အဆင့်မြင့်ပညာရေးဌာနကို ကျောခိုင်းခြင်း

နိုင်ငံခြားမှ ဒေါက်တာဘွဲ့ယူကာ ပြည်ပမှာပင် လစာမြင့်မားသည့် သင်ကြားရေးရာထူးကို စွန့်လွှတ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ပြန်လာကာ တက္ကသိုလ်တစ်ခု၌ သရုပ်ပြရာထူးဖြင့် သုံးနှစ်ခန့် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် ဆရာမတစ်ဦးက အဆင့်မြင့်ပညာရေး လောကကို သူမည်သို့ စိတ်ပျက်ကာ စွန့်လွှတ်ခဲ့ရပုံကို ပေးစာအဖြစ် ရေးသားထားသည်။

ဒေါက်တာနီလာလွင်

Published on Dec 10, 2019

အယ်ဒီတာရှင့်

ကျွန်မဟာ မကွေးတက္ကသိုလ်၊ ရူပဗေဒဌာနမှာ ၂၀၁၆ ကနေ ၂၀၁၉ ခုနှစ်ထိ သုံးနှစ်ကြာ သရုပ်ပြဆရာမ (Demonstrator) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး ၂၀၁၉ ဇူလိုင်လမှာ အလုပ်ထွက်စာ တင်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီအလုပ်ကိုမဝင်ခင် တော်တော်စဉ်းစားခဲ့ပါတယ်။ ကိုယ့် ဆရာ၊ ဆရာမတွေနဲ့ တိုင်ပင်တော့ နင် ပြန်လာရင် နိုင်ငံပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လုပ်နေတဲ့အချိန်မှာ ပညာရေးကဏ္ဍမှာ တနေရာကနေ အကျိုးပြုနိုင်ရင် ကောင်းတာပေါ့လို့ ပြောပါတယ်။ ကျွန်မဟာ သူများနိုင်ငံမှာ နှစ်တွေအများကြီး နေခဲ့ရတာရယ်၊ အသက်ကြီးလာတဲ့ မိဘတွေကို ပြုစုချင်တာရယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေးအရွေ့မှာ နိုင်သလောက် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ဖို့ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိလို့ရယ် သရုပ်ပြအလုပ်ကို ကျေနပ်ပျော်ရွှင်စွာနဲ့ အလုပ်ဝင်ခဲ့တာပါ။

သုံးနှစ်တာကာလအတွင်း အတွေ့အကြုံတွေကတော့ များပြားလှပါတယ်။ ကျွန်မဟာ အနိမ့်ဆုံးရာထူးနဲ့ အလုပ်ဝင်ခဲ့တာမို့ ဌာနတွင်းသာမက အဆင့်မြင့်ပညာရေးကဏ္ဍရဲ့ အကြောင်းအရာမျိုးစုံ၊ အောက်ခြေမှာ ဖြစ်နေတာတွေကို သိခဲ့ရပါတယ်။ တကယ် ထဲထဲဝင်ဝင် အလုပ်လုပ်လာတဲ့အခါမှာ တချို့ကိစ္စတွေဟာ ကိုယ်နဲ့အဆင်မပြေလှဘူးဆိုတာ တွေ့လာပါတယ်။ သူများနိုင်ငံမှာတုန်းက ရတဲ့လစာနဲ့ ခံစားခွင့်တွေကို နှိုင်းယှဉ်နေတာ မဟုတ်ပါ။ မလေးရှားမှာ Research Fellow အနေနဲ့၊ Lecturer ရာထူးနဲ့ ကျပ်သိန်း ၂၀ ခန့် ရှိမယ့်လစာနဲ့ အလုပ်လုပ်ခဲ့ရာကနေ မြန်မာပြည်၊ နယ်တက္ကသိုလ်တစ်ခုမှာ သရုပ်ပြရာထူးနဲ့ လစာ ကျပ် ၁၈၀,၀၀၀ ပဲ ရမယ်ဆိုတာကို သိရှိလက်ခံခဲ့ပြီးသားပါ။ ကိုယ့်နိုင်ငံက ဆင်းရဲတဲ့ နိုင်ငံမို့ ဒါတွေကို နှိုင်းယှဉ်ဖို့မလိုပါ။ ကျွန်မပြောချင်တာက လုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ကြပုံကိုပါ။

ကျွန်မဟာ မကွေးတက္ကသိုလ်ကနေ ရူပဗေဒအထူးပြုနဲ့ ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှာ ကျောင်းပြီးခဲ့ပါတယ်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကနေ Engineering Physics နဲ့ မဟာတန်းပြီးခဲ့ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံက Universiti Sains Malaysia ကနေ ပါရဂူဘွဲ့ ရခဲ့ပါတယ်။ မလေးရှားက တက္ကသိုလ်မှာ PhD ကျောင်းသူဘဝနဲ့ အချိန်ပြည့် သုတေသနတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ကျောင်းပြီးတော့ Research Officer အနေနဲ့ သုတေသနတွေ ဆက်လုပ်၊ ပြီးတော့ University of Malaya မှာ Postdoctral and Research Fellow, National University of Singapore နဲ့လည်း သုတေသနတွေ ပူးပေါင်းလုပ်ခဲ့တာ စုစုပေါင်း ၈ နှစ် ကြာခဲ့ပါတယ်။ သုတေသန စာတမ်းတွေ၊ Conference Paper တွေ ရေးခဲ့ပြီး နည်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲတွေလည်း တက်ခဲ့တယ်။

တက္ကသိုလ်တွေရဲ့အသက်ဟာ သုတေသနလို့ လက်ခံထားကြပါတယ်။ တစ်နိုင်ငံနဲ့ တစ်နိုင်ငံ၊ တက္က သိုလ် တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ပညာရှင်တွေက သုတေသနတွေ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြတယ်။ အသစ်တွေ တီထွင်ပြီး ဒေသအကျိုးပြု၊ နိုင်ငံအကျိုးပြု၊ လူသားအကျိုးပြု သုတေသနတွေ လုပ်ကြတယ်။ အဲဒီလို လုပ်နိုင်ဖို့ ပညာရှင်တွေ မွေးမြူနိုင်ဖို့လိုပါတယ်။ ရန်ပုံငွေတွေ လိုအပ်တယ်။ လူမှန်နေရာမှန် ထားနိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ပြောင်းလဲလာတဲ့ ခေတ်ရေစီးကြောင်းနဲ့အညီ ပညာရပ်အသစ်တွေကို မျက်စိဖွင့် နားစွင့်ပြီး လေ့လာနေရမှာပါ။ ကျွန်မဟာ တက္ကသိုလ်မှာ စာသင်ရင်းနဲ့ ကျွန်မ စိတ်ဝင်စားတဲ့ ပညာရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့၊ သုတေသနလုပ်နိုင်မယ့် အခွင့်အလမ်းတွေကို ဆုပ်ကိုင်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ရာမှာ ကျွန်မ ကြုံခဲ့ရတာကို ပြောပြချင်ပါတယ်။

Sustainable Development Goals နဲ့ ပတ်သက်လို့ Green Energy and Sustainable Environment ခေါင်းစဉ်နဲ့ ၂ ပတ်ကြာတက်ရမယ့် ဆွေးနွေးပွဲ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံမှာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းက လုပ်ပါတယ်။ အမေရိကက နာမည်ကြီးတက္ကသိုလ်တွေက ပါမောက္ခတွေလာပြီး ပို့ချသင်ကြားပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထိုင်ဝမ်ကို အခြေပြုပြီး အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံက ပညာရှင်တွေကို ပညာသင်ဆုတွေပေးပြီး ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။ ပညာရှင် အယောက် ၅၀ လောက်ကို လက်ခံပြီး ကျင်းပတာပါ။ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံတွေထဲက ကျွန်မတို့ တင်သွင်းတဲ့ Proposal တွေကို ကြည့်ပြီး Full Scholarship ကို ၂၅ ယောက် ရွေးချယ်ပြီး ပေးပါတယ်။ ၂၅ ယောက်ထဲမှာ ကျွန်မ ရွေးချယ်ခံရတယ်။ အဲဒီတော့ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေးဝန်ကြီး ဌာနရဲ့ မူဝါဒအတိုင်း ဆွေးနွေးပွဲတက်ဖို့ အဆင့်ဆင့် စာရေးတင်ရပါ တယ်။ နေပြည်တော် အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာနက ညွှန်ချုပ်ဆီကို စာတင်ရတယ်။ နှစ်လနီးပါးလောက် ကြာသွားပေမယ့် အကြောင်းမပြန်တဲ့အတွက် ကိုယ်တိုင်သွားပြီး စုံစမ်းမေးမြန်းတော့မှ ညွှန်ချုပ်က အဲဒီနိုင်ငံက သွားလို့ရတဲ့ နိုင်ငံထဲမှာ မပါလို့ သွားခွင့်မပြုနိုင်ဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ ကျွန်မ တော်တော် စိတ်မကောင်း ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေ အဲ့ဒီနိုင်ငံကို သွားခွင့် မပြုဘူးဆိုတာ တရုတ်ပြည်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ မူဝါဒကြောင့် ဖြစ်မယ်လို့ တွေးမိပါတယ်။ ဒါကတော့ နိုင်ငံရေးနဲ့ ပတ်သက်နေလို့ဆိုပြီး စိတ်ကို ဖြေရပါတယ်။ ဩစတြေးလျက မိတ်ဆွေတစ်ယောက်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံက ကန့်သတ်ပိတ်ပင်မှုတွေ သိပ်များတာပဲလို့ ပြောပါတယ်။ “ဒီလိုပုံစံမျိုးနဲ့ဆိုရင် မင်းတို့နိုင်ငံမှာ ပညာရှင်တွေများလာအောင် ဘယ်လို မွေးမြူ တည်ဆောက်မလဲ” လို့ မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။

နောက်တစ်ခုက ၂၀၁၈ ထဲမှာ ASEAN Science and Technology Fellowship ဆိုပြီး USAID ကနေ အထောက်အပံ့ပေးတဲ့ Fellowship လျှောက်တုန်းကပါ။ နိုင်ငံအတွက် စွမ်းအင်ကဏ္ဍနဲ့ ပတ်သက်ပြီး၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လုပ်ရမယ့် သုတေသနပါ။ အဲဒီ program ကို လျှောက်တုန်းက ၁၀ တန်း အဖြေလွှာတွေ စစ်နေတဲ့ နွေရာသီအပူဆုံးအချိန်။ ရူပဗေဒဌာနကို လာရောက်ပို့ချပေးနေတဲ့ အမေရိကန်က ပါမောက္ခကို ပုဂံဘုရားဖူးလိုက်ပို့ပြီး အပြန်မှာ မော်တော်ကားမတော်တဆမှုကြောင့် ဆေးရုံတက်ခဲ့ရပြီး ခေါင်းမူးနေတဲ့ ကာလပါ။ ကျောင်းကနေ အဆောင်ပြန်ရောက်တာနဲ့ အနားမယူနိုင်ဘဲ စာတွေဖတ်၊ Fellowship လျှောက်ဖို့ Proposal တွေရေး၊ လျှောက်လွှာထဲမှာ မေးသမျှ မေးခွန်းတွေ ဖြေနဲ့ ညဉ့်နက်သန်းခေါင် မိုးလင်းခါနီးထိ ပြင်ဆင်ခဲ့ရတယ်။ နာမည်ကြီး ပါမောက္ခတွေရဲ့ ထောက်ခံချက်တွေ ရအောင် အားထုတ်ခဲ့ရတယ်။ ဒီလိုနဲ့ Fellowship Application ကို စိတ်တိုင်းကျ ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး သတ်မှတ်တဲ့ရက်မှာ တင်လိုက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီဆုကို ပေးအပ်မယ့် ရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ ရုံးစိုက်ထားတာက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဂျာကာတာမှာဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေကနေ တစ်နိုင်ငံ နှစ်ယောက်နှုန်း ရွေးချယ်ဆုပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်လအကြာ အင်ဒိုနီးရှား ရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ရုံးကနေ ကျွန်မကို 1st Round ရွေးချယ်မှုမှာ ရွေးချယ်လိုက်ကြောင်း အီးမေးနဲ့ အကြောင်းကြားပါတယ်။ 2nd Round ရွေးချယ်မှုကိုတော့ 'မင်းတို့ နိုင်ငံက ကိုယ်စား ပြုအဖွဲ့ (National Representative Committee) က အင်တာဗျူးလုပ်ပြီး ရွေးချယ်လိမ့်မယ်' တဲ့။ ကျွန်မ တော်တော် ပျော်သွားပါတယ်။

ကျွန်မဟာ မြန်မာနိုင်ငံက ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဘယ်အချိန်မှာ ဆက်သွယ်လာမလဲလို့ စောင့်ခဲ့ပါတယ်။ 2nd Round နောက်ဆုံးရွေးချယ်မှုကို လှမ်းပို့ရတော့မယ့် နေ့မတိုင်ခင် တစ်ရက်အလိုကျမှ ကော်မတီကနေ အီးမေးဝင်လာပြီး ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ရွေးချယ်ထားသူတွေကို သိရပါတယ်။ ကျွန်မက တတိယပါ။ တစ်နိုင်ငံ ၂ ယောက်ရွေးမှာဆိုတော့ တတိယဖြစ်နေတဲ့ ကျွန်မက အလိုလို ပြုတ်ပြီးသားပါ။ ပထမနဲ့ ဒုတိယက ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် နဲ့ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တို့က ဖြစ်ပါတယ်။ နှစ်ဦးလုံးက တွဲဖက်ပါမောက္ခဆရာ နဲ့ ဆရာမတွေပါ။ ကျွန်မသာလျှင် သရုပ်ပြရာထူးနဲ့ အနိမ့်ဆုံး ဖြစ်နေတာပါ။ ရွေးချယ်မှုမှာ ရာထူးနဲ့ ဆုံးဖြတ်သွားတာလား။ ဘာအင်တာဗျူးမှမခေါ်ဘဲ ဘယ်လိုအချက်အလက်တွေ နဲ့ ရွေးချယ်ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာလဲ။ 1st Round ရွေးချယ်ထားတဲ့ လူစာရင်းဟာ ရာထူးကို အခြေမခံဘဲ ကျွန်မတို့ရေးထားတဲ့ Proposal အရည်အသွေး နဲ့ Recommendation အားကောင်းမှုတွေကို ကြည့်ပြီး ရွေးချယ်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ပထမ နဲ့ ဒုတိယ ရွေးချယ်ခံလိုက်ရတဲ့ ဆရာ နဲ့ ဆရာမတွေလည်း တော်ကြတယ်ဆိုတာ ကျွန်မ လက်ခံပေမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့က အင်တာဗျူးမခေါ်ဘဲ ရွေးချယ်ခဲ့တဲ့ နည်းလမ်းမကျမှုကို ကျွန်မ နားမလည်နိုင်ပါဘူး။ ဒီတစ်ကြိမ်တော့ ကျွန်မ မခံနိုင်တော့ဘူး။ တော်တော် စိတ်ထိခိုက်သွားပြီး တစ်ယောက်တည်း အခန်းထဲမှာ ဝမ်းနည်းစွာ ငိုခဲ့မိတယ်။

ဆက်စပ်နေလို့ အခြေခံပညာအဆင့်မြင့်ဦးစီးဌာန အလုပ်လုပ်ပုံက ပြောရရင် နိုင်ငံတကာနဲ့ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ Fellowship တွေ၊ Scholarship တွေ လျှောက်ဖို့ဆိုရင် အဆညကနေ တက္ကသိုလ်တွေကို စာတွေ ပို့ပြီး အကြောင်းကြားလေ့ရှိပါတယ်။ များသောအားဖြင့် မနက်ဖြန် နောက်ဆုံးနေ့ဆိုရင် ဒီနေ့မှ စာဝင်လာတာမျိုး၊ Deadline ကျော်မှ စာဝင်လာတာမျိုးပဲ များပါတယ်။ ဒီတော့ တက္ကသိုလ်အသီးသီးက စိတ်ဝင်စားတဲ့၊ လျှောက်ချင်တဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမတွေ ပြင်ဆင်ဖို့ အချိန်လည်းမရှိ လျှောက်လို့မရတော့ပါ။ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး တက္ကသိုလ်၊ စက်မှုတက္ကသိုလ်တို့ပဲ အနည်းနဲ့အများ အချိန်မီ သိကြတာများပါတယ်။ ဒါဟာ နယ်တက္ကသိုလ်တွေကို အလေးမထားတာလား၊ အဆည အလုပ်လုပ်ပုံဟာ အလုပ်အပေါ်မှာ အလေးထားဆောင်ရွက်မှု မရှိဘူးဆိုတာကို ဖော်ပြနေသလိုပါပဲ။

နှစ်ပေါင်းများစွာ ချည့်နဲ့ညံ့ဖျင်းတဲ့ ပညာရေးစနစ်အောက်မှာ အပြောင်းအလဲနဲ့ နိုင်ငံတကာအဆင့် တက်လှမ်းနိုင်ဖို့ အရွေ့ကို မရောက်နိုင်ဘူး ဖြစ်နေပါတယ်။ ခက်ခဲပေမဲ့ အခက်အခဲကြားကပဲ နိုင်သလောက် လုပ်ကြရမှာပါ။ မြန်မာ့ပညာရေးကဏ္ဍ အဆင့်မြင့်တိုးတက်လာအောင် လုပ်ဖို့ ပညာရေးဝန်ကြီးနဲ့တကွ အဆင့်မြင့်အရာရှိတွေဟာ ထက်မြက်တဲ့အမြင်နဲ့ ပညာရေးအပြောင်းအလဲအတွက် မှန်ကန် ကောင်းမွန် သင့်လျော်တဲ့ ပညာရေးမူဝါဒတွေ ချမှတ်ပြီး အမှန်တကယ် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မှသာ ထင်ရှားတဲ့ အရွေ့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလည်းပဲ အဆင့်မြင့်ပညာရေးပိုင်းမှာ ရာထူးတိုး၊ အပြောင်း အရွှေ့မူဝါဒတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆူညံသံများစွာနဲ့ ပြဿနာတွေကို သိလာရပါ တယ်။ စာတမ်းအတုတွေနဲ့ ရာထူးတိုးဖို့ လုပ်ကြတာတွေ ပေါ်ထွက်လာပြီး ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး သိက္ခာတွေ မြောင်းထဲ ရောက်တော့တာပဲ။

ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ အခြေအနေမျိုးစုံဟာ ကျွန်မကို စိတ်ဓာတ်ကျစေခဲ့ပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒီရင်ဖွင့်စာမှာ ထည့်သွင်းမရေးထားတဲ့ အခြားအကြောင်းအရာတွေလည်းရှိပြီး အခြေအနေမျိုးစုံကို သုံးသပ်ပြီးတဲ့နောက် အဆင့်မြင့်ပညာရေးလောကကို စိတ်ပျက်စွာ ကျောခိုင်းထွက်ခွာခဲ့ပါတော့တယ်။

ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိ လူကြီးတွေအနေနဲ့ လူမှန်နေရာမှန် ထားနိုင်ပြီး လူတိုင်း သူ့နေရာနဲ့သူ ထိထိရောက်ရောက် ဆောင်ရွက်ခွင့် ရနိုင်စေဖို့၊ နိုင်ငံရဲ့ ရေရှည်အကျိုး၊ အနာဂတ်မျိုးဆက်တွေအတွက် လက်တွေ့ စီမံခန့်ခွဲဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေ၊ မှန်ကန်ထိရောက်တဲ့ ပညာရေးမူဝါဒတွေ ချမှတ်ပြီး ရဲဝံ့စွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ကြပါစေလို့ ဆန္ဒပြုရင်း . . . ။

ဒေါက်တာ နီလာလွင်

(ဒေါက်တာနီလာလွင်သည် လက်ရှိတွင် မြစ်ကြီးနားမြို့ရှိ ILBC ကျောင်း၌ ရူပဗေဒဘာသာရပ်ကို သင်ပြလျက်ရှိသည်။)

အယ်ဒီတာထံ ပေးစာကဏ္ဍ

Myanmar Now သတင်းဌာန၏ အယ်ဒီတာထံ ပေးစာကဏ္ဍသို့ ပေးပို့လာသော ပေးစာများစွာတွင် အယ်ဒီတာအဖွဲ့က သတ်မှတ်ထားသော အချက်အလက်များနှင့် ကိုက်ညီသည့် ပေးစာများကို ဖော်ပြပေးလျက်ရှိပါသည်။

mmnowelectionads.jpg

ဒေါက်တာနီလာလွင်

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now

ထွက်ပြေးတိမ်း‌ရှောင်လာသူများကို ကူညီရန် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ထိုင်းပြင်ဆင်ထား

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။ (ဓာတ်ပုံ − Reuters)

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

Myanmar Now

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Donate

Donate Now

ဘဏ်အချို့ ပြန်ဖွင့်ချိန် ငွေထုတ်သူအလွန်များနေ

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က ကမ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟုကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်။

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်ပေးရာ ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။

သို့သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကမ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်ဖြေရှင်းထားသည်။

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများနေသည်ကိုတွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအားပေး ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ် ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အခြေအနေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများနေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။

Myanmar Now

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Donate

Donate Now

R2P ဝင်သင့်သည့် နိုင်ငံများတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုထည့်သွင်း

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်ပေးသင့်သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်းတွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအနေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေကို နားထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအပေါ် နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်းခြောက်မှုကို ဖြေရှင်းဖို့ အရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်နေဂျာနာဒီယာကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျရောက်နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ အသေအပျောက်များသော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်ရေးနှင့် R2P ဝင်ရောက်ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံလောက်လောက် အရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် R2P သဘောတရား ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်းတွင် ပါဝင်သော တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်ရောဂါ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခကြောင့် လူဦးရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။