အပစ်ရပ်သည်အထိ မစောင့်ဘဲ မိုင်းရှင်းကြရန် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များ တိုက်တွန်း

ဧပြီလက တွေ့ရသော မွန်ပြည်နယ်မှ ကျေးလက်ဒေသတစ်ခု မြင်ကွင်း။ နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် မပေါက်ကွဲသေးသော မြေမြှုပ်မိုင်းများ ရှိနေပြီး ကျေးလက်ဒေသတွင် နေထိုင်သူ အရပ်သားတို့မှာ မိုင်းအန္တရာယ်နှင့် အချိန်မရွေး ကြုံတွေ့ရသူများ ဖြစ်နေသည် (ဓာတ်ပုံ - Myanmar Now)
ဧပြီလက တွေ့ရသော မွန်ပြည်နယ်မှ ကျေးလက်ဒေသတစ်ခု မြင်ကွင်း။ နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် မပေါက်ကွဲသေးသော မြေမြှုပ်မိုင်းများ ရှိနေပြီး ကျေးလက်ဒေသတွင် နေထိုင်သူ အရပ်သားတို့မှာ မိုင်းအန္တရာယ်နှင့် အချိန်မရွေး ကြုံတွေ့ရသူများ ဖြစ်နေသည် (ဓာတ်ပုံ - Myanmar Now)

တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး လက်မှတ်ထိုးပြီးချိန်ထိ မစောင့်ဘဲ ပြည်သူများအကျိုးအတွက် မိုင်းရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းများ စတင်သင့်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ မြေမြှုပ်မိုင်း တားဆီးရေးအဖွဲ့က လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အားလုံးကို ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်းအတွင်း တိုက်တွန်းလိုက်သည်။

တပ်မတော်က မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်း အစပြုမည်ဟု မကြာသေးခင်က တရားဝင်ပြောကြားမှု ရှိသော်လည်း အားရဖွယ် မရှိသေးကြောင်း ထိုအဖွဲ့မှ ဥက္ကဋ္ဌ  ဦးသန့်စင်က ပြောသည်။

“အခုလောလောဆယ်တော့ မိုင်းက ဘယ်သူမှ ရှင်းခွင့်မရသေးဘူး။ တပ်ကလည်း လူထုအတွက် ရှင်းတာ မဟုတ်သေးဘူး၊ သူ့တပ်အတွက် သူ့အစီအစဉ်နဲ့ ရှင်းတာ။ စီမံကိန်းတွေ လုပ်ပြီး ရှင်းတာတော့ မရှိသေးပါဘူး” ဟု ဦးသန့်စင်က ဆိုသည်။

သို့သော်လည်း မြေမြှုပ်မိုင်းအခြေအနေနှင့် ပတ်သက်ပြီး အကောင်းမြင်သည်ဟု သူက ဆိုသည်။

“မိုင်းရှင်းလင်းရေး အဆင့်ထိတော့ ရောက်လာမှာပါ။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေလည်း ပူးပေါင်းကြမှာပါ” ဟု ဦးသန့်စင်က ပြောသည်။

တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များသည် မိမိတို့၏လုံခြုံရေး၊ စစ်ရေးအတွက်သာ ဦးစားပေးပြီး မြေမြှုပ်မိုင်းမျိုးစုံကို အသုံးပြုနေကြခြင်းမှာ အရပ်သား ပြည်သူများအတွက် လွန်စွာ အန္တရာယ် ကြီးကြောင်း ဦးသန့်စင်က ဆက်ပြောသည်။

ကရင်လူအခွင့်အရေးအဖွဲ့ (KHRG) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ စောဝေလေးက မိုင်းကွင်းအဟောင်းများ ရှင်းလင်းခြင်း မရှိနိုင်သေးသည့် ဖာပွန်မြို့နယ်တွင် မိုင်းကွင်းအသစ်များ ရှိနေပြီး အရပ်သား အများဆုံး ထိခိုက်မိသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာကြောင်း ပြောသည်။

မိုင်းရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းများ စတင်လုပ်ဆောင်မည် ဆိုပါက ဒေသခံလူထုနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေး၊ အကြံပြုချက် ရယူ လုပ်ဆောင်ပါက ပိုမိုထိရောက်မည်ဟု စောဝေလေးက ပြောသည်။

မြေမြုပ်မိုင်း ထိခိုက်မိသူသည် ခြေပြတ်ခြင်း၊  လက် ပြတ်ခြင်းကဲ့သို့သော  ဒဏ်ရာအကြီးအကျယ် ရသွားခြင်းမျိုးနှင့် ရင်ဆိုင်ရသောကြောင့် စိတ်ဓာတ်ကျကာ   မိမိကိုယ်ကိုယ် သတ်သေခြင်းဖြင့်  ဘဝကို အဆုံးသတ်သွားသူ အများအပြား ရှိနေသည်ဟု စောဝေလေးက ပြောသည်။

ကရင်ပြည်နယ်ရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်၊ ကရင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်(KNLA) တို့က မိုင်းတည်ရှိသည့် နေရာတွင် သတိပေး အမှတ်အသား ပြုလုပ်မှု ရှိကြောင်း၊ တချို့နေရာများတွင် ထိခိုက် ဒဏ်ရာရပြီးမှ  အမှတ်အသား လာရောက်ပြုလုပ်မှု ရှိကြောင်း သူက ဆက်ပြောသည်။

တပ်မတော်၏ အသံ

လွတ်လပ်ရေးရသည့် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဝန်းကျင်မှ စတင်ပြီး ပြည်တွင်းတိုက်ပွဲများ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပွား မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် အစိုးရများမှာ တပ်မတော်ကျောထောက်နောက်ခံပြု အစိုးရများဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာ  မြေမြှုပ်မိုင်းတားဆီးရေးသဘောတူညီချက် စာချုပ်တွင် ပါဝင် လက်မှတ်ထိုးခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး  ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ်က ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း သူမွဲထ မြစ်ဆုံ၊ ဖာပွန်-ခေါပုတ်-နတ်တောင်-ဒါးကွင်း ဒေသများတွင် လူသားချင်းစာနာမှု မိုင်းရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းများကို ဒေသခံလူထုနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

တပ်မတော်က ကရင်ပြည်နယ်ကို မိုင်းရှင်းလင်းရေး စတင် လုပ်ကိုင်သည့်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်လိုသည်ဟု စက်တင်ဘာ လလယ်ပိုင်းက ရန်ကုန်တွင်ပြုလုပ်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးတစ်ခုတွင် ကမ်းလှမ်းကြောင်း စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့ထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတွင်  ဖော်ပြထားသည်။

ထိုကမ်းလှမ်းချက်ကို အခြားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကလည်း သဘောတူသည်ဟု တပ်မတော်အရာရှိကြီးတစ်ဦးက ဆိုသည်။

“ရှေ့ပြေးလုပ်ဆောင်မယ့် ဧရိယာတစ်ခု သတ်မှတ် အတည်ပြုပြီးပြီ ဆိုရင်တော့ တပ်မတော်နဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေ ပူးပေါင်းပြီး ရှင်းလင်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြည်ထောင်စုအဆင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး ပူးတွဲ စောင့်ကြည့်ရေး ကော်မတီ၏ အတွင်းရေးမှူး (၂) ဗိုလ်မှူးကြီး ဝဏ္ဏအောင်က ပြောဆိုကြောင်း သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ကရင်ပြည်နယ် အတွင်း စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့မှစတင်ပြီး နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်ဆောင်ရာ မိုင်းမျိုးစုံ ၆ဝ၉ လုံးကို အချိန်မီ ရှင်းလင်း ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ ၎င်းတို့ထဲမှ ထက်ဝက်ခန့်မှာ အသက်သွင်းရန် အသင့်ဖြစ်နေသည့် မိုင်းများ ဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်က ထုတ်ဝေသည့် မြဝတီသတင်းစာတွင် စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက်နေ့က ရေးသားထားသည်။

ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဌာန ပြောခွင့်ရအရာရှိကို ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်းအတွင်း ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာတွင် မြေမြှုပ်မိုင်း ရှင်းလင်းရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး အသေးစိတ် ပြောဆိုရန် အခြေအနေ မပေးသေးကြောင်း ပြောသည်။

“ဒီလို မိုင်းကိစ္စမျိုးဆိုရင် ကျွန်တော်တို့က ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးရုံးအနေနဲ့ စာရွက်စာတမ်း ကိစ္စမျိုးကိုသာ ဖြေကြားခွင့်ရှိတာဖြစ်ပြီး တပ်မတော်ဘက်မှ တာဝန်ရှိသူများကို မေးမြန်းမှ အဆင်ပြေနိုင်မှာပါ” ဟု  ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးတစ်ဦးဖြစ်သော ဦးသက်ခိုင်ဦးက ပြောသည်။

အရပ်သားများ ဒဏ်ရာရ သေဆုံးခြင်း

ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်မှ အမည်အဖော်လိုသူ ဒေသခံတစ်ဦးက ၎င်းတို့၏ ဒေသတွင် မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်း လုပ်ဆောင်စေလိုသည်ဟု  ပြောသည်။

“မိုင်းရှိတဲ့နေရာတွေကို ပြည်သူတွေ သိအောင် အမှတ်အသား လုပ်တာလောက်ပဲ တွေ့တယ်။ ဒီထက်ရှင်းလင်းနိုင်မယ်ဆိုရင်တော့ တကယ်ကောင်းပါတယ်။ လုံခြုံမှုလည်း ရှိသွားမယ်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေလည်း ပိုပြီးတော့  ကောင်းသွားမယ်” ဟု သူက ဆက်ပြောသည်။  

မကြာသေးခင်ရက်ပိုင်းအတွင်း တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါနယ်မြေတွင်   မိုင်းထောင်ထားသည့် နယ်မြေ အများအပြား ရှိနေပြီး  စစ်ရှောင်ဒေသခံများက  နေရပ်သို့ ပြန်လည် အခြေချ နေထိုင်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။    

ကရင်ပြည်နယ်၏ နယ်မြေ ၃၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြေမြှုပ်မိုင်းဧရိယာဖြစ်နေကြောင်း၊  ယခုအချိန်တွင် မိုင်းနယ်မြေ ၂ဝ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျော့ကျသွားသည်ဟု ခန့်မှန်းသိရှိရကြောင်း၊ တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ အားလုံးပူးပေါင်းကာ နိုင်ငံတကာ စံနှုန်းအတိုင်း မိုင်းရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်စေလိုကြောင်း ဦးသန့်စင်က မှတ်ချက်ပြုသည်။

မိုင်းရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်း မရှိပါက ဖွံ့ဖြိုးတက်နိုင်မည် မဟုတ်ဘဲ ဒေသခံတို့လည်း  မိုင်းကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်း၊ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်နိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း၊  မိုင်းနင်းမိခြင်းကြောင့် တစ်နှစ်တွင် လူဦးရေ သုံးရာမှ လေးရာအထိ သေဆုံးနေကြောင်း  ဦးသန့်စင်က ပြောသည်။

အရပ်သားများ မိုင်းအန္တရာယ် ကျရောက်လာပါက သက်ဆိုင်ရာမိသားစုတွင် ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုး များစွာ ရင်ဆိုင်ရပြီး  ဝင်ငွေလျော့ကျကာ  စီးပွားရေး မပြေလည်မှုများ ကြုံတွေ့လာရကြောင်း ဦးသန့်စင်က ဆက်ပြောသည်။
 
(နန့်သွာဖောင်သည်  KIC သတင်းဌာနမှ ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်မြို့Myanmar Now သတင်းအေဂျင်စီရုံးတွင် အလုပ်သင် သတင်းထောက်အဖြစ် ခေတ္တလုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။)

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading