ဒဏ်ရာဗရပွနဲ့ နာဖျားနေတဲ့ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး

မြန်မာပြည်ရဲ့ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ဆေးရုံကြီးဟာ ညံ့ဖျင်းတဲ့စီမံခန့်ခွဲမှု၊ ကိုယ့်အပူနဲ့ကိုယ်ဖြစ်နေတဲ့ လူနာတွေကို အမဲဖျက်တဲ့ လူနာပွဲစားတွေ၊ စည်းကမ်းမဲ့ ဈေးသည်တွေ၊ ညစ်ပတ်မှု၊ ဆေးရုံဝန်ထမ်းတွေရဲ့ အကျင့်ပျက်ခြစားမှု တွေကြောင့် တိုင်းပြည်ဂုဏ်ကို မဆောင်နိုင် ဖြစ်နေရပါတယ်။ 

Published on Jul 17, 2018
Published on Jul 17, 2018
ဆေးရုံကြီးအဆောက်အအုံတစ်ခု၏ တံစက်မြိတ်အောက်တွင် နေထိုင်သူတချို့ (ဓာတ်ပုံ - Myanmar Now)
ဆေးရုံကြီးအဆောက်အအုံတစ်ခု၏ တံစက်မြိတ်အောက်တွင် နေထိုင်သူတချို့ (ဓာတ်ပုံ - Myanmar Now)

(ရန်ကုန်) —  ကုသမှု ခံယူဖို့ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးကို ရောက်ခဲ့တယ်ဆိုပါစို့။ ဘယ်ကို ဆက်သွားရမှန်းမသိ ယောင်လည်လည် ဖြစ်နေရင်တော့ သင့်နားကို ဘဲငန်းတွေ ဝိုင်းလာပြီး ဘယ်သွားမလဲ၊ ဘယ်အဆောင်လဲ၊ ဘာရောဂါဖြစ်တာလဲ ဆိုပြီး ဆက်တိုက်မေး၊ အကြံဉာဏ်တွေပေး၊ ပိုက်ဆံလည်း တောင်းပါလိမ့်မယ်။

 “ဘဲငန်း” ဆိုတာ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးမှာ အဲဒီလို ငွေရှာတဲ့သူတွေကို ပေးထားတဲ့ နာမည်ပါ။

ကျန်းမာရေးဌာနရဲ့ ဧက သုံးဆယ်ကျော် ဝင်းကြီးထဲ တည်ရှိတဲ့၊ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၁၉ နှစ်က တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ ဒီဆေးရုံကြီးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဓာတ်ခွဲခန်းတည်နေရာကအစ၊ နာမည်ကျော်သမားတော်ကြီးတွေ ဘယ်အချိန် လာတတ်တယ်ဆိုတာ အလယ်၊ ရေနွေး ဝယ်နိုင်တဲ့နေရာအဆုံး ဘဲငန်းတွေက ပြောပြနိုင်ပါတယ်။

လူနာ၊ လူနာရှင်တို့ကို သားကောင်လို သဘောထားတဲ့ ဘဲငန်းတွေက ၉ နှစ်နဲ့ ၂၅ နှစ်ကြား ယောက်ျားလေး အများစုပါ။ အကူအညီတောင်းလာသူက "လက်ဖက်ရည်ဖိုး" မပေးဘူးဆိုရင်  ဆန့်ကျင်ဘက်အရပ်တွေဆီ လမ်းညွှန်တာမျိုးလုပ်ပြီး ဒုက္ခပေး၊ ပညာပြကြတယ်လို့ ဆရာဝန်တွေ၊ ဆေးရုံဝန်ထမ်းတွေက ဆိုပါတယ်။

“နယ်ဘက်က ရိုးအတဲ့၊ မသိနားမလည်တဲ့ လူတွေအပေါ်မှာ သူတို့က အမြတ်ထုတ်ကြတာ” လို့ ဆေးရုံရဲ့ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာနေဝင်းသိန်းက ပြောပါတယ်။

ဘဲငန်းတွေထက် ပိုဆိုးရွားတာကတော့ လူနာပွဲစားတွေပါ။  သူတို့ဟာ အပူသည် လူနာ၊ လူနာရှင်တွေနား ချဉ်းကပ်ပြီး ဆေးရုံတက်ခွင့်ရရေး ကူညီမယ်၊ ဘယ်ဆရာဝန်ကို ဘယ်လောက်ပေးရမယ် စသဖြင့် ယုံအောင်ပြောပြီး ငွေအကြီးအကျယ် လိမ်ကြတာပါ။

ဘဲငန်း၊ လူနာပွဲစားတို့ကပဲ ဒီဆေးရုံကြီးကို နာမည်ပျက်အောင် လုပ်နေကြတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ ခိုးမှု၊ မသန့်ရှင်းမှု၊ လူနာတင် အငှားယာဉ်၊  ဆေးရုံကို သာလာယံဇရပ်လို သဘောထားပြီး တိုးဝှေ့နေထိုင်သူ၊ စည်းကမ်းမဲ့ ပျံကျစျေးသည် အစရှိတဲ့ အထွေထွေပြဿနာတွေကလည်း ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးရဲ့ ဂုဏ်သရေကို မြောင်းထဲ ဆွဲချနေပါတယ်။

မှုခင်း

မြန်မာပြည်ရဲ့ အကြီးဆုံးဆေးရုံဖြစ်တဲ့၊ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်က လူနာတွေ အားကိုးရာဖြစ်တဲ့ ဒီနေရာကို အဝင်မှာ ဘဲငန်းတွေ၊ လူနာပွဲစားတွေရဲ့ ရန်ကနေ လွတ်တယ်ဆိုရင်လည်း သက်ပြင်းချလို့ မရနိုင်သေးပါဘူး၊ လူနာကုတင်တွေနားမှာ  ပိုက်ဆံအိတ်၊ ဖုန်းတို့ကို လစ်ရင် လစ်သလို လှည့်လည် ခိုးယူတတ်သူနဲ့လည်း ကြုံရနိုင်ပါသေးတယ်။

ခိုးမှုတွေဟာ ညပိုင်း အဖြစ်များတယ်လို့ ဆေးရုံအုပ်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဒေါက်တာခင်မောင်ကြီးက ပြောပါတယ်။

 “ဆေးရုံဝန်းက ကျယ်တော့ အိပ်စရာနေရာလည်း ရှိတယ်၊ အစားအသောက်ကလည်း လှူတဲ့သူတွေ ရှိနေတော့ သူခိုးကြမ်းပိုးတွေကအစ ဒီထဲမှာ လာလုပ်စားနေကြတယ်” လို့ ဒေါက်တာခင်မောင်ကြီးက စိတ်ပျက်လက်ပျက် ပြောပါတယ်။

အထွေထွေကုသဆောင်(၁) မှာ တွေ့ရတဲ့ လူနာစောင့်တစ်ဦး ဒီလဆန်းပိုင်း ညဘက် အိပ်နေတုန်း ဆွဲကြိုး အဖြုတ်ခံရလုနီးပါး ဖြစ်ရပ်နဲ့ ကြုံခဲ့ရသူပါ။

 “လက်က ကျွန်မလည်ပင်းပေါ် ရောက်လာတာ၊ ဆွဲကြိုးကို လာစမ်းတာ” လို့ အသက် ၃ဝ ကျော်အရွယ် အမျိုးသမီးက ဆိုပါတယ်။

အခြေအနေမဟန်တဲ့အတွက် အဲဒီလူ ထွက်ပြေးသွားပါတယ်တဲ့။ ဒီနေရာမှာ ခိုးမှု၊ မှောင်ရိပ်ခိုမှုလို အမှုမျိုး အပတ်စဉ် ၅ မှုနှုန်း ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့  လသာမြို့နယ် ရဲစခန်းရဲ့ စာရင်းတွေမှာ တွေ့ရမှာပါ။

ဒီလ ပထမပတ်အတွင်းမှာ စခန်းရောက် အမှု ၆ ခု ရှိတယ်လို့ လသာရဲစခန်းမှ ဒုရဲအုပ်ဇော်ဟန်က ပြောပါတယ်။

လူအဝင်အထွက် များလွန်းတဲ့ အခြေအနေကြောင့်လည်း ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို ဟန့်တားရ ခက်စေတယ်လို့ ဒေါက်တာနေဝင်းသိန်းက မှတ်ချက်ချပါတယ်။

“ဒီလူနာတွေနဲ့ရောပြီးတော့ ဘယ်ကမှန်းမသိတဲ့ အခြေအနေမဲ့လူတွေပါ လာနေတော့ စစ်ဆေးမေးမြန်းဖို့၊ ဖော်ထုတ်ဖို့ ခက်ပါတယ်” လို့ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၊ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာနေဝင်းသိန်းက ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းအတွင်း သတင်းထောက်တွေနဲ့ တွေ့စဉ်မှာ ပြောပြပါတယ်။

စျေးသည်တွေ ဒိုးပစ်၊ ဇယ်တောက် ကစားကြရာကနေ လောင်းကစားဝိုင်းတွေ ဖြစ်လာတယ်၊ နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ ရန်ပွဲ၊   မူးယစ်ရမ်းကားမှု၊ ဒုစရိုက်မှုတွေ ပေါ်လာပါတယ် တဲ့။

“နောက်ဆုံး ဘာဖြစ်လာလဲဆိုတော့ အထူးကုဆရာဝန်အခန်းတွေထဲ ဝင်ပြီး ဖုန်း၊ ပိုက်ဆံ ခိုးတဲ့အထိ ဖြစ်လာတယ်” လို့ ဒေါက်တာနေဝင်းသိန်းက လုံခြုံရေးကင်မရာမှတ်တမ်းတွေကို ကိုးကားပြီး ပြောပါတယ်။

ပစ္စည်းမျိုးစုံ ရောင်းချတဲ့ ပျံကျစျေးသည် အများအပြားဟာ ဆေးရုံဝန်းကျင်ကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသလို သဘောထားသူတွေ ဖြစ်တယ်လို့ ဆေးရုံအုပ်တွေက ဆိုပါတယ်။

ဝန်ထမ်းအင်အား ၅ဝ ကျော်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂလိက လုံခြုံရေးကုမ္ပဏီတစ်ခု ငှားရမ်းထားပေမယ့် ကားအဝင်အထွက်၊ ကားရပ်နားရေးတို့ကို အဓိက လုပ်ဆောင်ကြတယ်၊  နေ့၊ ည လေးယောက်စီ  တာဝန် ချထားတယ်လို့ လုံခြုံရေး ကြီးကြပ်ရေးမှူး ဦးကြည်က ပြောပါတယ်။

ညပိုင်း နှစ်နာရီခြားတစ်ခါ ကင်းလှည့်တယ်လို့ ဆိုပေမယ့် Myanmar Now  သတင်းထောက်တချို့ ဆေးရုံကြီးထဲ ညလုံးပေါက် လေ့လာတဲ့နေ့မှာတော့ ပြဿနာပေါင်းစုံရှုပ်ထွေးရာ အထွေထွေကုသဌာန(၁)ဘက်မှာ လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းတွေကို ညပိုင်းကနေ မိုးလင်းချိန်အထိ မတွေ့ခဲ့ရပါဘူး။

လသာရဲစခန်းကလည်း တစ်ည သုံးကြိမ်ခန့် လှည့်လည် စစ်ဆေးတဲ့ အစီအစဉ် ရှိတယ်လို့  ဒုရဲအုပ်ဇော်မင်းဟန်က ပြောပါတယ်။

မင်းမနိုင်ဒေသ

ဒီလဆန်းပိုင်း နှလုံးကုသဆောင်နားက လျှောက်လမ်းတွေကို ကိုယ်ပိုင်နေရာလို သဘောထားတဲ့ သင်္ဃန်းဝတ်တစ်ဦးနဲ့ အရပ်ဝတ်တစ်ဦးရဲ့ ညဘက်ရန်ပွဲကိုလည်း ကြုံခဲ့ရပါတယ်။

သင်္ဃန်းဝတ်ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ရဟန်းအစစ်လား အတုလား ဆိုတာတော့ မသိရပါဘူး။ ဆေးရုံစင်္ကြန်မှာ နေထိုင်မှုသက်တမ်း တစ်နှစ်ခန့် ရှိပြီဖြစ်တဲ့ သူ့ကို အဲဒီနေရာမှာ အများက သာမန်လူတစ်ယောက်လို ပြောဆို ဆက်ဆံကြတာပါ။

အိပ်စရာနေရာလုရင်း ဖြစ်ကြတဲ့ ရန်ပွဲအပြီးမှာ ဆေးမင်ကြောင်အပြည့်နဲ့လူက သင်္ဃန်းဝတ်ထားသူကို   “မြောင်းထဲ ခေါင်းစိုက်ပေးလိုက်မယ်နော်” လို့   ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပါတယ်။

စရိုက်စုံလူတွေက ဆေးရုံမှာ တိုးဝှေ့ နေထိုင်ပြီး  “မင်းမနိုင်ရပ်ကွက်” တည်ထောင်ထားသလို ဖြစ်နေတယ်လို့ သူနာပြုတစ်ယောက်က မှတ်ချက်ချပါတယ်။

မင်းမနိုင်သား အများအပြားဟာ ဆေးရုံထဲမှာပဲ စျေးရောင်း၊ အသက်မွေးကြ တံစက်မြိတ်အောက်လို မိုးလုံတဲ့နေရာတွေမှာ  အိပ်စက်ကြတာပါ။ ရေချိုး၊ လျှော်ဖွတ်ဖို့အတွက်တော့ လူနာတွေရဲ့ သန့််စင်ခန်းတွေကို စိတ်ကြိုက်သုံးပါတယ်။

ညဘက် ပုဆိုးနဲ့ကိုယ်နဲ့မကပ်အောင် အိပ်နေသူတချို့ကို တွေ့ရပြီး သန်းခေါင်ယံ ရန်ဖြစ်ဆဲဆိုသံက  နံရံတစ်ချပ်သာခြားတဲ့ အထွေထွေကုသဆောင်(၁)ထဲ ဝင်လာပါတယ်။   ညနေစောင်းပိုင်းမှာ သူတို့ သီချင်း အပြိုင်အဆိုင် ဖွင့်နေကြတာကလည်း ဆေးရုံဟာ ဆေးရုံနဲ့ မတူတော့တဲ့ အချက်တစ်ခုပါပဲ။

အဓိကပြဿနာတွေထဲက တစ်ခုကတော့ အမှိုက်သရိုက် ပေါများခြင်းပါ။ ဆေးရုံတွင်း နေထိုင်သူတွေ၊ လူနာစောင့်တွေထဲမှာ စည်းကမ်းမဲ့သူ အများအပြား ပါဝင်တဲ့အပြင် ဝင်ထွက်နေထိုင်သူ များပြားလွန်းတာကြောင့် အမှိုက်ပြဿနာ ကြီးလာတယ်၊ ခိုအောင်းလာတဲ့ ကြွက်၊ ခြင်၊ ယင်၊ ပိုးဟပ် စတဲ့ အကောင်တွေ၊ သတ္တဝါတွေက လူနာဆောင်အထိ ရောက်နေတတ်တယ်လို့ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဒေါက်တာခင်သိင်္ဂီမြင့်က ဆိုပါတယ်။

“လူနာလာတုန်းက သူ့မှာ ပိုးတွေက အများကြီးပါလာမှာ မဟုတ်ပေမယ့် ဆေးရုံကြီးရောက်တဲ့အခါ အဲ့သတ္တဝါတွေဆီက မမြင်ရတဲ့ပိုးတွေက လူနာဆီ အများကြီး ဝင်သွားနိုင်တယ်” လို့ သူက သတင်းထောက်တွေကို ဖိတ်ခေါ် တွေ့ဆုံစဉ်မှာ ပြောပြပါတယ်။

၂ဝ၁၄ မှာ  ဆိုင်ခန်း ၇၀ ကို ဆေးရုံက တည်ဆောက်ပြီး  လစဉ်ကြေး တစ်ခန်း ၉,ဝဝဝ နှုန်းနဲ့ ငှားရမ်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ညအိပ်၊ ရေချိုး၊ အဝတ်လျှော်၊ အဝတ်လှန်း၊ ဆိုင်ခန်းပြင်ပရှေ့ တိုးချဲ့ ရောင်းချခြင်းတို့ကို ခွင့်မပြုကြောင်း စည်းကမ်းချက် ၂၁ ချက် အဲဒီတုန်းက ထုတ်ပြန်ခဲ့ပေမဲ့ စျေးသည်အများစုက မလိုက်နာကြဘူးလို့ ဒေါက်တာခင်သိင်္ဂီမြင့်က ပြောပါတယ်။

“ဆေးရုံဆိုတာ ကွမ်းယာနဲ့ဆေးလိပ် ရောင်းခွင့်မရှိတဲ့နေရာ၊ ဆေးလိပ်ကင်းစင်တဲ့နယ်မြေပါ။ ဥပဒေမှာလည်း တရားဝင် ပါထားပြီးသားပေါ့။ ဒါပေမယ့်လည်း ရောင်းနေကြတာပဲ” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

လူနာဆောင်အနီးနဲ့ အောက်ဆီဂျင်အိုး အသွင်းအထုတ်လုပ်တဲ့ ဝင်ပေါက်တွေမှာ ဆေးလိပ်သောက်တာကို မတားဆီးနိုင်တာကြောင့် အခန့်မသင့်ရင် ပေါက်ကွဲမှု၊ မီးလောင်မှု အန္တရာယ် ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆက်ပြောပါတယ်။

ဆေးရုံထဲမှာ နေကြတယ်

ဆေးရုံမှာ တိုးဝှေ့နေထိုင်သူတွေထဲ အခြေအနေမဲ့တွေ ပါသလို   ဆေးရုံဝန်ထမ်းဟောင်းတချို့နဲ့ သူတို့ရဲ့မိသားစုဝင်တွေလည်း  အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် သောင်တင်နေကြတာပါ။

၂၂ နှစ် အရွယ် ကွမ်းယာရောင်းသူတစ်ဦးကတော့ ဝန်ထမ်းမိဘတွေ မရှိတော့ပေမယ့်လည်း ဆေးရုံထဲ ဆက်နေဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဒီကလေးနှစ်ယောက်က ဒီမှာမွေးတာပဲ။ ကျွန်မအသက် ကိုးနှစ်ကတည်းက မိဘတွေက သေသွားတာ” လို့ ကွမ်းယာသည်က ပြောပါတယ်။

တစ်သက်လုံး ဆေးရုံထဲမှာပဲ နေခဲ့သူ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ကိုလည်း တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ သူက သူ့မိဘဘိုးဘွား  သန့်ရှင်းရေးဝန်ထမ်းတွေ သေဆုံးတဲ့အခါ ဝန်ထမ်းလိုင်းခန်းကနေ ဖယ်ရှားပေးခဲ့ရသူပါ။

အသက် ၅ဝ ခန့်ရှိသူ အမျိုးသမီးတစ်ဦးကတော့ ဆေးရုံဝန်ထမ်း ခင်ပွန်းသည် ဆုံးပါးသွားတဲ့နောက်ပိုင်း ဆေးရုံထဲ ဖြစ်သလိုနေထိုင်ပြီး စျေးရောင်းနေတာပါ။ သူ့မှာ ဒီနေရာမှတစ်ပါး ခိုလှုံစရာ နေထိုင်စရာ မရှိဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

စျေးသည်နဲ့ အကြောင်းပါတဲ့ ၄ဝ ဝန်းကျင် အညာသူတစ်ဦးကတော့ ဆေးရုံထဲ ရောက်နေတာ သူ့သက်တမ်းတစ်ဝက် ရှိသွားပါပြီ။ သူတို့ရဲ့ ကလေးသုံးယောက်လုံးလည်း ဒီမှာပဲ မွေးဖွားကြီးပြင်းကြပါတယ်။  ဆေးရုံထဲက မိုးလုံတဲ့ နေရာတွေဟာ သူတို့မိသားစုရဲ့အိမ်ပါပဲ။

“ဒီမှာနေလို့ရလို့ အဆင်ပြေနေတာပေါ့။ နို့မို့ဆို နေစရာမရှိဘူးလေ။ အိမ်ငှားဖို့ ပိုက်ဆံမှမရှိတာ” လို့ အညာသူက ပြောပါတယ်။

သန့်ရှင်းရေး ဝန်ထမ်းတွေကတော့ ပျံကျစျေးသည် အများအပြားဟာ လူနာတွေ၊ လူနာစောင့်တွေနဲ့ အပြိုင် အမှိုက် ဖွကြတာဆိုပြီး  ညည်းနေကြပါတယ်။  လူနာဆောင် သန့်စင်ခန်းတွေထဲ အမျိုးသမီး လစဉ်သုံးပစ္စည်း၊ အမှိုက်တို့ကို စွန့်ပစ်ရာမှာ စနစ်မကျတဲ့အတွက် မိလ္လာပိုက် ပိတ်ဆို့၊ အညစ်အကြေး လျှံထွက်မှု  မကြာခဏ ဖြစ်လေ့ရှိကြောင်း အထွေထွေလုပ်သား တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဒေါ်ချိုက ပြောပါတယ်။

ကုတင် ၂,ဝဝဝ ဆံ့ ဒီဆေးရုံကို ၂ဝ၁၃ မှာ လူနာ နှစ်သိန်းကျော် လာရောက် ကုသမှု ခံယူခဲ့တယ်၊ ၂ဝ၁၇ မှာတော့  လူနာ အရေအတွက် နှစ်ဆ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆေးရုံမှတ်တမ်းတွေမှာ တွေ့ရပါတယ်။ လူနာ နှစ်ထောင်၊ လူနာရှင်၊ လူနာစောင့်၊ ဧည့်သည် စသဖြင့် နေ့စဉ် လူအဝင်အထွက်  ထောင်ပေါင်းများစွာရှိတာ တွေ့ရမှာပါ။

လူအဝင်အထွက် များပြားသလို အညစ်အကြေး စွန့်အား၊ အမှိုက်ပစ်အား များလွန်းတာကြောင့် နေ့စဉ် သန့်ရှင်းရေးအတွက် အထွေထွေလုပ်သား ၄ဝဝ ဝန်းကျင်က မနိုင်ဝန် ထမ်းနေရသလို ဖြစ်နေပါတယ်။

လူနာတင်ယာဉ်

ဒီလိုရှုပ်ထွေးမှုတွေရှိနေတဲ့  ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးမှာ ဝန်ထမ်းခန့်ထားနိုင်မှုက အားမကောင်းပါဘူး။ လူနာ ၁ဝဝ ဝန်းကျင်ရှိတဲ့ ဆေးကုသဆောင်တစ်ခုမှာ သူနာပြု ၁၄ ယောက် နဲ့ အထွေထွေလုပ်သား ၁ဝ ယောက်က နေ့ည အဆိုင်းခွဲပြီး တာဝန်ယူနေရတာပါ။

ဒီအခြေအနေတွေကြောင့် ဝန်ဆောင်မှု ပေးရာမှာ နားလည်မှုလွဲတာနဲ့ ကြုံရတယ်လို့ အမည်မဖော်လိုတဲ့ သူနာပြုတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

 “လူနာက ကိုယ်လုပ်ပေးနိုင်တာထက် ပိုများနေတယ်၊ တချို့လူနာတွေက ခေါ်တဲ့အခါ ချက်ခြင်း မသွားနိုင်တာတွေလည်း ရှိတာပေါ့” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ရုပ်အလောင်း ပြန်သယ်ရေး၊ ရပ်ဝေးလူနာ နေရပ်ပြန်ရေးအတွက် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးပိုင် အရေးပေါ် လူနာတင်ကား ၁ဝ စီး ရှိပါတယ်။ လူနာတင်ကားလိုရင် ကူညီပေးနေတဲ့ လူမှုရေးအဖွဲ့ ၆ ခုက ရန်ကုန်မြို့တွင်း လူနာများကိုပဲ လက်ခံ သယ်ဆောင်ပေးတာပါ။  

ရပ်ဝေးခရီးစဉ်အတွက် အငှားလိုက်တဲ့ လူနာတင်ကား အများအပြားကို ဆေးရုံဝန်းကျင်မှာ တွေ့ရမှာပါ။ ဆေးရုံက အသိအမှတ်ပြုထားခြင်းတော့ မရှိပါဘူး။

အရေးပေါ်ကားသုံးဖို့ လိုအပ်ပြီဆိုရင် လူနာရှင်တွေက ကိုယ်တိုင် ထွက်မငှားနိုင်ရင် ဆေးရုံဝန်ထမ်းတချို့က  ချိတ်ဆက် ငှားရမ်းပေးပါတယ်။ ငှားရမ်းခအတွက် တစ်သိန်းဝန်းကျင် အနည်းဆုံး ကုန်ကျမှာပါ။  ခရီးဝေးမယ်၊ ညဘက် သွားရမယ်ဆိုရင် ငွေပိုကုန်ပါမယ်။  လူနာပို့ခထက်  ရုပ်အလောင်းပို့ခက ပိုပြီး စျေးများပါတယ်။

“အစကတော့ ဆေးရုံဝန်ထမ်းတွေက အခမဲ့ ချိတ်ဆက်ပေးတယ်၊ နောက်တော့ လုပ်ငန်းကျယ်ပြန့်လာပြီး ပိုက်ဆံရယူ ချိတ်ဆက်တာတွေ ရှိလာတယ်” လို့ ဒေါက်တာနေဝင်းသိန်းက ပြောပါတယ်။

ရေခဲတိုက်တာဝန်ခံ ကိုထိန်လင်းကြည်ကတော့ ရုပ်အလောင်းထုတ်ပေးဖို့အတွက်  အခကြေးငွေ မယူဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။  

အထွေထွေပြဿနာ

ဆေးရုံကြီး အခြေအနေများနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒီလဆန်းပိုင်းမှာ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် လူမှုရေးနှင့် စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်များက ဆေးရုံတာဝန်ရှိသူများနဲ့  သွားရောက် တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။ စည်းကမ်းမဲ့ စျေးသည်တွေအကြောင်း အဓိကထား ဆွေးနွေးသွားကြပြီး အမြန်ဆုံး ဖြေရှင်းပေးဖို့  တိုင်းအစိုးရကို တိုက်တွန်းနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသာအောင်က ပြောပါတယ်။

စျေးဆိုင်များဝန်းကျင် စည်းကမ်းပျက်တာ ဖြေရှင်းဖို့ ဆိုင်ခန်းတွေ စတင်ချထားပေးတဲ့ ၂ဝ၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက ကြိုးပမ်းခဲ့တယ်လို့ ဆေးရုံအုပ် ဒေါက်တာ ခင်သိင်္ဂီမြင့်က ဆိုပါတယ်။

“စျေးသည်တွေကို ကျွန်မတို့ သွားပြောရင် ခဏ နာခံလိုက်၊ ပြီးရင် ပြန်လုပ်လိုက်ဆိုတော့ လိုက်တမ်းပြေးတမ်း ကစားသလို ဖြစ်နေတာပေါ့” လို့ သူက ရှင်းပြပါတယ်။

ဆေးရုံသန့်ရှင်းရေး၊ လုံခြုံရေးတို့အတွက်  ပြင်ဆင်ထားတဲ့ စီမံချက်ကို လသာမြို့နယ် ဌာနဆိုင်ရာ အကြီးအကဲတွေနဲ့ ဆွေးနွေးပြီး ပူးပေါင်း အကောင်အထည်ဖော်သွားမယ်လို့ ဒေါက်တာခင်မောင်ကြီးက ပြောပါတယ်။

“ဆွေးနွေးတဲ့အခါမှာလည်း စျေးသည်တွေကိုပါ ခေါ်ပြီး မျှမျှတတနဲ့ သူတို့ ထိခိုက်မှု အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်သွားမှာပါ” လို့ ဒေါက်တာခင်မောင်ကြီးက ပြောပါတယ်။

စည်းကမ်းမဲ့စျေးသည်တွေ အရေးယူမယ်ဆိုတဲ့ သတင်းကတော့ စျေးသည်တွေကြား ရောက်နေပါပြီ။ ဆူညံ ပွက်လောရိုက် ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ စျေးဆိုင်တွေဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းမှာတော့ လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းတွေရဲ့ ကြပ်မတ်မှုကြောင့် စည်းကမ်းပိုင်း ကြိုးစား လိုက်နာကြတယ်၊  ဒါပေမဲ့ မနက်စောစောပိုင်းနဲ့ ညပိုင်းတွေမှာတော့ ပြန်လည် ရောင်းချနေတုန်းပဲလို့ ဆေးရုံဝန်ထမ်းတွေက ပြောပါတယ်။

ဆေးရုံကြီးမျက်နှာစာ လမ်းဘေးစျေးသည်များကို ဖယ်ရှားလိုက်ပြီ၊ သူတို့ကို စိစစ်ပြီး ဆေးရုံနောက်ဘက်မှာ စျေးရောင်းတဲ့နေရာ စီစဉ်ပေးမယ်လို့ ဆေးရုံတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြောင်း ဇူလိုင် ၁၇ ရက်နေ့ထုတ် သံတော်ဆင့်သတင်းစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီလဆန်းပိုင်း သတင်းသမား အများအပြား ရန်ကုန်ဆေးရုံအုပ်ကြီးရုံးခန်းကို ရောက်သွားရာမှာ ဆေးရုံ ဌာနကြီးလေးခုရဲ့ ဌာနမှူးဆရာဝန်ကြီးတွေက ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ပြဿနာတချို့အကြောင်း ရှင်းပြကြပါတယ်။

ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောဌာန ဌာနမှူး ပါမောက္ခ ဒေါက်တာမြတ်သူက ဆေးရုံကြီးထဲ ကျူးကျော် နေထိုင်သူတွေက  လူနာဆောင် အိမ်သာတွေကို ဝင်ရောက်သုံးစွဲပြီး စည်းကမ်းမဲ့ အမှိုက် ပစ်တာတွေကြောင့် ထိန်းသိမ်းနိုင်တဲ့ အနေအထားထက် ကျော်လွန်လာတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ဒီဆေးရုံက တိုင်းပြည်ရဲ့ ဂုဏ်ဆောင်ဆေးရုံပဲ။ ဒါပေမဲ့ အညစ်ပတ်ဆုံး ဖြစ်နေတယ်။ ညစ်ပတ်တာမှ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အညစ်ပတ်ဆုံးဆေးရုံ ဖြစ်နေတယ်။ ဝင်လိုက်ကတည်းက ဆေးရုံနဲ့တောင် မတူဘူး” လို့ ဒေါက်တာမြတ်သူက ပြောပါတယ်။     ။

 

 

ဝင်းနန္ဒာသည် Myanmar Now သတင်းဌာန၏ သတင်းထောက်ဖြစ်သည်။

 

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading