မြန်မာပြည်တွင် မဲတစ်ပြားစီ၏ တန်ဖိုး မတူကြပါ

“မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း”သည် ဒီမိုကရေစီ၏ အဓိက၊အနှစ်သာရဖြစ်သော လူတစ်ဦး၊ မဲတစ်ပြားဆိုသည် ကို ဖောက်ဖျက်ရုံမျှမက မဲလိမ်လည်မှု၊ ခြိမ်းခြောက်မှုများအတွက်လည်း စိုးရိမ်ရသည်။

Published on Nov 6, 2015

ရန်ကုန် - သမိုင်းတွင်မည့် နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲပေးကြသည့် သန်းပေါင်းများစွာသော မဲဆန္ဒ ရှင်များထဲမှ လူအများအပြားသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ချုံးချုံးကျနေသော၊  အာဏာရှင်လက်အောက်တွင် ဆယ်စု နှစ် ၅ စု အနှိပ်စက်ခံခဲ့ရသော မြန်မာနိုင်ငံသည် သူတို့၏ မဲများကြောင့်  မျှတသော၊  လွတ်လပ်သော နိုင်ငံသို့ ပြောင်းလဲသွားမည် ဟုမျှော်လင့်အားထားလျက် ရှိပါသည်။

မဲဆန္ဒရှင် ၃၃ ဒသမ ၅ သန်းနီးပါးသည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ် ၃၂၅ ဦးကို ရွေးချယ် တင်မြှောက် ကြမည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲစနစ်၏ ထူးခြားသော အပြုအမူ တစ်ခုကြောင့် မဲပြားများ၏ တန်ဖိုးနှင့် ထိရောက်မှုမှာ တစ်ပြားနှင့်တစ်ပြား မတူပါ။ လူဦးရေ အနည်းဆုံးရှိသော မဲဆန္ဒနယ်မှ မဲများသည် လူဦးရေအများဆုံးရှိသော မဲဆန္ဒနယ်မှ မဲများထက် အဆရာပေါင်းများစွာ သြဇာလွှမ်းပါသည်။

ဤသည်မှာ  ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်များသည် လူဦးရေအနည်းအများပေါ်တွင် အခြေခံခြင်း မဟုတ်ဘဲ မြို့နယ်များတွင် အခြေခံသည့် အတွက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်များတွင် လူဦးရေ ခြားနားခြင်း အများအပြား ရှိနေပါသည်။

“ရွေးကောက်ပွဲ တစ်ခုတည်းမှာပဲ မဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုမှာလူ ၅ သိန်းနီးပါးရှိပြီး နောက်မဲဆန္ဒနယ် တစ်ခုမှာ တော့ ၅,ဝဝဝ ပဲရှိတာမျိုးဟာ အတော်ရှားပါတယ်။  ဒါဟာ ပြည်သူတွေအတွက်တော့ တရားမမျှတတာပါဘဲ” ဟု အမည်မဖော်လိုသော ရွေးကောက်ပွဲ ကျွမ်းကျင်သူ ပညာရှင်တစ်ဦးက ဆိုပါသည်။

ဤသို့ မဲဆန္ဒနယ်များတွင် လူဦးရေ အလွန်တရာကွဲပြား ခြားနားခြင်းကို မဲလ်အပေါ်းရှင်းမန့် သို့မဟုတ် “မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှုမညီမျှခြင်း” ဟု နိုင်ငံရေး သိပ္ပံပညာရှင်များက ခေါ်ဆိုပါသည်။ “မဲဆန္ဒရှင်ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း” သည် ဒီမိုကရေစီ၏ အဓိက၊  အနှစ်သာရဖြစ်သော လူတစ်ဦး၊ မဲတစ်ပြားဆိုသည်ကို ဖောက်ဖျက်ရုံမျှမက ရွေးကောက်ပွဲစနစ်၏ အများယုံကြည် လက်ခံနိုင်မှုကို မေးစရာဖြစ်စေသည်။

မဲထောင်ချီရ၍ လွှတ်တော်အ တွင်း ရောက်လာသော အမတ်နှင့် မဲသိန်းချီ၍ ရကာ ရောက်လာသောအမတ်၏ အများထောက်ခံမှုအရ ရရှိ သော လုပ်ပိုင်ခွင့်၊  အာဏာကိုလည်း မေးခွန်း ထုတ်စရာဖြစ် သည်။ ပို၍စိတ်ပူစရာ ကောင်းသည်က လူဦးရေ နည်းသော မဲဆန္ဒနယ်များသည် မဲလိမ်လည်မှု၊  ခြိမ်းခြောက်မှု၊ ဝင်ရောက်စွက်ဖက် ခြယ်လှယ်မှုများ ဖြစ်နိုင်သည့် အခြေအနေများ ပေါ်ပေါက် လာနိုင်ပါ သည်။

“မဲပေးသူ အရေအတွက်များတဲ့ နေရာထက် မဲပေးသူအရေအတွက် နည်းတဲ့ နေရာမှာ နိုင်ဖို့ဆိုတာ ပိုလွယ်ပါတယ်။ တခြားတနည်းနဲ့ ပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ မဲဆွယ်တဲ့အခါမှာ ကုန်ကျစရိတ် ဒါမှမဟုတ် တွေ့တဲ့ အခက်အခဲဆိုတာဟာ (မဲဆန္ဒနယ်ရဲ့) အရွယ်အပေါ်မှာလည်း တစ်မျိုးတစ်ဖုံ တည်နေတယ်လေ” ဟု မြန်မာနိုင်ငံရေးကို နှစ်ရှည်လများ လေ့လာနေသော နိုင်ငံရေး ဆန်းစစ်သူ ရစ်ချပ်ဟောစီက ဆိုပါသည်။

“မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း” သည် ရွေးကောက်ပွဲများ၏ ရလဒ်ကိုလည်း ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်ပါ သည်။ ၂ဝ၁၃ မလေးရှား ရွေးကောက်ပွဲတွင် အာဏာရပါတီ ဘာရီစန်နယ်ရှင်နယ်သည် လူထုတစ်ရပ် လုံး၏ မဲကို ရှုံးခဲ့သော်လည်း “မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း” ကြောင့် ပါလီမန်နေရာ ၆ဝ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ရခဲ့သည်ဟု ပညာရှင်များက ဆိုပါသည်။

ယခုအချိန်တွင်ပင် အာဏာရ ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီသည် လူကြိုက်များသော အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်(NLD)နှင့်  ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် ဤသို့သော ရွေးကောက်ပွဲစနစ်၏ မညီမျှမှုကို မည်သို့ အမြတ်ထုတ်မည်နည်းဟူသော မေးခွန်းများ ပေါ်ထွက်နေပါသည်။ အာဏာရပါတီ၏ အထင်ကရ ဝန်ကြီးများဖြစ်သည့် သမ္မတကြီး ဦးသိန်းစိန်ကိုယ်တိုင် ခန့်ထားသော ဦးစိုးသိန်း၊ ဦးအောင်မင်းတို့သည် ကယားပြည်နယ်တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက် တစ်သီးပုဂ္ဂလအနေဖြင့် ယှဉ်ပြိင်ကြမည် ဖြစ်သည်။

ကယားပြည်နယ်သည် မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှဆုံးသော နေရာများတွင် ပါဝင်ကာ ဦးစိုးသိန်း၊ ဦးအောင်မင်းတို့၏ မဲဆန္ဒနယ်များသည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အသေးငယ်ဆုံးသော မဲဆန္ဒနယ်များ လည်း ဖြစ်ပါသည်။ (တစ်သီးပုဂ္ဂလ အမတ်လောင်းများဆိုင်ရာ အချက်အလက်ကို ကြည့်ပါ) ရိုက်တာ သတင်းဌာန၏ စက်တင်ဘာလ သတင်းတစ်ပုဒ်တွင် ဦးစိုးသိန်းသည် သူ၏ သေးငယ်သော ဘောလခဲ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ဒေါ်လာသောင်းချီသော စီမံကိန်းများကို ငွေကြေးထောက်ပံ့ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထောက်ပံ့မှုများထဲ တွင် ဂြိုဟ်တုစလောင်း၊ ရေပေးဝေခြင်း၊  ဘောလုံးပြိုင်ပွဲတို့လည်း ပါဝင်သည်။

မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် မဲပေးသူ ဒုတိယအနည်းဆုံး မဲဆန္ဒနယ်ဖြစ်သော ကိုးကိုးကျွန်းတွင်လည်း ယခင် ရေတပ်အကြီးအကဲ ဦးသက်ဆွေက အာဏာရပါတီအတွက် ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ်လောင်းအဖြစ် ယှဉ်ပြိုင်မည် ဖြစ်သည်။

ဘယ်လောက်တောင်ဆိုးသလဲ

“မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း”ကို တိုင်းရာတွင် များသောအားဖြင့် မဲပေးသူအများဆုံး မဲဆန္ဒနယ်နှင့် မဲပေးသူအနည်းဆုံး မဲဆန္ဒနယ်၏ အချိုးအစားကို ရှာပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ “မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း” သည် ဤတိုင်းတာချက်အရ ဆိုလျှင် ၃၉၇:၁ ရှိနေသည်။ Myanmar Now က ဤသို့တိုင်းတာရာတွင် သန်းခေါင်စာရင်းကို မှီငြမ်းပါသည်။ သန်းခေါင်စာရင်းသာလျှင် မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝန်းလုံးကို လွှမ်းခြုံနိုင်ပြီး ထပ်မံ၍ စိစစ် ခွဲဝေနိုင်ပါသည်။

ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် မဲပေးသူအများဆုံး မဲဆန္ဒနယ် ၅ နေရာနှင့် မဲပေးသူ အနည်းဆုံး မဲဆန္ဒနယ် ၅ နေရာကိုသာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုကာ တစ်နိုင်ငံလုံး၏ မဲဆန္ဒနယ် အချက်အလက်များ ကို ကန့်သတ်ချက်များ ရှိသည်ဆိုကာ ပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့ပါသည်။ ကော်မရှင်၏ အချက်အလက်များ အရဆို လျှင် “မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း” အချိုးအစားက ၃၇ဝ:၁ ရှိနေသည်။ ဤအချိုး နှစ်ခုစလုံးသည် နိုင်ငံတကာ စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ယှဉ်ပါက အလွန်မြင့်မားနေသည်ဟု Myanmar Now က ဆက်သွယ်ခဲ့သော ရွေးကောက် ပွဲ ပညာရှင်များက ဆိုပါသည်။ နိုင်ငံတကာ စံချိန်စံညွှန်းများ အရဆိုလျှင် မဲဆန္ဒနယ်များတွင် မဲပေးသူလူဦးရေ သည် တစ်နေရာနှင့်တစ်နေရာ အနီးစပ်ဆုံး တူညီသင့်သည်ဟု သူတို့က ဆိုပါသည်။

“ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆန္ဒနယ်များ ရေးဆွဲရာတွင် မဲပေးသူနှင့် အရွေးခံရမည့် ကိုယ်စားလှယ် အချိုးအစားသည် အရပ်ဒေသတိုင်းတွင် အတူတူ ဖြစ်အောင်ထားခြင်းဖြင့် တူညီစွာ မဲပေးပိုင်ခွင့်ကို ထိန်းသိမ်း ရပါမည်” ဟု ဥရောပနိုင်ငံများ၏ လုံခြုံရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အဖွဲ့အစည်း(အိုအက်စ်စီအီး) က ဆိုထား ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့်ဆိုလျှင် မက်ဆီဒိုးနီးယားနိုင်ငံတွင် “မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း” ဒီဂရီသည် ၃ ရာခိုင် နှုန်းထက် ကျော်လွန်ပါက ရွေးကောက်ပွဲ နယ်နမိတ်ကို ပြန်လည်ရေးဆွဲရပါသည်ဟု အေ့စ် ရွေးကောက် ပွဲဆိုင်ရာ အသိပညာကွန်ယက် အင်တာနက်စာမျက်နှာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဂျာမနီ၊ ချက် သမ္မတနိုင်ငံတို့ တွင်တော့ သတ်မှတ်ထားသော “မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း”များမှာ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းစီ ဖြစ်သည်။

ဤနိုင်ငံများနှင့် ယှဉ်လျှင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စနစ်သည် မျှတမှုမရှိ၊ ဝင်ရောက်စွက်ဖက် ခြယ်လှယ်မှုများ ဖြစ်လာနိုင်သော်လည်း ပြောင်းလဲမည့်ပုံ မမြင်သေးပါ။ မြို့နယ်များကို အခြေခံ၍ မဲဆန္ဒနယ်များ ရေးဆွဲမှုမှာ ယခင်စစ်အစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်ပြီး ၂ဝဝ၈ အခြေခံဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။  တပ်မတော်အတွက် အလွန်တရာ အရေးကြီးသည့် အခြေခံဥပဒေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းမှာ လာမည့်နှစ် အနည်းငယ်အတွင်း ဖြစ်လာဦးမည် မဟုတ်ပါ။ ရွေးကောက်ပွဲမဝင်ဘဲ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ခန့်အပ်ထားသည့် စစ်သား အရာရှိများသည် လွှတ်တော်တွင် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိပြီး အခြေခံဥပဒေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန်အတွက် လက်တွေ့ အားဖြင့် သူတို့တွင် ဗီတိုအာဏာ ရှိပါသည်။

ယခင်အစိုးရသည် ဤစနစ်ကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းမှာ သန်းခေါင်စာရင်း အချက်အလက်လည်း မရှိ၊  အရွယ်ညီမျှသော မဲဆန္ဒနယ်များ ရေးဆွဲခြင်းသည် အလွန်တရာ ရှုပ်ထွေးနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ရစ်ချပ်ဟောစီက ဆိုပါသည်။ “လွယ်ကူသက်သာအောင် လုပ်လိုက်တာလို့ ထင်ပါတယ်။ အုပ်ချုပ်ရေး ယူနစ် မှာပဲ ထားမယ်ဆိုပြီး ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်” ဟု သူက ပြောသည်။

နေပြည်တော်ရှိ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ညွှန်ကြားရေးမှုး ဦးစိုင်းကျော်သူကို ဆက်သွယ် မေးမြန်းရာစနစ်သည် ကွာဟခြားနားချက်များ ရှိသော်လည်း ပြောင်းလဲရန်ဟူသည်မှာ ၎င်းတို့၏ တာဝန်မဟုတ်ဟု ပြောပါသည်။ “မတရားဘူးဆိုတာ ဟုတ်ပါတယ်။ ဒါက ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကျွန်တော် တို့ရဲ့ မဲဆန္ဒနယ်တွေဟာ လူဦးရေအပေါ်မှာ အခြေမခံဘဲ မြို့နယ်ပေါ်မှာ အခြေခံလို့ပါ။ ဒါဟာ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတာပါ။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေတွေ ပြောင်းလဲနိုင်ရင် တော့ အဲဒီအတိုင်းပဲ ကျွန်တော်တို့ ပြောင်းမှာပါ” ဟု သူက ဆိုပါသည်။

NLD ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးဝင်းထိန်ကလည်း ဤ “မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံံမှု မညီမျှခြင်း” ကို စိုးရိမ်သော် လည်း မဲစာရင်းမှားခြင်း၊ ကြိုတင်မဲပေးခြင်းများကို လတ်တလော ကိုင်တွယ်ရမည့် ကိစ္စများအဖြစ် အာရုံစိုက် နေရကြောင်း ပြောသည်။ “အခု လောလောဆယ် အခြေအနေက မမျှတဘူးဆိုတာ သိတယ်။ ဒါပေမယ့် မြို့နယ်တွေအပေါ်မှာ မူတည်နေတော့ ပြောလို့မရဘူး” ဟု ဆိုသည်။

လူဦးရေကွာခြားမှု အများအပြား

မြန်မာနိုင်ငံ၏လူဦးရေ ၅၁ ဒသမ ၄၈၆ သန်းအရဆိုလျှင် မြို့နယ်တစ်ခု၏ ပျမ်းမျှလူဦးရေသည် ၁၅၆,ဝဝဝ မျှ ရှိပါသည်။ သို့ရာတွင် ကချင်ပြည်နယ်မှ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်တွင်  ၁,၇၃၂ ဦးသာ ရှိပြီး ရန်ကုန်၊ လှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင် ၆၈၇,၈၆၇ ဦး ရှိနေသည်။ သန်းခေါင်စာရင်းကို Myanmar Now က လေ့လာကြည့် ရာ မြို့နယ်အများအပြား ၈၂ မြို့ သို့မဟုတ် မဲဆန္ဒနယ်အားလုံး၏၂၅ ရာခိုင်နှုန်းတွင် လူဦးရေ ၇၈,ဝဝဝ နှင့် အောက် ရှိသည်။ လူဦးရေ ၃၁၂,ဝဝဝ နှင့်အထက် ရှိသောမြို့နယ်ပေါင်း ၂၁ မြို့နယ် ရှိပါသည်။

ဇယား၁ ။ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေအလိုက် မြို့နယ်များ စီထားခြင်း

ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ယောက်သည် မဲဆန္ဒရှင်အရေအတွက် မည်မျှကို ကိုယ်စားပြုသနည်းဟု တွက်ချက်ကြည့်ရာ ကွာဟမှုများ၊ မညီမျှသော ကိုယ်စားပြုမှုများပို၍ သိသာသွားသည်။ ကိုယ်စားပြုမှု အရေအတွက်ကို ကြည့်လျှင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ယောက်သည် ကယားပြည် နယ်တွင် လူပေါင်း ၂၄,ဝဝဝ ကို ကိုယ်စားပြုနေပြီး ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၁၅၅,ဝဝဝ အထိ ကိုယ်စားပြု နေသည်။

ဇယား ၂ ။ ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ယောက်၏ ကိုယ်စားပြုသူ လူဦးရေ

တိုင်းရင်းသား ကိုယ်စားလှယ်ပြုမှုနှင့် “မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း”

“မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံံမှု မညီမျှခြင်း”သည် ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်နည်းအရ ကောင်းမွန်ခြင်း မရှိသော်လည်း လိမ်လည်မှု မဟုတ်ဘဲ အမြဲတမ်းလည်း ဆိုးကျိုး မသက်ရောက်ပါဟုယူဆသည့် ပညာရှင်များလည်း ရှိသည်။ တကမ္ဘာလုံးတွင် တွေ့မြင်နေရသည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ဖြင့် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းမှု ပုံစံ စနစ် ရှိသော နိုင်ငံများတွင် ပိုပြီး တွေ့ရပါသည်။ ဤသည်မှာ နိုင်ငံရေးအရ အာဏာလျော့ နည်းသော ပြည်နယ်များ ကို အသားပေးရန် လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဤစနစ်ကို ထောက်ခံသူများက မညီမျှခြင်း များပြားသော နိုင်ငံတို့တွင် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုများကို ပြန်လည် ပေးဝေခြင်းများ ဖြစ်လာစေရန် အားပေးမှုပြုသည်ဟု ဆိုကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ သေးငယ်သော မဲဆန္ဒနယ် အများစုမှာ တိုင်းရင်းသား ဒေသများတွင် ရှိနေသည်။ သို့သော်လည်း အကုန်လုံး မဟုတ်ပေ။ (အောက်မှ မြေပုံကို ကြည့်ပါ) လူဦးရေ ၅ဝ,ဝဝဝ မပြည့်သော မဲဆန္ဒနယ် ၄၄ နယ်တွင် ၁ဝ မြို့နယ်သည် စီပွားရေး အချက်အချာကျသော ရန်ကုန်မှ ဖြစ်ပါသည်။

“မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် “မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း”ကို တမင် ထည့်သွင်းထားတာ တွေ့ရမှာပါ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းဒေသကြီး တစ်ခုစီဟာ သူတို့ဆီမှာ လူဦးရေ ဘယ်လောက်ပဲရှိရှိ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အရေအတွက်က အတူတူပဲ။ ဒါဟာ နိုင်ငံရေးအရ ဆုံးဖြတ်ချက် ချထားတာပါ။ မြန်မာနိုင်ငံလိုမျိုး တိုင်းရင်းသား၊ လူမျိုးစုံတဲ့ နိုင်ငံတစ် နိုင်ငံမှာ ဒါဟာ အားလုံးကို တန်းတူညီတူ ကိုယ်စားပြုမှုကို ပေးတာပါ။ အမေရိကားက အထက်လွှတ်တော် ဆီးနိပ်လိုပဲပေါ့”ဟု ရီချပ် ဟောစီက ပြောသည်။

ယခုအခြေအနေကို ပြောင်းရန် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မဲဆန္ဒနယ်များကို လူဦးရေ တူညီအောင် လုပ်ပေးပါက အခြားပြဿနာများ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်ဟု သူကဆိုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ၏ ကိုယ်စားပြုမှုကို လျော့ကျသွားစေပြီး မဲဆန္ဒနယ်ကို မသမာသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရေးဆွဲသတ်မှတ်မှုများ ဖြစ်လာ နိုင်သည်ဟု ပြောသည်။

ထို့အပြင် ရှုပ်ထွေးမှုရှိပြီး နှစ်ရှည်လများ ကြာသွားနိုင်သည်။ ပြည်သူအများစုက မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေး စနစ်ကို ကျင့်သားရနေပြီ ဖြစ်သည်ဟု သူက ဆိုသည်။ အချို့ကမူ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခုလက်ရှိ “မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း”သည် အလွန်တရာ ဆိုးဝါးလွန်း၍ တစ်ခုခုတော့ လုပ်သင့်သည်ဟုဆိုသည်။ “လူတွေရဲ့မဲတွေ တချို့နေရာတွေမှာ အရမ်းကို အားပျော့သွားစေတာဟာ၊ တချို့နေရာတွေမှာ အဆ ၃ဝ လျော့ပြီး ကိုယ်စားပြု ခံရတယ် ဒါမှမဟုတ် အဆ ၅ဝဝ ပိုပြီး ကိုယ်စားပြုခံရတယ်ဆိုတာဟာ တကယ်တော့ အခြေခံတရားမျှတမှုနဲ့ ဆိုင်ပါတယ်” ဟု အမည်မဖော်လိုသော ရွေးကောက်ပွဲပညာရှင်က ဆိုပါသည်။

“ဒီ “မဲဆန္ဒရှင် ပျံ့နှံ့မှု မညီမျှခြင်း” ဆိုတာဟာ ရွေးကောက်ပွဲပြီးတဲ့ အချိန်အတွက် အလွန်ကြီးကျယ် သော မေးခွန်းပါပဲ။ အဲဒါဟာ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမဲ့ ကိစ္စနဲ့ ယှက်နွယ်နေပြီး ရွေးကောက်ပွဲ ပြန့်၍ ပုံသွင်းခြင်း၊ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုကို လျော့ချခြင်းနဲ့ ဖက်ဒရယ်လဇ်ဇမ်ဆိုတဲ့ ပြည်ထောင်စု ဝါဒတွေနဲ့လည်း ဆိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေဟာ မေးခွန်းအကြီးကြီးတွေပါ” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading