စောင့်ကြည့်ကော်မတီဖွဲ့ပြီးနောက် တိုက်ပွဲဖြစ်မှု လျော့ကျခဲ့ဟုဆို

၂ဝ၁၆ နှစ်ကုန်ပိုင်းက ရှမ်းပြည်နယ် စစ်ရှောင်စခန်းတစ်ခုမှ ကလေးငယ်များ စာသင်ကျောင်း အားလပ်ချိန်တွင် ကစားနေကြစဉ်။ နယ်စပ်ဒေသတွင် စစ်ပြေးဒုက္ခသည် တစ်သိန်းကျော် သွားရောက်ခိုလှုံနေပြီး၊ ပြည်တွင်းတွင် စစ်ရှောင် ဒုက္ခသည် သုံးသောင်းခွဲ ရှိကြောင်း လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များက ခန့်မှန်းထားသည် (ဓာတ်ပုံ - အိချယ်ရီအောင်/Myanmar Now)
၂ဝ၁၆ နှစ်ကုန်ပိုင်းက ရှမ်းပြည်နယ် စစ်ရှောင်စခန်းတစ်ခုမှ ကလေးငယ်များ စာသင်ကျောင်း အားလပ်ချိန်တွင် ကစားနေကြစဉ်။ နယ်စပ်ဒေသတွင် စစ်ပြေးဒုက္ခသည် တစ်သိန်းကျော် သွားရောက်ခိုလှုံနေပြီး၊ ပြည်တွင်းတွင် စစ်ရှောင် ဒုက္ခသည် သုံးသောင်းခွဲ ရှိကြောင်း လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များက ခန့်မှန်းထားသည် (ဓာတ်ပုံ - အိချယ်ရီအောင်/Myanmar Now)

ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးဆိုင်ရာ ပူးတွဲစောင့်ကြည့်ရေးကော်မတီ (JMC) ကို ၂ဝ၁၅ အောက်တိုဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးစာချုပ် (NCA) ကို လက်မှတ် ရေးထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် တပ်မတော်တို့အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှု နည်းပါးလာသည်ဟု JMC အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာမင်းဇော်ဦးက ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်အတွင်း ပြောသည်။

"JMC ပေါ်လာပြီးနောက် တိုက်ပွဲက ၁၂ ဆလောက် လျော့သွားတယ်" ဟု ငြိမ်းချမ်းရေးအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်သည့် ဒေါက်တာမင်းဇော်ဦးက ပြောသည်။

KNU အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် ဖထီးဝင်းခိုင်ကလည်း ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကြား ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုများ လျော့ကျသွားကြောင်း ပြောသည်။

"အပစ်အခတ်ရပ်စဲပြီးမှ တိုက်ပွဲတွေ နည်းလာတာတော့ ဟုတ်တယ်။ ဒါပေမယ့် မရပ်စဲသေးတဲ့ ကရင်နီ (ကယား)နဲ့ မွန်မှာလည်း ဘာပြဿနာမှ မဖြစ်ဘူးလေ။ JMC က ပေါ်လာတာလည်း မကြာသေးဘူး။ သူပေါ်လာတဲ့အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုမှာ ပိုအားရှိလာတာ မှန်ပေမယ့် သူ့တစ်ယောက်တည်း လုပ်လို့တော့ မဟုတ်ဘူး" ဟု ၎င်းကပြောသည်။

၂ဝ၁၅ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် NCA လက်မှတ်ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တို့၏ တိုက်ပွဲများကိုကြည့်လျှင် ဒီမိုကရေစီကရင့်အကျိုးပြု တပ်မတော်(DKBA) နှင့် ၁၂ ကြိမ်၊ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး(KNU)နှင့် ၅ ကြိမ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS/SSA) နှင့် ၁၃ ကြိမ်၊ SSPP/SSA နှင့် ၃၄ ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ကို မြန်မာသတင်းနိုင်ငံတကာ (BNI) အဖွဲ့၏ ၂ဝ၁၆ ခုနှစ် မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ပုံဖော်ခြင်းလမ်းညွှန်တွင် တွေ့ရသည်။

၂ဝ၁၆ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာတပ်မတော်နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုနှုန်း လျော့ကျခဲ့သော်လည်း DKBA နှင့် ၂ ကြိမ်၊ RCSS/SSA နှင့် ၆ ကြိမ်၊ SSPP/SSA နှင့် ၉ ကြိမ်၊ ABSDF နှင့် ၁ ကြိမ်သာ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် JMC ပြည်နယ်အဆင့်များ ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် တိုက်ပွဲအရေအတွက် လျော့ကျသွားသည်ကို တွေ့ရခြင်းဖြစ်သည်။

JMC ကော်မတီမှာ အပစ်ရပ်စာချုပ်အရ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အဆိုပါ ကော်မတီမှ ဆင့်ပွား၍ ပြည်နယ်အဆင့် JMC-S ကို လည်းကောင်း၊ ဒေသအဆင့် JMC-L ကိုလည်းကောင်း ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းရန် တာဝန်ရှိသည်။ ၂ဝ၁၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလက ရှမ်းပြည်နယ်တွင် JMC-S ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးနောက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဒေသအဆင့် JMC-L ကိုမူ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခြင်းမရှိသေးပေ။

ပြည်ထောင်စုအဆင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှု ပူးတွဲစောင့်ကြည့်ရေးကော်မတီ(JMC-U) သည် လုပ်ငန်းလမ်းညွှန်ချက် ၄ဝ ကျော် ဆောင်ရွက်ရမည့်အနက် ၁၂ ခုကို အတည်ပြုဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုလုပ်ငန်းလမ်းညွှန်မှုများမှတစ်ဆင့် အောက်ခြေအဆင့်ဆင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုများ၏ အကျိုးရလဒ်ကြောင့်NCA လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် အဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှု ၁၂ ဆ လျော့ကျသွားရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဒေါက်တာမင်းဇော်ဦးက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။

တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်အရ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်စည်းမျဉ်းများကို နှစ်ဘက်စလုံးက တင်းကျပ်စွာ စောင့်ကြည့်ရန်၊ အငြင်းပွားမှုများကို (အင်အားအသုံးပြုခြင်းမရှိဘဲ) ပူးတွဲဖြေရှင်း နိုင်ရန်နှင့် နှစ်ဖက်စလုံးက သဘောတူထားသည့်အတိုင်း တပ်များနေရာ ပြန်လည်ချထားရေးကို စောင့်ကြည့်ရန် JMC –U ကို ၂ဝ၁၅ခုနှစ် အောက်တိုဘာတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

NCA လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များနှင့် တပ်မတော်တို့အကြား တိုက်ပွဲများဖြစ်နေသည့် အပေါ် ဒေါက်တာမင်းဇော်ဦးက “အပစ်ရပ်သဘောတူချက် ကျိုးပေါက်တာကလည်း အောက်ခြေ အဆင့်က ကျိုးပေါက်တာ ဖြစ်တယ်။ ထိန်းနိုင်တာလည်း အောက်ခြေအဆင့်ကပဲဖြစ်တယ်။ အများစုဟာ နိုင်ငံရေးကြောင့် ကျိုးပေါက်တာထက် အောက်ခြေမှာအသေးအဖွဲက စကျိုးပေါက်တာဖြစ်တယ်။ ဒါ့ကြောင့် အောက်ခြေ ပြည်နယ်အဆင့်၊ ဒေသဆိုင်ရာအစည်းအဝေးတွေနဲ့ ဖြေရှင်းနိုင်အောင် ကြိုးစားနေပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

မြိတ်၊ ထားဝယ်ခရိုင် KNU အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီ ဖထီးဝင်းခိုင်က တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း အပစ်အခတ် ရပ်စဲပြီး နောက်ပိုင်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှု မရှိသလောက်နည်းသွားသော်လည်း၊ ကရင်ပြည်နယ်တွင် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ အစည်း မျိုးစုံ ရှိနေသောကြောင့် တိုက်ပွဲများလည်းရှိနေသည်ဟု ဆိုသည်။

နှစ်ဖက်တပ်များ၏ အောက်ခြေအဆင့် မပြေလည်မှုများကိုမူ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၏ ဆက်ဆံရေးရုံးများ၊ ရပ်ကွက်/ကျေးရွာအုပ်စုနှင့် ခရိုင်မြို့နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးရုံးများမှတဆင့် JMC-S ကော်မတီများထံသို့ တင်ပြနိုင်ပြီး၊ ချိုးဖောက်မှုများတွင် အသေးစားချိုးဖောက်မှု၊ စိုးရိမ်ရသော ချိုးဖောက်မှုနှင့် ပြင်းထန်သော ချိုးဖောက်မှုများအဖြစ် ကဏ္ဍသုံးမျိုးခွဲကာ အရေးယူဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။

သို့သော် တပ်မတော်သည် NCA စာချုပ်တွင် လက်မှတ်ထိုးထားသည့် အဖွဲ့များနှင့်ပင် တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားမှုများ ရှိနေပြီး၊ ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်(DKBA)နှင့်၂ဝ၁၆ သြဂုတ်နှင့် စက်တင်ဘာလတို့တွင်လည်း ကောင်း၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) နှင့် ၂ဝ၁၆ ဇူလိုင်၊ ၂ဝ၁၇ ဇန်နဝါရီလတို့တွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ (RCSS/SSA) အဖွဲ့နှင့် ၂ဝ၁၆ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် လည်းကောင်း တိုက်ပွဲများ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

JMC အနေဖြင့် တိုက်ပွဲများ မဖြစ်ပေါ်အောင် တားဆီးနိုင်မှု မရှိကြောင်း ဝေဖန်ခံနေရသည်။

တပ်မတော်သည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ပေါင်းစုံနှင့် ထိတွေ့မှုတိုက်ပွဲပေါင်း ၂ဝ၁၅ တွင် ၄၆ဝ ကျော်၊ ၂ဝ၁၆ တွင် ထိတွေ့တိုက်ပွဲပေါင်း ၅၈ဝ ကျော် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်းကိုလည်း BNI ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များ အရ သိရသည်။

တိုင်းရင်သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ တစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ရှိခဲ့ပြီး ၂ဝ၁၅ တွင် တိုက်ပွဲပေါင်း ၃ဝ ကျော်၊ ၂ဝ၁၆ တွင် ၁၆ဝ ကျော် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

နှစ်ပေါင်းကြာရှည်ခဲ့သော ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် တစ်လျှောက်ရှိဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် သွားရောက်ခိုလှုံနေသူ တစ်သိန်းကျော် ရှိနေကြောင်း၊ မွန်ပြည်နယ်တွင် IDP ခေါ် ပြည်တွင်းနေရပ်စွန့်ခွာ တိမ်းရှောင်နေရသူ အရေအတွက် သုံးသောင်းခွဲခန့် ရှိကြောင်း မြန်မာ့လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့များ ၂ဝ၁၆ သြဂုတ်လတွင် ထုတ်ဝေသော“လူမသိသူမသိဘဝများ - မြန်မာနိုင်ငံမှ လူမသိသေးသော နေရပ်စွန့်ခွာ တိမ်းရှောင်ရမှုသံသရာ” အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

(သတင်းရေးသားသူ ခင်စန္ဒာမြင့်သည် ရန်ကုန် အခြေစိုက် သတင်းထောက် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။)

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့က တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့် သာဖွင့်လှစ်သော်လည်း ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေပြီး ဘဏ်အချို့တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများ လုံခြုံရေးရယူပေးထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်

Published on Mar 19, 2021
ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ က​မ္ဘောဇဘဏ်ရှေ့တွင် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူများ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေစဉ်။ 

ရန်ကုန်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) က က​မ္ဘောဇဘဏ်၊ CB ဘဏ်၊ ​ဧရာဝတီဘဏ်(Aya bank) စသည့်  ပုဂ္ဂလိဘဏ်အချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ တိုကင်စနစ်ကျင့်သုံးပြီး လူဦးရေအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ရပြီး ​ငွေထုတ်ယူသူ များပြားနေသည်ကို​ တွေ့ရသည်။

ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ဘဏ်များကို စစ်ကောင်စီ၏ ရဲများနှင့်စစ်သားများက လုံခြုံရေးယူပေးထားကြောင်း ဘဏ်ကိုသွားရောက်ခဲ့သူများနှင့် ဘဏ်အနီးနေထိုင်​သူများက ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲအချို့ တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉ ရက်) နံနက် ၉ နာရီတွင် တိုကင်အခု ၄၀ ပေး၍ ဝန်ဆောင်မူပေးသွားမည်ဟု​ကြေညာထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နေသည့် ပြည်လမ်းရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ ၁ ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှေ့တွင် စစ်​ကားတစ်စီးတစ်စီးဖြင့် စောင့်ပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

ကမာရွတ်မြို့နယ် ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ် ATM တွင် ငွေထုတ်ရန် တန်းစီ​စောင့်ဆိုင်းနေသူ အများအပြားရှိနေသည်ကိုလည်း​တွေ့ရသည်။ 

အဆိုပါ ဘဏ်ခွဲတွင် မတ် ၁၆ ရက်က ငွေလာထုတ်သူအလွန်များပြီး လူဦး​ရေအကန့်အသတ်ဖြင့်ထုတ်​ပေးရာ ​ငွေထုတ်သူအချို့ နှင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အ​ချေအတင်ဖြစ်ပွားရာမှ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် များကိုအ​ကြောင်းကြသဖြင့် ဘဏ်သို့ငွေလာထုတ်သူလေးဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

သို့​သော် ဘဏ်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ဘဏ်ရှေ့တွင် ငွေထုတ်ရန်လာသူများနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု က​မ္ဘောဇဘဏ်က မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်​ဖြေရှင်းထားသည်။ 

ကလောမြို့ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်ကို မတ် ၁၈ ရက်တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရဲနှင့် စစ်သားလုံခြုံရေးများချထားပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ​ပြောသည်။

“ကလောမြို့မှာ ကမ္ဘောဇဘဏ်နဲ့ CB က စစ်သားအစောင့်အရှောက်နဲ့ ဘဏ်တွေ ပြန်ဖွင့်နေတယ်။ ပုံမှန်တံခါးဖွင့်ပြီး ပြန်ဖွင့်နေတာ” ဟု ကလောမြို့ခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ မော်လမြိုင်တွင်လည်း မ္ဘောဇဘဏ်ခွဲ မတ် ၁၈ ရက်မှစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

AYA ဘဏ်သည်လည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူနေပြီး ၎င်း၏ဘဏ်ခွဲအချို့ကို လာမည့်သီတင်းပတ်ထဲတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဝန်ထမ်းများထံပေးပို့သည့် စာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ AYA ဘဏ်ခွဲအချို့ကို မတ် ၁၈ ရက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ​ငွေထုတ်သူများ​နေသည်ကို​တွေ့ရသည်။။ ပါရမီလမ်း ချော်တွင်းကုန်းနားရှိ AYA ဘဏ်ခွဲသည် မတ် ၁၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဆရာစံလမ်းရှိသည့် AYAဘဏ်ခွဲသည်လည်း မတ် ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့တွင်လည်း ဘဏ်ခွဲအချို့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ​ငွေထုတ်သူများ​ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ပုသိမ်၊ ကလေး စသည့်အခြားမြို့များတွင် ဘဏ်များဖွင့်လှစ်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

စစ်ကောင်စီက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များကို မတ် ၁၇ တွင် မဖြစ်မနေဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလိဘဏ်များမှ ကုန်သည်များ၏ ငွေစာရင်းများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ အင်းဝဘဏ်နှင့် မြဝတီဘဏ်များသို့ လွဲပြောင်းရန် ညွန့်ကြား၍ဖိအား​ပေး ခြိမ်း​ခြောက်ထားသည်။ ညွန်ကြားချက် မလိုက်နာပါက နောင်ဖြစ်လာမည့် ကိစ္စရပ်များကို ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ယူမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်း ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်များပြန်ဖွင့်ရာတွင် ATM စက်များမှ တရက်လျှင်ကျပ် ၅ သိန်း၊ ဘဏ်မှ ငွေသားထုတ်ယူမူအတွက် တပတ်လျှင်ကျပ် သိန်း ၂၀ နှင့် ကုမ္ပဏီတခုလျှင် ကျပ် ၂၀၀ အထိ ထုတ်ပေးရန် ညွန့်ကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်စုစုပေါင်း ၂၇ ဘဏ်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားဘဏ်ခွဲ ၁၇ ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစကာ စစ်​ကောင်စီအမိန့်ကို မနာခံဘဲ ​အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အာဏာသိမ်းပြီး တစ်လကျော် ကြာသည်အထိ ဘဏ်များပိတ်ထားမှုအပေါ်  ပြည်သူများက အားပေးချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖိအားပေး၍ ဖွင့်သောဘဏ်များတွင် အပ်ငွေများပြန်ထုတ်ရန်၊ ဘဏ်ငွေစာရင်းပိတ်ပြီး အပ်ငွေအကုန်ထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ 

GIZ ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ပြည်တွင်းဘဏ်များ အ​ခြေအ​နေသုံးသပ်ချက်တွင် ပြည်တွင်းများ၌ ဘဏ်လက်ကျန်ငွေမှာ ၂၀၁၉ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျပ် ၁၃ ထရီလျံသာရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များတွင် ပြည်သူများ၏ အပ်​ငွေ ကျပ်၃၇ ထရီလျံရှိပြီး၊ ဘဏ်မှတစ်ဆင့် ချေးငွေမှာ ၂၄ ထရီလျံရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျရောက်နေသည့် ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid-19) ကပ်ရောဂါကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ များစွာထိခိုက်ခဲ့ရပြီး ဘဏ်များတွင် အပ်​ငွေ ထိုမျှပင်မရှိနိုင်​တော့ဘဲ ပြည်သူများက ဘဏ်များအ​ပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းကာ ဘဏ်တွင်ငွေအပ်သူမရှိဘဲ ပြန်ထုတ်သူများ​နေပါက ဘဏ်များပြိုလဲနိုင်​ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ခန့်မှန်းပြောဆိုထားသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

တိကျပြတ်သားသည့် သံတမန်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာ တာဝန်ရှိသူက ပြောကြားသည်

Published on Mar 19, 2021
နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် R2P ဝင်ရောက်ပေးရန် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။ 

​နိုင်ငံတကာက စစ်ရေးအရ အကာအကွယ်​ပေးသင့်​သော နိုင်ငံများစာရင်းတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ​တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံများနည်းတူ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။

''ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီအပြင် မြန်မာရဲ့အိမ်နီးချင်း​တွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အစိုးရအားလုံးအ​နေနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှု​တွေကို နား​ထောင်ဖို့နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်စုအ​ပေါ် ​နောက်ထပ် ရာဇဝတ်ခြိမ်း​ခြောက်မှုကို ​ဖြေရှင်းဖို့ အ​​ရေးကြီးတယ်။ တိကျပြတ်သားတဲ့ သံတမန်​​ရေးအရ အ​ရေးယူ​ဆောင်ရွက်မှုကသာ မြန်မာမှာ ​နောက်ထပ်အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်​ပေးနိုင်မှာပါ'' ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာမှ ပရိုဂရမ်မန်​နေဂျာနာဒီယာ​ကော့တ်က ပြောကြားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး​ချိန်မှစတင်ကာ သန်းပေါင်းများစွာသောပြည်သူများ လမ်းပေါ်ထွက်လာပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒမှုများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လက်နက်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူများ သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ​စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ဂျာနယ်လစ်များပါမကျန် ကျောင်းသားလူငယ်များသည်လည်း ဥပဒေမဲ့ အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရလျက်ရှိသည်။ 

အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ဥပဒေမဲ့သတ်ဖြတ်မှုများ နေ့စဉ်ကျူးလွန် လျက်ရှိပြီး ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ် ၆ ခုကိုလည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည်။ ထို့ပင် ပြည်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ရန် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီ က အင်တာနက်များ ဖြတ်တောက်ထားသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုသို့သော စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ အန္တရာယ်ကျ​ရောက်​နေပြီဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ R2P စင်တာက ​ဖော်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတစ်နံတစ်လျား လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၌ ဆန္ဒပြသူများက လုံခြုံ​ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ​အ​သေအ​ပျောက်များ​သော အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်​ရေးနှင့် R2P ဝင်​​ရောက်​ရေး နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းသို့ ဆက်လက်​တောင်းဆို​လျက်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်ကာလအတွင်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတွင် ကျူးလွန်​သော ရက်စက် ယုတ်မာမှုများကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက လုံလုံ​လောက်​လောက် အ​ရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အ​​ပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အ​နေဖြင့် R2P သ​​ဘောတရား ​ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

R2P စာရင်း​တွင် ပါဝင်​​သော ​တောင်ဆူဒန်တွင် COVID-19 ကပ်​​​ရောဂါ၊ ရာသီဥတု​ပြောင်းလဲမှုနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခ​ကြောင့် လူဦး​ရေ ၇ သန်းခန့် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်​နေရသည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading