မြန်မာပြည်ရဲ့ တောခေါင်ခေါင်တစ်နေရာမှာ ထူးဆန်းစွာပေါ်ထွက်လာတဲ့ တရုတ်မြို့တစ်မြို့

သောင်ရင်းမြစ်ကမ်းစပ်နားက နယ်စပ်မြို့ငယ်လေး ရွှေကုက္ကိုသည် တရုတ်ပြည်၏ ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်းအတွက် အရေးပါသည့် ခြေကုပ်စခန်းတစ်ခုအဖြစ် လောလောလတ်လတ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Published on Mar 2, 2019
တရုတ်နှင့်မြန်မာနိုင်ငံ အလံနှစ်ခုကို စိတ်ကူးဖြင့်ပေါင်းစပ်ထားပုံ (ဓာတ်ပုံ - Getty images)
တရုတ်နှင့်မြန်မာနိုင်ငံ အလံနှစ်ခုကို စိတ်ကူးဖြင့်ပေါင်းစပ်ထားပုံ (ဓာတ်ပုံ - Getty images)

မြို့ကိုတည်ဆောက်နေဆဲ ဆိုသော်လည်း တရုတ်အငွေ့အသက်တို့က လွှမ်းခြုံနေပါသည်။ တရုတ် စားသောက်ဆိုင်များ၊ အလှပြင်ဆိုင်များ၊ ကာရာအိုကေဆိုင်များ ရောက်နေပါပြီ။ တရုတ်လူမျိုးများသည် တိုက်ခန်းအသစ်၊ အိမ်ရာအသစ်များ ပြီးစီးမည့်အချိန်ကို စောင့်ဆိုင်းရင်း ယာယီဆောက်ထားသည့် တန်းလျားပုံစံ တိုက်ခန်းတွဲများတွင် နေထိုင်နေကြသည်။

ကျန်သည့်အဆောက်အအုံများမှာ ဂိုထောင်အကြီးစားများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း သို့မဟုတ် အုပ်ချုပ်ရေး ဌာနများ အတွက် ရုံးခန်းဖြစ်လာဖွယ်ရှိသော အရာများဖြစ်သည်။ တရုတ်ရွှေ့ပြောင်းများ နေထိုင်ရာ နေအိမ်အချို့၏ အပြင်ဘက်တွင် စောင့်နေသည့် လက်နက်ကိုင်လုံခြုံရေးများသည်ပင်လျှင် တရုတ်စာများပါသော လက်ပတ်များ လက်မောင်းမှာ စည်းထားကြသည်။

ထိုမြင်ကွင်းသည် တရုတ်ပြည်တွင်း၌ မြင်ရသည့်မြင်ကွင်း မဟုတ်ပါ။ တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ ဆောက်လုပ်ရေးစီမံကိန်း နောက်ထပ်အသစ်တစ်ခု မဟုတ်ပါ။

ယခုပြောခဲ့သမျှသည် ရန်ကုန်မြို့အရှေ့ဘက် ကီလိုမီတာ ၄၂၀ (၂၆၁ မိုင်)၊ ဘန်ကောက်မြို့ အနောက်မြောက်ဘက် ကီလိုမီတာ ၅၀၀ (မိုင် ၃၁၀) ခန့်အကွာ ထိုင်းမြန်မာနှစ်နိုင်ငံ အကြား နယ်စပ်မျဉ်းအဖြစ် စီးဆင်းနေသည့် သောင်ရင်းမြစ်၏ အနောက်ဖက်ကမ်း မြန်မာဘက်ခြမ်းရှိ ရွှေကုက္ကို အမည်ရှိ မြို့ငယ်လေးမှာ မြင်ရသည့်မြင်ကွင်းဖြစ်သည်။ ထိုမြို့၏ နယ်စပ်ပတ်လည်ကို ကရင်စစ်ဗိုလ်ကလေး စောချစ်သူက ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ချစ်သူသည် မြန်မာတပ်မတော်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးယူပြီး ၎င်း၏ တပ်ကို နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ် အသွင်ပြောင်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

တရုတ်တို့တည်ဆောက်နေသည့် စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ဧက ၂၀၀၀ (ဟက်တာ ၈၀၀ ကျော်) ရှိသည်။ တရုတ်၏ စုစုပေါင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၅ ဘီလျံအထိ ရှိနိုင်သည်ဟု မြန်မာမီဒီယာများက ဖော်ပြကြသည်။ ထိုပမာဏဖြင့်ဆိုပါက မြန်မာနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်၏ခွင့်ပြုချက်ကို ယူရမည် ဖြစ်သည်။

သို့သော် တကယ့်တကယ်တမ်းတွင် ထိုကဲ့သို့ခွင့်ပြုချက်တောင်းခံပြီးမှ တည်ဆောက်နေခြင်း ဟုတ်မဟုတ်မှာ မရှင်းလင်းပေ။ မည်သို့ဆိုစေ နေပြည်တော်ရှိ ဗဟိုအစိုးရရော ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရရော၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှာ မဟုတ်ဘဲ စောချစ်သူနှင့်သူ့လူများ တာဝန်ယူထားသည့် နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်သည့် နေရာမှာ အဆိုပါဆောက်လုပ်ရေးများ တည်ရှိနေခြင်းသည် အံ့ဩစရာတော့ မဟုတ်ပါ။

ထိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို တရုတ်နိုင်ငံပိုင်ကုမ္ပဏီ Jilin Yatai Group က ကျောထောက်နောက်ခံ ပေးထားသည်ဟု သတင်းထွက်နေသည်။ ထိုကုမ္ပဏီသည် Myanmar Yatai International Trading Company ဆိုသော အမည်ဖြင့် စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလက မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက် နေ့စွဲဖြင့် ‘မြန်မာတိုင်း(မ်)’ သတင်းစာ၏ ရေးသားချက်အရ ထိုကုမ္ပဏီနှင့် စောချစ်သူတို့သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအတွင်းက မိတ်ဖက်ပူးပေါင်းရေး စာချုပ် တစ်ရပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ရာ ထိုပွဲဖြစ်မြောက်အောင် China Federation of Overseas Chinese Entrepreneurs က စီစဉ်ခဲ့သည်။

စောချစ်သူသည် တစ်ချိန်က ကရင့်တော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်တပ်ဖြစ်သော KNLA တွင် အဆင့်နိမ့် အရာရှိ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး KNU နှစ်ခြမ်းကွဲသည့်အခါ ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်ဗုဒ္ဓဘာသာတပ်မတော် (DKBA) သို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးယူခဲ့သည်။

ထို့နောက်ပိုင်းတွင် စောချစ်သူသည် DKBA ၏ တန်ခိုးအထက်ဆုံး တပ်မှူးတစ်ဦးဖြစ်လာပြီး သောင်ရင်းမြစ် နယ်စပ်အနီးရှိ KNLA တပ်စခန်းများကို အကြိမ်အနည်းငယ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ သူ၏ တပ်ဖွဲ့သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် BGF အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုခံခဲ့ရသည်။ နောင်ငါးနှစ်အကြာ ၂၀၁၅ အောက်တိုဘာလတွင် ကျန်ရှိသည့် DKBA တပ်ဖွဲ့များသည် မြန်မာအစိုးရနှင့် ‘တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး စာချုပ်’ ကို ချုပ်ဆိုရေးထိုးခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့်အတူ KNU နှင့် တခြား ခွဲထွက်ကရင်တပ်ဖွဲ့ငယ်တစ်ဖွဲ့လည်း ပါဝင်လက်မှတ်ထိုးခဲ့သည်။

စောချစ်သူသည် သူနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့အကြား ကာလရှည်ကြာ ရှိလာခဲ့သည့် ဆက်ဆံရေးကြောင့် ရွှေကုက္ကိုဒေသစ်ဝိုက်ကို ထိန်းချုပ်ခွင့်ရလာခဲ့သည်။ ထိုနေရာသည် ကော်မူးရ် ခေါ် ဝမ်းခ ခေါ် KNLA အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခု ရှိခဲ့ဖူးသည့် နေရာပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအခြေစိုက်စခန်းကို အစိုးရတပ်များက ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။

ရွှေကုက္ကိုကို ကော်မူးရ်၏ အကြွင်းအကျန်များပေါ်မှာပင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး စည်ကားသည် ဈေးမြို့လေး တစ်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကရင်ဖားစည်ပုံစံတူ ကျောက်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည့် နာရီစင်တစ်စင်ကို မြို့လယ်ကောင်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ထိုမြို့သစ်အနီးတွင် စောချစ်သူ၏ နန်းတော်တစ်မျှ ခမ်းနားသည့် နေအိမ်တစ်လုံးရှိသည်။

ထိုမြို့လေး၏ ကရင်များနေထိုင်သည့်ဘက်ခြမ်းတွင် စာသင်ကျောင်း၊ စေတီပုထိုး၊ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ ရှိသလို ဒေသထွက်ကုန်များ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရာ ဈေးတစ်ဈေးလည်း ရှိသည်။ BGF တပ်မှူးတစ်ဦး ဖြစ်လာစဉ်မှ စပြီး ချစ်သူသည် သူ့ကိုယ်ပိုင်ခါးပိုက်ဆောင်တပ်သဖွယ်ဖြစ်နေသော ထို BGF တပ်ကို ခံ့ညားလေးစားရသည့် တပ် တစ်တပ်ဖြစ်လာအောင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

သူသည် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ကရင်ယဉ်ကျေးမှု စသည်တို့တွင် ရပ်ရေးရွာရေး ဆောင်ရွက်ချက်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး လူကြိုက်များကြောင်းနှင့် သိမ်းသွင်းစည်းရုံးမှုကောင်းသည့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းသူတစ်ဦးအဖြစ် သူ့ကို လူသိများသည်ဟု သတင်းများတွင်ဖတ်ရသည်။

အသစ်တည်ဆောက်နေသည့် မဟာစီမံကိန်းကို ဒေသခံများက “တရုတ်တန်း” ဟု ခေါ်ပြီး ၂၀၁၇ ဧပြီလတွင် ပန္နက်ရိုက်ခဲ့သည်။ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် အခြေစိုက် အရေးပါသည့်သတင်းရင်းမြစ်များအဆိုအရ ထိုစီမံကိန်း ပြီးစီးသည့်အခါတွင် ဇိမ်ခံအိမ်ရာများ၊ ဟိုတယ်၊ ဈေးဝယ်စင်တာကြီးများ၊ ကုန်သွယ်ရေး စင်တာကြီးများ၊ စက်ရုံများ၊ ဂေါက်ကွင်းတစ်ကွင်း၊ ကာစီနိုကစားရုံအပြင် လေဆိပ်တစ်ဆိပ်ပင် ပါလိမ့်မည်ဟု ဆိုကြသည်။

ရွှေကုက္ကိုရှိ တရုတ်ပညာရှင်နှင့် အလုပ်သမားအရေအတွက် အတိအကျကိုတော့ သိရဖို့မလွယ်ပါ။ လွန်စွာ လျှို့ဝှက်ထား၍ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ထိုနေရာကိုဖြတ်သန်းကာ ကားမောင်းကြည့်ပြီး စူးစမ်းလေ့လာကြည့် မည်ဆိုပါက အရေအတွက်ရာဂဏန်းရှိသည်မှာ အသေအချာပဲဖြစ်သည်။ ထောင်ဂဏန်းရှိလျှင်လည်း မဖြစ်နိုင် လောက်စရာတော့ မဟုတ်ပါ။

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ မရှင်းလင်းသေးသည့်အချက်ရှိသည်။ ဝေးကွာလှသည့် နယ်စပ်မြစ်တစ်စင်း၏ မြစ်ကမ်းနား ဒေသတွင် ဤမျှကြီးမျှသော မြို့စီမံကိန်းကြီးတစ်ခုကို ဘာကြောင့် တည်ဆောက်နေရသည်၊ ဘာတွေရည်မှန်းထားသည် ဆိုသော အချက်ပင်ဖြစ်သည်။

ရွှေကုက္ကိုသည် မြဝတီ-မဲဆောက်နယ်စပ်ဖြတ်ဂိတ်၏ မြောက်ဘက် ကီလိုမီတာ ၂၀ (၁၂ မိုင်) ခန့်သာ ဝေးသည်။ မြဝတီ-မဲဆောက်နယ်စပ်တွင် တံတားတစ်စင်းကို ပထမဆုံး တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီးနောက် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးသည် ကုန်ပစ္စည်းများအပြည့်တင်ထားသည့် ထရပ်ကားများ၊ မြစ်ကိုနေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဖြတ်သန်းသွားလာနေကြသည့် ထောင်နှင့်ချီသောလူများဖြင့် ပိုမိုထွန်းကားလာခဲ့သည်။

ဒုတိယမြောက်တံတားတစ်စင်း (ချစ်ကြည်ရေးတံတား) ကို မကြာသေးမီကပင် ရွှေကုက္ကို အနီးတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် မြေယာအငြင်းပွားမှုများကြောင့် တံတားကိုမဖွင့်နိုင်သေးဘဲ ထိုနေရာတစ်ဝိုက်သည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ခြောက်ကပ်လျက်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် ရွှေကုက္ကို၏တောင်ဘက်၊ သောင်ရင်းမြစ်၏မြန်မာဘက်ခြမ်းတွင် ကာစီနိုများ တန်းစီပေါ်ပေါက်လာ ခဲ့သည်။ ထိုကာစီနိုများတွင် ကစားမည့်သူများမှာ မြစ်ဖြတ်၍တရားမဝင် ရောက်လာကြသည်။ မြစ်ကိုဖြတ်သည့် နေရာများသည် တရားဝင် သတ်မှတ်ထားသည့်နေရာများ မဟုတ်သလို နောက်တစ်ချက်က မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကာစီနိုလောင်းကစား လုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ စာအုပ်ထဲမှာတော့ ပိတ်ပင်ထားသည့်အရာဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း ဘီလျံနှင့်ချီမည့် ထိုစီမံကိန်းကြီးဆောက်ရသည်မှာ ကာစီနိုလောင်းကစားသမားများ အတွက် သက်သက်ဟု အကြောင်းပြ၍ မရနိုင်ပါ။ ထိုနေရာသည် တောခေါင်ခေါင်နေရာကြီးဟု ဆိုကြသည့်နေရာဖြစ်သည်။

မဲဆောက်ရှိ စီးပွားရေးသမားများကြားတွင်မူ ယူဆချက်တစ်ခုရှိနေပြီး ၎င်းအရ ထိုစီမံကိန်းသည် တရုတ်ပြည်တွင်းမှ ပိုက်ဆံများကို အပြင်သို့သယ်ထုတ်ချင်သည့် တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်များ၏ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုဒေသကိုဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်သည့် အမြန်အဝေးပြေးလမ်းမများ များပြားလာသည်နှင့်အမျှ ထိုစီမံကိန်းသည် တစ်နေ့တွင် အကျိုးအမြတ် တစ်လုံးတစ်ခဲရမည့် ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာနတစ်ခုဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု အဆိုပါ မဲဆောက်မြို့သားများက ဆိုသည်။

မဲဆောက်-မြဝတီ နယ်စပ်ဂိတ်သည် အမှတ် (၁) အာရှအဝေးပြေးလမ်းမ သို့မဟုတ် AH1 ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ထိုလမ်းမသည် အာရှတိုက်၏ အရှေ့၊ အရှေ့တောင်၊ တောင်နှင့် အနောက်ဘက်ပိုင်းများကို ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းမဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းပါဝင်သည့် AH1 မှာမူ လမ်းတစ်လျှောက်တွင် လှုပ်ရှားနေကြသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များကြောင့် အမြဲပင် ပြဿနာဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက အပစ်ရပ် လက်မှတ်များ ရေးထိုးခဲ့ခြင်း၊ နယ်ခြားစောင့်တပ်များ ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

ဒေသတွင်းမှ အချက်အလက်စုဆောင်းလေ့လာသူများအပါအဝင် သံသယရှိကြသူအများအပြားကမူ ထိုမျှ ကြီးမားသည့် ဧရာမစီမံကိန်းကြီးသည် ပေကျင်းနှင့်တရားဝင် အဆက်အသွယ် မရှိဘဲ နိုင်ငံပိုင် ကုမ္ပဏီတစ်ခု၏ စောင်မမှုဖြင့် ဤသို့အကောင်အထည်ပေါ်လာစရာမရှိဟု ဆိုကြသည်။

သို့ဖြစ်လျှင် အဓိပ္ပာယ်မှာ ထိုစီမံကိန်းသည် တရုတ်နိုင်ငံကို ဒေသတွင်းရော ဒေသအပြင်ရောနှင့် ချိတ်ဆက်မည့် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်၏ ဒေါ်လာတစ်ထရီလျံ (ဘီလျံ ၁၀၀၀) တန် ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမစီမံကိန်း၏ အသက်သွေးကြောအဖြစ် စိတ်ကူးထားသည့် မြန်မာ-တရုတ်စီးပွားရေးစင်္ကြန်တွင် ခြေကုပ်စခန်းတစ်ခုကို ဖန်တီးမည်ဖြစ်ရာ ထိုစီမံကိန်းသည် တရုတ်အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါလာမည်ဟု ဆိုလိုပေသည်။

တရုတ်နှင့်နယ်နိမိတ် ထိစပ်နေသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏မြောက်ပိုင်းနယ်စပ်တစ်လျှောက်ရှိ ဒေသအချို့တွင်လည်း အလားတူ ကုန်သွယ်ရေးစင်တာများကို တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်သည်။

ထိုရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ရွှေကုက္ကိုသည် တောခေါင်ခေါင်မဟုတ်ပါ။

မြန်မာ၊ ထိုင်းနှစ်နိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်တောင်တန်းဒေသများ၌ လှုပ်ရှားနေဆဲ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ အကြား မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါသည့် ဆုံချက်တစ်ခုတွင် ရွှေကုက္ကိုသည် တရုတ်ပြည်အတွက် AH1 ကို လေ့လာစောင့်ကြည့်ရန်နှင့် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ စီးဆင်းမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေပေးမည့်အရာ တစ်ခု ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။

သို့သော်လည်း တရုတ်ပြည်၏ ရည်ရွယ်ချက်များကို အတိအကျမသိရမချင်းတော့ ထိုဒေသခံပြည်သူများသည် ဆောက်လုပ်ရေးမှအသံများနှင့်တကွ တစ်တိုက်ထက်တစ်တိုက် ပိုမြင့်ဟန် ရှိသည့် မိုးမျှော်အဆောက်အဦကြီးများ သောင်ရင်းမြစ်၏အနောက်ဘက်ကမ်းပေါ် ပေါ်ပေါက်လာသည်ကို မျက်စိဖွင့် နာစွင့်နေကြရလိမ့်ဦးမည်ဖြစ်သည်။

(မတ်လ ၁ ရက် နေ့စွဲဖြင့် Asia Times ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ဆောင်းပါးရှင်း ဘားတေး လစ်တနာ ၏ A Chinatown mysteriously emerges in backwoods Myanmar ကို ပြန်ဆိုပါသည်။)

“တပ်မတော်ထဲမှာ ပြည်သူလူထု အကျိုးစီးပွားကို အကာအကွယ်ပေးချင်တဲ့ တပ်မတော်သားတွေ ရှိလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မယုံကြည်ချင်ပါတယ်။ သက်သေပြကြပါ။ လူတစ်စု၊ တစ်ဖွဲ့၊ တစ်ယောက်ရဲ့ အသုံးချခံ သမိုင်းအစဉ်လာကြီးကို အခုချိန်မှာ ချိုးဖောက်ပြီး ပြည်သူလူထုနဲ့ ပူးပေါင်းပါ။...

Published on Mar 19, 2021
ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ က အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များကို ဆန္ဒပြသူအချို့က ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) ကို ထောက်ခံကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပြသနေစဉ်။ 

ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတည်ထောင်ရန် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် သပိတ် ကော်မတီဝင်များနှင့် ဆွေးနွေးနေမှုသည် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပြီးစီးနေပြီဖြစ်ကြောင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (NLD) တင် ရွေးကောက်ခံအမတ်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောကြားလိုက်သည်။ 

“အခုလို အခြေနေမျိုးမှာ ဘယ်လိုမျိုး စုစုစည်းစည်းနဲ့ ဆောင်ရွက်လို့ရမလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးနေပါတယ်။ ကျွန်မတို့ စုစည်းညီညွှတ်တဲ့အသံတစ်ခု ထွက်လာအောင် ကြိုးစားနေပါတယ်။ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ပြီးစီးနေပါပြီ" ဟု ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) က ခန့်အပ်ထားသည့် ခေတ္တ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်သူ ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီသည်  အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ဖြစ်သည့် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)၊ ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS)နှင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA) အပြင် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခတ်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) လက်မှတ်ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသား ၁၀ နှင့် ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီများနှင့်လည်း တစ်ဖွဲ့ချင်းဖြစ်စေ၊ အစုအဖွဲ့အလိုက်ဖြစ်စေ ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။ 

“အတိတ်ကာလ အတွေ့အကြုံအားဖြင့် သံသယတွေ ကျန်တာရှိတယ်။ အဲဒီသံသယတွေကိုလည်း ကျွန်မ တို့တွေ ချေဖျက်ရတာရှိတယ်။ အလုပ်လုပ်ရင်းနဲ့ ယုံကြည်မှုတွေ တည်ဆောက်နေရတာရှိတယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့တော့ ကျွန်မတို့ကြားမှာ Common Ground ကလည်း ရနေပြီ။ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း တစ်စုတစ်စီးတည်းဖြစ်ဖို့၊ သဘောတွေ တူညီဖို့၊ အပ်ကျမတ်ကျဖြစ်ဖို့ဆိုတာကတော့ သဘာဝ မကျပါဘူး။ သို့သော် ဒီကြားထဲက  ကျွန်မတို့ ဘယ်လိုပေါင်း စပ်ညှိနှိုင်းပြီးတော့ အတူတူ အလုပ်လုပ်သွားကြမလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာကတော့ ကျွန်မတို့ ကြိုးစားပမ်းစားတည်ဆောက်နေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီများ၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် သပိတ်ကော်မတီတို့နှင့် ဆွေးနွေး၍ ထွက်ပေါ်လာမည့် သဘောတူညီချက်များ၊ တာဝန်ခွဲဝေမှုများသည် အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရန် အခြေခံကောင်းများဖြစ်လာမည်ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ထို့ပြင် CRPH အနေဖြင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး၊ ဖက်ဒရယ်တပ်မတော် တည်ထောင်ရန် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

လွန်ခဲ့သည် ၅ နှစ်က NLD အစိုးရလက်ထက်၌ ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၁ ရာစုပင်လုံတွင်မူ ဖက်ဒရယ်နှင့်ပတ်သက်၍ ကိစ္စများသည် စစ်တပ်၏ ကန့်ကွက်မှုကြောင့် ဆွေးနွေးခွင့်မရခဲ့ကြောင်း၊ လက်ရှိတွင် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီထူထောင်ချိန်တွင် ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်ကိုပါ တည်ထောင်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖက်ဒရယ်တပ်မတော် ပေါ်ပေါက်လာရေးကိုလည်း ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

“ဖက်ရယ်တပ်မတော်လို့ ပြောတာက ငါတို့သည် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကို သွားတော့မယ်။ ဖက်ဒရယ် တပ်မတော်ကြီးအတွက်ဆိုရင် အခင်းအကျင်းတွေလိုအပ်တယ်။ တကယ့် professional ဖြစ်တဲ့၊ လက်နက် ကိုင်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် ပိုပြီးတော့ ကျင့်ဝတ်တွေ စောင့်ထိန်းရတယ်။ ဒီကျင့်ဝတ်တွေနဲ့ သွားရမယ်။ ဒါတွေကို အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ မတည်မငြိမ်မှုတွေ၊ Chaos တွေနဲ့ ပုံဖျက်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေကို သတိထားဖို့ လိုတယ်။  တကယ့် professional တပ်မတော်သည် ဘယ်တော့မှ မရမ်းကားဘူး ”ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် ပြည်သူလူထုနှင့် တိုင်းပြည်ကို အကာအကွယ်ပေးမည့် တပ်မတော်ကိုထူထောင်ရန် ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး အကြမ်းဖက်မှုများကို ဖန်တီးလာမည့်သူများ၏ အန္တရာယ်ကို သတိထားရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။ 

“ပြည်သူတွေရဲ့ မလုံခြုံမှု၊ ဖိနှိပ်ခံတာတွေ ပိုတိုးလာတယ်။ ဒါက ဘာလဲဆိုရင် ပြည်သူကို အကာအကွယ် ပေးမယ်ဆိုပြီး သစ္စာဆိုခဲ့ကြတဲ့၊ ငါတို့သည် နိုင်ငံတော်နဲ့ နိုင်ငံသားတို့အပေါ်မှာ သစ္စာစောင့်သိရိုသေပါ မည်ဆိုပြီး မိုးလင်းတိုင်း တပ်ထဲမှာ သစ္စာဆိုထားရတဲ့သူတွေက သစ္စာမတည်တော့ဘူး။ သူတို့ကျင့်ဝတ်တွေကို လိုက်နာရမယ့်အစား ပြည်သူကို ခြောက်လှန့်တယ်။ အိပ်ကောင်းချင်းမအိပ်ရ၊ စားကောင်းချင်း မစားရဖြစ်အောင်လုပ်တယ်” ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။

ထို့အပြင် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးတစ်ယောက်အကျိုးစီးပွားအတွက် အသုံးချမခံတော့ဘဲ ပြည်သူများနှင့်အတူ ပူးပေါင်းရန် စစ်သားများကိုလည်း ၎င်းက တိုက်တွန်းဖိတ်ခေါ်လိုက်သည်။

“တပ်မတော်ထဲမှာ ပြည်သူလူထု အကျိုးစီးပွားကို အကာအကွယ်ပေးချင်တဲ့ တပ်မတော်သားတွေ ရှိလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မယုံကြည်ချင်ပါတယ်။ သက်သေပြကြပါ။ လူတစ်စု၊ တစ်ဖွဲ့၊ တစ်ယောက်ရဲ့ အသုံးချခံသမိုင်းအစဉ်လာကြီးကို အခုချိန်မှာ ချိုးဖောက်ပြီး ပြည်သူလူထုနဲ့ ပူးပေါင်းပါ။ ပြည်သူလူထုအကျိုး စီးပွားကို ကာကွယ်မယ်ဆိုရင် ပြည်သူလူထုက ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်စွာနဲ့ကြိုဆိုနေမှာပါလို့ တပ်မတော်သားကောင်းတွေကို ပြောချင်ပါတယ်” ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။

 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရသဖြင့် အသက် ၂၀  အရွယ် ကိုမျိုးလေးဆိုသူမှာ မျက်လုံးမှတဆင့် ဦးခေါင်းပွင့်ထွက်သည်အထိ ကျည်ထိမှန်သဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု မျက်မြင်များက ဆိုသည် 

Published on Mar 19, 2021

တောင်ဒဂုံမြို့နယ်တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉) ညနေပိုင်းက စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်များက ရပ်ကွက် အတွင်းအထိ ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်မှုကြောင့်  အရပ်သားတစ်ဦးကျဆုံးခဲ့ကြောင်း မျက်မြင်များက ပြောသည်။

တောင်ဒဂုံမြို့နယ် ၂၂ ရပ်ကွက်ထိပ်ရှိ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးအထိုင်သပိတ်ကို စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်များက အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းရာတွင် ရပ်ကွက်အတွင်းလမ်းထဲ အထိဝင်ကာ ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်သဖြင့် အသက် ၂၀  အရွယ် ကိုမျိုးလေးဆိုသူမှာ မျက်လုံးမှတဆင့် ဦးခေါင်းပွင့်ထွက်သည်အထိ ကျည်ထိမှန်သဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု မျက်မြင်များက ဆိုသည်။

“ဒိန်ချဉ်သည်အဖွားရဲ့ မြေးပါ။ သူ့အမေက နှလုံးရောဂါရှိတယ်။ ဖြစ်ဖြစ်ချင်းအချိန်တုန်းက သူက အဲ့ဒီနေရာမှာ မရှိဘူး။ ထကြွတဲ့အချိန်မှာ လူငယ်တွေနဲ့အတူတူလိုက်သွားတယ်။ ဝိုင်းရန်ပေးမယ်ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့သွားတယ်။ တကယ့်တကယ်နောက်ပြန်ဆုတ်တဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်သွားတာ။ မျက်လုံးပါကျွတ်ထွက်သွား တယ် ” ဟု မျက်မြင်သက်သေတစ်ဦးက ဆိုသည်။

ယနေ့ ညနေ ၄ နာရီခန့်က စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်အင်အား ၅၀ ခန့်သည် အသံဗုံး၊ ရော်ဘာကျည်များ အပြင် ကျည်အစစ်ဖြင့်ပါ ပစ်ခတ်ကာ အထိုင်သပိတ်ကို စတင်ဖြိုခွင်းပြီး ထို့နောက်တွင် လက်နက်ကိုင်အင်အားတိုးမြင့်ကာ ရပ်ကွက်အတွင်းရှိနေအိမ်များကို အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဒလန်များ၏ သတင်းပေးမှုဖြင့် လက်နက်ကိုင်များသည် ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ လူနာမည်နှင့် လိပ်စာ အတိအကျဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးကို ဆန္ဒထုတ်‌ဖော်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်ဟုဆိုကာ ပေါင်ကို သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်ခဲ့သည်ဟုလည်း အထက်ပါ မျက်မြင်သက်သေက ပြောသည်။ 

လက်နက်ကိုင်များအ‌နေဖြင့် အထိုင်သပိတ်စစ်ကြောင်းမှ လူ ၂၀၊ ရက်ကွက်အတွင်းမှ ၁၀ ဦး စုစုပေါင်း အရပ်သား ၃၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောသည်။ 

စစ်ကောင်စီက အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ထားခြင်းကြောင့် သပိတ်စစ်ကြောင်းများအနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်များ လာရောက်ဖြိုခွင်းမည့်အခြေအနေကို မသိရသည့်အပြင် ဒလန်များ၊ သတင်းပေးများကြောင့် အိမ်လိပ်စာအတိအကျဖြင့် လာရောက်ဖမ်းဆီးခံနေရသည်ဟု စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားသူများ က ဆိုသည်။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ဒီပဲယင်းမြို့နယ်တွင် ရဲနှစ်ဦးသေဆုံးပြီးနောက် အခင်းဖြစ်ရာအနီးဝန်းကျင်ရှိ သပြေကုန်းနှင့် တည်တော ရွာတွင် စစ်တပ်က တပ်စွဲထားရာ ရွာ ၅ ရွာမှဒေသခံများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသည်

Published on Mar 19, 2021
ဒီပဲယင်းမြို့နယ် တည်တောကျေးရွာတွင် ပြီးခဲ့သည့်လအတွင်းက စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြစဉ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ရှိ သပြေကုန်းနှင့် တည်တောကျေးရွာတွင် စစ်တပ်က တပ်စွဲ ထားသဖြင့် ရွာခံများအနေဖြင့် အနီးအနားကျေးရွာများသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြောင်း သိရသည်။ 

ဒီပဲယင်းမြို့နယ်တွင် တည်တောနှင့် သပြေကုန်းရွာအနီး ကားလမ်းမတွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) ရဲနှင့် ရပ်ရွာ လူထု ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ရဲနှစ်ဦးသေဆုံးပြီး တစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များက တပ်စွဲလာခြင်းဖြစ်သည်။ 

သပြေကုန်း၊ တည်တောအပြင် ရွာနီးချုပ်စပ်ဖြစ်သည့် အုဌ်ဆည်၊ သရက်ကန်နှင့် ချောင်းနီးတိုရွာမှ ဒေသခံများသည်လည်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြောင်း ရွာခံများနှင့် ဒီပဲယင်းမြို့ခံများက သတင်းပေးပို့လာ သည်။ 

ယမန်နေ့ ညဉ့်ဦးပိုင်း ၁ နာရီခန့်တွင် သပြေကုန်းရွာသို့ အင်အား ၁၈၀ ခန့်သည် စစ်ကား ၁၃ စီးဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် မူလတန်းစာသင်ကျောင်းအတွင်း တပ်စွဲခဲ့ခြင်းကြောင့် နံနက် ၄ နာရီခန့်တွင် ရွာခံများထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်ဟု ဒေသခံက ပြောသည်။ 

“တကယ့် စစ်မြေပြင်ကြီးလိုပဲ။ မနက် ၄ နာရီမှာ ကိုယ့်အထုပ်ကလေးတွေ၊ နွားလေးတွေ ဆွဲပြီး သွားကြတယ်” ဟု ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သူများတွင်ပါဝင်သူ ဒေသခံ ပြောသည်။ 

စစ်သားများက အန္တရာယ်မပြုကြောင်း ပြော၍ အေးအေးဆေးဆေးနေရန် ပြောသော်လည်း ရွာသားများက ပြောင်းရွေ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောသည်။ 

ရွာသားများပြောင်းရွေ့ပြီးနောက် စစ်သားများသည် လူမနေသည့် နေအိမ်အလွတ်များတွင် နေရာယူနေထိုင်ကြပြီး အိမ်ခြေ ၁၃၀၊ ခန့်မှန်း လူဦးရေ ၁၈၀ ရှိသော သပြေကုန်းရွာတွင် သက်ကြီးရွာအိုနှင့် မရွေ့ပြောင်းနိုင်သည့် ခန့်မှန်း လူ ၈ ဦးခန့်သာကျန်ရှိခဲ့ကြောင်း အဆိုပါရွာခံက ပြောသည်။  

သပြေကုန်းကျေးရွာ၌ တပ်စွဲထားသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များသည် ရွာအတွင်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် ခြင်းမရှိသေးဘဲ ကျန်ရစ်သည့် ကုန်စုံဆိုင်မှ ပစ္စည်များလုယက်ခဲ့သည့်အပြင် ရွာအနေဖြင့် ၎င်းတို့အတွက် ဝက်တစ်ကောင်ပေးရမည်ဟု တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း ယနေ့ည ၇ နာရီခွဲခန့်တွင် ရွာခံများက ဆက်သွယ်ပြော ကြားလာသည်။ 

တည်တောရွာတွင် ယမန်နေ့ညနေပိုင်းကတည်းက စစ်ကား ၁၅ စီးသည် သေနတ် တစ်ဒိုင်းဒိုင်းပစ်ဖောက် ဝင်ရောက်လာသဖြင့် ရွာသားများ ညတွင်းချင်းဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရကြောင်း တည်တောဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ 

ရွာသားများက  အကာအကွယ်ယူ၍ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရန် ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် စစ်ကားငါးစီး ရွာဂိတ်သို့ ရောက်၍ သေနတ်တရစပ် ပစ်ဖောက်နေသဖြင့် နောက်ထပ် စစ်ကား ၁၀ စီးရောက်ရှိကာ ရွာထဲဝင်လာချိန်တွင်တော့ ညတွင်းချင်းရွေ့ပြောင်းရကြောင်း အထက်ပါတည်တောရွာခံက ဆိုသည်။ 

“တစ်ချို့လည်း ကလေးပိုက်၊ တစ်ချို့လည်း ဆန်ထုတ်ထမ်းပြီး ပြေးရတာ။ အဝတ်အစားထုတ်တွေနဲ့ နီးစပ်ရာ နီးစပ်ရာပေါ့။ မီးတောင် မထိုးရဲဘူး။ ဆိုင်ကယ်မီးလေးတောင် ဟိုတစ်စုဒီတစ်စုလေးပဲ ထိုးပြီးသွားရတာ၊ အသက်ဘေးလုပြေးရတဲ့သဘောမျိုး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

ယနေ့ (မတ် ၁၉) တွင် စစ်တပ်က တည်တောရွာ အနောက်ဘက်တွင် တပ်စွဲထားပြီး အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်ရှိသည့် အဆိုပါရွာတွင် ရွာခံတစ်ဦးမျှ မရှိတော့ကြောင်း အဆိုပါတည်တောရွာခံက ဆိုသည်။ 

ယမန်နေ့တွင် ဒီပဲယင်း၊ မူးကမ်းကြီးရွာ ရဲစခန်းတာဝန်ခံနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင် နှစ်ဦးသည် မြို့နယ်တရားရုံးသို့ ရဲလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သွားစဉ် ဖုတ်ထန်းတောရွာအနီး လူ ၁၀၀ ခန့်က လူစုလူဝေးဖြင့် အကြမ်းဖက်၍ တပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦး ပွဲချင်းပြီးသေဆုံးပြီး တာဝန်ခံတစ်ဦး ဓားဒဏ်ရာ ၇ ချက်ဖြင့် ဆေးကုသမှု ခံယူနေရကြောင်း အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်ကြားရေးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading