သုံးတောင်ဝတ်များကို လက်ကမ်းကြိုပါ

ရန်ကုန် – ကမ္ဘာနဲ့အဝန်း အမျိုးသမီးတွေဟာ ဖိနှိပ်ခံဘဝကနေ လွတ်မြောက်ဖို့၊ တန်းတူညီတူ အခွင့်အရေးရဖို့ သိမြင်လာကြပြီး တောင်းဆိုတိုက်ပွဲဝင်လာခဲ့ကြတာ နှစ် ၁ဝဝ ကျော်လွန်ခဲ့ပါပြီ။ ကမ္ဘာ့အရှေ့ခြမ်းဖြစ်စေ၊ အနောက်ခြမ်းဖြစ်စေ၊ တောင်ခြမ်းမှာဖြစ်ဖြစ် မြောက်ခြမ်းမှာဖြစ်ဖြစ် ဘယ်လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာမဆို အမျိုးသမီးတွေအပေါ်ထားတဲ့ အမြင်တွေဟာ မကြာသေးခင် ကာလများအထိတော့ တစ်ပုံစံတည်းပါပဲ။ ယောက်ျားတစ်ယောက်ဟာ သူ့ဘဝမှာ အစွမ်းအစရှိရင် ရှိသလောက် ဘာမဆိုဖြစ်နိုင်ပေမယ့် အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ရဲ့ အမြင့်ဆုံးအဆင့်ဟာ မိခင်ကောင်း၊ ဇနီးကောင်း၊ အိမ်ထောင်ရှင်မကောင်း အဆင့်ထက် မပိုခဲ့ပါ။

ဒါတွေအားလုံးဟာ အခုအချိန်မှာ ပြောင်းလဲခဲ့ပါပြီ။ ယောက်ျားကြီးစိုးတဲ့ကမ္ဘာကြီးမှာ ယောက်ျားတွေ ဖြစ်နိုင်သလောက် လုပ်နိုင်သလောက် အမျိုးသမီးတွေလည်း လိုက်လုပ်နိုင်တယ် ဆိုတာ ပြသနိုင်ခဲ့ပါပြီ။ ကလေးတစ်ဖက် ခါးထစ်ခွင်ချီရင်းက ပါရဂူဘွဲ့ ယူပြနိုင်တဲ့ မိန်းမတွေ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီးမှာ ဦးစီးနေကြတဲ့ မိခင်တွေ၊ အိမ်ထောင့်တာဝန်တွေ မလစ်ဟင်းဘဲနဲ့လည်း တစ်ချိန်တည်းမှာ တိုင်းပြည်ခေါင်းဆောင်ဆိုတဲ့ ကြီးလေးတဲ့တာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ပြနိုင်ခဲ့တဲ့ မိန်းမတွေဟာ ဝေးဝေးကြည့်စရာမလိုဘဲနဲ့ ကျွန်မတို့ရဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံအချို့မှာတောင် ရှိနေတာပါ။

မကြာသေးမီကအထိ တတိယကမ္ဘာဆိုတဲ့ ထောင့်ချိုးအကွယ်တစ်ခုမှာ အိမ်ပျော်နေခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကလည်း ပြောင်းလဲလာတဲ့ ဒီရေစီးနဲ့အပြိုင် လိုက်ပါနေဖို့ ကြိုးပမ်းနေပါပြီ။ မိန်းမဆိုတာဟာ လင်ယူသားမွေး၊ အိမ်ထောင်ထိန်းသိမ်းဆိုတာတွေထက်ပိုတဲ့ တာဝန်များ ထမ်းဆောင်နိုင်ကြောင်း ပြသနိုင်ရေးအတွက် မြန်မာအမျိုးသမီးတွေဟာ နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲကြီးမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ပြီး တိုင်းပြည်ရဲ့ အမြင့်ဆုံးသောရာထူးတွေမှာ ဝင်ရောက်ထမ်းဆောင်ဖို့ တာစူနေကြပါပြီ။ အမျိုးသမီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အရေအတွက်ဟာ သမိုင်းမှာ တစ်ခါမှ ဒီလောက် မများတာမို့လို့လည်း မြန်မာအမျိုးသမီးလောကအတွက် မှတ်တိုင်တစ်ခု စိုက်ထူနိုင်ခဲ့ပြီလို့ ဆိုရမှာပါပဲ။

ဒါပေမဲ့လည်း သူတို့ရဲ့ခရီးဟာ ပန်းခင်းသောလမ်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အစဉ်အလာ အိမ်တွင်းမှုကိစ္စတွေကနေ တိုင်းပြည်ရဲ့ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးမဏ္ဍိုင်တွေအထိ ခရီးဆန့်မယ့် အမျိုးသမီးတွေကို သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံး ဒီကဏ္ဍနယ်ပယ်တွေမှာ ကြီးစိုးခဲ့တဲ့ ယောက်ျားတွေက အထင်သေးကြ၊ ရှုတ်ချကြ၊ ပြစ်တင်ကြတယ်လို့ ကာယကံရှင်တွေက ပြောပြကြပါတယ်။ တချို့ဆိုရင် ဂုဏ်သိက္ခာထိခိုက်လောက်အောင်အထိ အပြောခံရ၊ သွားရာလာရာမှာ လုံခြုံရေးအရ စိတ်မချရတာမျိုးအထိပါ ကြုံရပါတယ် တဲ့။

အဲဒီအချိန်မှာ အမျိုးသမီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အများစုက သူတို့ဟာ အမျိုးသမီးဖြစ်တဲ့အတွက် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေ ထိပါးပြောဆိုခံရမှာ  အကြောက်ဆုံးပဲလို့ ပြောပါတယ်။ တချို့ဆို မဲမဆွယ်ခင် အချိန်ကတည်းက တိုက်ခိုက်ပြောဆိုခံနေရကြောင်းကို ရင်ဖွင့်ကြပါတယ်။ တချို့လည်း နိုင်ငံရေးကိစ္စအတွက် ယောက်ျားလေးလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေနဲ့ သွားလာပြောဆိုရင် စွပ်စွဲ၊ ဝေဖန်ခံရတာမျိုးတွေ ကြုံရတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါကိုတော့ ကျွန်မ သိပ်မအံ့ဩပါဘူး။ မိန်းကလေးသူငယ်ချင်းထက် ယောက်ျားလေးသူငယ်ချင်း များတဲ့ ကျွန်မကို နောက်ကွယ်မှာ ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေ ထိခိုက်နစ်နာအောင် ပြောဆိုတာတွေ ကြုံရတာ ခဏခဏပါပဲ။ ဒီနေ့အချိန်အထိလည်း ကြုံနေရတုန်းပါပဲ။

ယောက်ျားလေးမိတ်ဆွေတွေရှိတဲ့ ကျွန်မက အပေါစားမိန်းမလိုလို၊ အပြစ်ကြီး ကျူးလွန်ထားတဲ့ လူသားတစ်ယောက်လိုလို အပြောခံရဖူးပါတယ်။

ကမ္ဘာကြီးမှာ မိန်းကလေးဖြစ်ရတာ မလွယ်ကူပါဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံမှာဆိုရင်တော့ ပိုလို့တောင် မလွယ်ကူပါသေးတယ်။ မိန်းကလေးဆိုရင် အလကားနေရင်းနဲ့ကို အထင်အမြင်သေး ဆက်ဆံတတ်သူတွေ မနည်းမနောပါ။ မိသားစုထဲမှာဆိုရင်လည်း မိန်းကလေးမို့လို့ဆိုပြီး ဦးစားပေးခံရတာ နည်းပါတယ်။

ဗိုလ်ချူပ်အောင်ဆန်း သမီးဖြစ်တဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လည်း ဝေဖန်ပြစ်တင်ခံရသံနဲ့ မလွတ်ပါဘူး။ တခြား ဝေဖန်စရာရှာမရတော့ နိုင်ငံခြားသားနဲ့လက်ထပ်ခဲ့တဲ့ အတွက် မျိုးမစစ်ဘူးဆိုပြီး တချို့က ပြောကြပြန်ပါတယ်။ တကယ်တော့ အိမ်ထောင်ရေးဆိုတာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ပုဂ္ဂလိကဘဝပဲ မဟုတ်ပါလား။ အိမ်ထောင်ရေးပဲဖြစ်ဖြစ် လူမှုပေါင်းသင်း ဆက်ဆံရေးမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ကာယကံရှင်တွေထက်ပိုပြီး ဘေးလူတွေက ပိုသိပိုတတ်နေသလို ဝင်စွက်ဖက်ချင်နေတော့လည်း မခက်ဘူးလား။ ဝေဖန် အပြစ်တင်သံတွေကိုသာ လိုက်ဂရုစိုက်နေရရင် အမျိုးသမီးတစ်ယောက်အနေနဲ့ နေစရာတောင် ရှိမှာမဟုတ်ဘူးလို့ ကျွန်မထင်ပါတယ်။

ခေတ်ကာလတွေ ရွေ့လျား ပြောင်းလဲလာခဲ့ပေမဲ့လည်း အမျိုးသမီးတွေကို အထင်အမြင်သေး ဆက်ဆံတတ်တဲ့စိတ်က သိပ်ပြီး ပြောင်းလဲလာတာတော့ မတွေ့ရပါဘူး။

ပညာရေးပိုင်းမှာဆိုရင်လည်း ယောက်ျားလေးထက် မိန်းကလေးကို ဦးစားပေးခဲပါတယ်။ အချိန်တန် အိမ်ထောင်ပြု၊ ကလေးမွေးရင် နင့်ယောက်ျား ရှာကျွေးလိမ့်မယ် ဆိုတဲ့ အယူအဆရှိတဲ့ လူကြီးတွေ အများအပြားရှိနေပြီး သူတို့က အချိန်တန် လင်ယူသားမွေးမယ့်သူတစ်ယောက်အတွက် ပိုက်ဆံတွေ အလကား အကုန်မခံချင်တဲ့သဘော ရှိတတ်ပါတယ်။

အိမ်အလုပ်တွေကိုလည်း သမီးမိန်းကလေးများကသာ အများဆုံး လုပ်ကိုင်ရသူတွေပါ။ အမျိုးသမီးဆိုရင် ဟိုနေရာတွေ မသွားရဘူး၊ သည်နေရာ မသွားရဘူး၊ ဟိုလိုမထိုင်ရဘူး၊ ဒီလို ထိုင်ရမယ်၊ ဟိုလိုမပြောရဘူး၊ ဒီလိုပဲပြောရမယ် စသည်ဖြင့် ကန့်သတ်ထားတတ်ကြပါတယ်။

ရပ်ကွက်ထဲမှာ မိန်းကလေးတစ်ဦးတစ်ယောက် ပျောက်သွားတယ်ဆိုတာနဲ့ အလုပ်ကိစ္စနဲ့သွားတာလား မိသားစုကိစ္စတစ်ခုကြောင့် အိမ်မှာ မရှိတာလား ဆိုပြီး မစဉ်းစားဘဲ  လင်နောက်လိုက်ပြေးတာ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ကောက်ချက်ချသူတွေလည်း ရှိတတ်ပါတယ်။

မိန်းကလေးတစ်ယောက် ပိန်လာပြီး ဆေးခန်းခဏခဏ သွားပြီဆိုတာနဲ့ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချတာ နေမှာပါဆိုပြီး အတင်းပြောကြတာလည်း မနည်းမနောပါပဲ။

ယောက်ျားလေးသူငယ်ချင်းတွေ ရှိတယ်ဆိုရင်လည်း အပေါစား၊ တန်ဖိုးမရှိ၊ မကောင်းတဲ့ မိန်းမဆိုပြီး အပြောခံရတတ်ပါသေးတယ်။

မိန်းကလေးတွေ စုပြီးငှားနေတဲ့အိမ်ကို ယောက်ျားလေးသူငယ်ချင်းတွေ လာလည်လိုက်မိလို့ကတော့  မကောင်းတာလုပ်စားတဲ့အိမ်ဆိုပြီး ရပ်ကွက်ထဲ နာမည်ကြီးခံရဖွယ် ရှိပါတယ်။

အမျိုးသမီးတွေ ကြုံတွေ့ရတဲ့ အခက်အခဲတွေကတော့ အများကြီးပါပဲ။ အခုလည်း အမတ်လောင်းအမျိုးသမီးတွေကို ပြိုင်ဘက်အမျိုးသားအမတ်လောင်းတွေကရော ပတ်ဝန်းကျင်ကပါ အမျိုးမျိုး တိုက်ခိုက် ပြောဆိုနေကြတယ်ဆိုတာကို ကြားသိရပါတယ်။

အဲလိုမကောင်းပြောဆိုတဲ့အတွက် လူ႔ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဘယ်လောက်ထိ ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်သွားလဲဆိုတာကို သူတို့ နားမလည်ပါဘူး။ သူတို့နားလည်တာက တိုက်ခိုက်မယ်၊ အပြစ်တင်မယ်၊ ဝေဖန်ပြောဆိုမယ် ဒီလောက်ပဲ။

လူအများအပြားက အမျိုးသမီးတွေကို ခေါင်းဆောင်နေရာ မပေးချင်ကြသလို  အမျိုးသမီးဆိုရင် ဘာမှ သုံးမရတဲ့ အရာတစ်ခုလိုကို သတ်မှတ်ထားကြတာပါ။

မိန်းမတစ်ယောက်နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ရဲတဲ့ သတ္တိ တကယ်ရှိတယ်ဆိုရင် ဘာမှ အတင်းအဖျင်း ပြောနေစရာမလိုပါဘူး။ ရိုးရိုးသားသား ယှဉ်ပြိုင်ရဲရမှာပေါ့။

အမျိုးသမီးဆိုတာဟာလည်း လူသားဖြစ်တဲ့အတွက် အမျိုးသားတွေနဲ့တန်းတူ ရင်ဘောင်တန်းပြီး အမတ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်တာကို လက်တွဲကြိုဆိုရမယ့်အစား   ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်ပြောဆိုတာ လုံးဝ မဖြစ်သင့်ပါဘူး။

အမျိုးသားတွေက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အမျိုးသမီးတွေထက် အရည်အချင်းရှိတယ်လို့ သတ်မှတ်ရင် ပြိုင်ဘက်တွေထဲက အမျိုးသမီးတွေကို အဆင့်အတန်းရှိရှိ ယှဉ်ပြိုင်သင့်၊ ပြောဆိုသင့်တယ်လို့ မိန်းမသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ထင်မြင်မိပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဟာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး၊ နိုင်ငံရေးမှာပါဝင်မှုတို့နဲ့ ပတ်သက်လာရင် အခြေအနေက အဆိုးကြီး မဟုတ်ဘဲ တချို့နိုင်ငံတွေထက်တောင် ရှေ့ရောက်ဖူးတဲ့ သာဓကရှိပါတယ်။  အင်္ဂလိပ်လက်ထက် ၁၉၂၇ မှာ အမျိုးသမီးတွေ မဲပေးခွင့် စရခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံကြီး အတော်များများမှာ အမျိုးသမီးတွေ မဲပေးခွင့်ရဖို့ ရုန်းကန်နေရဆဲပါ။ အရှေ့တောင်အာရှမှာ မြန်မာဟာ  အမျိုးသမီးတွေကို မဲပေးခွင့်ပြုတဲ့ အစောဆုံးနိုင်ငံထဲ ပါဝင်ပါတယ်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဒိုင်အာခီစနစ်အရ ပေါ်လာတဲ့ ပထမဆုံးသော ဥပဒေပြုလွှတ်တော်မှာ မော်လမြိုင်က ဒေါ်နှင်းမြဟာ ပထမဆုံးနဲ့ တစ်ဦးတည်းသော အမျိုးသမီးကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီနောက် ခေတ်အဆက်ဆက် ကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာလည်း အမျိုးသမီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီလိုအစဉ်အလာကောင်းတွေကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းပြီး ကမ္ဘာမှာ လက်မထောင်နိုင်အောင် ဆက်လက် ကြိုးပမ်းရမှာပါ။ ဒါကြောင့် အမျိုးသမီးတွေ နိုင်ငံရေးမှာ ပိုမိုပါဝင်ပတ်သက်လာတာကို လူ့အဖွဲ့အစည်းက လက်တွဲကြိုသင့်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ ယောက်ျားများသာမက အမျိုးသမီးတွေကိုယ်နှိုက်ကလည်း ခေါင်းဆောင်မှုပိုင်းမှာ ပါဝင်လာမယ့် အမျိုးသမီးတွေကို အားပေးချီးမြှောက်သင့်ပါတယ်။

အမျိုးသမီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေက အရည်အချင်း မပြည့်မီဘူး၊ မူဝါဒပိုင်း မှားနေတယ်ဆိုရင် ဝေဖန်ပါ။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေမှာသာ တိုက်ခိုက်ပြောဆိုတာ ဆိုရင်တော့  လူကျင့်ဝတ်ကို ချိုးဖောက်တယ်လို့ကို ယူဆပါတယ်။   ။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading