂါကူးစက်ခံရမည်ကို စိုးရိမ်သည်မှာ သဘာဝပင်ဖြစ်သည်။ မိသားစုနေထိုင်မှုပုံစံပြောင်းလဲလိုက်ရသည့်အပြင် ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရမည်ကိုလည်း ၎င်း၏ မိဘများက စိုးရိမ်သဖြင့် ၎င်းကို အလုပ်ထွက်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ဖူးသည်ဟု ဒေါ်ဇင်မျိုးထွေးက ပြောသည်။

“မိသားစုကိုလည်း တစ်ခါတည်း ရှင်းပြထားလိုက်တယ်။ ကျွန်မကတော့ (အလုပ်)မထွက်ဘူးလို့။ လုပ်နေရင်းနဲ့ လိုအပ်တာတွေ ကို သိသွားတယ်။ ကျွန်မမှာ လုပ်ပေးချင်တဲ့စိတ် ပိုများလာတော့ မထွက်တော့ဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now

ထွက်ပြေးတိမ်း‌ရှောင်လာသူများကို ကူညီရန် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ထိုင်းပြင်ဆင်ထား

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။ (ဓာတ်ပုံ − Reuters)

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

Myanmar Now

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Donate

Donate Now

ဘဏ်အချို့ ပြန်ဖွင့်ချိန် ငွေထုတ်သူအလွန်များနေ

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က ကမ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟုကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်။

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်ပေးရာ ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။

သို့သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကမ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်ဖြေရှင်းထားသည်။

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများနေသည်ကိုတွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအားပေး ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ် ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အခြေအနေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများနေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။

Myanmar Now

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Donate

Donate Now

R2P ဝင်သင့်သည့် နိုင်ငံများတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုထည့်သွင်း

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်ပေးသင့်သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်းတွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအနေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေကို နားထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအပေါ် နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်းခြောက်မှုကို ဖြေရှင်းဖို့ အရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်နေဂျာနာဒီယာကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျရောက်နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ အသေအပျောက်များသော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်ရေးနှင့် R2P ဝင်ရောက်ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံလောက်လောက် အရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် R2P သဘောတရား ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်းတွင် ပါဝင်သော တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်ရောဂါ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခကြောင့် လူဦးရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။