ကချင်စစ်ရှောင်ဒုက္ခသည်တို့ရဲ့အသံများ

သာလွန်ကြီးရွာမှ ဒေါ်ဂါးခွန်ရာ (ဓာတ်ပုံ - သင်းလဲ့ဝင်း/Myanmar Now)
သာလွန်ကြီးရွာမှ ဒေါ်ဂါးခွန်ရာ (ဓာတ်ပုံ - သင်းလဲ့ဝင်း/Myanmar Now)

မြစ်ကြီးနား− ၂ဝ၁၁ ဇွန်လ  မြန်မာ့တပ်မတော်နဲ့ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဖွဲ့  (KIA) တို့ကြား တိုက်ပွဲများ ပြန်လည် ဖြစ်ပေါ်လာချိန်ကတည်းက နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းက လူဦးရေ တစ်သိန်းနီးပါး အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရပြီး ဒုက္ခသည်စခန်းများမှာ ယခုအချိန်အထိ နေထိုင်နေရဆဲဖြစ်ပါတယ်။

အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးစာချုပ် ချုပ်ပြီး ၁၇ နှစ်အကြာမှာ စတင်လာတဲ့တိုက်ပွဲတွေက ယနေ့တိုင် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့အတွက်  ဒုက္ခသည်တွေဟာ တက်သုတ်ရိုက် ဆောက်ထားတဲ့၊  ကျပ်တည်းပြီး ရာသီဥတုဒဏ်ကိုခံနိုင်ရုံမျှသာရှိတဲ့ စခန်းအသီးသီးမှာ နှစ်ရှည်လများ အချိန်ကုန်နေရပါတယ်။

အလုပ်အကိုင်ကရှားပါး၊  ထောက်ပံ့မှုများကလည်း လျော့ပါးလာပြီး အနာဂတ်က မရေမရာ ဖြစ်လာပါတယ်။  မြစ်ကြီးနားရောက် ကချင်စစ်ရှောင်ဒုက္ခသည်များကို Myanmar Now က ဇန်နဝါရီလဆန်းပိုင်းမှာ တွေ့ဆုံမေးမြန်းထားတာတွေထဲက ကောက်နုတ်ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

ဒေါ်ဂါးခွန်ရာ၊  ၄ဝ နှစ်၊  သာလွန်ကြီးရွာ

ငယ်ငယ်တုန်းကလည်းထွက်ပြေးဖူးတယ်၊  ၁၉၈၇ မှာ၊  အသက် ၁၂နှစ်လောက်ပဲ ရှိသေးတယ်။  ဒါကြောင့် စစ်အကြောင်းတွေ၊  နိုင်ငံရေးတွေကို အရမ်းစိတ်နာတယ်။  အခုလက်ရှိ အစိုးရက ပြည်သူလူထုကို မချစ်ဘူး။ မျှော်လင့်တာက အစိုးရအသစ်ကိုမျှော်လင့်နေတာပေါ့၊ စစ်ပြေးတွေရော၊  အားလုံးရော၊  လူမျိုးဘာသာမခွဲခြားဘဲ အကုန်လုံးကို ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း၊ ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင် တည်ထောင်ပေးမယ်လို့ မျှော်လင့်တယ်။ ရွာက ပြန်မယ်ဆိုပြန်လို့ရတယ်၊  ဒါပေမဲ့ အခု ကချင်တွေနဲ့ရှမ်းတွေကို ခွဲခြားထားတယ်။  ပြည်သူ့စစ်တွေရှိတယ်။  ကချင်တွေကို KIA လို့ ထင်ကြတယ်။  အဲဒါကြောင့် အသက်ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ် ဆိုပြန်လို့မရဘူး။  ပြီးတော့ ပြန်ရင် ဧည့်စာရင်းတိုင်ခိုင်းတယ်၊ ကိုယ့်ရွာကိုယ်ပြန်တာတောင်၊  တစ်ခေါက်ပြန်တော့  အဲဒီလိုပြောတယ်။ ကျွန်မက သားသမီး ၆ယောက်ရှိတယ်၊  အားကိုးမဲ့သူဘယ်သူမှမရှိဘူး။  ယောကျာ်းက စခန်းရောက်ပြီးမှ ၃နှစ်လောက်က ဆုံးသွားတယ်။ ရွှေသွားတူးရာကနေ ရေထဲမျှောသွားတာ။ ဒီမှာနေရတာက ကျဉ်းတယ်။  စိတ်လွတ်လွတ်လပ်လပ်လည်း နေလို့မရဘူး၊  လုပ်ကိုင်စားဖို့နေရာလည်း မရှိဘူး။  ဘဝမဲ့သူလိုပဲ၊  ဒီမှာ မနေချင်တော့ဘူး။  အစိုးရသစ်ကို စစ်ပြေးတွေအတွက် မြန်မြန်ငြိမ်းချမ်းရေးရဖို့၊  ပြန်လည်တည်ထောင်ပေးဖို့ အမြန်လုပ်ဆောင်ပေးဖို့၊ လက်ရှိအစိုးရကိုလည်း အာဏာမြန်မြန်လွဲပေးပါ လို့၊  နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေကိုလည်း မမေ့ပါနဲ့ဦးလို့၊  ဆက်ပြီး ပံ့ပိုးပေးပါဦးလို့ တောင်းဆိုချင်တယ်။

ဒေါ်မယန်ရွေးလွန်း၊  ၇၄ နှစ်၊  နန့်ဆန်ယမ်ရွာ

ရွာထဲမှာ စနေနေ့မှာ သေနတ်တွေ ပစ်ထဲ့လိုက်လို့ လန့်ပြီးတော့ တနင်္ဂနွေမနက် ၁ဝ နာရီလောက်မှာ ထွက်ပြေးလာတယ်။  အဝတ်အစား၊ ဘာမှ မပါဘူး။  အိမ်တော့အရမ်းပြန်ချင်တယ်။  ဘယ်နေ့ဘယ်ရက်ပြန်ရမလဲတော့ မသိဘူး။ တိုက်ပွဲမဖြစ်တာတော့ တစ်နှစ်လောက်ရှိပြီ၊   ဒါပေမဲ့ မိုင်းတွေထောင်ထားတယ်၊  နေရာတိုင်းမှာ  ကချင်တွေရော၊  ဗမာတွေရောထောင်တာ။  မပြန်ရဲသေးဘူး။  အခုလည်း စစ်တပ်တွေ ရှိသေးတယ်။  နှစ်ဘက်စလုံး ကြောက်ရတယ်။  သူတို့နှစ်ဘက်တွေ့လို့ တစ်ခုခုဖြစ်တယ်ဆိုရင် ကြားမှာ (ကိုယ်ခံရ)မှာလည်း ကြောက်ရတယ်။ အိမ်တွေက အကုန် ချုံတွေဖြစ်ကုန်ပြီ။  ပစ္စည်းတွေလည်း ဘာမှမရှိတော့ဘူး။  အဲဒီတော့ ပြန်မယ်ဆိုရင်တောင် ဘယ်လိုလုပ်ရမယ်မသိဘူး။  ဒါပေမဲ့ သံယောဇဉ်က မပြတ်ဘူး၊  အဲဒီမှာမွေးပြီး အဲဒီမှာကြီးတာလေ၊  အဲဒီမှာပဲ အိမ်ထောင်ကျတာ။ မိသားစုတွေကလည်း တကွဲတပြားဖြစ်ကုန်ပြီ။  အရင်တုန်းကတော့ ငြိမ်းချမ်းတယ်ဆိုတော့ ရွာမှာအရမ်းစည်တယ်၊  သိပ်ပျော်ဖို့ကောင်းတာ၊ ဒီလိုဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့ ဘယ်သူမှမထင်ဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အစောကြီးထပြီး မဲသွားပေးတယ်၊  ရလဒ်ကို ယုံတော့ယုံကြည်တယ်။ ဒါပေမဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ဆက်ဖြစ်နေတော့ ဘယ်လိုတွေဖြစ်မလဲတော့ မသိဘူး။
 
ကိုဇော်ဖန်း၊  ၂ဝ

ကျွန်တော်က ၂ဝ၁၂ မှ စခန်းကိုရောက်တာ၊  ရွာထဲမှာနေသေးတယ်။  ဒါပေမဲ့ အစိုးရစစ်တပ်ကိုလည်း ကြောက်ရတယ်၊  KIA ကိုလည်း ကြောက်ရတယ်။  လာရှာတာတော့ မရှိဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ကြုံရင်ခေါ်သွားတယ်၊  ထွက်ပြေးရတာပေါ့၊  ဟိုပုန်းဒီပုန်းနဲ့။  တိုက်ပွဲမဖြစ်ခင်က KIA  (စစ်သား) စုဆောင်းရေးကိုပဲ ကြောက်ရတာ။  အခု နှစ်ဘက်စလုံးကြောက်ရတယ်၊  အဲဒါနဲ့ရောက်လာတာ။  ရွာထဲမှာ အဖိုးကြီး၊ အဖွားကြီးတွေကတော့ နေလို့ရတယ်၊  သူတို့ကို သိပ်ဒုက္ခမပေးဘူးဆိုတော့ အမေကနေခဲ့တယ်။  မောင်နှမ ၅ ယောက် လာတာ၊  ဒါပေမဲ့ အစ်ကိုကြီးက ပြီးခဲ့တဲ့လ ၁၂လပိုင်း ၂၃ ရက်မှာ ဆုံးသွားတယ်၊  အသည်းရောင်အသားဝါနဲ့။  KIA စုဆောင်းတာနဲ့တွေ့ပြီး ပထမ ပါသွားတယ်၊  နောက် ထွက်ပြေးလာပြီး ဒီစခန်းမှာ နေသေးတယ်။  နောက်တစ်ခေါက် ပြန်သွားရပြီးမှ ဆုံးသွားတာ။  ယောကျာ်းလေး ၂ ယောက်တည်းရှိတာ။  အခု နမ္မတီးသွားပြီး နှစ်လ၊ သုံးလ လောက် စာရင်းငှားလုပ်ပြီး ပြန်ရောက်လာတာ။ ကျွန်တော်ကတော့ မဲမပေးဖြစ်ဘူး။  နိုင်ငံရေးစိတ်မဝင်စားတာလည်း ပါတယ်၊  အလုပ်မအားလို့ မလာဖြစ်တာလည်း ပါတယ်။  ဒါပေမဲ့ အစိုးရအသစ်လက်ထက်မှာ ရွာပြန်ပြီး အေးအေးချမ်းချမ်း နေနိုင်မယ် လို့တော့ မျှော်လင့်တာပေါ့။  ငြိမ်းချမ်းမှ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် လုပ်နိုင် စားနိုင်မှာ။
 
ဒေါ်လတောင်ခွန်ရာ၊  ၄ဝ နှစ်၊  မလိဆက်ယန်ရွာ

ကလေးများတဲ့လူတွေ၊  အဖိုးကြီး၊  အဖွားကြီးတွေ ခဏရှောင်ကြဆိုပြီး လူကြီးတွေကပြောတာနဲ့ ၂ဝ၁၁ အောက်တိုဘာမှာ တက်လာတာ။  ဒီလောက်ထိကြာမယ်မထင်ဘူးလေ။ ပြန်တာတော့ အရမ်းပြန်ချင်တယ်။  ကိုယ့်ရွာမှာ လယ်က ၄၊  ၅ ဧက ရှိတယ်။  ပိုက်ဆံမရှိရင် ဝက်ရောင်းစားလိုက်၊  ကြက်ရောင်းစားလိုက်။  ဒီမှာက ကိုယ်နေရတာတောင် ကျဉ်းကျဉ်းလေး။  ပြီးတော့ မိုးတွင်းဆိုရေကြီးတယ်။ ကျွန်မတို့လို ကလေးများတဲ့သူတွေဆို တစ်နေ့ကို အနည်းဆုံး ၂,ဝဝဝ ကျပ် ကုန်တယ်။  ကလေး ၈ ယောက်၊  အဖေနဲ့အမေ ပါရင် ၁ဝ ယောက်။  အငယ်ဆုံးက ၁ နှစ်ကျော်၊  အကြီးဆုံးက ၂ဝ။ ကျွန်မယောကျာ်းက မနှစ်က ဆီးချိုဖြစ်လို့ ဆေးသောက်နေရတယ်၊  အလုပ်ကြမ်းလည်း မလုပ်နိုင်ဘူး။  ကလေးအမေတွေကတော့ လုပ်ချင်ရင်တောင် ခေါ်မယ့်လူမရှိဘူး။  ရွာပြန်လို့လည်းမဖြစ်ဆိုတော့ ဒီမှာပဲ ဖြစ်သလိုနေရတာပဲ။   အစိုးရအသစ်ကို တိုင်းပြည်ငြိမ်းချမ်းဖို့ပဲ တောင်းဆိုပါတယ်။
 
ဒေါ်ဘောက်မိုင်၊  ၃၄ နှစ်၊  မလိဆက်ယန်ရွာ

အရင်ကဒီမှာ ဆန်၊  ဆီ၊  ဆား နဲ့ ပဲရတယ်။  ဒီနှစ်မှာတော့ ဆန်တွေ ဆားတွေမပေးတော့ဘူး၊  ပိုက်ဆံတော့ပေးမယ်လို့ပြောတယ်၊  နိုဝင်ဘာမှာကြေညာသွားတာ။  ဒုက္ခသည်တွေ များလာလို့ တဲ့။ အလုပ်ကလည်း မလွယ်ဘူး။  ယောက်ျားတွေကတော့ နေ့စားသွားကြတယ်၊ ပန်းရန်တို့၊  လက်သမားတို့ပေါ့။  ဒါပေမဲ့ နေ့တိုင်းမရဘူး။  ပုံမှန်မရှိဘူး။  မိန်းမတွေက သိပ်လုပ်စရာမရှိဘူး။  တချို့တွေလည်း ပန်းရန်သွားတယ်။  မိန်းကလေးက နေ့စားဆို ၃,ဝဝဝ လောက် ရတယ်။  ယောက်ျားဆို ၆,ဝဝဝ လောက်ရတယ်။  ရွာမှာဆို အချိန်ပြည့်အလုပ်ရှိတယ်။  စားစရာမရှိရင် ခြံရှိတယ်၊  အခင်းရှိတယ်။  ဒီမှာ ဘာမှမရှိဘူး။  စိတ်ကအခင်းမှာပဲ ရောက်နေတယ်။  ဒါပေမဲ့ အခု ရွာမှာစစ်ကြောင်းတွေရှိတုန်း၊  မြန်မာစစ်တပ်ရော၊  ကချင်စစ်တပ်ရော။  ကျွန်မတို့တွေက ကြားမှာ။  ကြောက်ရတယ်။

ဦးကွမ်ဘောလ၊  ၇၄ နှစ်၊ နန့်ဆန်ယမ်ရွာ

ရွာမှာဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းက လမ်းပဲ ခြားတယ်၊   အကုန်သိကြတယ်။ ဒီပြည်တွင်းစစ်တွေငြိမ်းဖို့ ဆိုရင် နိုင်ငံတော်အစိုးရက သဘောထားကြီးကြီးနဲ့  တိုင်းရင်းသားတွေအားလုံး လိုချင်နေတဲ့ တန်းတူညီတူ အခွင့်အရေးကို စားပွဲပေါ်မှာ မျှမျှတတ ပြေလည်အောင် ဆွေးနွေးမယ်ဆိုရင် လက်နက်နဲ့ဖြေရှင်းစရာမလိုဘူးလို့ ကျွန်တော်တို့ထင်တယ်။ တချို့နေရာတွေမှာလည်း ရွှေတူးခွင့်ပေး၊ ဒီ(စခန်း)မှာ ရှေ့ရေးတွေးလို့ မရသေးဘူး။ အစိုးရအသစ် လာမယ်၊  မျှော်လင့်တယ်၊  ဒါပေမဲ့ အရေးကြီးတဲ့ဝန်ကြီးဌာန ၃ ခုကို သူတို့က ကိုင်ထားသေးထားတာ ဆိုတော့ ပြောလို့မရသေးဘူး။ ဒီငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲမှာလည်း နှစ်ဘက်လူကြီးတွေပဲ၊  လက်နက်ကိုင်တွေပဲ၊  အစိုးရအဖွဲ့အစည်းက လူတွေပဲဆိုရင် ဘာမှအလုပ်မဖြစ်ဘူး။  အခု အရမ်းဒုက္ခရောက်နေတာ၊  အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ကလေးတွေ၊  ပြီးရင် အသက်ကြီးရွယ်အိုတွေ။  အဲဒီတော့ အမျိုးသမီးတွေလည်း ပါရမယ်၊  လူငယ်တွေလည်းပါရမယ်၊  ဘုန်းကြီးတွေလည်း ပါရမယ်၊  ဘာသာရေးတွေလည်း ပါရမယ်။  အဲဒီတော့မှ အဆင်ပြေမှာ။ နိုင်ငံရေးနဲ့ပြေလည်အောင်ပြောဆိုမှ၊  စစ်ရေးနဲ့ဖြေရှင်းရင်နှစ် ၁ဝဝ လည်း ပြီးမှာ မဟုတ်ဘူး။
 
ဒေါ်ဆိုင်းမိုင်၊  ၃၇ နှစ်၊  ဂရာယန်ရွာ

ပစ္စည်းသိမ်းဖို့အချိန်မရှိဘူး။  သေနတ်သံတွေ၊  လက်နက်ကြီးသံတွေကြားရတဲ့အချိန်မှာ ကလေးတွေက ကျောင်းမှာ၊ ပစ္စည်းမပြောနဲ့ ကလေးတွေကိုပဲ လိုက်ရှာခေါ်ပြီး တောဘက်ကို ပုန်းပြေးပြီး တစ်ဝက်က ခြေလျင်၊  တစ်ဝက်က စက်လှေနဲ့လာခဲ့ရတာ။  မြို့ကို ဘယ်လိုအမြန်ဆုံးရောက်အောင်လုပ်မလဲ ဆိုတဲ့ အတွေးပဲ ရှိတယ်။ အခုထက်ထိ ရွာတစ်ခေါက်မှ မပြန်ဖြစ်သေးဘူး။  ပစ္စည်းတွေအကုန်လုံးလည်း ဆွေးကုန်ရောပေါ့။  ပြီးတော့ ဗမာစစ်တပ်က အရင်တုန်းက ရွာထိပ်မှာပဲ ရှိတာ၊  အခုက ရွာလယ်ရော၊  အစွန်မှာရော ရှိတယ်။  မိုင်းတွေရော ကျောင်းတစ်ဝိုက်၊  ဈေးတစ်ဝိုက်မှာ (ထောင်ထားတာ)တဲ့၊  သတင်းတွေက အမျိုးမျိုးကြားရတော့ ကြောက်တယ်။  ရွာသန့်ရှင်းရေး၊  ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်မတို့က ပြန်ဖို့အဆင်သင့်ပဲ။ အခက်အခဲတွေကတော့ အများကြီးရှိတယ်။   အခု ထောက်ပံ့ကြေးရတယ်၊  ဒါပေမဲ့ အဲဒါက ဆက်ပေးပါ့မလား မသိဘူး။  ဒီမှာက အရင်းအနှီးလည်းမရှိ၊  နေရာလည်းမရှိ။  ကလေးတွေကျောင်းကတော့ အခမဲ့လို့ ပြောပေမဲ့ ကျူရှင်ရှိသေးတယ်၊ တခြားကုန်ကျစရိတ်ရှိသေးတယ်၊  ဆရာကန်တော့ပွဲတို့၊  နှစ်သစ်ကူးတို့၊  စာအုပ်ဖိုး။  ဒါပေမဲ့ မတတ်နိုင်တဲ့သူတွေ အများကြီး။

ဦးဇော်ယော်၊  ၄၃ နှစ်၊  ဂစုရွာ

တိုက်ပွဲက ကျွန်တော်တို့ရွာမှာ မနက် ၃နာရီမှာဖြစ်တော့ မြစ်ကြီးနားသွားတဲ့လိုင်းကားပေါ် ပြေးလိုက်လာတာ။  ၂ဝ၁၁ ဇွန်လ၂၂ မှာ စခန်းကို ရောက်ခဲ့တာ။ ကျွန်တော့်မှာ ရွာမှာ လိမ္မော်ခြံရှိတယ်။  နေ့တွင်းချင်း တစ်ခေါက်ပြန်ကြည့်တော့ တောတွေ၊ ချုံတွေချည်းပဲ ကျန်တော့တယ်၊ အိမ်တွေတောင် သိပ်မမြင်ရတော့ဘူး။ ရရင် မနက်ဖြန်ပြန်ချင်တယ်။ ဒီမှာက နေ့စားလုပ်လို့ရတယ်ဆိုပေမဲ့ တစ်လမှာ ဆယ်ရက်လောက်ပဲ လုပ်လို့ရတာ၊  ပြီးတော့ အမျိုးသားတွေ တစ်ရာ ရှိတယ်ဆိုရင် တစ်ဆယ်လောက်ပဲ ခေါ်တာ။  လုပ်မယ့်သူတွေက များနေတာ။ UNDP က ဝက်တစ်ကောင်ရတယ်။  နောက်တစ်ကောင် ထပ်ဝယ်ထားတယ်။  ပထမ အကောင်က အတော်ကြီးနေပြီ။  ပိဿာ နှစ်ဆယ်ကျော်ရှိပြီလို့ ထင်တယ်။ နှစ်သိန်းခွဲရရင် ရောင်းမယ်။  ရတဲ့ပိုက်ဆံက သမီးကိုဘော်ဒါထားမယ်၊  ၉တန်းရောက်ပြီဆိုတော့ အရေးကြီးပြီ။  ဘော်ဒါက ၇သိန်းခွဲပေးရတယ်၊  စခန်းမှာနေရင် ကလေးတွေအတွက် အကျင့်ပျက်တယ်၊  စာကျက်ဖို့နေရာလည်းမရှိဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ပညာရအောင်လို့ အဆောင်မှာထားတာ။  ရွာမှာဆိုရင် အဆောင်ထားစရာမလိုဘူး၊  ကျူရှင်ဆရာမ ကောင်းကောင်း ရှိတယ်၊  လိမ္မော်ခြံနဲ့ လယ်လုပ်တာနဲ့တင် ကျူရှင်ခပေးလို့ လောက်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ကတော့ အရမ်းပြောင်းလဲချင်နေပြီ။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading