ရောဂါကိုဖိတ်ခေါ်နေသည့် ဆေးရုံထွက် အန္တရာယ်ရှိအမှိုက်များ

ပလတ်စတစ်ဆေးထိုးပြွတ်၊ ဆေးသွင်းပိုက်များကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးမပစ်ဘဲ လူနေရပ်ကွက်အတွင်း ပြန်လည်သန့်စင် ဆေးကြောခြင်းသည် စည်ပင်ဥပဒေနှင့်မညီသလို ရောဂါပေါင်းစုံကူးစက်နိုင်ခြေလည်းရှိသည်

HMPY

Published on Apr 2, 2020

ရွှေပြည်သာမြို့နယ်တွင် ဆေးရုံထွက်အမှိုက်များ သန့်စင်သည့်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သည့် ဒေါ်ချိုချိုအောင်၏ နေအိမ်ခြံဝင်းအတွင်း စုပုံထားသည့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းပုံများအနက် ဆေးရုံထွက်ပစ္စည်းများလည်း ပါဝင်သည်ကို ဇန်နဝါရီ ၁၀ ရက်နေ့က တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

မြောက်ဥက္ကလာမြို့နယ်၊ ဘုမ္မာလမ်း (၂၀) အတွင်းသို့ဝင်သွားလျှင် ဆေးရုံသုံးစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ပလတ်စတစ်ဆေးထိုးပြွတ်များ၊ ဆေးသွင်းပိုက်များကို အပုံလိုက်တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ အချို့သော အိမ်ဝင်းများထဲမှာတော့ ထိုအပုံများထဲမှ အကောင်းဆုံးများကိုရွေးကာ ခြင်းများထဲသို့ ထည့်နေသော လူများကိုလည်း တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။

ထိုလူများသည် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းသန့်စင်ဆေးကြောရေး တစ်ပိုင်တစ်နိုင် လုပ်ငန်းလုပ်ကြသူမျာ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြောက်ဥက္ကလာ၊ ရွှေပြည်သာ စသည့်မြို့နယ်များရှိ ရပ်ကွက်အချို့တွင် ထိုလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူ အများအပြားရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို ပြန်လည်သန့်စင်ပြီး ကော်အရည်အသွေးကောင်းများကို ရွေးထုတ်ကာ ကော်စေ့ကျိုသည့် လုပ်ငန်းရှင်များထံ ပြန်လည်ရောင်းချကြသည်။ ပြုလုပ်ရရှိသည့် ကော်စေ့နှင့် ကော်ဖတ်များကို လူသုံးကုန် ပလပ်စတစ်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရာတွင် ပြန်လည်အသုံးပြုသည်ဟု Myanmar Now က လေ့လာတွေ့ရှိထားသည်။

၎င်းတို့ ဝယ်ယူကိုင်တွယ်နေကြသည့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများထဲပါ ဆေးသွင်းပိုက်၊ ဆေးထိုးပြွတ်စသည့် ဆေးရုံသုံး စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများသည် ယခုလို ရပ်ကွက်များထဲသို့ ရောက်ရှိနေရမည်မဟုတ်ပါ။ အဆိုပါပစ္စည်းများတွင် လူနာ၏ သွေးနှင့် ခန္ဓာကိုယ်မှထွက်သော အရည်များ ပေကျံနေနိုင်သည့်အတွက် အကာအကွယ်မပါဘဲ ကိုင်တွယ်မိပါက ရောဂါပိုးမွှားများ ကူးစက်နိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများကဆိုသည်။

ထို့ကြောင့်လည်း စည်ပင်သာယာဥပဒေအရ အဆိုပါ “အန္တရာယ်ရှိသည့်အမှိုက်” များကို သီးသန့်အမှိုက်သိမ်းယာဉ်ဖြင့် သိမ်းဆည်းပြီး မြို့ပြင်ရှိသတ်မှတ်ထားသည့်နေရာတွင် မီးရှို့ဖျက်ဆီးပစ်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ သို့သော် အဆိုပါ အန္တရာယ်ရှိ ဆေးရုံထွက်အမှိုက်များအနက် အချို့သည် ဥပဒေနှင့်ဆန့်ကျင်လျက် ဖျက်ဆီးရမည့်နေရာသို့ မရောက်ဘဲ ပစ္စည်းအဟောင်းပြန်ဝယ်သည့် ဒိုင်များထံ ရောက်ရှိနေသည်။

သာမန်အချိန်မျိုးမှာပင်လျှင် အဆိုပါပစ္စည်းများသည် အသည်းရောင်အသားဝါ၊ HIV၊ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော၊ အရေပြားနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါ ပိုးမွှားများ သယ်ဆောင်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည်။ ယခုလို ကိုဗစ်နိုင်တင်း (COVID-19) ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါ မြန်မာနိုင်ငံအထိ ပျံ့နှံ့နေသည့် အချိန်မျိုးတွင် အဆိုပါပစ္စည်းများ၏ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်သယ်ဆောင်နိုင်ခြေကိုလည်း ထည့်တွက်စဉ်းစားစရာ ဖြစ်လာသည်။

“ဒီအမှိုက်တွေက တခြားအမှိုက်နဲ့မတူဘူး။ ပိုးသတ်ဆေးနံ့ တအားပြင်းတယ်။ ကြာကြာရှူမိရင် ခေါင်းမူးလာတာ” ဟု ရွှေပြည်သာမြို့နယ်၊ ရန်ကြီးအောင်လမ်းနေ ဒေါ်ချိုချိုအောင်က အမှိုက်အိတ်ပုံ တစ်ပုံပေါ် ထိုင်ရင်း ပြောပြသည်။ ၎င်း၏ ခြံဝင်းအတွင်း လူသွားလမ်း တစ်နေရာစာမှအပ အောက်ဆီဂျင်ပေးသည့် နှာခေါင်းပိုက်၊ ဆီးအိတ်အခွံ၊ သွေးအိတ်အခွံ၊ ဆေးထိုးပြွတ်တို့ထည့်ထားသည့် အိတ်များက တောင်ပုံရာပုံ။

mya_7152.jpg

ဒေါ်ချိုချိုအောင်တို့ လုပ်ငန်းသဘောအရ စော်ဘွားကြီးကုန်းရှိ ဒိုင်ထံမှဝယ်လာသည့် ဆေးရုံသုံး ပစ္စည်းဟောင်းများကို ကော်စေ့ကျိုသူထံ ပြန်မသွင်းမီ ဆေးကြောသန့်စင်ရသည်။ ပထမအဆင့်အနေဖြင့် ပိုက်ခေါင်းများ၊ ကော်အမာများကို ပထမဆုံး ဖြုတ်သည်။ သွေးရှိနေသေးသည့် ပိုက်များကိုတော့ အမြင့်တစ်နေရာတွင်ချိတ်ကာ ဆေးသွင်းပိုက် ဘီးလုံးကို လျှော့ပေးပြီး ပိုက်အတွင်းမှ သွေးလက်ကျန်များ အကုန်အပြင်ထုတ်ရသည်။

ထို့နောက် ပိုက်များကို ကျောက်ရေစည်ထဲတွင် အစွန်းချွတ်ဆေး သို့မဟုတ် အက်ဆစ်အပျော့စား ထည့်ဖျော်ထားသည့် ရေဖြင့် တစ်ခေါက် ဆေးကြောသည်။ ထို့နောက် ဆပ်ပြာမှုန့်ဖြင့် ထပ်မံဆေးကြောကာ စွန့်ပစ်ရေများကို ခြံဝင်းထဲသို့ သွန်ချလိုက်သည်ဟု ဒေါ်ချိုချိုအောင်က ရှင်းပြသည်။

ဆေးကြောသန့်စင်ပြီးသည့်ပိုက်များကို ရေစစ်ပြီးနောက် နေပူလှန်း၊ အခြောက်ခံကာ ဓားချွန်ချွန်ဖြင့် ပိုက်များကို ထက်ခြမ်းခွဲရသည်။ ထို့နောက် ထက်ခြမ်းခွဲထားသည့် ပိုက်များကို ကော်စေ့ကျိုမည့် လုပ်ငန်းရှင်ထံ ပြန်လည်ရောင်းချသည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

mya_3883.jpg

မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်ရှိ ဘုမ္မာလမ်း ၂၀ တွင် နေအိမ်ရှေ့ ထုတ်လှန်းထားသည့် ဆေးထိုးပြွတ်များကို ဇန်နဝါရီ တတိယပတ်အတွင်းက တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

အန္တရာယ်ကိုမမှုအားသူများ

တစ်ရက်လျှင် တန် ၂,၅၀၀ ထွက်သည့် ရန်ကုန်တစ်မြို့လုံး၏ အမှိုက်များအနက် သုံးတန်ခန့်မှာ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းထွက် အမှိုက်များဖြစ်သည်ဟု ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီက ထုတ်ပြန်ထားသည်။ အန္တရာယ်ရှိသည့် အမှိုက်များကိုတော့ မြို့တော်စည်ပင်ဝန်ထမ်းများက သီးသန့်အမှိုက်သိမ်းယာဉ်များဖြင့် သိမ်းဆည်းကာ ထိန်ပင်သုသာန်တွင် မီးရှို့ဖျက်ဆီးသည်ဟု ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဆိုထားသည်။

“အန္တရာယ်ရှိသည့် အမှိုက်” များတွင် ရောဂါပိုးကူးစက်မှုအန္တရာယ် ရှိစေနိုင်သည့် ချွန်ထက်ပစ္စည်းများ (အပ်နှင့် ခွဲစိတ်ခန်းသုံးဓားများ) ၊ လူနာများ၏ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ထိတွေ့ထားသည့် ဆေးသွင်းပိုက်၊ နှာခေါင်းပိုက်၊ ဆီးချူပိုက်စသည့်ပစ္စည်းများ၊ ဓာတ်ခွဲခန်းသုံး ဓာတုပစ္စည်းများ၊ သက်တမ်းကုန်ဆေးဝါးများ ပါဝင်သည်။

အဆိုပါ အန္တရာယ်ရှိအမှိုက်များသည် ထိန်ပင်သုသာန်သို့မရောက်ဘဲ အဘယ့်ကြောင့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်း ပြန်ဝယ်သည့် ဒိုင်များထံသို့ ရောက်ရှိရပါသနည်း။

အဆိုပါ ဆေးရုံထွက်အမှိုက်များကို စည်ပင်သာယာဝန်ထမ်းများနှင့် ဆေးရုံဝန်ထမ်းများက လာရောက် ရောင်းချလေ့ရှိသည်ဟု မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ် ပုရွက်ဆိတ်ကုန်းဘူတာရုံအနီးနှင့် အင်းစိန် စော်ဘွားကြီးကုန်း ရှိ စွန့်ပစ်ပစ္စည်း ရောင်းဝယ်ရေး ဆိုင်များထံ ဆေးထိုးပြွတ် ဝယ်လိုသူအဖြစ် Myanmar Now က စုံစမ်းကြည့်ခဲ့ရာတွင် သိခဲ့ရသည်။

အဆိုပါပစ္စည်းများ ရောင်းချရာတွင် ငွေကြေးအရ များများစားစားတော့ အလုပ်ဖြစ်ကြမည် မဟုတ်ပါ။ တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ် ၅၀၀ မှ ၁၀၀၀ နှုန်းသာ ဈေးပေးသည်ဟု အဆိုပါဆိုင်များက ပြောပြကြသည်။

ဆေးရုံသုံးအမှိုက်များမှာ ရန်ကုန်သာမက မန္တလေး၊ ကျောက်ဆည်၊ ပုသိမ်တို့မှလည်း ဝင်ရောက်ပြီး ရက်သတ္တတစ်ပတ်လျှင် ပိဿာ ၂၀၀ ခန့် ဝင်လေ့ရှိသည်ဟု အင်းစိန် စော်ဘွားကြီးကုန်းရှိ စွန့်ပစ်ပစ္စည်း အရောင်းအဝယ်ဒိုင်တစ်ဦးက ပြောသည်။

mya_3892.jpg

မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်ရှိ ဘုမ္မာလမ်း ၂၀ တွင် ဆေးထိုးပြွတ်များသန့်စင်သည့် လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို ဇန်နဝါရီ တတိယပတ်အတွင်းက တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

လာရောက်ရောင်းချသည့် ပလပ်စတစ်ပစ္စည်းများတွင် သွေးစများ ပေကျံနေသည့် အပ်တန်းလန်းဆေးထိုးများပင် ပါဝင်လေ့ရှိသည်ဟု စွန့်ပစ်ပစ္စည်း အရောင်းအဝယ်ဒိုင်များကဆိုသည်။

စည်ပင်ဝန်ထမ်းများ၊ ဆေးရုံဝန်ထမ်းများ လာရောက်ရောင်းချသည်ကိုတော့ Myanmar Now အနေဖြင့် သီးခြားအတည်မပြုနိုင်သေးပါ။ သို့သော် ဖေဖော်ဝါရီ ပထမပတ် မနက်ခင်းတစ်ခုတွင် လမ်းမတော်မြို့နယ်ရှိ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတစ်ရုံ၏ ဝင်ပေါက်အနီး ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်၏ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းထွက်အမှိုက်များ သိမ်းသည့်ယာဉ်ဘေးတွင် သန့်ရှင်းရေးယူနီဖောင်း လိမ္မော်ရောင်အင်္ကျီ ဝတ်ဆင်ထားသူနှစ်ဦးသည် ဆေးရုံအမှိုက်အိတ်များအတွင်း လက်ဗလာဖြင့် မွှေနှောက်နေသည်ကို Myanmar Now က မျက်မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

ထိုစည်ပင်ဝန်ထမ်းနှစ်ဦးသည် နှာခေါင်းစည်းများ ဝတ်ဆင်မထားဘဲ အနီရောင်၊ အဝါရောင် ပလပ်စတစ် အမှိုက်အိတ်များထဲပါ ဆေးထိုးပြွတ်နှင့် ဆေးသွင်းပိုက်များကို ရွေးထုတ်ယူကာ အခြားအိတ်တစ်လုံးထဲသို့ ပြောင်းထည့်နေခြင်းကို နာရီဝက်ခန့်ကြာအောင် ပြုလုပ်နေခဲ့ကြသည်။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ထားသည့် ဆေးရုံသုံးအမှိုက်စွန့်ပစ်မှု စီမံခန့်ခွဲရေး လမ်းညွှန်ချက်တွင် ဆေးရုံထွက်အမှိုက်များကို နှာခေါင်းစည်း၊ လက်အိတ်၊ ခြေအိတ် စသည့် တစ်ကိုယ်ရည်ကာကွယ်ရေး ပစ္စည်းများဝတ်ဆင်ကာ သိမ်းဆည်းထုပ်ပိုးရပြီး ယင်းအမှိုက်အိတ်များကို အလုံပိတ် သီးသန့်အမှိုက်သိမ်းယာဉ်များဖြင့် မီးရှို့ဖျက်ဆီးသည့်နေရာသို့ သယ်ပို့ရမည်ဟု ရေးသားထားသည်။

mya_2830.jpg

ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံတစ်ခုမှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းအိတ်များကို စည်ပင်သာယာ သန့်ရှင်းရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးက ဖွင့်ဖောက်ပြီး မွှေနှောက်ရှာဖွေနေသည်ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက် မနက်ပိုင်းက တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

၂၀၁၆ ထုတ် ‘ဆေးရုံများတွင် ရောဂါကူးစက်မှုကာကွယ်ထိန်းချုပ်မှုလမ်းညွှန်ချက်’ အရ အန္တရာယ်ရှိအမှိုက်များကို သိမ်းဆည်းရာတွင် ချွန်ထက်သည့် ပစ္စည်းများကို အနီရောင်အမှိုက်အိတ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ရောဂါပိုးကူးစက်စေနိုင်သည့် ပစ္စည်းများကို အဝါရောင်အမှိုက်အိတ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ စားကြွင်းစားကျန်နှင့် သာမန်အမှိုက်များကို အနက်ရောင်အမှိုက်အိတ်ဖြင့်လည်းကောင်း အသီးသီးထည့်ပြီး စနစ်တကျ စွန့်ပစ်ရမည်ဟု ရေးသားထားသည်။

ဆေးရုံထွက်စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများ စွန့်ပစ်မှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး အဆိုပါ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံ၏ တာဝန်ရှိသူကို Myanmar Now က မေးမြန်းရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း “လောလောဆယ် အင်တာဗျူးဖြေဖို့ အဆင်မပြေသေးဘူး” ဟု ဒေါက်တာဒေါ်စန်းဝင်းအမည်ရှိ ဆေးရုံဝန်ထမ်းတစ်ဦးက ဖုန်းဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။

ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီကမူ ၎င်းတို့ဝန်ထမ်းများအား ထိုသို့ ဆေးရုံသုံးစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို မိမိသဘောဖြင့် ရှာဖွေသိမ်းဆည်းခွင့်မပြုထားဟု ပြောသည်။ စည်ပင်သန့်ရှင်းရေးဝန်ထမ်းများသည် ဆေးရုံထွက်အမှိုက်များကို သိမ်းဆည်းသယ်ဆောင်ရာတွင် လုံခြုံသည့် သတ်မှတ်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ရမည်ဟု ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်သန့်ရှင်းရေးဌာနမှ အမည်မဖော်လိုသူ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောသည်။

“… ကားပေါ်မှာ တင်ပြီးရင် အားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖျက်ဆီးမယ့်နေရာကို ပို့ဆောင်ဖို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ကျွန်မတို့ ဌာနက (မွှေနှောက်ခွင့်) ခွင့်ပြုမထားပါဘူး” ဟု ၎င်းက ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ တွင် Myanmar Now ကို ပြောသည်။

mya_2826.jpg

ရန်ကုန် လမ်းမတော်မြို့နယ်ရှိ ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံတစ်ခုမှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းအိတ်များကို စည်ပင်သာယာ သန့်ရှင်းရေးဝန်ထမ်းများက ဖွင့်ဖောက်ပြီး မွှေနှောက်ရှာဖွေနေသည်ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက် မနက်ပိုင်းက တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

ရွှေသမင် ဘယ်ကထွက်သလဲ

ဈေးကွက်အတွင်းရောက်ရှိလာသော ဆေးရုံသုံးစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများသည် ဆေးရုံများမှ လာခြင်းမဖြစ်နိုင်ဟု ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါက်တာသာထွန်းကျော်က ဆိုသည်။

“ဆေးရုံက မထွက်ဘူး သေချာတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဆေးရုံအတွက်အမှိုက်က အမှိုက်ပုံးသီးခြား ရှိတယ်” ဟု ၎င်းက Myanmar Now ကို ပြောသည်။

ပြည်သူ့ဆေးရုံများသာမက ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံများတွင်လည်း ဆေးရုံနှင့် ဓာတ်ခွဲခန်းထွက် အမှိုက်များကို စည်းကမ်းတကျ မစွန့်ပစ်ပါက ဆေးရုံလိုင်စင် သက်တမ်းတိုးခွင့်မပြုဟု ဒေါက်တာသာထွန်းကျော်က ပြောသည်။ သို့ဖြစ်လျှင် ဆေးရုံစွန့်ပစ်အမှိုက်များသည် ဆေးရုံများမှတစ်ဆင့် ဈေးကွက်အတွင်း မည်ကဲ့သို့သော လမ်းကြောင်းမှ ရောက်ရှိနေပါသနည်းဟုမေးရာ “မပြောလိုဘူး” ဟုသာ ၎င်းက ပြန်ဖြေသည်။

ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတွင် ဆေးရုံထွက်အမှိုက်များကို သီးခြားအဆောက်အအုံတစ်လုံးတွင် သော့ခတ်သိမ်းဆည်းထားပြီး စည်ပင်သာယာမှ သီးသန့်အမှိုက်သိမ်းယာဉ်ရောက်မှသာ စွန့်ပစ်သည်ဟု ဆေးရုံလက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာခင်မောင်ကြီးက ပြောသည်။ ဆေးရုံသုံးအမှိုက်များမှတစ်ဆင့် ရောဂါပိုးကူးစက်နိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသည့်အတွက် အကာအကွယ်များမပါဘဲ လက်ဗလာဖြင့် မကိုင်တွယ်သင့်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဆေးရုံကြီးတွင် သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ပစ္စည်းစွန့်ပစ်ဖို့ ဝန်ထမ်းများအား အသိပညာပေးကြောင်း၊ သို့သော် တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကိုင်တွယ်အရေးယူခြင်းမျိုးတော့ မရှိသေးကြောင်း ဒေါက်တာခင်မောင်ကြီးက ပြောသည်။

mya_2815.jpg

ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံတစ်ခုမှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းအိတ်များကို စည်ပင်သာယာ သန့်ရှင်းရေးဝန်ထမ်းများက ဖွင့်ဖောက်ပြီး မွှေနှောက်ရှာဖွေနေသည်ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက် မနက်ပိုင်းက တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

ဆေးရုံထွက်အမှိုက်များ စွန့်ပစ်ပစ္စည်း‌ဈေးကွက်သို့ ရောက်လာခြင်းမှာ အမှိုက်စွန့်ပစ်မှုအပေါ် ဆေးရုံများ၏ ကြီးကြပ်မှုလျော့ရဲခြင်းနှင့် စည်ပင်အမှိုက်သိမ်းယာဉ်များက ဆေးရုံမှ မီးရှို့ဖျက်ဆီးရာ သုသာန်သို့ သွားသည့် လမ်းတစ်လျှောက် လုပ်ဆောင်ရမည့်ပုံစံအတိုင်း မပြုလုပ်ခြင်းတို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်ရှိ ရွှေလမင်းပုဂ္ဂလိကဆေးရုံ၏ ဆေးရုံအုပ် ဒေါက်တာတင်ညိုညိုလတ်က Myanmar Now ကို ပြောသည်။

ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်းတို့ ၂၀၁၇ တွင်ပူးတွဲပြုလုပ်ခဲ့သည့် ‘ဆေးရုံသုံး အမှိုက်စွန့်ပစ်ခြင်းဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာ’ အရလည်း ဆေးရုံများသည် အမှိုက်ခွဲခြားစွန့်ပစ်မှု အားနည်းနေသေးသည်ကို တွေ့ခဲ့ရသည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း၊ ဆေးရုံအုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအဖွဲ့၏ အတွင်းရေးမှူးလည်းဖြစ်သည့် ဒေါက်တာတင်ညိုညိုလတ်က ပြောသည်။ ၎င်းသည် ယင်းအစီရင်ခံစာ ပြုစုချိန်က ပါဝင်ခဲ့သည်။

နောက်ဆုံးပေါ်ကမ္ဘာ့ကပ်

ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကူးစက်ပျံ့နှံ့နေသော ကိုဗစ်နိုင်တင်းကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါသည် မတ်လကုန်ပိုင်းမှစပြီး မြန်မာနိုင်ငံ သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီဖြစ်ရာ ဧပြီ ၁ အထိစာရင်းအရ ကူးစက်ခံထားရသူ ၁၅ ဦးရှိပြီး ၎င်းအနက် တစ်ဦးသေဆုံးပြီး ဖြစ်သည်။ ဗိုင်းရပ် ပိုးမွှားသည် အရာဝတ္ထုများ၊ လူ၏ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းများမှတစ်ဆင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ဝင်ရောက်သည်ဟု ကျန်းမာရေးပညာရှင်များက ဆိုထားရာ အဆိုပါဗိုင်းရပ်ပိုး ကပ်ငြိနေသည့် ဆေးရုံသုံး စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို ကိုင်တွယ်မိသူအနေဖြင့်လည်း ကူးစက်ခံရနိုင်ခြေရှိမရှိ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်လာသည်။

ဆေးရုံသုံးစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများမှတစ်ဆင့် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်ပိုး ပျံ့နှံ့မှုမည်မျှရှိသည်ကို အတိအကျပြောနိုင်ရန် အတွက် သုတေသနကောင်းကောင်း မလုပ်ရသေးကြောင်း ဩစတြေးလျအမျိုးသားတက္ကသိုလ် (ANU) မှ ကူးစက်ရောဂါပျံ့နှံမှုဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ ဒေါက်တာမေရု ရှီးလ် (Meru Sheel) က Myanmar Now ကိုပြောသည်။

“ကျွန်မတို့သိတာကတော့ ဗိုင်းရပ်ပိုးဟာ မျက်နှာပြင်တွေအပေါ်မှာ ရှင်သန်နိုင်တယ်ဆိုတာပဲ။ အရာဝတ္ထုကို လိုက်လို့ ရှင်သန်တဲ့အချိန်တော့ ကွာတယ်။ ဒါပေမဲ့ မျက်နှာပြင်တွေအပေါ်မှာ ရှင်သန်နိုင်တာတော့ အမှန်ပဲ” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်သည် ပလတ်စတစ်နှင့် အစွန်းခံသံမဏိတို့အပေါ်တွင် သုံးရက်အထိ အသက်ရှင်နိုင်သည်ဟု အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု National Institute of Allergy and Infectious Diseases က မတ်လအတွင်း ထုတ်ပြန်သည့် သုတေသနတစ်ခုတွင် ဖော်ပြထားသည်။

mya_7194.jpg

ရွှေပြည်သာမြို့နယ်တွင် အမှိုက်များ ပြန်လည်သန့်စင်သည့်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သည့် ဒေါ်ချိုချိုအောင်၏ ခြံဝင်းအတွင်း စုပုံထားသည့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းထုပ်များအနက် ဆေးရုံထွက် ပစ္စည်းအချို့ကို ဇန်နဝါရီ ၁၀ ရက်က တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

ဥပဒေကိုဂရုမစိုက်သူများ

ရပ်ကွက်များထဲ ဆေးရုံသုံးဆေးထိုးပြွတ် ပြန်လည်ဆေးကြောသည့် လုပ်ငန်းများရှိနေခြင်းကြောင့် ရတက်မအေးဖြစ်နေသူမှာ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သန့်ရှင်းရေးဌာန တာဝန်ခံ ဦးကျော်မင်းထွန်းဖြစ်သည်။

၎င်းတို့မြို့နယ်စည်ပင်က ဇန်နဝါရီ တတိယပတ်တွင် ယင်းမြို့နယ်အတွင်း ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့ရာ ကော်ကြိတ်လုပ်ငန်းလိုင်စင် ရရှိထားသည့် လုပ်ငန်းများထဲတွင် ဆေးထိုး ဆေးကြောသည့် လုပ်ငန်း သုံးခုကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်ဟု ဦးကျော်မင်းထွန်းက Myanmar Now ကို ပြောသည်။

ကော်ကြိတ်လုပ်ငန်းများကို စက်မှုဇုန်ပြင်ပတွင် ခွင့်မပြုသော်လည်း ၂၀၁၉ မှစပြီး ယာယီလိုင်စင်များ ထုတ်ပေးထားသည်။ အဆိုပါလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် လူနေရပ်ကွက်အတွင်း ဆေးထိုးသန့်စင်သည့်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်နေခြင်းကို အရေးယူနိုင်ရန် ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီထံ တင်ပြထားသည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောသည်။

နောက်ဆုံးပြင်ဆင်လိုက်သည့် ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေတွင် ဘေးဖြစ်စေတတ်သောအရည်၊ စက်ဆုပ်ဖွယ်ရာများ၊ ဆေးရုံသုံးအမှိုက်များကို စည်းကမ်းမဲ့ စုပုံထားခြင်း၊ သွန်ခြင်း၊ စွန့်ပစ်ခြင်း ပြုလုပ်လျှင် ငွေဒဏ်တစ်သိန်းမှ ငါးသိန်းဖြစ်စေ၊ ထောင်ဒဏ် သုံးလဖြစ်စေ ချမှတ်နိုင်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ သို့ရာတွင် ဥပဒေအာဏာစက် မည်မျှတည်မတည်ကိုတော့ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်သည်။

ဆေးရုံထွက်အမှိုက်များကို ကော်စေ့ပြုလုပ်ရန် ပြန်လည်သန့်စင်ဆေးကြောသည့် လုပ်ငန်းများနှင့်ပတ်သက်ပြီး ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီက စိစစ်နေသည်ဟု ကော်မတီ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး နှင့် သန့်ရှင်းရေးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဖေဖော်ဝါရီတွင် Myanmar Now ကိုပြောသည်။ မတ် ၁၅ လယ်တွင် တစ်ကြိမ်ပြန်မေးရာမှာလည်း အရေးမယူထားသေးကြောင်း ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ ပလပ်စတစ်လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဦးထွန်းကမူ စွန့်ပစ်ပစ္စည်း သန့်စင်သည့် လုပ်ငန်းများကို လူနေရပ်ကွက်များအတွင်း မလုပ်ဆောင်သင့်ဘဲ စက်မှုဇုန်များတွင်သာ လုပ်သင့်သည်ဟု အကြံပြုသည်။

“recycle (ပြန်လည်ပြုပြင်သုံးစွဲမှု) လုပ်တဲ့စက်ရုံက စက်မှုဇုန်မှာလုပ်ဖို့ ကန့်သတ်ချက်ရှိတယ်။ အပြင်မှာ လုပ်လို့မရဘူး” ဟု ဦးထွန်းက ပြောသည်။

mya_3909.jpg

ရန်ကုန် မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ် (ည) ရပ်ကွက်အတွင်း ဆေးရုံထွက်စွန့်ပစ်ပစ္စည်းအချို့ကို ဇန်နဝါရီ တတိယပတ်အတွင်းက တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

ဆေးသွင်းပိုက်ပျော့များကို ပန်းပင်ရေလောင်းသည့် ရေပိုက်များ ထုတ်လုပ်ရန်လည်းကောင်း၊ ဆေးထိုးများကို ပလပ်စတစ်ပန်းအိုးများ၊ လမ်းခင်းသည့် ကော်အမာများ၊ ပလပ်စတစ်ထိုင်ခုံများ ထုတ်လုပ်ရန် ပြန်လည်အသုံးပြုသည်ဟု ဦးထွန်းက ပြောသည်။ ထိုကဲ့သို့ စားသောက်ကုန်နှင့် မပတ်သက်သည့် ပလပ်စတစ်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့်အတွက် ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်မရှိဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

သို့သော်လည်း မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်ရှိ ကော်စေ့ဆိုင်တစ်ဆိုင်သို့ Myanmar Now က ကော်စေ့ဝယ်လိုသူအဖြစ် သွားရောက်စုံစမ်းခဲ့ရာ ဆေးထိုးပြွတ်များ၏ ပလပ်စတစ်အမျိုးအစားသည် အရည်အသွေးကောင်းသည့်အတွက် ပလပ်စတစ်ယပ်တောင် ပြုလုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း နိုင်ငံခြားမှ တင်သွင်းသည့် ကော်စေ့များနှင့် ရောပြီး ကော်ဇွန်းများ ထုတ်လုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း အသုံးပြုသည်ဟု ဆိုင်ဝန်ထမ်းက ပြောသည်။

ဒေါ်ချိုချိုအောင်ကမူ ယင်းအလုပ်သည် ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များမှန်း သိသော်လည်း ရွေးချယ်စရာနည်းပါးသည့်အတွက် လုပ်ကိုင်နေရသည်ဟုဆိုသည်။

“(အသည်းရောင်) ဘီပိုး ၊ စီပိုးတော့ လန့်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါပဲလုပ်စရာရှိတယ်။ သားက ဒီအလုပ် လုပ်တာမကြိုက်ဘူး။ သားအလုပ်ရရင်တော့ ဒီအလုပ် ဆက်မလုပ်တော့ဘူးလို့ မှန်းထားတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

(တည်းဖြတ် - ညွန့်ဝင်း၊ တင်ထက်ပိုင်)

ရွှေပြည်သာမြို့နယ်တွင် အမှိုက်များ ပြန်လည်သန့်စင်သည့်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သည့် ဒေါ်ချိုချိုအောင်၏ ခြံဝင်းအတွင်း စုပုံထားသည့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းထုပ်များအနက် ဆေးရုံထွက် ပစ္စည်းအချို့ကို ဇန်နဝါရီ ၁၀ ရက်က တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

ရန်ကုန် လမ်းမတော်မြို့နယ်ရှိ ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံတစ်ခုမှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းအိတ်များကို စည်ပင်သာယာ သန့်ရှင်းရေးဝန်ထမ်းများက ဖွင့်ဖောက်ပြီး ဆေးထိုးပြွတ်များ၊ ဆေးသွင်းပိုက်များ၊ ပလပ်စတစ်ပစ္စည်းများကို မွှေနှောက်ရှာဖွေနေသည်ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက် မနက်ပိုင်းက တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

ဆေးရုံထွက်အမှိုက်များကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးမည့် ထိန်ပင်သုသာန်သို့ ယူဆောင်သွားသည်ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၆ မနက်ပိုင်းက တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- စိုင်းဇော်/ Myanmar Now)

HMPY

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now

ထွက်ပြေးတိမ်း‌ရှောင်လာသူများကို ကူညီရန် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ထိုင်းပြင်ဆင်ထား

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။ (ဓာတ်ပုံ − Reuters)

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

Myanmar Now

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Donate

Donate Now

ဘဏ်အချို့ ပြန်ဖွင့်ချိန် ငွေထုတ်သူအလွန်များနေ

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က ကမ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟုကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်။

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်ပေးရာ ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။

သို့သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကမ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်ဖြေရှင်းထားသည်။

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများနေသည်ကိုတွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအားပေး ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ် ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အခြေအနေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများနေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။

Myanmar Now

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Donate

Donate Now

R2P ဝင်သင့်သည့် နိုင်ငံများတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုထည့်သွင်း

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်ပေးသင့်သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်းတွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအနေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေကို နားထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအပေါ် နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်းခြောက်မှုကို ဖြေရှင်းဖို့ အရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်နေဂျာနာဒီယာကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျရောက်နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ အသေအပျောက်များသော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်ရေးနှင့် R2P ဝင်ရောက်ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံလောက်လောက် အရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် R2P သဘောတရား ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်းတွင် ပါဝင်သော တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်ရောဂါ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခကြောင့် လူဦးရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။