ပစ်ခတ်၊ ဖမ်းဆီးမှုများနှင့် ရှမ်းပြည်နယ် ပဋိပက္ခ

ရှမ်းပြည်နယ်တွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တို့၏ ဖမ်းဆီးမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများရှိနေပြီး အရပ်သားအချင်းချင်း ပဋိပက္ခ ကြီးထွားမလာရေး ကြိုးပမ်းနေကြသည်။

လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ အဆုံးသတ်ရေး ဆန္ဒဖော်ထုတ်ပွဲ မြင်ကွင်းတစ်ခု (ဓာတ်ပုံ - Myanmar Now)
လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ အဆုံးသတ်ရေး ဆန္ဒဖော်ထုတ်ပွဲ မြင်ကွင်းတစ်ခု (ဓာတ်ပုံ - Myanmar Now)

(ရန်ကုန်) -  သြဂုတ်လလယ်ပိုင်း နံနက်ခင်းတစ်ခုတွင် ဗိုက်ဆာဆာနှင့် ကျူရှင်မှပြန်လာသည့် ကိုးနှစ်အရွယ် မူလတန်းကျောင်းသူ နန်းမွန်ဖွန်အွန်သည် ဘဝအတွက် တုန်လှုပ်ဖွယ် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု နေအိမ်တွင် ကြုံတွေ့ရတော့မည် ဆိုသည်ကို ကြိုမသိခဲ့ပေ။

ကျောင်းသွားမည့် မောင်လေးက အော်ငိုနေပြီး ကျောင်းလိုက်ပို့ရမည့် မိခင်ကို လက်နက်ကိုင် ယောကျာ်းကြီးတချို့ကြား တွေ့လိုက်ရသောကြောင့် နန်းမွန်ဖွန်အွန် အံ့သြသွားသည်။

“မေမေကို ဘယ်ခေါ်သွားမလို့လဲ၊ မခေါ်သွားပါနဲ့။ သမီးလည်း လိုက်လို့ရလားလို့ ပြောတာကို မဖြေဘဲ လူဆိုးကြီးတွေက မေမေ့ကို သေနတ်နဲ့ထောက်ပြီး ဆွဲခေါ်သွားကြတယ်” ဟု ဆံပင်ရှည်ရှည်၊ မျက်လုံးဝိုင်းဝိုင်းနှင့် နန်းမွန်ဖွန်အွန်က တစ်ခွန်းချင်း ပြန်ပြောပြသည်။

“ကားထွက်လို့ သမီးငိုတော့ မေမေက ‘မငိုနဲ့ … ခဏနေ ပြန်လာမယ်’ လို့ မှာတယ်။ အခုထိပြန် မလာဘူး”

ထိုဖြစ်စဉ်မှာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ဝင်ခန်းတစ်ခု မဟုတ်ပေ။

နမ့်ခမ်းမြို့ ဟိုနောင်ရပ်ကွက်ရှိ အိမ်တစ်လုံးတွင် တွဲဖွင့်ထားသည့် “နောင်မောဝ်” ကုန်မာဆိုင်သို့ ရောက်လာသော သေနတ်သမားတချို့က ၃၇ နှစ် အရွယ် နန်းမိုဟွမ်ကို သူ၏ လူမမယ်ကလေးများရှေ့တွင်ပင် ဖမ်းသွားခြင်း ဖြစ်သည်။

ရက်များမကြာမီ တအာင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (TNLA) က နန်းမိုဟွမ်ကို ၎င်းတို့ ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုဖြစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်မှာ နှစ်လနီးပါးကြာပြီ ဖြစ်သော်လည်း မိသားစုက နန်းမိုဟွမ် မည်သည့်နေရာတွင် မည်သည့် အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရမှန်း မသိသဖြင့် သောက ဖြစ်နေကြသည်။

ဖမ်းဆီး၊ ပျောက်ဆုံးမှုများ

နန်းမိုဟွမ်သည် နမ့်ခမ်းမြို့ပြင် ဇဟိုင်ကျေးရွာမှ ဖြစ်ပြီး အသက် ၂ဝ အရွယ်တွင် နန့်ခမ်းမြို့သား စိုင်းစောရွှေနှင့် အကြောင်းပါခဲ့သည်။

နမ့်ခမ်းဒေသခံတို့သည် သူ့ကို “နောင်မောဝ်” ဆိုင်၏ချွေးမ၊ ကလေးသုံးယောက်မိခင်၊ အနေအထိုင် အေးဆေးသည့် အိမ်ထောင်ရှင်မအဖြစ်သာ သိထားကြသည်။

TNLA က အမှန်တကယ် ဖမ်းလိုသည်မှာ နန်းမိုဟွမ်၏ အမျိုးသားဖြစ်သူ စိုင်းစောရွှေဖြစ်သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်နေသည်။ အမျိုးသားဖြစ်သူမှာလည်း အသက်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် တိမ်းရှောင်နေရသည် ဟု နန်းမိုးဟွမ်၏ အစ်မဖြစ်သူ နန်းမိုခမ်းက Myanmar Now ကို ပြောသည်။ ကလေးများမှာ မိဘနှစ်ပါးလုံးနှင့် အတူမနေနိုင်သည့် အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၏ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုး များအနေဖြင့် မည်သူခေါ်သွားမှန်း မသိဘဲ ပျောက်ဆုံးနေသူ အများအပြား ရှိနေသည်။ နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရခြင်း၊ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရခြင်းတို့နှင့် ကြုံတွေ့နေရသူ အများအပြား ရှိနေပြီး သတ်ဖြတ်မှု၊ လုပ်ကြံမှုတို့လည်း မကြာခဏ ပေါ်ပေါက်နေသည်။

အောက်တိုဘာ ၅ ရက်နေ့က ကျောက်မဲမြို့တွင် သေနတ်သမားနှစ်ဦးက စာသင်တိုက်တစ်ခုသို့ သွားရောက်ပြီး ရှမ်းတိုင်းရင်းသား ကျောင်းထိုင်ဘုန်းကြီးကို လုပ်ကြံလိုက်ကြသည် ဆိုသည့် သတင်းမှာ ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း ထိပ်တန်းသတင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ မည်သည့်အဖွဲ့အစည်း၏ လက်ချက်မှန်း မသိရသေးပေ။

ရှမ်း၊ ပလောင် အရပ်သားများ ဖမ်းဆီးခံရမှုလည်း မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ နမ္မတူမြို့နယ်တစ်ခုတည်းတွင် သုံးနှစ်အတွင်း တအာင်း ၃၃ ဦး ဖမ်းဆီးခံရပြီး သုံးဦးသာ ပြန်လွတ်ခဲ့သည်ဟု တအာင်း (ပလောင်) အမျိုးသားပါတီ၏ သြဂုတ် ၉ ရက်နေ့အထိ မှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဒေသခံ အများအပြားသည် “ကိုယ့်အလှည့် ဘယ်တော့လဲ” ဟု ပူပန်နေကြပြီး လူမျိုးရေးပဋိပက္ခအသွင် ဆောင်လာမည်ကိုလည်း စိုးရိမ်လျက်ရှိကြသည်။

နမ့်ခမ်းတွင် အများစုမှာ ရှမ်းများဖြစ်ပြီး ဒုတိယအများစုမှာ တအာင်း/ပလောင်တို့ ဖြစ်သည်။ ၂ဝ၁၄ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ခမ်း၏ လူဦးရေမှာ တစ်သိန်းကျော် ရှိနေသည်။

ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် အင်တာနက်စာမျက်နှာများတွင် “နန်းမိုဟွမ် ပြစ်ဒဏ် စီရင်ခံရပါက ပလောင်လူမျိုးများအပေါ် လုံးဝခွင့်မလွှတ်ရန်” ဟူသော လှုံ့ဆော်ရေးသားမှုတချို့ကို ရှမ်းအမည်များဖြင့် တွေ့ရပြီး၊ "နန်းမိုဟွမ်သည် ရန်သူသတင်းပေးဖြစ်သည်" ဟူသော စွပ်စွဲ ရေးသားမှုမျိုးကို တအာင်း အမည်များဖြင့် တွေ့လာရသည်။

နမ့်ခမ်းတွင် လူမျိုးစုနှစ်စုကြား အနည်းငယ်တင်းမာလျက်ရှိသည်ဟု မြို့မိမြို့ဖ တစ်ဦးဖြစ်သူ အသက်၆ဝအရွယ် ဦးအောင်ဝင်းက Myanmar Now ကို ပြောသည်။

“လူမျိုးရေးပဋိပက္ခ မဖြစ်ဖြစ်အောင် သွေးထိုးပြီး ဖြန့်နေကြတာပါ။ တစ်ယောက်ယောက် ထပ်ဆွဲခံရရင်တော့ လူမျိုးရေးပဋိပက္ခဖြစ်မှာပဲ။ ဒေါသပေါက်ကွဲသွားရင် ထိန်းလို့ရမှာ မဟုတ်တော့ဘူး” ဟု ဦးအောင်ဝင်းက မှတ်ချက်ပြုသည်။

ယခုဖမ်းဆီးမှုသည် မိသားစုတစ်စုနှင့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ပြသာနာဖြစ်သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သော်လည်း လူမျိုးရေးအသွင်မဖြစ်ဖြစ်အောင် ဖန်တီးနေသည့် အဖွဲ့အစည်းရှိသည်ဟု ရှမ်း၊တအာင်း ညီညွတ်ရေး ဆောင်ရွက်နေသည့် ပရဟိတအဖွဲ့ဝင်များက ယုံကြည်ထား ကြသည်။

ပဋိပက္ခ ရှောင်တိမ်းနိုင်ရေးအတွက် အသွားအလာ ဆင်ခြင်ရန်၊ လူစုလူဝေးဖြင့် သွားလာလှုပ်ရှားခြင်း မပြုရန် ကျေးလက်ဒေသနေ ပြည်သူတို့ကို မေတ္တာ ရပ်ခံသည့် နည်းလမ်းဖြင့် ထိန်းသိမ်းနေသည်ဟု တအာင်း(ပလောင်)စာပေယဉ်ကျေးမှု (နမ့်ခမ်း)၏ အဖွဲ့ဝင် လွေးအိုင်နော်ဝိုင်းက ပြောသည်။

“ကြိုးတစ်ခုကို တင်းနေအောင် ဆွဲရင်တော့ ပြတ်မှာပါ။ နှစ်ဖက်စလုံးက အလျှော့အတင်းညီမှ အဆင်ပြေမယ်” ဟု သူက ဆိုသည်။

အခွန် သို့မဟုတ် ဆက်ကြေး

ရှမ်းပြည်နယ်တွင် စီးပွားရေးလုပ်သူတို့သည် သက်ဆိုင်ရာနယ်မြေတွင် လှုပ်ရှားနေသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ တချို့ကို ဆက်ကြေး ခေါ် အခွန်ငွေ နှစ်စဉ် ပေးရလေ့ရှိသည်။

နန်းမိုဟွမ်တို့ဆိုင်က TNLA ကို ၂ဝ၁၆ တွင် သုံးသိန်း၊ ၂ဝ၁၇ တွင် ၁၁ သိန်း ပေးခဲ့ရသည်ဟု သိရသည်။

၂ဝ၁၇ ငွေကောက်ခံပြီး ပြန်လာသူများအနက် တစ်ဦး အသေမိ၊ တစ်ဦး အရှင်ဖမ်းမိခြင်းမှာ နန်းမိုဟွမ်တို့ ဆိုင်၏ သတင်းပေးမှုကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု TNLA က ဖုန်းဆက်ပြီး စွပ်စွဲခဲ့သည်ဟု ဒေသတွင်း သျှမ်းသံတော်ဆင့် သတင်းဌာန၏ သတင်းတစ်ပုဒ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

မည်သည့်အဖွဲ့သို့ မည်မျှပေးရသည်ကို ဒေသခံအချင်းချင်းကြား ထုတ်ပြောလေ့ မရှိကြကြောင်း နမ့်ခမ်းမှ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက Myanmar Now ကို ပြောသည်။

“နန်းမိုဟွမ်လည်း သူ့လာကောက်ရင်ပေးမှာပဲ၊ ကျွန်တော်တို့လည်း ပေးရတာပဲ။ ဘယ်သူ့မှတော့ ဒီအကြောင်း ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် မပြောရဲဘူး။ သူတို့စွပ်စွဲသလို တိုင်ဖို့ဆိုတာ အဝေးကြီး။ အစိုးရက သိရင်လည်း ကျွန်တော်တို့က ပြစ်မှုဖြစ်မယ်။ လက်နက်ကိုင်ကို မပေးပြန်ရင်လည်း အသတ်ခံရမှာ စိုးတယ်ဗျာ” ဟု အမည်မဖော်လိုသည့် ထိုလုပ်ငန်းရှင်က ပြောသည်။

၂ဝဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ သတ်မှတ်လိုက်သည့် ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် နမ့်ဆန်၊ မန်တုံမြို့နယ်တို့ ပါဝင်သည်။ TNLA ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေမှာ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း နမ့်ခမ်း၊ နမ်တုံ၊ နမ့်ဆန်၊ ကျောက်မဲ၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ္မတူ၊ သီပေါ စသည့် ပလောင်များ နေထိုင်ရာမြို့နယ်များဖြစ်သည်။

နမ်ခမ်းမြို့မှ ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် နန်းမိုဟွမ် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ရန်အတွက် မိသားစုဝင်များ၊ အရပ်ဘက်အဖွဲ့များ၊ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တချို့၊ ဒေါ်ဆောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားပြန်လည် သင့်မြတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဗဟိုဌာန(NRPC)၊ ရှမ်းပြည် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ (RCSS/SSA) တို့က တောင်းဆိုထားကြသည်။ နမ့်ခမ်းတွင်လည်း TNLA ကို ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။

ထိုကဲ့သို့ တောင်းဆိုနေကြသော်လည်း TNLA က ကာလကြာရှည် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည့် ဥပဒေ ပုဒ်မဖြင့် တရားစွဲထားသည်ဟု ဆိုသည်။

“ငွေဒဏ်ချဖို့ကတော့ အဆင်မပြေလောက်ဘူး” ဟု TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူး တာအိုက်ကျော်က ပြောသည်။

သူ့ကို စွဲဆိုထားသည့် TNLA၏ သီးခြားဥပဒေ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ (၃၃၃) သည် ငွေဒဏ် ချမှတ်နိုင်သည့်အပြင် အနိမ့်ဆုံး သုံးနှစ် မှ အမြင့်ဆုံး ၁ဝ နှစ်ထိ ထောင်ဒဏ် ချမှတ်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။

ဤအတောအတွင်း အဖမ်းခံထားရသူနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဖြစ်ထွန်းမှုတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာသည်။
အပစ်အခတ် ရပ်စဲခြင်း မပြုရသေးသော တိုင်းရင်းသား လက်နှက်ကိုင်များ စုဖွဲ့ထားသည့် ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံရေး ဆွေးနွေး ညှိနှိုင်းရေး ကော်မတီက နန်းမိုဟွမ် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ‘ဝ’ ဌာနချုပ်တွင် လာရောက် ဆွေးနွေးရန် မိသားစုထံ ပြီးခဲ့သည့်ရက်ပိုင်းအတွင်း အကြောင်းကြားလိုက်သည်။

ထိုကမ်းလှမ်းမှုကြောင့် မိသားစုဝင်တချို့က မြန်မာ - တရုတ် နယ်စပ် ‘ဝ’ ဌာနချုပ် ပန်ခမ်း(ပန်ဆန်း) သို့ သွားရောက်ရန် ပြင်ဆင်လျက် ရှိသည်။

TNLA အဖွဲ့

ပလောင်အမျိုးသားလက်နက် ကိုင် တော်လှန်ရေးကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုမှတဖန် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (PSLA)အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမည်၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး ဆောင်ရွက်ပေးမည်ဟူသော တပ်မတော်အစိုးရ၏ ကမ်းလှမ်းချက်ကို သဘောတူပြီး ၁၉၉၁ တွင် အပစ်အခတ် ရပ်စဲကာ ၂ဝဝ၅ တွင် လက်နက်အများအပြားကို အစိုးရထံ အပ်နှံလိုက်ကြသည်။

လက်နက်အပ်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မျှော်လင့်ထားသည်တို့ ပေါ်ပေါက်မလာသောကြောင့် ၂ဝ၁၁ အောက်တိုဘာတွင် တအာင်း လူငယ် အများအပြား KIA ကချင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွင် စစ်ပညာ သင်ယူပြီး တအာင်း (ပလောင်) အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) ၏ လှုပ်ရှားမှုများ ယနေ့တိုင် ဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

KIA အဖွဲ့၊ ဝ တပ်ဖွဲ့၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့၏ ထောက်ပံ့မှု ရှိသည်ဟူသော သတင်းများကို ဗိုလ်မှူး တာအိုက်ကျော်က ငြင်းဆိုသည်။

“ကျွန်တော်တို့သည် ဘယ်သူ့အထောက်အပံ ဘယ်သူ့သြဇာခံနဲ့မှ ရပ်တည်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေ လုပ်တယ်။ တချို့စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေကလည်း ထောက်ပံ့လှူဒါန်းပေးတာရှိတယ်။ စီးပွားရေးအောင်မြင်နေတဲ့သူတွေဆီကတော့ အခွန်ကို တစ်နှစ်မှာ တစ်ခါကောက်လေ့ရှိပါတယ်။ ဆင်းရဲသား လုပ်သားပြည်သူဆီက ကောက်ခံတာတွေမရှိပါဘူး” ဟု သူက ဆိုသည်။

နန်းမိုဟွမ်ကို ဖမ်းထားသည့် TNLA ၏ လုပ်ရပ်သည် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်မှုတို့ကို အဟန့်အတားဖြစ်စေရုံသာမက လူ့အခွင့်အရေး၊ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးတို့ ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ကလေးမိခင်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကလေး သူငယ် အခွင့်အရေးပါ ထိခိုက်နေကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် ဦးယုလွင်အောင်က မှတ်ချက်ပြုသည်။

နန်းမိုဟွမ် သတ်ဖြတ်ခံရပြီးဖြစ်သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များကိုတော့ TNLA က ငြင်းဆန်ပြီး ကျန်းကျန်းမာမာ ရှိနေသည်ဟု ဆိုသည်။

သူ၏ သမီးလတ် နန်းမွန်ဖွန်အွန်သည် တိမ်းရှောင်နေရသည့် ဖခင်နှင့် ဖုန်းဆက်စကားပြောဆိုနိုင်သော်လည်း မိခင်နှင့် အဆက်အသွယ် မရခြင်းကြောင့် “လူဆိုးများ မေမေ့ကို အမြန်ဆုံးလွှတ်ပေးရန်” ဘုရားတွင် နေ့စဉ် ဆုတောင်းသည်ဟု ဆိုသည်။

“ခဏနေ ပြန်လာမယ်” ဟူသော မိခင်၏ နောက်ဆုံး စကားကြောင့် မိခင် အိမ်ပြန်လာချိန်ကို စောင့်မျှော်နေသူလည်း ဖြစ်သည်။ မောင်လေးဖြစ်သူနှင့် သူငယ်ချင်းတချို့ကလည်း အမေ ပြန်လာမည့် အချိန်ကို သိလိုကြသဖြင့် တိတိကျကျ တုန့်ပြန်လိုသည်ဟု နန်းမွန်ဖွန်အွန်က Myanmar Now ကို ပြောသည်။

“ခဏ ဆိုတာ ဘယ်လောက်လဲ … အရမ်း ကြာသလား” ဟု ကိုးနှစ်သမီး နန်းမွန်ဖွန်အွန်က မေးလိုက်လေသည်။ ။

ထိုက်နန္ဒာဝင်းသည် Myanmar Now သတင်းဌာန၏ အကြီးတန်းသတင်းထောက် ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading