အခွင့်အလမ်းလား၊ အကျပ်အတည်းလား

၂၁ ပင်လုံရဲ့ လက်ရှိအခြေအနေကို အများအပြားက အားမရကြပါဘူး၊ တချို့ကတော့ ဒါဟာ အခြေခံဥပဒေ ပြင်နိုင်မယ့် လမ်းကြောင်းလို့ ပြောနေကြပါတယ်။

(နေပြည်တော်) — ကာလရှည်ဖြစ်ပွားနေတဲ့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေ အဆုံးသတ်ပြီး ဒီမိုကရေစီနဲ့ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စု ဖြစ်လာရေးအတွက် ရည်ရွယ်ကျင်းပ နေတဲ့ ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ ၂၁ ရာစုပင်လုံ အစည်းအဝေးကို ၂ဝ၁၆ သြဂုတ်လ ကတည်းက ကျင်းပခဲ့တာ အခုဆို တတိယအကြိမ် အထိ ရှိလာပါပြီ။

တတိယအကြိမ် အစည်းအဝေးမှာအချက် ၁၄ ချက် ကို သဘောတူခဲ့ကြပြီး၊ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ကျင်းပတဲ့ ဒုတိယအကြိမ်တုန်းက အချက် ၃၇ ချက် သဘောတူခဲ့တဲ့အတွက် စုစုပေါင်း ၅၁ ချက် သဘောတူညီနိုင်ခဲ့ပါပြီ။

နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကလာမယ့် ၂ နှစ်အတွင်း နောက်ထပ် ညီလာခံအနည်းဆုံး ၃ ကြိမ် ကျင်းပဖို့ ဆော်သြနေပြီး အဲ့ဒီအစည်းအဝေးတွေကနေ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ် ကို အခြေခံတဲ့ပြည်ထောင်စုအတွက် အခြေခံမူတွေချမှတ်နိုင်ဖို့ မျှော်လင့်နေပါတယ်။

“ဘာတွေပဲဖြစ်လာဖြစ်လာ၊ ဘယ်လိုအခက်အခဲတွေပဲ ကြုံကြုံ ကျွန်မတို့အားလုံး လက်မလျှော့ဘူး၊ ပိုမိုခိုင်မာတဲ့ ခြေလှမ်းတွေကို ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းသွားမယ်ဆိုတာ တစည်းတလုံးတည်း တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်း ပြသလိုက်တာပဲဖြစ်ပါတယ်” လို့ သူက ညီလာခံပိတ်ပွဲမှာ ခိုင်မာတဲ့လေသံနဲ့ ပြောပါတယ်။

၂၁ ပင်လုံညီလာခံ ပြည်ထောင်စုသဘောတူစာချုပ်တွေကနေ ထွက်ပေါ်လာမယ့် ဒီအခြေခံမူတွေဟာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပြီး နှစ် ၆၀ ကျော်ကြာ ပြည်တွင်းစစ်ကို ငြိမ်းချမ်းစေ နိုင်မလား၊ အခြေခံဥပဒေထဲက ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်အတွက် အဓိကမကျတဲ့ အချက်တွေကို ပြင်ဆင်ပေးပြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေကို လက်နက်ချစေမယ့် နိုင်ငံရေး ထောင်ချောက်လား ဆိုတာကိုတော့ စောင့်ကြည့်ရမှာပါ။

နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးသန္နိဋ္ဌာန်

၂၁ရာစု ပင်လုံညီလာခံတွေကိုကျင်းပနေရတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းက ပြည်ထောင်စု သဘောတူစာချုပ်တွေ ချုပ်ဆိုပြီး ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က အတည်ပြုနိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကအတည်ပြုလိုက်တဲ့ ပြည်ထောင်စုသဘောတူစာချုပ်ပါ အချက်အလက်တွေဟာ ၂ဝဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ရေးဆွဲရာမှာအရေးပါတဲ့ အခြေခံမူတွေဖြစ်လာမှာပါ။

ဒီလို ပြင်ဆင်ရေးဆွဲဖို့ကိုလည်း အစိုးရ၊ လွှတ်တော်၊ တပ်မတော်၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ခေါင်းဆောင်တွေ လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်ကလည်း သဘောတူထားပါတယ်။

NCA လို့ လူသိများတဲ့ ဒီစာချုပ်ကို ၂ဝ၁၅ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ရက်နေ့က နေပြည်တော်မှာ နိုင်ငံတကာနဲ့ပြည်တွင်းကအသိသက်သေတွေ ရှေ့မှာချုပ်ဆိုခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။

NCA လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ ၂၁ရာစု ပင်လုံတတ်နေတဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကတော့အနာဂတ် ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စုရဲ့ အခြေခံဥပဒေမှာပါဝင်မှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ၂၁ရာစု ပင်လုံညီလာခံတွေကအတည်ပြုမယ့် ပြည်ထောင်စုသဘောတူစာချုပ်တွေဟာ အရေးပါတယ်လို့ဆိုကြပါတယ်။

ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေး ပူးတွဲကော်မတီ (UPDJC) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့ ကချင်ဒီမိုကရေစီပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာမနာမ်တူးဂျာက နောက်ထပ် ကျင်းပမယ့် ညီလာခံ ၃ ခုပြီးရင်တော့ ၂ဝ၂ဝ ရွေးကောက်ပွဲဟာ ပြင်ဆင်ထားတဲ့ အခြေခံဥပဒေအောက်မှာ ကျင်းပတာမျိုး ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ လာမယ့် ညီလာခံတွေမှာ နိုင်ငံရေးအရ အလားအလာရှိတဲ့ မူဝါဒတွေ ဆွေးနွေး သဘောတူနိုင်မယ့် လမ်းစတွေ ပိုရှိနေတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

“ဖက်ဒရယ် Principle (မူဝါဒ) ကုန်ပြီဆိုရင် ညီလာခံက ဆက်လုပ်စရာ မလိုပါဘူး။ ဖက်ဒရယ် Principle က သူ့အကန့်၊ အကန့်လိုက်ရှိတာကို။ အခုက ကဏ္ဍ ၅ ခု ရှိပါတယ်။ ကဏ္ဍ ၅ခုမှာ ဘောင်ဝင်တဲ့ ဖက်ဒရယ် မူဝါဒတွေ ချမှတ်နိုင်မယ်ဆိုရင် ညီလာခံဘာလုပ်တော့မလဲ။ အဲဒါကိုပြောတာပါ” လို့ ပြောပါတယ်။

ကဏ္ဍ ၅ခုဆိုတာက နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ မြေယာနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၊ လုံခြုံရေး တို့ဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါက်တာမနန်တူးဂျာကဒါဟာအစိုးရသစ်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးသန္နိဋ္ဌာန်၊ နိုင်ငံရေးလမ်းပြမြေပုံ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

“ရေးဆွဲထားတဲ့ Road Map (လမ်းပြမြေပုံ) အတိုင်း ဆိုရင်တော့ ၂ဝ၂ဝမတိုင်ခင်မှာ အပြီးပေါ့ ဆောင်ရွက်သွားမယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံလည်း ရေးဆွဲမယ်။ ၂ဝ၂ဝရွေးကောက်ပွဲက ဖွဲ့စည်းပုံအသစ် နဲ့ ကျင်းပသွားမယ့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်အောင် ဆိုတဲ့ Road Map ရှိတယ်” လို့သူကဆိုပါတယ်။

အနာဂတ် ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စုရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးမှာ မျှော်လင့်ချက်တွေ ရှိနေပေမယ့်လည်း လက်တွေ့မှာတော့ နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် တွေထဲမှာ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်အတွက် အရေးပါတဲ့ အချက်တွေကို မဆွေးနွေးနိုင်သေးပါဘူး။

အားရစရာမရှိသေး

UPDJC အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ဝင် ဦးစိုင်းကျော်ညွန့်က နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်တွေဟာ ယေဘုယျ ဆန်နေသေးတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်က ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ပင်လုံ ဒုတိယအစည်းအဝေးမှာ နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ မူဝါဒ သဘောတူညီချက် ၁၂ချက် ချမှတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီ၁၂ချက်ထဲမှာ “နိုင်ငံတော်ကို ဒီမိုကရေစီနဲ့ဖက်ဒရယ် စနစ်ကို အခြေခံသော ပြည်ထောင်စု အဖြစ်ဖွဲ့စည်းရမည်” လို့ပါရှိပေမယ့် အခု တတိယအစည်းအဝေးမှာတော့ ဒီအချက်တွေနဲ့ပတ်သတ်ပြီး ပိုမိုတိကျတဲ့ အကြောင်းအရာ၊ အချက်အလက်တွေကို မဆွေးနွေးနိုင်သေးပါဘူး။

ဒီနှစ် တတိယအကြိမ် အစည်းအဝေးမှာတော့ ကျား/မ တန်းတူရေး တစ်ခုကိုပဲ ညီလာခံရဲ့ နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ ၄ချက် အဖြစ် သဘောတူညီနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

နောက်တစ်ခုက ညီလာခံတတိယအကြိမ်ဖြစ်ပြီဆိုပေမယ့် လုံခြုံရေးကဏ္ဍကိုမဆွေးနွေးနိုင်သေးပါဘူး။ သုံးသပ်သူတွေကတော့လုံခြုံရေးကဏ္ဍမဆွေးနွေးနိုင်တာဟာ နိုင်ငံရေးကဏ္ဍမှာအရေးပါတဲ့ ဖက်ဒရယ် principle တွေ မချမှတ်နိုင်လို့ဖြစ်တယ်လို့လည်း သုံးသပ်ကြပါတယ်။

၂၁ရာစု ပင်လုံညီလာခံကို ပါဝင်သင့်ပါဝင်ထိုက်သူ တစ်ဦးအနေနဲ့ ရောက်ရှိဆွေးနွေးတဲ့ Myanmar Institute of Gender Studies (MIGS) ရဲ့ ဦးဆောင်ဒါရိုက်တာ ဒေါ်ခင်မမမျိုးက နိုင်ငံရေး ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးပွဲတွေကနေ အရေးပါတဲ့ အချက်တချို့ ရလာရင် လုံခြုံရေးကဏ္ဍက အချက်ပေါင်းများစွာ ထွက်လာနိုင်တဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိတယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။

“ နိုင်ငံရေးနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ ဆွေးနွေးချက်တွေ ခိုင်မာတိကျစွာ ပေါ်ထွန်းလာပြီဆိုရင်တော့ လုံခြုံရေးဘက်က အချက်တွေကလည်း ပိုမိုပြီးတော့ ဆွေးနွေးမှုတွေ အားကောင်းလာပါလိမ့်မယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

လုံခြုံရေးကဏ္ဍ ဆွေးနွေးနိုင်ပြီး သဘောတူညီချက်တွေ အတည်ပြုနိုင်ပြီဆိုုရင် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်စဉ်ရှေ့ဆက်ဖို့ အများကြီး အထောက်အကူဖြစ်မှာပါ။

ဒီအချက်ကို နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံကလည်းသူ့ရဲ့ မိန့်ခွန်းမှာထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

သူ့ရုံးက ညွှန်ကြားရေးမှုးချုပ် ဦးဇော်ဌေးက ပိုပြီးထိရောက်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွေ ဖြစ်ဖို့အတွက် အပစ်ရပ် လက်မှတ်မထိုးရသေးတဲ့ လက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ ညီလာခံအပြီး တွေ့ဆုံသွားမယ်၊ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲတွေရဲ့ မူဘောင်တွေကိုလည်း ပြင်ဆင်သွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

“Time Line တိတိကျကျ သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့သွားမယ်၊ ပြီးရင် မူဘောင်ကိုလည်းတိတိကျကျ သွားမယ်ဆိုရင်တော့ ပိုပြီးထိရောက်တဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေ ဖြစ်လာမယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

UPDJC လုပ်ငန်းကော်မတီဝင် တစ်ဦးလည်းဖြစ်၊ ဇိုမီးဒီမိုကရေစီီအဖွဲ့ချုပ် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်တဲ့ ဦးဇမ်ဇမုံက နောက်ထပ်ကျင်းပမယ့် ညီလာခံသုံးကြိမ်မှာအနာဂတ် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအတွက် အရေးပါတဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်တွေ ချမှတ်ဖို့ ဆိုတာမလွယ်ကူဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

“တကယ်တမ်းကတော့ အောက်ခြေမှာ ဆွေးနွေးမှုတွေ တစ်ခါတလေအခက်အခဲတွေရှိတာပေါ့။ သုံးကြိမ်မှာတော့ ပြတ်ဖို့က တော်တော် ခက်မယ်ထင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဖြစ်နိုင်အောင်တော့ ကြိုးစားရမှာပေါ့” လို့ ဇိုမီးပါတီရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆိုပါတယ်။

တပ်ချုပ်မိန့်ခွန်းနဲ့ လုပ်ထုံး၊ လုပ်နည်း ပြဿနာ

၂၁ရာစု ပင်လုံညီလာခံက ထွက်ပေါ်လာမယ့် ပြည်ထောင်စုသဘောတူစာချုပ်တွေဟာ ပြင်ဆင်ဖို့ ခက်ခဲလွန်းတဲ့ ၂ဝဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံကို ပြင်ဆင်နိုင်တယ်ဆိုပေမယ့်လည်းဥပဒေပါ ပေးထားချက်တွေ ကလည်းအငြင်းပွားဖွယ်ရာရှိပါတယ်။

NCA စာချုပ်ရဲ့ ပုဒ်မ ၂၂(ဃ)မှာတော့ “ပြည်ထောင်စုညီလာခံမှထွက်ပေါ်လာသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ် အခြေခံပြီးဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအပါအဝင် ဥပဒေများကိုလိုအပ်သလို ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ဖြည့်စွတ်ခြင်းနှင့် ပယ်ဖျက်ခြင်းများကို လုပ်ထုံး၊ လုပ်နည်းနှင့်အညီ ပြုလုပ်ရန် သဘောတူညီသည်” လို့ ပါရှိပါတယ်။

NCA စာအချုပ်မှာ ခြေဥပြင်ရေးအတွက် ဒီလိုအာမခံချက်တွေထားရှိပေမယ့်လည်း ၂၁ရာစုပင်လုံ တတိယအစည်းအဝေးရဲ့ ဖွင့်ပွဲမှာတော့ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ၂ဝဝ၈ အခြေခံဥပဒေ ကို အခြေခံဥပဒေ မူဘောင်ထဲကသာ ပြင်ဆင်ရမယ်လို့ ပြောလာပြန်ပါတယ်။

တပ်ချုပ်ကြီးရဲ့ ဒီမိန့်ခွန်းကြောင့်လည်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတွေ၊ သတင်းမီဒီယာသမားတွေနဲ ့ ပြည်သူလူထုတွေကြားထဲမှာ တော်တော်လေး ဂယက်ထသွားခဲ့ရပါတယ်။

၂ဝဝ၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအတိုင်း ခြေဥကို ပြင်ဆင်ရမယ်ဆိုရင်တော့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၂ဝရာခိုင်နှုန်းက ခြေဥပြင်ဆင်ဖို့ လွှတ်တော်မှာတင်ပြရပါမယ်။

ကိုယ်စားလှယ် ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်က ပြင်ဆင်ဖို့ ထောက်ခံပြီး ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲကနေ မဲပေးသူ ထက်ဝက်ကျော် ဆန္ဒမဲပေးပြီးမှသာ ပြင်ဆင်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

လွှတ်တော်အတွင်းမှာ တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိတဲ့အတွက် တပ်မတော်သဘောထားမပါရင် လွှတ်တော်လမ်းကြောင်းကနေ ဒီမိုကရေစီနဲ့ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကို ကိုယ်စားပြုမယ့် အခြေခံဥပဒေတစ်ရပ်ပေါ်ပေါက်လာဖို့ဆိုတာ ခက်ခဲလွန်းပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် ခြေဥပြင်ဆင်ရေးကို အာမခံချက်ပေးထားတဲ့ NCA စာချုပ်ရဲ့ ပုဒ်မ ၂၂(ဃ) ပါအချက်တွေကို အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုဖို့က အရေးပါလာပါတယ်။

UPDJC အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သူ ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ PNLO ဥက္ကဋ္ဌ ခွန်မြင့်ထွန်းက အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးက နောက်တစ်ဆင့်ဖြစ်ပြီး ဖက်ဒရယ်အခြေခံမူဘောင်တွေ ချမှတ်နိုင်ရေးကို ဦးစားပေး ဖြစ်တယ်လို့ပြောပါတယ်။

ခွန်မြင့်ထွန်းကတော့ NCA ပုဒ်မ ၂၂ (ဃ)မှာပါတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့ အညီဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းဟာ ဥပဒေတွေပြင်ဆင်တာ၊ ပယ်ဖျက်ဖို့ကိုလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ ပြဋ္ဌာန်းပြီးညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ဖို့ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“အခု ကျွန်တော်တို့ ညီလာခံတွေ ကျင်းပတယ်။ မူဘောင်တွေရေးဆွဲတယ်။ ထို့နည်းတူပဲ ဥပဒေတွေပြင်တာ ပယ်ဖျက်တာတွေဆိုတာလည်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို ပြဋ္ဌာန်းညှိနှိုင်းကြရမှာပေါ့လေ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တိကျတဲ့ ညွန်းဆိုမှုတွေတော့ မရှိသေးဘူးလို့ သူကပြောပါတယ်။

နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူဦးသန်းစိုးနိုင်က တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်ပြီး ၂၁ရာစုပင်လုံညီလာခံကို လေ့လာစောင့်ကြည့်နေသူတစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။

၂ဝဝ၈ အခြေခံဥပဒေကိုဘယ်လို ပြင်ဆင်ကြမလဲဆိုတဲ့ အချက်မှာတော့ အစိုးရနဲ့ တပ်မတော်ကြားမှာ ကြီးမားတဲ့ သဘောထားကွဲလွဲချက်တွေ ရှိလာနိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။

တပ်မတော်ရဲ့သဘောထားက ၂ဝဝ၈အခြေခံဥပဒေဟာ ဖက်ဒရယ်မူဘောင်တွေရှိတယ်လို့ ယူဆနေပြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ နိုင်ငံရေးအင်အားစုတွေကတော့ ဆန့်ကျင်ဘက် အမြင်ရှိတယ်လို့ သူကသုံးသပ်ပါတယ်။

“ယေဘုယျပြင်မယ်လို့ ပြောတဲ့ သဘောထားအောက်မှာ တပ်မတော်က ဒီဖွဲ့စည်းပုံကို ဖက်ဒရယ်မူနဲ့ ကိုက်ညီအောင် ပြင်ဆင်ခွင့်ပေးမယ်လို့ ကျွန်တော်က မယူဆပါဘူး” လို့ ဦးသန်းစိုးနိုင်က ပြောပါတယ်။

UPDJC အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ဝင် ကိုမင်းဇေယျာဦးကတော့ NCA စာချုပ်ဟာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုယ်တိုင် ပါဝင်နေတာကြောင့် ၂ဝဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်နိုင်ဖို့ လမ်းစဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“သူကတစ်ခြားဟာတွေနဲ့ မတူဘူး။ ဒါက ပြည်ထောင်စု သဘောတူစာချုပ်ဖြစ်နေတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ NCAမှာ သဘောတူညီထားတာက တပ်မတော် ကိုယ်တိုင်ပါတယ်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုယ်တိုင်ပါတယ်” လို့ ကိုမင်းဇေယျာဦးက မျှော်လင့်ချက် အပြည့်နဲ့ ပြောပါတယ်။ ။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစ၍ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်သော သက်သေအထောက်အထားများသည် ကျူးလွန်သူများကို တရားစွဲဆိုမှုလုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် အရေးကြီးသဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ၏လုပ်ရပ်ကို ထောက်ခံကြောင်း ကနေဒါနှင့် ဆွစ်ဇာလန်သံရုံးတို့က...

Published on Mar 19, 2021
အင်းစိန်လမ်းမပေါ်၌ မတ် ၂ တွင် တွေ့ရသည့် စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ (ဓာတ်ပုံ- Myanmar Now)

မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရားနှင့် နိုင်ငံတကာ တရားရုံး အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်သူများကို တာဝန်ခံခိုင်းရန် လုပ်ဆောင်နေသည့် ကြိုးပမ်းမှုများ အားလုံးကို ကြိုဆိုကြောင်း ကနေဒါနှင့် ဆွစ်ဇာလန်သံရုံးတို့က ယနေ့ (မတ် ၁၉) တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။

ကနေဒါသည် မြန်မာပြည်သူများနှင့်အတူ ရပ်တည်နေကြောင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ဥပဒေကို ကြီးလေးစွာ ချိုးဖောက်သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရားက သက်သေများ စုဆောင်းနေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို လှိုက်လှဲစွာထောက်ခံကြောင်း ကနေဒါသံရုံး၏ ယနေ့ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြသည်။

အလားတူ ဆွစ်ဇာလန်သံရုံးကလည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းချိန်မှစ၍ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများနှင့် ပတ်သက်သော သက်သေခံအထောက်အထားများကို စုဆောင်းခြင်း ပြုလုပ်ပေးသည့် ကုလသမဂ္ဂ၏ လုပ်ရပ်ကို ကြိုဆိုကြောင်း ယနေ့ထုတ်ပြန်သည်။

ရာဇ၀တ်မှုကျူးလွန်မှုမှန်သမျှနှင့် ပတ်သက်သည့် သက်သေအထောက်အထားများကို စုဆောင်းပြီး ထိန်းသိမ်းထားရန် အရေးကြီးကြောင်း၊ သို့မှသာ အနာဂတ်တွင် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ယင်းအထောက်အထားများကို အသုံးချနိုင်မည်ဖြစ်ကာ ကျူးလွန်သူများကို တာ၀န်ခံစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆွစ်ဇာလန်သံရုံး၏ ထုတ်ပြန်ချက်၌ ဖော်ပြထားသည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရားသည် စစ်အာဏာသိမ်းသည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှစတင်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဖြစ်ပွားနေသော ဖြစ်ရပ်များကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေသည်ဟု ဆိုသည်။

အဆိုပါ ယန္တရားသည် သက်သေအထောက်အထားများကို စိစစ်သုံးသပ်ရန်နှင့် နိုင်ငံအဆင့် သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာတရားရုံးများတွင် ရာဇ၀တ်မှုကျူးလွန်မှုအတွက် တာ၀န်ရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်များကို တရားစွဲဆိုမှုများပြုလုပ်ရာတွင် လွယ်ကူချောမွေ့စေရန် အထောက်အကူပြုသော အမှုတွဲများကိုလည်း တည်ဆောက်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

ယန္တရားအတွက် အသုံး၀င်နိုင်သည်ဟု ယူဆရသော သတင်းအချက်အလက်များ ရှိပါက Signal အက်ပလီကေးရှင်းမှတစ်ဆင့် ဖုန်းနံပါတ် +၄၁ ၇၆ ၆၉၁ ၁၂ ဝ၈ သို့လည်းကောင်း၊ [email protected] သို့ အီးမေးလ်ပေးပို့ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ဆက်သွယ်ပေးပို့ နိုင်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။

 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်မြို့တွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၆ ရက်မှစ၍ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်​ရေးပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်​ဖော်​နေပြီး စစ်​ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြည်သူများစွာကို ​သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးခြင်း ပြုလုပ်​နေ​သော်လည်း ရပ်တန့်သွားခြင်း မရှ...

Published on Mar 19, 2021

စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်တပ်များက ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးမှုများရှိနေသော်လည်း တာမွေသပိတ်စစ်ကြောင်း ၄၂ ရက် မြောက်အဖြစ် လမ်းပေါ်ဆက်ထွက်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သပိတ်ခေါင်းဆောင်အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောသည်။

တာမွေမြို့နယ်လူငယ်များ၏ သပိတ်စစ်ကြောင်းကို ယနေ့ (မတ် ၁၉) နံနက် ၉ နာရီခန့်က ဗညားဒလလမ်းနှင့် သြဘာလမ်းထောင့်တွင် စုရပ်ပြုလုပ်၍ ဆန္ဒဖော်ထုတ်မှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ယင်းမှတဆင့် သတိပဌာန် လမ်းဘက်သို့ ရပ်ကွက်အတွင်း ချီတက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

"မနက် ၉ ခွဲလောက် ကျွန်မတို့လူငယ်တွေ သြဘာလမ်းထိပ်မှာ အော်နေတော့ သူတို့က ကျောင်းမြောင်းဈေး နားက အတားအဆီးတွေကို ရှင်းနေတာ။ နေ့လယ်ပိုင်းလောက်ရောက်တော့ သတိပဌာန်ဘက်မှာ ရပ်ကွက်လမ်း တွေထဲအထိ လိုက်ပစ်တယ်။ လူငယ်ငါးယောက် အဖမ်းခံရတဲ့အထဲ ပါသွားတယ်"ဟု တာမွေသပိတ်စစ်ကြောင်း ဦးဆောင်သူအမျိုးသမီးက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့တွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၆ ရက်မှစ၍စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်​ရေးပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်​ဖော်​နေပြီး စစ်​ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြည်သူများစွာကို ​သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးခြင်း ပြုလုပ်​နေ​သော်လည်း မရပ်တန့်​ပေ။

ရန်ကုန်မြို့ စမ်းချောင်း၊ ကြည့်မြင်တိုင်၊ မြောက်ဥက္ကလာပ၊သာ​ကေတ စသည့်မြို့နယ်များတွင် လမ်းပေါ်ရှိ ပြည်သူ့ခံတပ် အတားအဆီးများကို စစ်ကောင်စီ၏လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက လိုက်လံဖျက်ဆီးလျက် ရှိကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်နေ ဒေသခံတစ်ဦးက "ဆန္ဒပြ သပိတ်ပုံစံမျိုးတွေ မတွေ့ရတော့ဘူး ကျွန်တော် တို့ဘက်မှာ။ လမ်းတွေအားလုံးနီးပါးကလည်း ရှင်းသွားပြီ။ အခုဒီနေ့လယ်ကဆိုရင် ရေဝေးသွားတဲ့ဘက် ကိုဝင်ရှင်းနေတယ်။ ပစ်တာခတ်တာလည်းရှိတယ်။ လမ်းရှင်းပြီးတပ်စွဲထားတာကို ၃ နာရီလောက်မှာတော့ ပြန်ထွက်သွားကြတယ်"ဟု ပြောသည်။

ယနေ့မတ်လ ၁၉ ရက်တွင် မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ် (ဌ)ရပ်ကွက်နှင့် ရေဝေးသုဿန်သွားရာလမ်းတလျှောက်ရှိ ခံတပ်အတားအဆီးများကို ရဲနှင့် စစ်သားများက ဖယ်ရှားဖျက်ဆီးမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ရပ်ကွက်နေပြည်သူ အချို့ကိုပါခေါ်ယူ၍ ရှင်းလင်းဖယ်ရှားမှုများ စေခိုင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်ဟု ၎င်းမြို့ခံက ဆိုသည်။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ပြီးခဲ့သည့်ရုံးချိန်း၌ ဦးဝင်းထိန်ဘက်မှ တောင်းဆိုထားသည့် လွတ်လပ်စွာတရားစီရင်ခွင့်၊ ရှေ့နေနှင့် အတွေ့ခွင့်၊ ကျန်းမာရေး အာမခံစသည့် ကိစ္စများကိုလည်း အင်တာနက်လိုင်းမရသည်ကို အကြောင်းပြ၍ တရားရုံးက ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်

Published on Mar 19, 2021

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတတီ (NLD)နာယက ဦးဝင်းထိန်ကို တရားသူကြီးနှစ်ဦးပါဝင်သည့် ခုံအဖွဲ့ဖြင့်စစ် ရန် စစ်ကောင်စီက ထိန်းချုပ်ထားသော ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်က အမိန့်ထုတ် လိုက်သည်ဟု ဦးဝင်းထိန်ဘက်မှ လိုက်ပါဆောင်ရွက်မည့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက Myanmar Now ကို ပြောသည်။

“အရင်ကတရားသူကြီး တစ်ယောက်ထဲ။ အခုနှစ်ယောက်ဖြစ်သွားတယ်။ ခရိုင်တရားသူကြီး ဦးရဲလွင်က ဥက္ကဌ၊ ဒုခရိုင် ၂ တရားသူကြီး ဦးစိုးနိုင်က အဖွဲ့ဝင်ဆိုပြီးတော့မှ ခုံဖွဲ့ပြီးစစ်မယ်ပြောတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ဦးဝင်းထိန်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ်တစ်သက် ချမှတ်ခံရနိုင်သည့် ရာဇတ်သတ်ကြီး ပုဒ်မ ၁၂၄-က ဖြင့် ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံး၌ တရားစွဲဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော် တတိယမြောက်ရုံးချိန်းအဖြ စ်ချိန်းဆိုသည့် ယနေ့(မတ် ၁၉)၌ အင်တာနက်လိုင်းများမရ၍ Video Conferencing လုပ်မရဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံးက ကြားနာမှု တစ်စုံတရ မပြု ဘဲ ရုံးချိန်းကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်ဟု ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ပြောသည်။

“လုပ်မရတော့၊ နောက်ရုံးချိန်းကျမှ လျှောက်လဲချက်တွေကြားနာမယ်ပြောတယ်။ အာမခံလျှောက်ထား တာကလည်း ခုံအဖွဲ့နဲ့ ပြောင်းစစ်ပါဖြစ်သွားတော့ နောက်ရုံးချိန်းမှ ကြားနာမယ်ပြောတယ်”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် မတ် ၅ ရက် ဒုတိယအကြိမ်ရုံးချိန်းတွင် လွတ်လပ်စွာတရားစီရင်ရေး၊ အမှုသည်နှင့်တွေ့ဆုံခွင့် ရရေးနှင့် ကျန်းမာရေးအာမခံတို့ကို ဦးဝင်းထိန်ဖက်မှလျှောက်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုစဉ်က ယခု(မတ် ၁၉) ရုံးချိန်းတွင် ကြားနာမည်ဟု ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံးကပြောထားသည်။

အသက် ၈၂ ရှိပြီဖြစ်သည့် ဦးဝင်းထိန်သည် လက်တွန်းလှည်းနဲ့သွားလာနေရပြီး အသက်ရှုရပ်တဲ့ ရောဂါရှိကြောင့် အောက်စီဂျင်မပြတ်ပေးသွင်းနေရခြင်း၊ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ နှလုံး၊ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း အားနည်းရောဂါ၊ ဆီးကြိတ်ကြီးရောဂါများရှိနေသည်ဟု ၎င်းဖက်မှလိုက်ပါဆောင်ရွက်မည့် ရှေ့နေထံမှ သိရသည်။

ယနေ့တွင်မူ Video Conferencing ဖြင့်မစစ်ဖြစ်၍ အာမခံကိစ္စကြားနာမှုကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သော်လည်း ဦးဝင်းထိန်ကို ဖုန်းဖြင့်ခေတ္တ ဆက်သွယ်နိုင်ရန် တရားရုံးက ခွင့်ပြုခဲ့ ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် ရုံးချိန်ကို ဧပြီ ၂ရက်တွင်ပြုလုပ်မည့်ကိစ္စ အကြောင်းကြားပေးခဲ့ရသည်ဟု ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ပြောသည်။

“ဖုန်းခေါ်ပြီးပြောရတယ်။ ဦးဝင်းထိန်ကို ရုံးချိန်းဘယ်နေ့ဆိုတာ ကျွန်မကိုပြောခိုင်းတယ်။ အန်အယ်လ်က အာမခံပေးမပေးဘဲ ကျွန်မကို မေးပါတယ်။ စာတစ်စောင်ပို့မယ်လို့တော့ပြောတယ်။ တခြားထူးထူး ခြားခြားပြောတာ မရှိဘူး”ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဦးဝင်းထိန်ကို NLD ပါတီ ယာယီဌာနချုပ်ရုံးစိုက်ရာ နေပြည်တော်၊ ဥတ္တရခရိုင်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအေးလူက ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်တွင် ဒက္ခိဏခရိုင်တရားရုံး၌ တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယင်းနေ့ည တွင်း ချင်း၌ပင် ရန်ကုန်၌ရှိနေသည့် ၎င်းကို ဖမ်းဆီး၍ နေပြည်တော်အချုပ်ထောင်၌ ချုပ်နှောင်ထားသော်လည်း ၎င်းကို ရှေ့နေများပင် တွေ့ခွင့်မရသေးပေ။

စစ်ကောင်စီက ဦးဝင်းထိန်ကို အမှုဖွင့်ထားသည့် ပုဒ်မ ၁၂၄-က သည် ပြစ်မှုထင်ရှားပါက အမြင့်ဆုံး ထောင်ဒဏ်တစ်သက်တစ်ကျွန်း (နှစ် ၂၀ ထိ) အပြင် ငွေဒဏ်ပါ ချမှတ်နိုင်သည့်ပုဒ်မဖြစ်သည်။

တပ်ခေါင်းဆောင်တို့ အာဏာသိမ်းအပြီးတွင်  ဦးဝင်းထိန်က သတင်းထောက်များနှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် မလုပ်သင့်သည်ကို စွန့်စားပြီး လုပ်လိုက်သည်၊ မထူးဇာတ်ခင်းပြီး အာဏာသိမ်းလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။

စစ်ကောင်စီသည် ဦးဝင်းထိန်အပြင် အခြားသော NLD ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကိုလည်း ပုဒ်မများတပ်ကာ အမှုဖွင့် ထားပြီးဖြစ်သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုဆိုလျှင် အဂတိလိုက်စားမှုကဲ့သို့ ကြီးလေးသည့် ပြစ်မှုမျိုး ဖြင့် စစ်ဆေးနေသည်ဟုပင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ကြေညာထားသည်။

ထို့အတူ အခြားသော NLD ခေါင်းဆောင်၊ ပါတီဝင်နှင့် ရွေးကောက်ခံအမတ် အမြောက်အမြားကိုလည်း စစ်ကောင်စီက ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှစ၍ ဖမ်းဆီးအမှုဖွင့်ခြင်း၊ ဖမ်းဝရမ်းထုတ် ၍ လိုက်လံရှာဖွေခြင်းများပြုလုပ်နေသည်။

ယမန်နေ့ညကပင် NLD ဗဟိုပြန်ကြားရေးကိစ္စများ၌ အရေးပါ ထင်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးကြည်တိုးကို ရန်ကုန်မြို့၊ လှည်းတန်း၌ ဖမ်းဆီးသွားခဲ့သည်။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading