အသရေဖျက်မှု၊ ၆၆(ဃ)မှသည် နိုင်လွတ်လုံဆီသို့

နိုင်ငံရေး

စစ်အစိုးရလက်ထက်က ရှိခဲ့သည့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုမျိုးကို တားဆီးရန် ရည်ရွယ်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ထိုဥပဒေသည် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် အားနည်းခြင်းကြောင့် လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးကို မကျေနပ်တိုင်း တရားထစွဲနိုင်သည့် အသရေဖျက်မှုပုဒ်မသဖွယ် ဖြစ်လာနေသည်။

ခင်မို့မို့လွင်

Published on Nov 19, 2019

ယခုလအစောပိုင်းက ထောင်ဒဏ်ခြောက်လစီ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြေးရုပ်ဆန့်ကျင်သူ ကရင်နီလူငယ်ခြောက်ဦးတို့မှာ နိုင်လွတ်လုံဥပဒေ၏ နောက်ဆုံးသားကောင်များဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြေးရုပ် စိုက်ထူသည့်ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကယားဒေသခံ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ခြောက်ဦးကို လွိုင်ကော်တရားရုံးက “နိုင်လွတ်လုံ” ဥပဒေအရ ထောင်ဒဏ်ခြောက်လစီ နိုဝင်ဘာလအစောပိုင်းက ချမှတ်လိုက်ရာ စတင်ပြဋ္ဌာန်းစဉ်မှစပြီး ထိုဥပဒေဖြင့် တရားစွဲဆို အမှုဖွင့်ခံရသည့် အမှုပေါင်း ၄၀ ကျော်အထိ ရှိသွားပြီဖြစ်သည်ဟု အရပ်ဘက်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့၏ မှတ်တမ်းများက ဆိုသည်။

ယင်းဉပဒေဖြင့် စုစုပေါင်း လူ ၁၃၂ ဦး တရားစွဲခံခဲ့ရပြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက လူပေါင်း ၃၅ ဦးကို တရားစွဲဆိုမှုမှာ အများဆုံးဖြစ်သည်။ တပ်မတော်၏ တရားစွဲခံရသူ ၂၃ ဦးရှိပြီး နိုင်ငံရေးပါတီနှင့် ပါတီဝင်များ၏ တရားစွဲခံရသူ ၁၉ ဦး ရှိသည်ဟု ‘အသံ’ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့၏ စာရင်းဇယားများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

‘နိုင်လွတ်လုံ’ ဟု အတိုကောက်ခေါ်ကြသည့် နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် လုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးသည့် ဥပဒေကို လက်ရှိ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၇ ခုနှစ် မတ်လတွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

စစ်အစိုးရလက်ထက်ကကဲ့သို့ နိုင်ငံသားများ နောက်ယောင်ခံ စောင့်ကြည့်ခံရခြင်း၊ ဖုန်းဆက်သွယ်မှု ကြားဖြတ်နားထောင်ခံရခြင်း စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကို ထိပါးခံရမှုများမှ ကာကွယ်ပေးရန် ရည်ရွယ်၍ ယင်းဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဉပဒေပြဋ္ဌာန်းစဉ်က လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ရှင်းပြခဲ့ကြသည်။

mmnowelectionads.jpg

သို့ရာတွင် ယင်းဥပဒေမှာ စတင်ပြဋ္ဌာန်းချိန်တွင် ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းခဲ့သော်လည်း တလွဲအသုံးချနေမှုများကြောင့် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားသော ဥပဒေတစ်ခု ဖြစ်လာနေပြီဟု တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့များက ဝေဖန်ကြသည်။

ဉပဒေ စတင်ပြဋ္ဌာန်းသည့် ၂၀၁၇ နှင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ် နှစ်နှစ်ပေါင်းတွင် နိုင်လွတ်လုံဖြင့် တရားစွဲဆိုမှု ၈ မှု ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၉ ခုနှစ် တစ်နှစ်တည်းမှာပင် (နိုဝင်ဘာလအထိ) ၃၆ မှု ရှိပြီးဖြစ်နေသည်။

အွန်လိုင်းပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ ပြင်ပတွင်လည်းကောင်း လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ ပြောစကားထဲတွင် မိမိ မကျေနပ်သည့်အချက် ပါလာသည့်အခါ နိုင်လွတ်လုံဥပဒေဖြင့် တရားစွဲကြသည်။

ယင်းဥပဒေအသုံးပြု၍ ပထမဆုံး တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသူမှာ အွန်လိုင်းတွင် နာမည်ကြီးခဲ့သည့် မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာအေးဇံ၏ ဟင်းတစ်မျိုးလျှော့စားဆိုသည့် မိန့်ခွန်းဗီဒီယိုဖိုင်နှင့် ပတ်သက်၍ အမှုဖွင့်ခံရသူ သထုံမြို့နယ်နေ ကိုအောင်ကိုကိုလွင် ဖြစ်သည်။

၎င်းသည် မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် သထုံမြို့သူမြို့သားများ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်က တွေ့ဆုံပွဲ ဗီဒီယိုဖိုင်ကို Facebook ပေါ် တင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်က ထောင်ဒဏ်တစ်နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။

ယင်းအမှုကို ကာယကံရှင်များဖြစ်သည့် မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်၊ မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက တိုင်ကြားခဲ့ခြင်း မဟုတ်ဘဲ မြို့ခံတစ်ဦးက အမှုဖွင့် တိုင်ကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ကာယကံရှင် မဟုတ်သူများက နိုင်လွတ်လုံဖြင့် တရားစွဲဆိုနိုင်ခြင်းမှာလည်း တရားစွဲဆိုသူများ အကြိုက်တွေ့သည့် အချက်လည်းဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကို အွန်လိုင်းတွင် ဝေဖန်ပြောကြားသူ တစ်ဦးကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စော်ကားခဲ့သဖြင့်ဟုဆိုကာ မကွေးမြို့ ဇမ္ဗူရာဇ်စိန်ရွှေရတနာဆိုင်ပိုင်ရှင် ဦးသူရစိုးကို မကွေးမြို့နယ် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးမိုးက ယခုနှစ် ဧပြီလပိုင်းက တရားလိုပြုလုပ်ကာ အမှုဖွင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြေးရုပ်ကိစ္စတွင် ကရင်နီလူငယ် ၆ ဦးသည် ကယားပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးတစ်ဦးတို့အား “သစ္စာဖောက်” ၊ “ရာဇဝတ်ကောင်” စသည်ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် သုံးနှုန်းခဲ့သည့်အတွက် ပြည်နယ်အစိုးရအရာရှိတစ်ဦးက ကာယကံရှင်များကိုယ်စား နိုင်လွတ်လုံဖြင့် တရားစွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် အိမ်ထောင်ရေး ဖောက်ပြန်ခြင်းကဲ့သို့သော လူမှုရေးပြဿနာများတွင်လည်း နိုင်လွတ်လုံဉပဒေကို အသုံးပြုမှုရှိနေကြောင်း အသံအဖွဲ့က ဆိုသည်။ ယခုနှစ် ဇွန်လပိုင်းက ဒေါပုံမြို့နယ်တွင် နိုင်လွတ်လုံဖြင့် တရားစွဲမှု တစ်မှုဖြစ်ခဲ့ရာ ခင်ပွန်းနှင့် ဖောက်ပြန်သည်ဆိုသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို အမျိုးသမီးတစ်ဦးက တစ်လင်တစ်မယားဉပဒေဖြင့် အမှုဖွင့်သည့်အပြင် နိုင်လွတ်လုံဉပဒေဖြင့်ပါ အမှုဖွင့်ခဲ့ကြောင်း အသံအဖွဲ့၏ မှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရသည်။

တရားလိုမှာ တပ်မတော်အရာရှိတစ်ဦး၏ ဇနီးဖြစ်ပြီး စွပ်စွဲခံရသည့် အမျိုးသမီးသည် တရားလို၏ တပ်မတော်အရာရှိဇနီးဆိုသည့် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှုကို ထိခိုက်စေရန် ခြိမ်းခြောက်သည်ဟု စွပ်စွဲထားသည်။

ဂုဏ်အသရေထိခိုက်သည်ဟု ခံစားရသော်

ယင်းဥပဒေ စတင်ပြဋ္ဌာန်းသည့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ မတ်လမှ နှစ်နှစ်ကျော်အတွင်း အမှုပေါင်း ၄၄ မှု ဖြစ်ပွားပြီး အမှုအားလုံးနီးပါးမှာ “ဂုဏ်သိက္ခာညှိုးနွမ်းအောင် ပြုမူ” သည်ဆိုကာ နိုင်လွတ်လုံဥပဒေဖြင့် တရားစွဲခြင်းဖြစ်ကြောင်း အသံအဖွဲ့၏ တည်ထောင်သူနှင့် သုတေသနမန်နေဂျာ ကိုရဲဝေဖြိုးအောင်က ဆိုသည်။

ယင်းဥပဒေဖြင့် တရားစွဲဆိုသူများမှာ ပုဒ်မ ၈(စ)ကို ကျူးလွန်မှုဖြစ်သော နိုင်လွတ်လုံ ပုဒ်မ ၁၀ ဖြင့် တရားစွဲဆိုနေခြင်းဖြစ်သည်။

ပုဒ်မ ၈(စ)မှာ နိုင်ငံသားတစ်ဦး၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ၊ မိသားစုရေးရာ ကိစ္စများတွင် အဓမ္မဝင်ရောက် စွက်ဖက်ခြင်း သို့မဟုတ် လူတစ်ဦး၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှုကို ပုတ်ခတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိခိုက်စေရန် တစ်နည်းနည်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းမပြုရဟု တားမြစ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

ယင်းပုဒ်မတွင် တစ်နည်းနည်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုရဆိုသဖြင့် လူမှုကွန်ရက်မှတစ်ဆင့် ဝေဖန်ပြောဆိုခြင်းအပါအဝင် တိုင်စာပေးပို့ရာတွင် သုံးနှုန်းသည့် စကားလုံးများကအစ ပုဒ်မ ၈(စ)တွင် အကြုံးဝင်ပြီး တရားစွဲဆိုမှု ပြုလုပ်နိုင်နေသည်။

မြေယာစိစစ်ရေးကော်မတီကို မကျေနပ်၍ တိုင်စာပေးပို့ရာတွင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဝေဖန်ချက်များ ပါဝင်သည်ဟုဆိုကာ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်မှ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါ်သန္တာမိုးက ဒေသခံ ၁၇ ဦးကို ၂၀၁၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်း နိုင်လွတ်လုံဥပဒေဖြင့် အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။

ဂုဏ်သိက္ခာညှိုးနွမ်းစေသည်အထိ အသရေဖျက်မှုအတွက် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၀ ရှိထားသော်လည်း ပြစ်မှုပြစ်ဒဏ်များသည့် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၆၆ (ဃ)ကို ယခင်က အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါတွင် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ အမြင့်ဆုံးပြစ်ဒဏ်ကို ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်ဟု ပြင်ဆင်လိုက်သဖြင့် ၎င်းထက် ပိုမိုပြင်းထန်သော နိုင်လွတ်လုံ ပုဒ်မ ၈(စ) တို့ကို သုံး၍ တရားစွဲဆိုလာခြင်းဖြစ်သည်။

ပုဒ်မ ၈(စ)၏ တားမြစ်ချက်ကို ကျူးလွန်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားပါက ပုဒ်မ ၁၀ အရ ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ခြောက်လမှ အများဆုံး ၃ နှစ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့်အပြင် အနည်းဆုံး ကျပ် ၃ သိန်းမှ အများဆုံး ကျပ် ၁၅ သိန်းထိ ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်ကြောင်း နိုင်လွတ်လုံ ဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ဝါရင့်တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးကြီးမြင့်ကမူ ပုဒ်မ ၈(စ) သည် ထောက်လှမ်းရေး၊ ရဲစသူတို့က အခွင့်မရှိဘဲ အိမ်ထဲဝင်ရှာခြင်း၊ ရှာဖွေပုံစံကို စနစ်တကျမလုပ်ခြင်း၊ နောက်ယောင်ခံ လိုက်ချောင်းခြင်းများအတွက် ရှိသင့်သော်လည်း အသရေဖျက်မှုအတွက် မသုံးသင့်ဟု ပြောသည်။

“ဒါပေမဲ့ ပုဒ်မ ၈(စ)ကို အသုံးပြုတဲ့နေရာမှာ အသရေဖျက်မှုကိုပါ သုံးနေတဲ့အတွက်ကြောင့် အသရေဖျက်မှုအတွက်ကြောင့်တော့ အသုံးမပြုသင့်ပါလို့ ခြွင်းချက်ထားရမှာပေါ့။ အသရေဖျက်မှုက ပုဒ်မ အများကြီး ရှိတယ်လေ။ ပုဒ်မ ၅၀၀ မှာလည်း ရှိတယ်။ ၆၆ (ဃ)မှာလည်း ရှိတယ်။ အဲဒီလို ရှိပါလျက်နဲ့ ဒါကိုတော့ အဲဒီလိုမျိုး မသုံးစွဲရလို့ ခြွင်းချက်ထားရမယ်လေ” ဟု ၎င်းက မှတ်ချက်ပြုသည်။

ခုတ်ရာတခြား ရှရာတလွဲ

ယင်းဥပဒေ၏ အခန်း (၂) ပုဒ်မ-၄ တွင် “ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများသည် နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှု နစ်နာဆုံးရှုံး ခြင်းမရှိစေရန် ကာကွယ်ပေးရမည်” ဟု ဖော်ပြထားသည်။

သို့သော်လည်း လက်တွေ့တွင် အစိုးရ၊ တပ်မတော်၊ အာဏာရပါတီဝင်များနှင့် ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းမှ ပုဂ္ဂိုလ်များက ၎င်းတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှုကို ထိခိုက်စေရန် ဝေဖန်သူများအား ယင်းဥပဒေကို သုံး၍ တရားစွဲဆိုမှုများ လုပ်ဆောင်လာနေခြင်းဖြစ်သည်။

ယင်းဥပဒေဖြင့် အမှုဖွင့်ခံရပါက ရဲအရေးယူပိုင်ခွင့်ရှိသည့် အမှုဖြစ်ပြီး အာမခံရရန် ခက်ခဲသည့်အမှု ဖြစ်သည့်အချက်ကို အားပြုကာ တရားစွဲဆိုသူများက အဓိကအသုံးပြုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး မိမိက တရားစွဲလိုသော ပုဂ္ဂိုလ်အပေါ် အချုပ်ဖြင့် အမှုရင်ဆိုင်ရစေရန် အဓိကရည်ရွယ်ကြသည်။

ပြဿနာတစ်ခုက ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပြီးသည်မှာ နှစ်နှစ်ခန့်မျှ ကြာပြီဖြစ်သော်လည်း နည်းဥပဒေမှာ ယနေ့တိုင် မရေးဆွဲသေးခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ပိုမိုရှင်းလင်းတိကျ အသေးစိတ်အောင် ဖွင့်ဆိုမည့် နည်းဥပဒေကို မျှော်လင့်နေကြသော်လည်း လတ်တလောတွင် ရေးဆွဲမည့် အလားအလာ မရှိသေးပေ။

နိုင်လွတ်လုံနှင့်ပတ်သက်၍ ဥပဒေရည်ရွယ်ချက်နှင့် လွဲမှားစွာ တရားစွဲဆိုနေမှု ပြဿနာအပေါ် ဥပဒေ၏အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းလင်းစွာ ဖွင့်ဆိုပါက ပြေလည်မည်ဟု ယင်းဥပဒေရေးဆွဲရာတွင် ပါဝင်သူ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး ဦးကျော်စိုးလင်းက ဆိုသည်။

“ဥပဒေမှာက အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို လိုအပ်သလောက်ပဲ ရေးဆွဲပြီးတော့ နည်းဥပဒေမှာသာလျှင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရေးရတဲ့ ကိစ္စမျိုး ရှိပါတယ်။ နည်းဥပဒေကို သက်ဆိုင်ရာဌာန (ပြည်ထဲရေး) ကို အပ်နှင်းပြီးဖြစ်တဲ့အတွက် သူတို့အနေနဲ့ နည်းဥပဒေရေးဆွဲလိုက်ရင် ပိုပြီးတော့ ရှင်းသွားမယ် မြင်ပါတယ်။ နည်းဥပဒေလိုအပ်တယ်လို့ ထင်ရင် ရေးဆွဲမှာပါ” ဟု ဆိုသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် နိုင်လွတ်လုံဥပဒေကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန် ဥပဒေမူကြမ်းကို ယခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထိုပြင်ဆင်ချက်တွင် နိုင်လွတ်လုံဥပဒေ ပုဒ်မတစ်ခုခုဖြင့် တရားစွဲဆိုလိုပါက သမ္မတနှင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရက တာဝန်ချထားပေးသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနထံ ခွင့်ပြုချက် တောင်းခံရမည်ဖြစ်ပြီး ပြစ်မှုရင်ဆိုင်စဉ် အာမခံပေးနိုင်မည့် ပြင်ဆင်ချက်များ ပါရှိသည်။

သို့သော် အဆိုပါပြင်ဆင်ချက်များကို မည်သည့်အချိန်တွင် အတည်ပြုမည်ကို မသိရှိနိုင်ပေ။ ဥပဒေအရ တရားစွဲဆိုရန် ခွင့်ပြုချက်ပေးရမည့် ဝန်ကြီးဌာနကို အစိုးရအဖွဲ့နှင့် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီတို့ ဆွေးနွေးနေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

နိုင်လွတ်လုံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များသည် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မရှိဘဲ လိုသလိုအသုံးပြု၍ ရနိုင်သဖြင့် ပြင်ဆင်သင့်ကြောင်း ဝေဖန်သူများရှိသလို ဥပဒေတစ်ခုလုံးကို ပယ်ဖျက်သင့်ကြောင်း ဝေဖန်သူများလည်း ရှိနေသည်။

အသံအဖွဲ့မှ ဒါရိုက်တာ မောင်ဆောင်းခက “ကျွန်တော်တို့ အမြင့်ဆုံး မျှော်မှန်းတာကတော့ ဥပဒေအသစ်တစ်ခု ရေးဆွဲလိုက်ပြီး အခုဥပဒေအဟောင်းကို ပယ်ဖျက်ပေးဖို့ပဲ။ ဒါပေမဲ့ NLD က သူတို့ရေးဆွဲထားတဲ့ ဥပဒေကို ပယ်ဖျက်မှာတော့ မဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် အခု အရေးကြီးတဲ့ ပုဒ်မ ၈(စ)ကို ပယ်ဖျက်ဖို့နဲ့ တခြား ပုဂ္ဂလိကလုံခြုံရေးနဲ့ ပတ်သက်တာတွေကို ပိုပြည့်စုံလာအောင် ဖြည့်စွက်ဖို့ တောင်းဆိုတာပါ” ဟု ဆိုသည်။

နိုင်လွတ်လုံဥပဒေ

ခင်မို့မို့လွင်

ခင်မို့မို့လွင်သည် Myanmar Now သတင်းဌာန၏ သတင်းထောက်ဖြစ်သည်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now

ထွက်ပြေးတိမ်း‌ရှောင်လာသူများကို ကူညီရန် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ထိုင်းပြင်ဆင်ထား

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။ (ဓာတ်ပုံ − Reuters)

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

Myanmar Now

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Donate

Donate Now

ဘဏ်အချို့ ပြန်ဖွင့်ချိန် ငွေထုတ်သူအလွန်များနေ

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က ကမ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟုကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်။

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်ပေးရာ ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။

သို့သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကမ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်ဖြေရှင်းထားသည်။

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများနေသည်ကိုတွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ငွေထုတ်သူများကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအားပေး ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ် ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အခြေအနေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများနေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။

Myanmar Now

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Donate

Donate Now

R2P ဝင်သင့်သည့် နိုင်ငံများတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုထည့်သွင်း

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Myanmar Now

Published on Mar 19, 2021

နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်ပေးသင့်သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်းတွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအနေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေကို နားထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအပေါ် နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်းခြောက်မှုကို ဖြေရှင်းဖို့ အရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်နေဂျာနာဒီယာကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျရောက်နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ အသေအပျောက်များသော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်ရေးနှင့် R2P ဝင်ရောက်ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံလောက်လောက် အရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် R2P သဘောတရား ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်းတွင် ပါဝင်သော တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်ရောဂါ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခကြောင့် လူဦးရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။