ရိုဟင်ဂျာပုန်ကန်မှုတွင် သော့ချက်ကျနေသော ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရေး

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၏ လက်ရှိအာဏာရ အဝါမီညွှန့်ပေါင်းပါတီ ဦးဆောင်သည့် အစိုးရက ရိုဟင်ဂျာအုပ်စုတို့ကို နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးအန္တရာယ်အဖြစ် ရှုမြင်နေသည်။

Published on Sep 26, 2017
စက်တင်ဘာ ၂၄ ရက်နေ့က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် Cox's Bazar မြို့တွင် ကူညီရေးပစ္စည်းရရှိရန် စောင့်ဆိုင်းစဉ် တိုးဝှေ့နေကြသော ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ (ဓာတ်ပုံ - Reuters/Cathal McNaughton)
စက်တင်ဘာ ၂၄ ရက်နေ့က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် Cox's Bazar မြို့တွင် ကူညီရေးပစ္စည်းရရှိရန် စောင့်ဆိုင်းစဉ် တိုးဝှေ့နေကြသော ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ (ဓာတ်ပုံ - Reuters/Cathal McNaughton)

(The Asia Times တွင် သတင်းစာဆရာ ဘာတေးလင့်တနာ ရေးသားသော Bangladesh holds the key to Rohingya insurgency ဆောင်းပါးကို ဘာသာပြန်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးပါ ဖော်ပြချက်များသည် Myanmar Now သတင်းဌာန၏ အာဘော်နှင့်သဘောထား မဟုတ်ပါ။ နိုင်ငံတကာတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော မြန်မာပြည်ဆိုင်ရာ ထိပ်တန်းသုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါးတချို့ကို မြန်မာစာဖတ်ပရိသတ် ဖတ်ရှုနိုင်ရန် ဖော်ပြပေးနေခြင်းသာဖြစ်သည်။)

ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခသည် မြန်မာပြည် မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့မြောက်ပိုင်းတို့တွင် နှစ်ကာလကြာရှည်ဖြစ်နေသော အင်အားတောင့်တင်းသည့် ပုန်ကန်ထကြွမှုအဆင့်တစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းသွားတော့မည်လား။

သြဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့က အာရကန်ရိုဟင်ဂျာကယ်ဆယ်ရေးတပ် ခေါ် အာဆာ (ARSA) အဖွဲ့က လုံခြုံရေးကင်းစခန်းများကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ပြီး၊ မြန်မာ့တပ်မတော်ကလည်း လူပေါင်း ၄ သိန်းကျော်မျှ တစ်ဖက်ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးစေလောက်အောင်အထိ အလွန်ပြင်းထန်သည့် လက်တုံ့ပြန် တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ပြီးနောက်တွင် အရှေ့တောင်အာရှ လုံခြုံရေးလေ့လာဆန်းစစ်သူတို့က အထက်ပါမေးခွန်းကို အဖြေထုတ်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။

မေးခွန်း၏ အဖြေမှာ အချက်နှစ်ချက်ပေါ်တွင် အများကြီးမူတည်သည်။ ပထမအချက်မှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် မည်သူအာဏာရနေသနည်းနှင့် ဒုတိယအချက်မှာ ရိုဟင်ဂျာစစ်သွေးကြများက ၎င်းတို့၏ဗျူဟာဖြစ်သော ပစ်လိုက်ပြေးလိုက်ပြုလုပ်သော တောတွင်းလှုပ်ရှားမှုကို စဉ်ဆက်မပြတ် အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ရန် နိုင်ငံတကာ အဆက်အသွယ်များထံမှ မည်၍မည်မျှသော ထောက်ပံ့မှုရအောင် ကြိုးစားနိုင်မည်နည်း ဆိုသောအချက် ဖြစ်သည်။

အာဆာမှာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့သစ်တစ်ဖွဲ့ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အဖွဲ့အစည်းရှိ အပယ်ခံရိုဟင်ဂျာတို့သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် အခြေပြုလႈပ်ရှားနေသော နိုင်ငံရပ်ခြား အကူအညီများဖြင့် စစ်သွေးကြွလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အစဉ်အလာရှိသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းသည် ၎င်းတို့၏ ပိုင်နက်နယ်မြေပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ထိုသမိုင်းကြောင်းကို ကောင်းစွာသိရှိသည်။ သြဂုတ်လ ၂၅ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပြီး လေးရက်မြောက်အကြာတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဝန်ကြီးချုပ် ရှိတ်ဟာဆီနာ၏ အစိုးရက အာဆာအား စစ်ရေးအရ အတူတကွ တိုက်ခိုက်ရန် မြန်မာအစိုးရကို ကမ်းလှမ်းခဲ့ပြီး၊ ဝင်ရောက်လာသော ဒုက္ခသည်အားလုံးကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ရှိတ်ဟာဆီနာ၏ အဝါမီညွန့်ပေါင်းပါတီသည် ရိုဟင်ဂျာနိုင်ငံရေးအဖွဲ့များအား လုံခြုံရေးအန္တရာယ်ဟု ရႈမြင်နေသည်မှာ ဘာသာရေးအစွန်းရောက်သော ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဂျမားအယ်အစ္စလာမ် (Bangladesh Jamaat-e-Islami-BJI) ပါတီ နှင့် ရိုဟင်ဂျာနိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းများကြားတွင် ကာလကြာမြင့်စွာတည်ရှိလာသည့် ဆက်ဆံရေးကြောင့်ဖြစ်သည်။

ထို BJI ပါတီသည် ရခိုင်ပြည်အနောက်ဖက်နှင့် ကပ်လျက်တည်ရှိသော စစ်တကောင်းဒေသတွင် အားကောင်းသော နိုင်ငံရေးအင်အားစုတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် အင်အားအကြီးဆုံးအတိုက်အခံဖြစ်သည့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အမျိုးသားရေးပါတီ (BNP) ၏ မဟာမိတ်လည်းဖြစ်သည်။

မြန်မာနှင့်တွဲပြီး အာဆာကို စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်ဖို့ ရည်ရွယ်ခဲ့သော ဝန်ကြီးချုပ်ဟာဆီနာ၏ အဆိုမှာ ဒုက္ခသည် အုံနှင့်ကျင်းနှင့် ပြုံဆင်းလာသည့်အတွက် အကောင်အထည် မပေါ်ခဲ့ပါ။ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ထောင်သောင်းချီ၍ နယ်စပ်ဖြတ်လာနေသော လူပေါင်းများစွာကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက တားဆီးပါက အသေအပျောက် များစွာဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် သူ၏ မူလအဆိုကို ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းသွားခြင်းဖြစ်သည်။

ရိုဟင်ဂျာတို့ကို ထောက်ခံသည့် လူထုစုဝေးမှုများ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မြို့ကြီးများတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါတွင် ဟာဆီနာ၏အသံ ပြောင်းလဲလာသည်။ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့က သူကိုယ်တိုင် နယ်စပ်ရှိဒုက္ခသည်စခန်းသို့ပင် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံက ဒုက္ခသည်များကို ယာယီနေထိုင်စရာများနှင့် ကူညီပံ့ပိုးမှုများကို ပြုလုပ်ပေးသွားဖြစ်ကြောင်း၊ မကြာခင် မြန်မာနိုင်ငံကလည်း သူ့နိုင်ငံသားများကို ပြန်လည်ခေါ်ယူသင့်ကြောင်း သူက ဆိုခဲ့သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲများကို လာမည့်နှစ် ၂ဝ၁၈ သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး ၂ဝ၁၉ ဇန်နဝါရီ နောက်ဆုံးထားပြီး ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ ထိုရွေးကောက်ပွဲတွင် အဓိကအတိုက်အခံပါတီဖြစ်သည့် BNP သာ အနိုင်ရရှိပြီး တစ်ကျော့ပြန် အာဏာရလာပါက အခြေအနေသည် အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပြီး ရိုဟင်ဂျာတို့ကို ပိုမိုထောက်ခံသော မူဝါဒတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သကဲ့သို့၊ နယ်စပ်ဒေသတွင် စစ်သွေးကြွများ ခိုအောင်းရာနေရာသစ်များ ဖန်တီးလာမှှုကို ထိုတက်လာသောအစိုးရသစ်က မျက်ကွယ်ပြုနိုင်သည့် အခြေအနေ ရှိသည်။

BNP ပါတီမှာ အစ္စလာမ်နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သည့် BJI နှင့် ညွှန့်ပေါင်းဖွဲ့ကာ ၁၉၉၁ မှ ၁၉၉၆ ကာလ နှင့် ၂ဝဝ၁ မှ ၂ဝဝ၆ ကာလများတွင် အာဏာရပါတီဖြစ်ခဲ့သည်။

BJI ၏ ပါတီသင်္ကေတများသည် ဥပဒေကြောင်းအရ ညီညွတ်မှုမရှိသောကြောင့် လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ပိတ်ပင်ထားခံရသည်။ သို့သော် ဟာဆီနာ၏ အဝါမီညွန့်ပေါင်းပါတီက ရွေးကောက်ပွဲတွင် အရေးနိမ့်ပါက BJI နှင့် ၎င်းကဲ့သို့သော ဘာသာရေးအစွန်းရောက်အုပ်စုများသည် အတိုက်အခံ BNP ပါတီ ဦးဆောင်မည့်အစိုးရကို အကြီးအကျယ် သြဇာလွှမ်းမိုးနိုင်ခြေရှိသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ကြီးမားသောစစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို တန်ပြန်ရန် ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ရိုဟင်ဂျာသွေးစည်းညီညွတ်ရေး RSO အဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

RSO ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ရိုဟင်ဂျာ သူပုန်များသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်ကို ခြေကုပ်ယူလာခဲ့သည်။ RSO အဖွဲ့အစည်းမှာ မရှိတော့သလောက် ပျက်ပြယ်သွားပြီဖြစ်သော်လည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အရှေ့တောင်ဖက်ရှိ အူခီယာမြို့အနီးတွင် စခန်းကြီးတစ်ခု ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

ရခိုင်ဒေသတွင် မွတ်စလင်များ လက်နက်ကိုင်ပုန်ကိုင်မှှုမှာ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဗြိတိသျှလက်အောက်မှ မြန်မာနိုင်ငံမလွတ်မြောက်မီကပင် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရိုဟင်ဂျာဆိုသော အသုံးအနှုန်းမှာ ရေပန်းမစားသေးဘဲ ထိုပုန်ကန်သူ မြန်မာမွတ်စလင်များက သူတို့ကိုယ်သူတို့ မူဂျာဟစ်များဟု သမုတ်ခဲ့သည်။

ထိုသူတို့အနက် လူသိများသည့်အဆိုတော် ဂျဖားကော်ဝဲလ် (Jafar Kawwal) ခေါ် ဂျဖားဟူစိန်ဆိုသူက ဦးဆောင်ကာ မူဂျာဟစ်တို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ဒေသတချို့ကို လွတ်လပ်ရေးရခါစ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင်းသို့ သွတ်သွင်းရန်ကြံရွယ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်အချိန်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသခေါ် အရှေ့ပါကစ္စတန်အဖြစ်သာ တည်ရှိနေသည်။

သို့ရာတွင် မြန်မာမွတ်စလင်ခေါင်းဆောင်တို့က ထိုမူဂျာဟစ်များ၏ ပုန်ကန်ထကြွမှုကို လက်သင့်မခံခဲ့ပေ။ ၁၉၄၆ ခုနှစ် မေလစောပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်လိုသူ မူဂျာဟစ်များ၏ အင်အား အရှိန်ရလာနေသည်၊ သို့ရာတွင် လက်နက်ကိုင် လှုပ်ရှားမှုအဆင့်သို့ မရောက်ရှိသေး။ ထိုအချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် အတူ လုပ်ကြံခံခဲ့ရာသူ မြန်မာ့အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ မြန်မာမွတ်စလင်အမျိုးသား ဦးရာဇတ်က ပါကစ္စတန်နှင့် ပူးပေါင်းရန်ကြံစည်မှုအား လက်သင့်မခံရန် နိုင်ငံတွင်းရှိ မွတ်စလင်များကို စာထုတ်ပြန် သတိပေးခဲ့သည်။

မြန်မာမွတ်စလင်များကို ပေါက်ဖွားကြီးပြင်းရာ ဇာတိနိုင်ငံတွင် အင်အားကောင်းပြီး၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသည့် အသိုက်အဝန်းတစ်ခုအနေဖြင့်သာ မြင်လိုချင်သည်မှာ ဦးရာဇတ်၏ဆန္ဒဖြစ်သကဲ့သို့၊ ထိုအချိန်မှ ယနေ့မျက်မှောက်အချိန်ထိလည်းကောင်း၊ ယခုကြုံတွေ့နေရသော အရေးအခင်းတွင်လည်းကောင်း မြန်မာမွတ်စလင်တို့၏ ရပ်တည်ချက်မှာ ထိုအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။

စက်တင်ဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အစ္စလာမ်ဘာသာရေးအဖွဲ့ကြီးက အာဆာအဖွဲ့ကို ရှုတ်ချကြောင်း၊ အစိုးရ၊ ဘာသာပေါင်းစုံချစ်ကြည်အဖွဲ့များ အပါအဝင် ပြည်သူလူထုနှင့် အတူတကွ လက်တွဲပြီး အကြမ်းဖက်မှုများကို ကာကွယ် တားဆီးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိကဝတ်ပြုခဲ့သည်။

၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်များတွင် မူဂျာဟစ်လှုပ်ရှားမှုများ မှေးမှိန်လာခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ တွင်မူ လက်ကျန် မူဂျာဟစ်သူပုန်များက အစိုးရနှင့်သဘောတူညီမှုယူကာ လက်နက်ချခဲ့သည်။

ထိုသဘောတူညီမှု၏ အကျိုးဆက်အားဖြင့် ရခိုင်ပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် မေယုနယ်ခြားခရိုင် အမည်ရ ဒေသန္တရ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၆၂ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် ထိုအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

မိုဟာမက်ဂျဖားဟာဘစ်ဦးဆောင်သော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအပါအဝင် မွတ်စလင်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတချို့ ၁၉၆၃ တွင် တောခိုကာ ရိုဟင်ဂျာ လွတ်မြောက်ရေးတပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ထိုအဖွဲ့မှာ ၁၉၇၄ တွင် ရိုဟင်ဂျာမျိုးချစ်တပ်ဦး ဟူ၍ အသွင်ပြောင်းလာခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် ထိုအဖွဲ့မှာ မြန်မာပြည်တွင်းတွင် လှုပ်ရှားမှုမယ်မယ်ရရ ဘာမျှမပြုလုပ်ခဲ့ဘဲ၊ ဦးဆောင်သူခေါင်းဆောင်များမှာ စစ်တကောင်းတွင် အခြေစိုက်ပြီး ရိုဟင်ဂျာ လှုပ်ရှားမှုအကြောင်း စာစောင်များ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များသာ ထုတ်နေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့မှာလည်း မည်ကာမတ္တမျှသာဖြစ်ပြီး၊ ထိုလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကို မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အရှေ့တောင်ဖက်စွန်းရှိ တက်နက်(ဖ်)မြို့တဝိုက်တွင် အခြေပြုထားခဲ့သည်။

ရိုဟင်ဂျာအရေးကို နိုင်ငံတကာက သိသိသာသာ စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်မှာ “တရားမဝင်ခိုးဝင်လာသူများ” ဟု ယူဆခံရသူများအား သုတ်သင်ရန် မြန်မာအစိုးရက ၁၉၇၈ ခုနှစ်
ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် နဂါးမင်းစစ်ဆင်ရေးနောက်ပိုင်းမှ ဖြစ်သည်။ ဒုက္ခသည် ၂ သိန်းခန့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် နိုင်ငံတကာမှ ဝေဖန်ပြစ်တင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုအရေးအခင်းကြောင့် ရက်ဘိတက်၊ အယ် အလမ်မယ်အစ္စလာမီအမည်ရ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားနိုင်ငံမှ ငွေအင်အား အလွန် တောင့်တင်းသည့် ပရဟိတအဖွဲ့တစ်ခု မြန်မာနှင့်ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်နိမိတ်ဒေသများသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

ထိုပရဟိတအဖွဲ့က ဒုက္ခသည်များကို အကူအညီပေးရုံမက ဆေးရုံတစ်ရုံ၊ ဝတ်ပြုဗလီတစ်လုံး၊ ဘာသာရေးစာသင်ကျောင်းတစ်ကျောင်းတို့ကို အူခီရာမြို့တွင် ဆောက်ပေးခဲ့သည်။

ထိုဘာသာရေးအဆောက်အအုံမှာ အရောင်အသွေးအမျိုးမျိုးရှိ မွတ်စလင်စစ်သွေးကြွများ ဆုံစည်းရာနေရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်းတွင် ပိုအစွန်းရောက်သောပုဂ္ဂိုလ်များက ရိုဟင်ဂျာမျိုးချစ်တပ်ဦး (Rohingya Patriotic Front) မှ ခွဲထွက်ပြီး ရိုဟင်ဂျာသွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ် (RSO) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ရခိုင်ပြည်ဇာတိ ဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်သူ မိုဟာမက်ယူနွတ် ဦးဆောင်သည့် RSO အဖွဲ့သည် ပေါ်ထွက်ခဲ့သမျှသော ရိုဟင်ဂျာအုပ်စုများအနက် အင်အားအကောင်းဆုံးနှင့် စစ်သွေးအကြွဆုံးအဖွဲ့ ဖြစ်လာသည်။ များမကြာမီ ထိုအဖွဲ့သည် သဘောထားခြင်းတိုက်ဆိုင်သော မွတ်စလင်ကမ္ဘာမှ အဖွဲ့များနှင့် ချိတ်ဆက်မိပြီး ထောက်ပံ့မှုများ ရရှိလာခဲ့သည်။

RSO သည် ကတ်ရှမီးယား ရှိ ဟစ်ဘီအူမူဂျာဟေဒင်အဖွဲ့နှင့် အာဖဂန်နစ္စတန်ရှိ ဂါဘဒ္ဒင်အဖွဲ့များ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုများကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ RSO တို့၏ အူခီယာအခြေစိုက်စခန်းသို့ အာဖဂန် စစ်သင်တန်းနည်းပြများ ရောက်ရှိလာပြီး၊ RSO ၁ဝဝ ခန့်မှာ အာဖဂန်နိုင်ငံ ခို့စ် (Khost) ပြည်နယ်သို့ ဟစ်ဘီအစ္စလာမီအဖွဲ့နှင့်အတူ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ရန် သွားရောက်ခဲ့သည်။

RSO အဖွဲ့သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဒေသတွင်း မှောင်ခိုဈေးကွက်များမှ ရော့ကတ်အမြောက်များ၊ စက်သေနတ်များ ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။

၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်အစောပိုင်းတွင် နယ်စပ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာသူပုန်တို့၏ လူသူ လက်နက် ဖြည့်တင်းနေမှုကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သတင်းစာများက အထူးအသားပေး ရေးသားဖော်ပြကြသည်။

သို့ရာတွင် RSO စစ်စခန်းများတွင် စစ်ရေးလေ့ကျင့်နေသူတို့မှာ ရိုဟင်ဂျာများသာမက၊ စစ်တကောင်းတက္ကသိုလ်မှ အစ္စလာမီချားဟတ်တရားရှီဘား အဖွဲ့ဝင်များပါ ပါဝင်နေသည့်အချက် ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထိုအဖွဲ့မှာ ၎င်းတို့၏ စစ်သွေးကြွ လှုပ်ရှားမှုများအတွက် ရိုဟင်ဂျာစခန်းများကို ယောင်ပြ ပြုလုပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။

အမှန်စင်စစ် RSO မှာ မြန်မာနိုင်ငံထဲတွင် မည်သည့်တိုက်ခိုက်မှုကိုမျှ လုပ်ဆောင်မှု မရှိသလောက်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ၂ဝဝ၁ ခုနှစ် အမေရိကန်ရုပ်သံဌာန CNN သတင်းဌာနက အာဖဂန်နိုင်ငံ ကဘူးလ်ဒေသရှိ အယ်ခိုင်ဒါတို့ထံမှ RSO စစ်စခန်းများအကြောင်း ရုပ်သံမှတ်တမ်းခွေများ ရရှိခဲ့သည်။ ထိုမှတ်တမ်းခွေများတွင် အာရဗီဘာသာဖြင့် ဗမာဟုစာတမ်း ရေးထိုးထားသည်။ ထိုမှတ်တမ်းများကို CNN သတင်းဌာနက ၂ဝဝ၂ သြဂုတ်လတွင် ကမ္ဘာအနှံ့ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့ပြီး၊ မှတ်တမ်းတွင် ပါရှိသော အခင်းအကျင်းအရ နယ်စပ်အူခီရာ တဝိုက်တွင်မဟုတ်ဘဲ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းတွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။

RSO အဖွဲ့မှာ ယခုအချိန်တွင် မရှိတော့ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် မြန်မာ နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင်လည်း သူပုန်စခန်းများ ဖွင့်လှစ်ထားခြင်းလည်း မရှိတော့ပေ။ သို့ရာတွင် ရိုဟင်ဂျာနိုင်ငံရေးအဖွဲ့များ အစွန်းရောက် လှုပ်ရှားလာခြင်းမှာ ရိုဟင်ဂျာမျိုးချစ်တပ်ဦး ခေတ်ဆန်းပိုင်းမှ ရိုဟင်ဂျာ သွေးစည်းညီညွတ်တပ် ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းကြောင်းများကို ထောက်ရႈ၍လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ယခု ဖြစ်ပေါ်လာသော အာဆာအဖွဲ့၏ ခေတ်မီသော လူထုဆက်ဆံရေးယန္တယား နှင့် RSO အဖွဲ့၏ မူလအဆက်အသွယ်များထက် ပိုမိုခြေလှမ်းကြဲသော နိုင်ငံတကာအချိတ်အဆက်များကို ထောက်ရႈ၍လည်း သိနိုင်ပါသည်။

အာဆာမပေါ်လာမီက ရှိခဲ့သောအဖွဲ့များမှာ အူခီရာစခန်းများတွင် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု မည်ကာမတ္တမျှသာ ဆောင်ရွက်နေခဲ့ပြီး၊ စစ်တကောင်းရှိ အခြားသော အစ္စလာမ်အဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင်သာ ပါဝင်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယခုတိုက်ခိုက်မှှုများမှာ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်မှစပြီး မြန်မာပြည်တွင်း မွတ်စလင်စစ်သွေးကြွတို့၏ ပထမဦးဆုံးသော တိုက်ခိုက်မှုများဟု ဆိုနိုင်သည်။

အာဆာကို စစ်မြေပြင်တွင် အမှန်တကယ်အကဲစမ်းသည့်ပွဲမှာ ၎င်းက တစ်ဖက်သက် ကြေညာထားသည့် တစ်လကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကာလ ကုန်ဆုံးသည့်အခါတွင် တွေ့မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအပစ်ရပ်ကာလမှာ အောက်တိုဘာ ၁ဝ တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်သည်။ အာဆာက လက်နက်အလုံအလောက် စုဆောင်းပြီး မြန်မာပြည်တွင်းတွင် လက်နက်ကိုင်လှုပ်ရှားမှု ဆက်လုပ်နိုင်မည်၊ မလုပ်နိုင်မည်အပေါ်တွင် မူတည်နေသည်။

တပြိုင်နက်တည်းတွင် အာဆာတို့၏ကံကြမ္မာမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရပေါ် မူတည်နေပြီး၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲက အာဆာတို့၏ နယ်စပ်လှုပ်ရှားမႈများအတွက် ပိုမို အခြေအနေကောင်းသော အခင်းအကျင်းများ ဖြစ်ပေါ်နေမည်လားဆိုသည်ကို တွေ့မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။

 

မတ် ၁၄ မှ ၁၈ ရက် ညနေပိုင်းအထိ သေဆုံးသူ ၅၈ ဦးနှင့် ဒဏ်ရာရသူ ၅၃ ဦးရှိခဲ့သော လှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင် တိတ်ဆိတ်ခြောက်ကပ်နေပြီး နေ့စဉ်ရက်ဆက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်းများကြောင့် ထောင်ပေါင်းများစွာသော ပြည်သူများ လှိုင်သာယာကို စွန့်ခွာက နေရပ်ပြန်...

Published on Mar 19, 2021
လှိုင်သာယာအသွား တံတားပေါ်တွင် မီးလောင်ကျွမ်းထားသည့် ကားတစ်စီးကို မတ် ၁၆ ရက်က တွေ့မြင်ရစဉ်။ 

သပိတ်စစ်ကြောင်းများကို အာဏာရှင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့က နှစ်ရက်ဆက်တိုက် အကြမ်းဖက် ပစ်ခတ်ဖြို ခွင်းမှုကြောင့် ပြည်သူအမြောက်အများ သေဆုံးခဲ့ရသည့် လှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင် မတ် ၁၆ ရက် မွန်းလွဲ ပိုင်းက ဆိုင်ကယ်တစ်စီးတလေသာ ဖြတ်သွားဖြတ်လာရှိပြီး တိတ်ဆိတ်ခြောက်ကပ်နေသည်။ 

လှိုင်သာယာမရောက်မီ ဘုရင့်နောင်တံတားအောက် လမ်းဆုံမီးပွိုင့်တွင် တာယာအကြွင်းအကျန်များ မီးငွေ့ငွေလောင်နေဆဲဖြစ်သည်။ ရပ်ကွက်နေ လူငယ်တချို့ သမိုင်းဘက် လမ်းမခြမ်းကို သဲအိတ်တချို့ ဖြင့် ကြိုးစားပမ်းစား အကာအကွယ်ပြုလုပ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

လှိုင်သာယာမြို့နယ်အဝင် တံတားပေါ်၌လည်း ကားတာယာ မီးလောင်ထားသည့် ပြာမှုန့်မဲမဲများ ဟိုတစ် ကွက် သည်တစ်ကွက် ပြန့်ကျဲနေဆဲ တွေ့ရသည်။ လှိုင်သာယာ ကျန်စစ်သားလမ်းမကြီးတလျှောက်ရှိ ဈေးဆိုင်များ ပိတ်ထားပြီး လမ်းဆုံတိုင်းလိုလို လမ်းအရံအတားများဖြင့် ပိတ်ဆို့ ထားသည်ကို တွေ့ရ သည်။ 

လမ်းတလျှောက် လာသမျှလူစိမ်းတိုင်းကို သံသယမျက်လုံးများဖြင့် လိုက်ကြည့်နေသာ ရပ်ကွက်နေ ပြည်သူ့အချို့ကို မြင်ရခြင်းက ၎င်းတို့၏စိတ်မလုံခြုံမှုကို ကူးစက်ခံစားရစေသည်။ 

“ပြည်သူတွေက ဘယ်လို လုံခြုံတော့ မလဲဗျာ။ သူတို့က မဲမဲမြင်ရာ လိုက်ပစ်နေတာ။ နေ့လည်း ပစ် တယ်။ ညလဲပစ်တယ်။ မထင်ရင် မထင်သလို ဆိုင်ကယ်တွေကိုတားပြီး စစ်တာတွေ ပါသေးတယ်” လို့ ဆိုင်ကယ်ကယ်ရီမောင်းသူက ပြောပြသည်။ 

မြန်မာတနိုင်ငံလုံး စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေး အထွေထွေသပိတ်များ ဆင်နွှဲနေသည့်နည်းတူ လှိုင်သာယာမြို့နယ်သည်လည်း အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးသပိတ်များ ဆင်နွှဲခဲ့ကြသည်။ 

မြောက်ဥက္ကလာပ သပိတ်စစ်ကြောင်းကို အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခံရပြီး ကျည်အစစ်ဖြင့်ပစ်သဖြင့် လူများသေဆုံးခဲ့ခြင်း၊ မန္တလေးမြို့ စိန်ပန်းသပိတ် အကြမ်းဖမ်ဖြိုခွင်းခံရပြီး လူသေဆုံးခဲ့ခြင်းများကြောင့် အကြမ်းဖက်လက်နက်ကိုင်များကို တုံ့ပြန်ခုခံရန် မတ် ၁၃ ရက်က လှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင် အလံနက် လွှင့်ထူခဲ့ကြသည်။ 

ထိုနေ့ကလည်း လှိုင်သာယာမြို့နယ်၌ ညနေပိုင်းတွင် ဆန္ဒပြသပိတ်စစ်ကြောင်း အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခံ ခဲ့ရပြီး ညပိုင်းတွင် လှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင်း ဦးတည်မောင်းနှင်လာသည့် စစ်ကားအချို့ကို သတိထားမိ သည်ဟု ဒေသခံအချို့က ပြောသည်။  

မတ်လ ၁၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်ပျံ့နှံ့လာသော ဓာတ်ပုံများ၊ ဗီဒီယိုများအရ အစီး ၅၀ ခန့်ရှိ စစ်ကားများ အောင်ဇေယျတံတားကိုဖြတ်ပြီး လှိုင်သာယာကို ဦးတည်မောင်းနှင်သွားသည်ကို တွေ့ခဲ့ရသည်။ 

“မတ်လ ၁၄ ရက် မတိုင်ခင်မှာလည်း သပိတ်တွေကို အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းတာတွေတော့ ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ကတော့ စစ်အင်အား အလုံးအရင်းနဲ့လာပြီး သပိတ်တွေကို နှစ်ဖက် ညှပ်ပိတ် ပစ်ခတ်ကြတာပဲ။ လူအသေအမြောက် အများဆုံး အကြမ်းဖက်ခံရတာပဲ” ဟု သပိတ် စခန်းဖြိုးခွင်းခံရမှုကို မျက်မြင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသူတစ်ဦးက ပြောသည်။ 

မတ် ၁၄ ရက်တွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များက သပိတ်စခန်း အနီးအနား လာသမျှလူများကို ဆက်တိုက်ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့တပ်စွဲထားရာ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှုးရုံးရှေ့ ဖြတ်သန်းသွားလာသူများကိုပင် လှမ်းပစ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ 

“ကျနော်ဆိုရင် စစ်သားတွေ တပ်စွဲထားတဲ့ ထွေအုပ်ချုပ်ရုံးကို ညနေ ၃ နာရီလောက်က ဆိုင်ကယ်နဲ့ ဖြတ်တာ အထဲကနေ သေနတ်နဲ့ လှမ်းပစ်တာဗျာ။ ကံကောင်းလို့ ခေါင်းနောက်ဘက်ကို ချော်သွားတာ။ စစ်ကားတွေ လမ်းမပေါ်မှာ သွားနေတာတွေ့တာနဲ့ ပြည်သူတွေက ရှောင်ကြရတဲ့အထိကို ဒီကောင်တွေ လုပ်ကြတာ” လို့ လှိုင်သာယာမြို့ခံနောက်တစ်ဦးက ပြောသည်။ 

လှိုင်သာယာရုံးရှေ့ ၁၀၃ ဂိတ် ကျန်စစ်သားလမ်းမကြီး မူးယစ်ဖမ်း ဆီးရေး ရဲကင်းရှေ့တွင်လည်း  ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု မျက်မြင်ကြုံတွေ့ခဲ့သူ လူငယ်တစ်ဦးက ပြောသည်။ 

“၁၄ ရက်နေ့ နေ့လယ် ၁ နာရီလောက်ကတည်းက ၁ ထိပ်ကနေ စပစ်တာ၊ လမ်းတလျှောက် ပစ်လာ တာ ၅ ထိပ်ဘက်ကနေ ပတ်တက်လာတယ်။ နောက်ပြီး ရုံးရှေ့ကနေလည်း တရပ်စက်ပစ်လာပြီး မြို့နယ်ခန်းမမှာ စစ်ကား ငါးစီးလောက် ဝင်နေကြတယ်။ ရုံးရှေ့ City Mark အရှေ့ကနေ စနိုက်ပါနဲ့ လှမ်းပစ်လိုက်တာ ပြည်သူတစ်ဦး ဗိုက်ထိပြီး နောက်တစ်ဦးက ခေါင်းထိသွားတယ်။ ကျွန်တော့် မျက်စိရှေ့မှာပဲ လဲကျသွားတယ်။ ချက်ချင်း အလောင်းကောက်လို့ မရဘူး။ သေနတ်တွေ ဆက်တိုက် ပစ်နေလို့။ နောက်မှ သူတို့ထွက်သွားမှ လဲနေသူတွေကို သွားဆွဲယူရတယ်။” ၁၉ ရပ်ကွက်နေ လူငယ် တစ်ဦးက ပြောပြသည်။ 

မတ်လ ၁၄ ရက် နေ့ခင်းဘက်တွင် အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်မှုများရှိခဲ့သည့်နည်းတူ ညပိုင်းတွင်လည်း လှိုင်သာယာမြို့နယ်ရှိ လမ်းမများပေါ်၌ စစ်ကားများဖြင့် လှည့်လည်ပြီး အသံပေးပစ်ခတ်ခြိမ်းခြောက်မှု များဆိုးဆိုးဝါးဝါး လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု ရပ်ကွက်နေပြည်သူများက ဆိုသည်။ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ တစ်ရက်တည်း၌ပင် သေဆုံးသူ ၄၀ ထက်မနည်း ရှိခဲ့သည်ဟု လူမှုကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ဆောင် နေသူတစ်ဦးက ပြောသည်။။ 

(မတ် ၁၄ မှ ၁၈ ရက် ညနေပိုင်းအထိ လှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင် သေဆုံးသူ ၅၈ ဦးနှင့် ဒဏ်ရာရသူ ၅၃ ဦးရှိကြောင်း လှိုင်သာယာဆေးရုံတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက အတည်ပြုထားသည်။) 

ညစဉ် ၁၀ နာရီဝန်းကျင်မှစတင်ကာ မကြာခဏကြားနေရသည့် အသံဗုံးဖောက်သံများသည် ည ၂ နာရီခန့်မှသာ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သွားခဲ့သည်ဟု အမျိးသမီးတစ်ဦးက ပြောသည်။ 

“ဒီအသံက အသံဗုံးဖောက်သံ။ သူတို့တွေ ညတိုင်း ပုံမှန်ပစ်နေကြပဲ။ ကျမတို့တောင် အသံဗုံးနဲ့ ကျည်အစစ်ပစ်သံကို ခွဲတက်နေပြီ။ တခါတလေ အသံဗုံးနဲ့ကျည်အစစ် ရောပစ်တတ်တယ်” ဟု လှိုင်သာယာတွင် နေထိုင်သူ အမျိုးသမီးက ပြောပြသည်။ 

လှိုင်သာယာရှိ ရပ်ကွက်နေ ပြည်သူများသည် ညစဉ်ညတိုင်း  ၂ နာရီခန့်အထိ မအိပ်မနေ နိုးနိုးကြားကြား စောင့်ကြည့်နေရသည်ဟု ဆိုသည်။ 

ရပ်ကွက်ထိပ်တိုင်း လမ်းမထိပ်တိုင်းတွင် အရံအတားများလုပ်ထားသည့်နည်းတူ လမ်းတိုင်း၌လည်း လူကြီး၊လူငယ်များ ကင်းပုန်းစောင့်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ကင်းစောင့်နေရင်း လမ်းမတလျှောက် စစ်ကားများ လာနေပါက ကင်းစောင့်အဖွဲ့က အသံပိတ်၊ မီးပိတ်ပြီး သတိအနေအထား စောင့်ကြည့်ကြ ရသည်။ အကယ်၍ တစ်ဦးတစ်ယောက်က ထွက်ကြည့်သည်ကို စစ်သားများ သတိထားမိပါက ကျည် အစစ်ဖြင့် လှမ်းပစ်တတ်သည်ဟု ဆိုသည်။ 

လှိုင်သာယာကို စစ်အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဖိနှိပ်နေခြင်းမှာ အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး သပိတ်စစ် ကြောင်းများအပြင် တရုတ်ပိုင်စက်ရုံများ မီးလောင်မှုကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်ဟု ပြည်သူတချို့က ဆိုကြသည်။ 

မတ်လ ၁၄ ရက်က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် သပိတ်စစ်ကြောင်းဖြိုခွင်းခံရချိန်တွင် တရုတ်နိုင်ငံသား ပိုင် စက်ရုံများဖြစ်သည့် Global အထည်ချုပ်စက်ရုံ၊ ရွှေနဂါး ဓာတ်မြေသြဇာစက်ရုံနှင့် ငွေကြယ်အ ထည်ချုပ်စက်ရုံများ မီးစွဲလောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

“လှိုင်သာယာပြည်သူတွေ ရှို့နေတယ်ဆိုပြီး ကောလဟာလတွေ ထွက်တယ်။ အဲ့ဒီစက်ရုံနားမှာ သူတို့ အဖွဲ့တွေပဲ ရှိတာ။ ကျမတို့ ပြည်သူတွေကို သေနတ်တွေ မဲမဲမြင်ရာ ပစ်နေတာကို ဘယ်သူတွေက ထွက်ပြီး မီးသွားရှို့ရဲမှာလဲ။ စဉ်းစားကြည့်ရင် သိသားကြီးဟာကို” ဟု အမျိုးသမီးက မှတ်ချက်ပြုသည်။ 

ရပ်ကွက်နေ ပြည်သူများ၏ ပြောကြားချက်အရ လက်နက်ကိုင်စစ်သားများအပြင် ရပ်ကွက်ထဲရှိ ရဲသတင်းပေးဆိုသူများကိုလည်း သတိထားစောင့်ကြည့်နေရသည်ဟု ဆိုသည်။ 

“ကျနော်တို့ ပြည်သူတွေကို သတ်လို့ ကျနော်တို့က ခုခံကာကွယ်မယ်ဆိုပြီး ဓားတို့ဘာတို့ ဆောင်ထား ကြတယ်။ ဒါကို သတင်းပေးတွေက သတင်းပေးလိုက်လို့ ညဘက် အဲ့ဒီနေရာတွေ အဖိခံရတာမျိုးတွေ ရှိကြတော့ အခုဆို တရပ်ကွက်နဲ့တရပ်ကွက်က ၆ နာရီကျော်ရင် ဟိုဘက်ဒီဘက် မဖြတ်ခိုင်းဘူး။ စည်း ကျော်တာနဲ့ ခုတ်မယ်ဆိုပြီး ပြောတာတွေ ရှိတယ်။ လှိုင်သာယာဆိုတာကလည်း လူပေါင်းစုံ အလုပ်လာ လုပ်နေတာဆိုတော့ ဘယ်သူ့မှ မယုံရဘူး” ဟု မြို့ခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ 

တဦးနှင့်တဦး သံသယကြီးထွားသည့် အခြေအနေကိုလည်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဖြတ်သန်းသွားလာစဉ် ရပ်ကွက်ထိပ် ကင်းတာဝန်ယူထားသည့် ဓားရှည်များဖြင့် လူတအုပ်ထွက်လာကြပြီး “ဘာအတွက် သွား မှာလဲ၊ ဘာကြောင့်လဲ” ဆိုပြီး အသေးစိတ်မေးမြန်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အချိန်က ည ၄ နာရီကျော်ကျော် အချိန်ဖြစ်သည်။ 

အသံဗုံးသံ၊ သေနတ်ပစ်သံများဖြင့် နေ့စဉ်ရက်ဆက်ဖြတ်သန်းပြီးနောက် မတ် ၁၇ ရက်တွင် ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား မိသားစုအများစု လှိုင်သာယာကို စတင်စွန့်ခွာကြတော့သည်။ အိတ်ကြီး၊ အိတ်ငယ် အသွယ်သွယ်နှင့် ဟိုက်ဂျက်၊ လိုက်ထရက်၊ ဆိုင်ကယ် စသည့် ရရာမော်တော်ယာဉ်များဖြင့် နယ်ပြန် ရန်ထွက်လာသူ လမ်းမပေါ်တွင် ပြည့်လျှံလုနီးပါးဖြစ်ခဲ့သည်။ 

“လှိုင်သာယာက စစ်မြေပြင်ကြီးလို ဖြစ်သွားတော့ သူတို့တွေလဲ မနေရဲဘူးနေမှာပေါ့။ တချို့က အလုပ် မရှိတော့ စားဝတ်နေရေး ခက်ခဲလို့ ပြန်ကြတာလဲ ပါတယ်။ တချို့ကတော့ လုံခြုံမှုမရှိတော့လို့ကို ပြန်ကြတာ။ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့လောက်ကတည်းက စပြန်နေကြတာ။ အခု ပြန်တာ ဘယ်လောက်များ လဲဆိုရင် မြင်တဲအတိုင်း လမ်းပေါ်မှာ ပြည့်နေတာကိုပဲကြည့်တော့” ဟု ဒေသခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။

စစ်အုပ်ချုပ်ရေးလက်အောက် ရောက်သွားသည့် လှိုင်သာယာမြို့နယ်နေ ပြည်သူများ၏ အလုပ်အကိုင် များ၊ မျှော်လင့်ချက်များ အမှန်တကယ် ရိုက်ချိုးခံလိုက်ရပြီဖြစ်သည်။ အင်တာနက်လိုင်းများ ဖြတ် တောက်ခံထားရသည့်အတွက် အခြေခံသတင်းအချက်အလတ် သိပိုင်ခွင့်ပင် မရှိတော့ပေ။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

အင်အား ၁၀၀ ကျော်ရှိ ရဲနှင့်စစ်သားများသည် နံနက် ၉ နာရီအချိန်တွင် စတင်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းခဲ့ရာ အောင်ပန်းမြို့တွင် ၇ ဦးကျဆုံးပြီး ကလောဆေးရုံရောက်သွားသည့် လူနာသည်လည်း ၁၁ နာရီခန့်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ကြောင်း နာရေးကူညီမှုအသင်းထံမှ သိရသည်

Published on Mar 19, 2021
အောင်ပန်းမြို့တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉) နံနက်ပိုင်းက စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များ ၏ ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှုအတွင်း ဒဏ်ရာရသူတစ်ဦးကို သယ်ဆောင်လာစဉ်။

ရှမ်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း အောင်ပန်းမြို့တွင် စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြရန် လူစုနေသော ပြည်သူများကို စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ကျည်အစစ်များဖြင့် ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းသဖြင့် ၈ ဦး ကျဆုံးသွားကြောင့် အောင်ပန်းနာရေးကူညီမှုအသင်းထံမှ သိရသည်။

အင်အား ၁၀၀ ကျော်ရှိ ရဲနှင့်စစ်သားများသည် ယနေ့ (မတ် ၁၉) နံနက်ကပိုင်း ၉ နာရီအချိန်ခန့်တွင် စစ်ကား ၁၆ စီးဖြင့် ရောက်ရှိလာပြီး ဆန္ဒပြသူများကို စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ အောင်ပန်းမြို့တွင် ၇ ဦးကျဆုံးပြီး ဒဏ်ရာဖြင့် ကလောဆေးရုံရောက်သွားသည့် လူနာသည်လည်း ၁၁ နာရီခန့်တွင် သေဆုံး သွားကြောင်း နာရေးကူညီမှုအသင်းမှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောသည်။

စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့သူများမှ အမျိုးသားများဖြစ်ကြပြီး ကလော ဆေးရုံးတွင် လည်ပင်းဒဏ်ရာဖြင့် သေဆုံးခဲ့သူ၏ ရုပ်အလောင်းကို သည်ဆောင်ရန်ပြင်ဆင်နေပြီး အောင်ပန်းမြို့တွင် သေဆုံးခဲ့သူများ၏ ရုပ်အလောင်းကိုမူ စစ်တပ်နှင့်ရဲများက ယူဆောင်သွားကြသဖြင့် အလောင်းပြန် မရသေးကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

စစ်နှင့်ရဲများက ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ လူနေအိမ်ဝင်းတံခါးများကို ရိုက်နှက်ဖျက်ဆီးကာ နေအိမ်အတွင်း ဝင်ရောက်၍လည်း ဖမ်းဆီးလျက်ရှိပြီး အရပ်သား ၁၀ ဦးထက်မနည်း အဖမ်းခံထားရကြောင်း အောင်ပန်းမြို့နေ ကိုနေလင်းထွန်းက Myanmar Now ကို ပြောသည်။

“ဒီနေ့က လူစု မလုပ်ရသေးဘူး။ စုရပ်မှာ လူစုဖို့ လုပ်နေတုန်းရှိသေးတယ်။ ရဲတွေအရင်ရောက်လာ တယ်။ ရဲတွေကို ပြည်သူကပြန်ဝိုင်းထားချိန် လက်နက်ကိုင် စစ်သားတွေက ထပ်ရောက်လာပြီး တရစပ် ပစ်တော့တာ။ နောက်ရက်တွေတော့ လူစုလို့မရရင် ကိုယ့်ရပ်ကွက်နဲ့ကိုယ်ပဲ ပြဖို့လုပ်မှာပဲ” ဟုလည်း ၎င်းက ပြောသည်။

အောင်ပန်းမြို့ရှိ ရပ်ကွက်နေပြည်သူများက စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များ၏ အကြောင်းမဲ့ ဝင်ရောက် ဖမ်းခံရမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ယခုလ ၁၃ မှစတင်ကာ ညကင်းသမား ၃၀၀ ခန့်ဖြင့် ရပ်ကွက်တိုင်းတွင် စောင့်ကြပ်နေရကြောင်း သိရသည်။
ထိုသို့ ရပ်ကွက်နေပြည်သူများ၏ ညကင်းစောင့်မှုကို နံနက် ၃ နာရီနှင့် ၅ နာရီကြားတွင် ဒရုန်းကင်မရာ များဖြင့် စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ပြန်လည်စောင့်ကြည့်လျက်ရှိကြောင်းလည်း ကိုနေလင်းထွန်းက ပြောသည်။

ယနေ့တွင်လည်း စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်များက ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းခြင်းမပြုမီ နာရီပိုင်းအလိုတွင် ဒရုန်းကင်မရာများဖြင့် အောင်ပန်းမြို့တွင်း ဆန္ဒပြလူစုနေခြင်းများကို လိုက်လံကြည့်ရှုခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်အတွင်း၌လည်း အောင်ပန်းမြို့၌ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသူ ၁၁ ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး အသက်မပြည်သေးသူ သုံးဦးသာ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာကြောင်း သိရသည်။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေပြီး  ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများတ...

Published on Mar 19, 2021
နယ်စပ်တလျှောက်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ လုံခြုံရေးကင်းလှည့်နေသည်ကို မတ် ၁၈ ရက်က တွေ့ရစဉ်။  (ဓာတ်ပုံ − Reuters) 

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများ တိမ်းရှောင်လာပါက အကူအညီပေးနိုင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောသည်။

ထိုင်းဘက်တွင် ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (RCSS) အကြံပေး ဦးခွန်စိုင်းက "ချင်းမိုင်ခရိုင်က လွဲလို့ရှိရင် ဗမာနဲ့စပ်တဲ့ ခရိုင်တိုင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်းမှာ သူတို့က ထားတယ်" ဟု ပြောသည်။

ချင်းမိုင်ခရိုင်သည် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံတပ်များ စိုးမိုးသည့် မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ် နယ်မြေနှင့် ထိစပ်ဒေသဖြစ်၍ လူထုလှုပ်ရှားမှု မရှိဟုဆိုသော်လည်း ကရင်ပြည်နယ် အပါအဝင် အခြားဒေသများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် ထိုင်းဘက်ခြမ်းနယ်မြေများဖြစ်သော မဲ‌ဆောက်တွင် ၈ နေရာ၊ ကန်ချနာဘူရီ ၌ အနည်းဆုံး ၄ နေရာ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်တွင် ၄ နေရာ ပြည်ဆင်ထားသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။

"ဒီနေရာတွေက တော်တော်များများ သူတို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်။ လာရင် ကြိုမယ်၊ စစ်ဆေးမယ်၊ နောက်ပီး သူတို့ကို ပြုစုမယ်ပေါ့" ဟု ဦးခွန်စိုင်းက ပြောသည်။

ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်းကော်မတီ (KRC) အတွင်းရေးမှုး ဆရာဘွယ်စေးကလည်း ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ ကြိုဆိုရေးစခန်းများ ပြင်ဆင်ထားမှုကို အတည်ပြုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ KNU (ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး) ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့် ရောက်ရှိခိုလှုံနေသည်ဟု KNU တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းဌာနက ရေးသားထားသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲဆောက်ခရိုင်တွင် လူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ လက်ခံနေရာချထား နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပြီး နယ်စပ်လျှောက်တွင် ကင်းလှည့်စောင့်ကြည်မှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးက ပြောကြားကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။ 

မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဖြိုခွင်းနှိမ်နင်းမှုများ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက မြန်မာ ပြည်သူများ ထိုင်းဘက်သို့ လာရောက်ခြင်းများရှိနိုင်သည်ဟု ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်တွင် ယခင်ကတည်းက မြန်မာဒုက္ခသည်စခန်း ၉ ခု ရှိပြီး ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း ၇ ခုနှင့် ကရင်နီဒုက္ခသည် စခန်း ၂ ခုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းလူဦးရေ ရှစ်သောင်းနီးပါးရှိသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ KNU အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နင်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ကရင်နှင့် ကရင်နီ (ကယား) ပြည်သူများ အပါအဝင် လူဦးရေ အများအပြား ထိုင်းဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ခိုလှုံနေရဆဲဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၁၈ အထိ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များ၏ အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၂၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၀၀ နီးပါးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့် ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading